T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/522 Esas
KARAR NO: 2022/256
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali)
DAVA TARİHİ: 25/08/2021
KARAR TARİHİ: 29/03/2022
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile dava dışı ... ... Ltd Şti arasında 21/12/2014 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi'nin imzalandığını, davalının bu sözleşmeyi müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi üzerine ... Noterliği'nin 31/10/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile hesabın kat edildiğini, borcun ödenmemesi üzerine davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı takip dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının ödeme emrine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyan ederek, itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafa dava dilekçesi ve ekleri usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafından dosyaya cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir.
Mahkememizce ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, dosyanın incelenmesi sonucunda, davacının davalı aleyhine takip başlattığı, davalının yasal süresi içerisinde ödeme emrine itiraz ederek takibin durduğu görülmüştür.
Mahkememizce davacının takip tarihi itibariyle davalıdan aralarındaki Genel Kredi Sözleşmesinden dolayı alacaklı olup olmadığı hususunda bankacı bilirkişiden rapor ve taraflar arasındaki sözleşmenin 9.21/b maddesi hükmü dikkate alınarak, takdiri mahkemeye ait olmak üzere, davacı Bankaca taraflar arasındaki kredi sözleşmesine fiilen uygulanan en yüksek akdi faiz oranının dikkate alınması suretiyle temerrüt faiz oranının belirlenerek (fazla olması halinde talep ile bağlı kalınarak) davacının takip tarihi itibariyle davalıdan alacaklı olup olmadığı hususunda rapor alınan bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Alınan bilirkişi raporunda ve ek raporda özetle; davacı ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında 25/12/2014 tarihli ve 1.500.000,00TL limitli Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye davalının müteselsil kefil sıfatıyla aynı tutar dahilinde imzasının bulunduğu, kefalet tutarının 10/06/2015 tarihinde 1.000.000,00TL olarak arttırıldığı, davacı tarafından dava dışı kredi lehtarına çek hesabı açıldığı, davacı tarafından 5941 Sayılı yasa uyarınca TCMB tarafından belirlenen sorumluluk bedellerinin 13 adet çeke ilişkin olarak ödendiğini ve ... Noterliğine ait 31/10/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile 17.734,00TL tazmin edilen gayri nakit kredilerin 24 saat içerisinde ödenmesi ve geri dönmeyen çek yaprakları için 30.450,00TL'nin 24 saat içerisinde depo edilmesinin talep edildiği, ihtarnamenin 02/11/2019 tarihinde davalıya tebliğ edildiği ve davalının 04/11/2020 tarihinde temerrüte düştüğü, taraflar arasındaki sözleşmenin 9.21.maddesi altında; " bankanın kredi limiti dahilinde bu sözleşme ile açtığı kredinin tamamı veya bir bölümüne çek karnesi verilmesine bağlı gayri nakdi kredi olarak kullandırılması halinde tarafların aşağıdaki hükümlerin uygulanmasını kabul ederler. A) Müşteriye teslim edilen çek karnesindeki her bir çek yaprağı için bankanın ilgili mevzuat kapsamında ödemekle sorumlu olduğu tutarlar nedeni ile müşteri hesabına gayri nakdi kredi risk girişi yapılır. Çek sorumluluk bedelinin ödenerek, riskin nakde dönüşmesi, çek asıllarının iadesi, çeklerin hükümsüz kaldığına dair kesinleşmiş mahkeme kararının ibrazı veya ilgili mevzuat kapsamında gayri nakdi risk sona erene kadar iş bu gayri nakdi risk kaybı müşteri hesabında devam eder.
B) Banka tarafından çek sorumluluk bedelinin ödenmesi halinde, gayri nakdi olarak takip edilen risk nakde dönüşecek ve herhangi bir bildirime gerek olmaksızın sözleşmede yazılı temerrüt hüküm ve faiz oranları geçerli olacaktır." düzenlemesine yer verildiğini, buna göre davacının davalıdan 19/01/2018 tarihinden 12/01/2019 tarihine kadar ödenen çekler için 1.600,00TL'den, 12/01/2019 tarihinden 17/01/2020 tarihine kadar ödenen çekler için 2.030,00TL sorumluluk bedelinin faizi ile birlikte davalıdan ödemesini talep edebileceğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 11/b maddesinde uygulanacak temerrüt faiz oranının, bankaca uygulanan en yüksek faiz oranının %50'si fazlası olarak belirleneceği düzenlemesine yer verildiği, sözleşmenin 10.9.maddesinde; kefilinde çek sorumluluk bedellerinden sorumlu olacağının düzenlendiği, dava konusu çeklerden ihtarname tarihinde kadar 9 adet çekin tazminat bedelinin ödendiği, ihtarname tarihinden sonra 3 adet çekin tazmin bedelinin ödendiği 04/11/2019 tarihi itibariyle alacak tutarının 20.079,42TL olduğu, bu bedel içerisinde ihtarname tarihinden sonra ödenen çeklerinde olduğu, bu tutarın tamamının asıl alacak niteliğinde olduğu, çek hesabının kredili mevduat hesabı niteliğinde olduğu, bu nedenle uygulanması gereken faizin kredi mevduat hesabına uygulanması gereken faiz olduğu, TCMB tarafından yayımlanan ve kredili mevduat hesaplarına uygulanacak faiz oranlarının 01/07/2019 - 30/09/2019 tarihleri arasında yıllık %24 akdi, %28,80 temerrüt faizi olduğu, 01/10/2019 - 31/12/2019 tarihleri arasında ise akdi %19,20, temerrüt faizinin ise %24 olduğunun ifade edildiği, buna göre takip tarihi itibariyle davacının asıl alacak miktarının 20.139,42TL, 459,78TL işlemiş faiz, 22,99TL BSMV olduğu, davacının 845,01TL masraf talepli alacağına ilişkin belge sunmadığı, 15 adet çekin davacı bankaya iade edilmediği ve bu nedenle deposu talep edilebilecek bedelin 24.360,00TL olduğu ifade edilmiştir.
Mahkememizce alınan bilirkişi ek raporunda özetle; davacı bankaca taraflar arasındaki sözleşmeye uygulanan en yüksek akdi faiz oranının %29,90 olduğu sözleşme gereğince talep edilebilecek faiz oranının %44,85 olacağı, ancak davacı tarafından takip talebi ile yıllık %33,12 oranı üzerinden temerrüt faizi talep edildiği, taleple bağlılık ilkesi gereğince bu oran üzerinden yapılan hesaplama sonucunda davacının takip tarihi itibariyle 24.339,71TL asıl alacak, 640,03TL faiz ve 32,00TL BSMV olmak üzere toplam 25.011,74TL alacağı olduğu, davacının masraf olarak talep etmiş olduğu 845,01TL yönünden de makbuz sunmuş olması nedeniyle alacaklı olduğu ifade edilmiştir.
Mahkememizce tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda; davanın taraflar arasındaki Genel Kredi Sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davası olduğu görülmüştür. Davacı banka tarafından sunulan sözleşmenin incelenmesi sonucunda; davacı ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında 25/12/2014 tarihli ve 1.500.000,00TL limitli Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye davalının müteselsil kefil sıfatıyla aynı tutar dahilinde imzasının bulunduğu, kefalet tutarının 10/06/2015 tarihinde 1.000.000,00TL olarak arttırıldığı görülmüştür.
Mahkememizce davacı ile dava dışı kredi lehtarının arasındaki kredi sözleşmesinden kaynaklanan hesap özetlerinin incelenmesi sonucunda; davacı tarafından dava dışı kredi lehtarına çek hesabı açıldığı, davacı tarafından 5941 Sayılı yasa uyarınca TCMB tarafından belirlenen sorumluluk bedellerinin 13 adet çeke ilişkin olarak ödendiği, dava konusu çeklerden ihtarname tarihinde kadar 9 adet çekin tazminat bedelinin ödendiği, ihtarname tarihinden sonra 4 adet çekin tazmin bedelinin ödendiği 04/11/2019 tarihi itibariyle alacak tutarının 20.079,42TL olduğu, bu bedel içerisinde ihtarname tarihinden sonra ödenen çeklerinde olduğu, bu tutarın tamamının asıl alacak niteliğinde olduğu görülmüştür.
Davalı Genel Kredi Sözleşmesinde müteselsil kefil olup müteselsil kefillerin teminat mektubu ve bankanın yasa gereği ödemekle yükümlü oldukları çek yaprak bedellerinden sorumlu tutulabilmesi için sözleşmede bu konuda açık bir hükmün bulunması gerekir. Mahkememizce taraflara arasındaki sözleşmenin incelenmesi sonucunda; sözleşmenin 10.9.maddesinde; kefilinde çek sorumluluk bedellerinden sorumlu olacağının düzenlendiği görülerek davacının çek tanzim bedellerinden sorumlu olduğuna karar verilmiştir.
Mahkememizce taraflar arasındaki sözleşmenin incelenmesi sonucunda; 9.21.maddesi altında; " bankanın kredi limiti dahilinde bu sözleşme ile açtığı kredinin tamamı veya bir bölümüne çek karnesi verilmesine bağlı gayri nakdi kredi olarak kullandırılması halinde tarafların aşağıdaki hükümlerin uygulanmasını kabul ederler. A) Müşteriye teslim edilen çek karnesindeki her bir çek yaprağı için bankanın ilgili mevzuat kapsamında ödemekle sorumlu olduğu tutarlar nedeni ile müşteri hesabına gayri nakdi kredi risk girişi yapılır. Çek sorumluluk bedelinin ödenerek, riskin nakde dönüşmesi, çek asıllarının iadesi, çeklerin hükümsüz kaldığına dair kesinleşmiş mahkeme kararının ibrazı veya ilgili mevzuat kapsamında gayri nakdi risk sona erene kadar iş bu gayri nakdi risk kaybı müşteri hesabında devam eder.
B) Banka tarafından çek sorumluluk bedelinin ödenmesi halinde, gayri nakdi olarak takip edilen risk nakde dönüşecek ve herhangi bir bildirime gerek olmaksızın sözleşmede yazılı temerrüt hüküm ve faiz oranları geçerli olacaktır." düzenlemesine ve 11/b maddesinde uygulanacak temerrüt faiz oranının, bankaca uygulanan en yüksek faiz oranının %50'si fazlası olarak belirleneceği düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.
Mahkememizce davacı tarafından ... Noterliğine ait 31/10/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile davalıdan 17.734,00TL tazmin edilen gayri nakit kredilerin 24 saat içerisinde ödenmesi ve geri dönmeyen çek yaprakları için 30.450,00TL'nin 24 saat içerisinde depo edilmesinin talep edildiği, ihtarnamenin 02/11/2019 tarihinde davalıya tebliğ edildiği görülerek davalının 04/11/2020 tarihinde temerrüte düştüğüne karar verilmiştir.
Mahkememizce davacı ile davalının tacir olduğu ve taraflar arasındaki sözleşme serbesttisi ilkesinin de uygulanacağı ve sözleşmenin taraflarınca belirlenen ve kararlaştırılan hükümlerin kefili de bağlayacağı dikkate alınarak ve davacı tarafça sözleşmeye uygulanan en yüksek akdi faiz oranının yıllık %29,90 olduğu buna göre temerrüt faizinin yıllık %44,85 olacağı, ancak davacının takip talebi ile %33,12 üzerinden temerrüt faizi talep ettiği görülerek, taleple bağlılık ilkesi gereğince bu oran üzerinden yapılan hesaplama sonucunda ve dava konusu çeklerden ihtarname tarihinde kadar 9 adet çekin tazminat bedelinin ödendiği, ihtarname tarihinden sonra 4 adet çekin tazmin bedelinin ödendiği ve 19/01/2018 tarihinden 12/01/2019 tarihine kadar ödenen çekler için 1.600,00TL'den, 12/01/2019 tarihinden 17/01/2020 tarihine kadar ödenen çekler için 2.030,00TL sorumluluk bedelinin faizi ile birlikte davalıdan ödemesini talep edebileceği dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucunda; davacının davalıdan 24.339,71TL asıl alacağı, 640,03TL işlemiş faiz, 32,00TL BSMV ve 845,01TL masraf olmak üzere toplam 25.856,75TL nakit alacağı olduğuna karar verilmiştir.
Mahkememizce kabul edilen alacak miktarına taleple bağlılık ilkesi gereğince, takip tarihinden itibaren yıllık %33,12 oranı üzerinden temerrüt faizi ve işleyecek faizin %5'i oranında BSMV uygulanmasına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davacı tarafından çekilen 31/10/2019 tarihli ihtarname ile 15 adet çeke ilişkin depo talebinde bulunulduğu, ihtar name tarihinden sonra 3 adet çekin ödendiği görülerek, davacının 5941 Sayılı Çek Kanunu uyarınca davalıdan toplamda 24.360,00TL bedelin deposunu talep edebileceğine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Öte yandan nakdi alacaklar yönünden, İİK' nın 67/2.maddesinde itirazın iptali davasında borçlu- davalının itirazın haksızlığına karar verildiği taktirde borçlunun diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumu ve davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre hükmolunan meblağın %20' sinden aşağı olmamak üzere uygun bir tazminatla mahkum edileceği düzenlenmiş olup, somut olayda takip konusu alacak likittir. Bu nedenle davalılar aleyhine alacak miktarının %20 si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının Davasının KISMEN KABULÜ İLE
A-Davacının Nakdi Krediler Yönünden davasının Kısmen Kabulü ile
Davalının ... İcra müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 24.339,71TL asıl alacak, 640,03TL işlemiş faiz, 32,00TL BSMV ve 845,01TL masraf olmak üzere toplam 25.856,75TL üzerinden devamına,
24.339,71TL tamamen ödeninceye kadar asıl alacak miktarına takip tarihinden itibaren yıllık %33,12 oranında temerrüt faizi ve faizin %5 i oranında BSMV uygulanmasına,
Alacak miktarının %20 si olan 5.171,35TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
B-Gayri Nakdi Depo Talebi Yönünden davasının KISMEN KABULÜ İLE
Davacı nezdinde açılacak faiz getirmeyen vadesiz hesapta 24.360,00TL nin davalı tarafça depo edilmesine,
Fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.766,27-TL karar ilam harcından peşin alınan 730,89-TL sinin düşümü ile eksik kalan 1.035,38- TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3- Gayri nakdi çek bedeli yönünden alınması gereken 80,70,-TL karar ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, ,
4-Davacı tarafından yatırılan 730,89-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen dava açılış gideri: 67,80- TL ( başvurma ve vekalet harcı) davetiye, posta gideri: 130,50-TL, bilirkişi ücreti: 700,00-TL olmak üzere toplam: 898,30- TL yargılama giderinin (reddolunan miktarın binde 5'in altında kalması nedeniyle) davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Nakdi krediler yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 5.100,00- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Nakdi krediler yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT 13/2.maddesi uyarınca hesap ve takdir olunan 214,73-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Gayri nakdi krediler yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 5.100,00- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00TL nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
10-Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/03/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır