T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/557 Esas
KARAR NO: 2021/851
DAVA: Hal Hakem Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 10/09/2021
KARAR TARİHİ: 02/12/2021
DAVA: Davacı vekili mahkememize ibraz etmiş olduğu dava dilekçesinde; müvekkilinin yaş sebze meyve sektöründe Türkiye’nin en büyük şirketi olduğunu, Türkiye'nin farklı bölgelerine kurmuş olduğu 13.500 dekar alana sahip çiftliklerde 35 çeşit meyve sebze üretimi yaptığını, yetiştirmiş olduğu çiftlik ürünlerini 5 farklı bölgede kurmuş olduğu 110.000 m2 kapalı alana sahip fabrikalarda, ileri teknoloji makine parkuru ile soğuk zincir filo esaslarına göre ürettiğini, katı çevre, sağlık ve güvenlik kontrol ve uygulamalarına inanan müvekkilinin, günümüz tüketicisinin de talep ettiği uluslararası ticari standartlara uygun ... gibi birçok sertifikaya sahip olduğunu, her yıl ortalama %15 oranında büyüdüğünü, müvekkili bünyesinde yer alan 180 adet özmalfrigorifik tır filosu ile ürünlerini zamanında ve sağlıklı bir şekilde müşterilerine ulaştırdığını, müvekkilinin yaş sebze meyve ürünü aldığını, aldığı ürünü depoladığını, bazı durumlarda ürünleri satın aldığı yerlerden müşterilerine, bazı durumlarda kendisine ait fabrikalar arasında taşıdığını, dava dilekçesi ekinde sunulan ... tarih ve ... sayılı Cezalı Hal Rüsum Tutanağı ile müvekkilli hakkında "... plakalı tırda 18.777 kg Lamas Limonunun hal kayıt sistemine bildirilmeden taşındığı" gerekçesiyle cezalı hal rüsumu uygulandığını, cezalı hal rüsumuna karşı İstanbul Hal Hakem Heyetine itiraz edildiğini, itirazımızın reddine karar verildiğini, Hal hakem heyeti kararının ... tarihinde müvekkiline tebliğ edildiğini, hal kayıt sistemine bildirilmeden taşınması gerekçesiyle cezalı hal rüsumu uygulanmasına imkan bulunmadığını, cezalı hal rüsumu ürünün tutanağın düzenlendiği tarihteki piyasa fiyatının %25 olduğunu, idari para cezasının maktu olduğunu, eldeki uyuşmazlık açısından 16.429.TL cezalı hal rüsumu uygulandığını, para cezasının ise 4.668.TL olduğunu, tespit esnasında müvekkilinin bahsi geçen ürünü Mersin’de bulunan fabrikasından Tuzla'da bulunan fabrikasına sevk ettiğini, kendi adresleri arasında kendi faaliyeti için taşıdığını, rüsum tutanağında dahi ürünün satıldığı ya da satışa sunulduğunun değil, taşındığının tespitine yer verildiğini, cezalı hal rüsumu açık bir biçimde hukuka aykırı olduğunu belirterek İstanbul Hal Hakem Heyetinin 16/08/2021 tarih ve 2021/... dosya nolu 2021/... karar sayılı kararına itirazlarının kabulü ile kararın kaldırılmasına, müvekkili hakkında hukuka aykırı olarak tahakkuk ettirilen ceza hal rüsumunun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde, müvekkili Belediye Başkanlığı ekiplerince, ... ilçesi ... Tesisleri Karayolları Kantar mevkiinde yapılan denetimde 21/02/2021 tarihinde saat 15:34'de davacı adına ... (çekici) ... (dorse) plakalı araç içerisinde 'Hal Kayıt Sistemine bildirilmeden toplan mal satma ya da toptancı halinde satmak üzere bildirimde bulunup toptancı hali dışında toptan mal satma" suretiyle 17.777 kilogram limon tespit edildiğini, mahallinde tutulan 21/02/2021 tarih ve 0893 seri numaralı Cezalı Hal Rüsum Tutanağı ile anılan yönetmeliğin 47. Maddesinin 1/a bendi gereğince bahse konu işletmeciye 16.429,00 TL tutarında cezalı hal rüsumu uygulaması yapıldığını, akabinde mal sahibi tarafından ceza tutanağı saatinden sonra 21/02/2021 tarihinde saat 15:52-15:55-15:55'da webservis yönetimi ile künye bildirimi yapıldığını, davacı tarafından... ne başvuruda bulunarak ... Büyükşehir Belediye Encümenince verilen 24/02/2021 tarih ve ... sayılı kararı ile verilen cezalı hal rüsumlarının iptalini talep ettiğini, ...nce verilen 16/08/2021 tarih ve 2021/41 sayılı kararla şikayetin reddine karar verildiğini, davacı şirket tarafından idari yargı yoluna başvurulabilecekken görev konusu olmayan bir hususta ... na başvuru yapıldığını, bu bakımdan davanın görevsizlik nedeni ile reddi gerektiğini, davanın süresi içinde açılmadığını, süresi içinde açılmayan davanın reddi gerektiğini, müvekkili Belediye Başkanlığınca usul ve yasaya uygun işlem tesis edildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, ... kararına karşı yapılan itiraz ilişkindir.
DELİLLER: ...ne ait 16/08/2021 tarihli 2021/... dosya nolu ve 2021/... Karar sayılı dosyası , yasal mevzuat.
5957 Sayılı kanunun 10. Maddesinin 5 nolu bendi gereğince davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.
Davacı İstanbul Hal Hakem Heyetinin yetkisiz olduğunu iddia etmiş ise de, 5957 sayılı kanunun 10. Maddesinin 1. Fıkrasında üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında bu kanunun uygulanması ile ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıklarda çözüm bulmak amacıyla il merkezlerinde hal hakem heyeti oluşturulacağı, bakanlıkça lüzum görülmesi halinde ilçe merkezinde de hal hakem heyeti oluşturulacağı düzenlenmektedir. Bu maddede hakem heyetinin yetkisi belirlenmemiş olup sadece il merkezinde hal hakem heyeti kurulacağına ilişkindir.
...ne yazı yazılarak 16/08/2021 tarihli 2021/... dosya nolu ve 2021/... Karar sayıl dosyanın eksiksiz olarak, tüm evrakların ve kararın taraflara tebliği ile ilgili evrakların gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevapları incelendiğinde, Şikayetçinin ... .A.Ş olduğu, karşı tarafın ... Belediye Başkanlığı olduğu, şikayetin konusunun 21/02/2021 tarihinde ... plakalı çekici ve ... plakalı dorse ile limon sevki sırasında, Mersin İli ... İlçesinde Zabıta ekiplerince yapılan denetimde "Hal kayıt sistemine bildirilmeden mal alma satma ya da toptancı haline satmak üzere bildirimde bulunup toptancı hali dışında toptan mal satma" gerekçesiyle ... A.Ş'ne 21/02/2021 tarih ve ... sayılı tutanak ile 18777 kg limon için 16.429,00 TL cezalı hal rusmu tutanağı düzenlendiği, bu malların bildirimini parça parça farklı künyelerle yapıldığı belirtilerek cezanın iptal edilmesinin talep edildiği, ... Başkanlığı tarafından 07/06/2021 tarihinde yapılan savunmada ise 21/02/2021 tarihi saat 15:34 sularında yapılan denetimde söz konusu çekici ve dorse içerisinde ... A.Ş adına "Hal kayıt sistemine bildirilmeden mal alma satma ya da toptancı haline satmak üzere bildirimde bulunup toptancı hali dışında toptan mal satma" amacıyla 18.777 kg limon bulundurulduğu tespit edilerek mahallinde 21/02/2021 tarih ve ... seri nolu cezalı hal rusum tutanağı ile anılan yönetmeliğin 47. Maddesinin 1/a bendi gereğince bahse konu şirkete 16.429 TL tutarında cezalı hal rusum uygulaması yapıldığı, hal kayıt sistemine bildirilmeden künyesiz mal taşındığnıdan dolayı 5957 Sayılı Sebze ve Meyveler ile Yerli Arz ve Talep derinliği bulunan diğer malların ticaretinin düzenlenmesi hakkındaki kanun uygulamasına ilişkin 07/07/2012 tarih ve 28346 sayılı resmi gazetede yayınlanan yönetmeliğin 47. Maddesinin 7. Fıkrasında cezalı hal rusmundan malları taşıyan nakliyeciler ya da depolayanlar mal sahibi ile müteselsilen sorumludur denildiğinden cezada herhangi bir eksik veya kusurun bulunmadığı bildirilmiş, İstanbul Hal Hakem Heyeti tarafından yapılan değerlendirmede ise 5957 sayılı kanuna istinaden 07/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren ilgili yönetmeliğin 41 maddesinin 9 fıkrasında , bildirim miktarı veya üzerindeki malların üretildiği yerden veya girdiği gümrük kapısının bulunduğu yerden her ne sebeple olursa olsun sevkinden önce sisteme bildirilmek zorunludur yine aynı yönetmeliğin 47. Maddesinin a bendine aykırı olarak sisteme bildirilmeden toptan alınıp satılan ya da toptancı halinde satmak üzere bildirimde bulunup toptancı hali dışında toptan satılan mallar için hal rusmu, tespitin yapıldığı yerdeki toptancı halinde o mallar için oluşan bir önceki gün birim fiyatlarının en yükseği esas alınarak belirlenen toptan satış bedelinin %25'i oranında cezalı olarak alınır denildiğinden söz konusu araç ile limon sevki sırasında yapılan denetimde "Hal kayıt sistemine bildirilmeden mal alma satma ya da toptancı haline satmak üzere bildirimde bulunup toptancı hali dışında toptan mal satma" gerekçesiyle ... A.Ş'ne 21/02/2021 tarihinde cezalı hal rusmu tutanağı düzenlendiği, 15:34'te yapılan denetimden yaklaşık 16 dk sonra 13/02/2021 tarihinde saat 15:52-15: 55- 15:56'da bildirim yapıldığını böylelikle yönetmeliğin 41. Maddesinin 9. Fıkrasına aykırı hareket edildiği tespit edilerek şikayetin reddine karar verildiği ve tebliğden itibaren 15 gün içinde hakem heyetinin bulunduğu yerdeki Ticari Davalara bakmakla görevli Asliye Ticaret Mahkemesine itiraz edileceği hususunun karara yazıldığı, kararın 26/08/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davanın 10/09/2021 tarihinde süresinde açıldığı görülmüştür.
5957 sayılı kanunla ilgili çıkartılan 07/07/2012 tarihli "Sebze ve meyve ticareti ve toptancı halleri hakkında yönetmeliğin" 1. Maddesinde yönetmeliğin amacının anlatıldığı, aynı yönetmeliğin 43.madesinde bildirimcinin yükümlülüklerinin sıralandığı, 47. Maddesinin 1. Fıkrasının a bendi gereğince sisteme bildirilmeden toptan alınıp satılan mallar için hal rusmu tespitin yapıldığı yerdeki toptancı halinde o mallar için oluşan bir önceki gün birim fiyatlarının en yükseği esas alınarak belirlenen toptan satış bedelinin %25'i oranında cezalı olarak alınır denilmekte olup yine aynı yönetmeliğin 41. Maddesinin 9. Fıkrasında "bildirim miktarı veya üzerindeki mallar, üretildiği yerden veya girdiği gümrük kapısının bulunduğu yerden her ne sebeple olursa olsun sevkinden önce sisteme bildirilmek zorundadır" denildiğinden 21/02/2021 tarihinde yapılan denetimde ve hal kayıt sistemi künye yol ekran sorgulamasında ... plakalı çekici ile ... plakalı dorse araca künye bildirimi yapılmadığını saat 15:34'te tespit edildiği, ceza tutanağı kesildikten sonra mal sahibi tarafından künye bildiriminin yapıldığı, yapılan işlemin ve İstanbul İl Hal Hakem Heyeti kararının doğru olduğu anlaşıldığından davanın reddine aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacının davasının reddine,
2-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Gider avansından kullanılmayan kısmın resen ilgilisine iadesine,
5-Bu dava sebebiyle 59,30 TL maktu karar ve ilam harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
Davacı vekilinin yüzüne karşı kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 02/12/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır