T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/657 Esas
KARAR NO: 2023/18
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 15/10/2021
KARAR TARİHİ: 16/01/2023
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "27/01/2020 tarihinde, saat:15:55 de, İzmir ili, ... ilçesi hudutlarında bulunan ... yolu, ... caddesi üzerinde ... köprü üzerinde en sol şeritte aynı istikamette giden dört aracın karıştığı zincirleme trafik kazası meydana gelmiştir. Çarpma sırasına göre 3. Aracın sigorta şirketi olan davacı ... A.Ş. Vekilinin 15/10/2021 tarihinde verdiği dava dilekçesinde özetle: "Trafik ekibi düzenlemiş olduğu tutanakta sürücü ... ...’İN idaresindeki ... plakalı otobüsü ile belirtilen gün ve saatte ...'den ... istikametine ... yolu üzerinde 3 şeritli yolda en sol şeritte seyrederken ... Köprü üzerine geldiğinde, önünde aynı şeritte seyreden ve trafik yoğunluğu nedeniyle duraklayan Sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarına çarptığı, bu aracın da çarpmanın etkisi ile trafik yoğunluğu nedeniyle önünde duraklayan ... idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarına çarptığı, bu aracın da çarpmanın etkisi ile trafik yoğunluğu nedeniyle önünde aynı şeritte duraklayan sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması şeklinde gerçekleşmiştir. Kaza tespit tutanağında, kazanın oluşumunun ... , ... ve ... plakalı araç sürücülerinin 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 56/C ( YAKIN TAKİP ) kuralını ihlal etmeleri sonucu gerçekleştiği , ... plakalı araç sürücüsünün ise kazanın gerçekleşmesinde kusursuz olduğu belirtilmiştir. Fakat trafik ekibinin tutanaktaki beyanı ile vermiş olduğu kusur dağılımının beyan ile çelişkilidir. Şöyle ki ; ... plakalı araç sürücünün önünde seyreden ... plakalı araca yakın takip sonucu arkadan çarpması sebebiyle bu aracın da önündeki diğer araçların birbirlerine çarpmasına sebep olduğu , ... , ... ve ... araçların da kaza yerinin meskun mahal, içerisinde köprü üzeri ve hız limitinin de 50 km olması nedeniyle, KTK 52. Maddesini ihlal eden ... plakalı araç sürücüsü ... ...'in kazanın oluşumunda TEK VE ASLİ KUSURLU OLDUĞU AÇIKTIR. Bu sebeple dava dışı sigortalı ... TİC.LTD.ŞTİ 'ne ait ... plakalı araç sürücünün kazasının gerçekleşmesinde KUSURSUZ olduğu açıktır. Dava dışı sigortalının Rayiç : 38.000 TL, Sovtaj : 23.788 TL olup işbu sebeple ve ödenen toplam miktar 14.212 TL olup, tutar kazanın gerçekleşmesinde asli ve tam kusurlu olan ... plakalı araç sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'den talep edilmiş fakat talebimiz reddedilmiştir. Bunun üzerine ... İcra Dairesi 2021/... E. Numaralı takip başlatılmıştır. Davalı tarafın haksız itirazları üzerine arabuluculuk başvurusu yapılmış ve anlaşamama olarak sonuçlanmıştır. Müvekkilin haklı alacağına kavuşabilmesi için iş bu davayı açma zarureti hasıl olmuştur." diyerek %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ayrıca tarafları lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığıdan davanın reddini, zamanaşımı nedeniyle davanın reddini, Kusur ve hasara yönelik itirazlarının kabulü ile kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığından huzurdaki davanın reddini, Fahiş hasar bedeli taleplerinin reddini, Aksi halde, Kusura ilişkin ve hasara ilişkin itirazlarımızın kabulü ile kusur konusunda Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Dairesi nezdinde kusur incelemesi yapılmasını, Kazanın meydana gelmesindeki kusur ile araçtaki hasar tutarının Genel Şartlarla belirlenen kriterlere göre hesaplanmak üzere dosyanın bilirkişiye gönderilmesini, Ticari faiz yürütülmesi talebinin reddini, İcra inkar tazminatı talebinin reddini, Dava açılmasına müvekkil şirketçe sebebiyet verilmemiş olduğundan yargılama gideri ile vekalet ücreti yönünden aleyhimize hüküm kurulmamasını; Davacı yanın kaza tarifinden faiz taleplerinin yukarıda izah edildiği üzere reddini; Netice itibarıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Trafik kazası araç hasarı nedeniyle davacı sigortacı tarafından yapılan ödemenin sorumluluk iddiası nedeniyle davalı sigortacıdan tahsili için davacı tarafından davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine davalının itirazı sonucu İİK 67. Madde gereği açılan itirazın iptali davası olduğu anlaşıldı.
Deliller: Dosya içeriği, Poliçeler, Bilirkişi incelemesi, .... İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı dosyası
Mahkememiz dosyasından 16/05/2022 tarihinde bilirkişi raporu alınmıştır.
Raporda:
...LTD. ŞTİ. Tarafından hazırlanan raporda "Arka ve ön kısımlarından aldığı şiddetli darbeler sonucunda, sigortalı otomobil üzerinde ağır hasar meydana gelmiş, tavanın sol tarafında dahi kat oluşmuş, stop lambaları ve farları kırılmıştır.... Ağır hasara uğrayan sigortalı otomobilin onarımından ziyade perttotal olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. .. Sigortalı aracın peşin rayiç değeri: 38.000,00 tl, Sigortalı aracın hasarlı vaziyetteki değeri: 23.788,00 tl, Hasar tutarı. 14.212,00 tl " denilmektedir.
Kaza raporunda "otobüs" olarak adlandırılan ... plakalı aracın 19 yolcu kapasiteli ... Okul tipi küçük otobüs olduğu görülmüştür. Bu aracın ağırlığı 2052 kg dır.
Her ne kadar kaza raporunda ... plakalı otobüsün trafik yoğunluğunda duraksayan ... plakalı çekiciye arkadan çarptığı belirtilmişse de, raporumda 2. Kaza olarak adlandırılan kazada hasar gören ... plakalı otomobilin kaza fotoğrafları ve ekspertiz raporu incelendiğinde ... plakalı çekicinin hareket halinde olması gerektiği değerlendirilmiştir. Şöyle ki: Bir kaza anında çarpışmadan dolayı büyük bir enerji açığa çıkar ve itme (impuls) oluşturur. Bu enerji taşıt ve yolcular üzerinde darbe etkisi yapar. Oluşan bu enerji taşıtın toplam ağırlığı ve hızının karesi ile doğru orantılıdır. Kazanın oluşma şekline ve araçların frenleme kuvvetlerine göre oluşan darbenin şiddeti ve etkisi farklı olacaktır. Araçların hızı ne kadar az olursa oluşacak darbe de o kadar az olacaktır. Darbenin araç üzerinde yayılma alanı da ortaya çıkan enerji ile doğru orantılıdır. Darbeyi alan ilk nokta araç üzerinde gerilmelere neden olur bu gerilmeleri önlemek, araç üzerinde dağıtmak ve darbeyi sönümleyebilmek için araçların özellikle ön kısımlarında elastikiyet özelliği bulunan saclar kullanılır. Araçların ön kısımları arka kısımlarına göre daha çok darbe etkisi ile ezilerek hasar görme eğiliminde üretilir ancak kaza fotoğraflarından otomobilin arka kısmında çamurluğunun tamamen deforme olduğu, sol tavanda dahi kat oluşturan yüksek enerjili, yüksek momentumlu kazalardan olduğu ve bu kazanın sadece otobüsün çarpması ile ötelenen çekicinin impulsu (itme) ile oluşmayacağı, çekicinin de hareket halinde olması gerektiği değerlendirilmiştir.
Karayolları Trafik Kanununun 56. Maddesi : "c) Araçlar arasındaki mesafe:
Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar." şeklindedir. Dava dışı ... plakalı çekicinin önündeki aracı güvenli ve yeterli mesafeden izlemediği değerlendirilmiştir.
Yine Karayolları Trafik Kanunun 84. Maddesi :"Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller:
Madde 84 – Araç sürücüleri trafik kazalarında;
a) Kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme,
b) Taşıt giremez trafik işareti bulunan karayoluna veya bölünmüş karayolunda karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit, rampa ve bağlantı yollarına girme,
c) İkiden fazla şeritli taşıt yollarında, karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit veya yol
bölümüne girme,
d) Arkadan çarpma,
e) Geçme yasağı olan yerlerde geçme,
f) Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma,
g) Şeride tecavüz etme,
h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama,
i) Kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş önceliğine uymama,
j) Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama,
k) Yerleşim birimleri dışındaki karayolunun taşıt yolu üzerinde, zorunlu haller dışında
park etme veya duraklama ve her durumda gerekli tedbirleri almama,
l) Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş
araçlara çarpma,
Hallerinde asli kusurlu sayılırlar.
Ancak, kazada bu hareketlerden herhangi biri,kazaya karışan araç sürücülerinden birden
fazlası tarafından yapılmış veya kaza bu hareketler dışında kurallarla, yasaklamalara, kısıtlamalara ve talimatlara uyulmaması nedenlerinden doğmuşsa, karayolunu kullananlar için kusur oranı yönetmelikte belirtilen esaslara göre tespit edilir.
" şeklindedir.
... plakalı dava dışı çekicinin Karayolları Trafik Kanununun 56. Maddesi, c bendini ihlal etmesi nedeni ile tali kusurlu olduğu;
... plakalı otobüsün Karayolları Trafik Kanununun 56. Maddesi c bendi ve 84. Maddesi d bendini ihlal etmesi sebebi ile asli kusurlu olduğu tespit edilmiştir.
Mahkememiz dosyasından 13/12/2022 tarihinde ek bilirkişi raporu alınmıştır.
Raporda:
... plakalı çekici, önünde aynı şeritte bulunan ... plakalı otomobile 1. Kazanın etkisi ile çarpmıştır. Kaza raporunda çekicinin hızı ve fren izinin tespit edilemediği görülmektedir. Bu sebeple 1. Kazada belirtildiği üzere burada da hız limitinin aşılıp aşılmadığı ile ilgili bir tespit yapmak mümkün olmamakla birlikte hareket halinde olduğu değerlendirilmiştir.
2. Araç olarak nitelendirilen ... plakalı çekicinin hareket halinde olduğu kök raporda şu ifadelerle değerlendirilmiştir : "... hasar gören ... plakalı otomobilin kaza fotoğrafları ve ekspertiz raporu incelendiğinde ... plakalı çekicinin hareket halinde olması gerektiği değerlendirilmiştir. Şöyle ki: Bir kaza anında çarpışmadan dolayı büyük bir enerji açığa çıkar ve itme (impuls) oluşturur. Bu enerji taşıt ve yolcular üzerinde darbe etkisi yapar. Oluşan bu enerji taşıtın toplam ağırlığı ve hızının karesi ile doğru orantılıdır. Kazanın oluşma şekline ve araçların frenleme kuvvetlerine göre oluşan darbenin şiddeti ve etkisi farklı olacaktır. Araçların hızı ne kadar az olursa oluşacak darbe de o kadar az olacaktır. Darbenin araç üzerinde yayılma alanı da ortaya çıkan enerji ile doğru orantılıdır. Darbeyi alan ilk nokta araç üzerinde gerilmelere neden olur bu gerilmeleri önlemek, araç üzerinde dağıtmak ve darbeyi sönümleyebilmek için araçların özellikle ön kısımlarında elastikiyet özelliği bulunan saclar kullanılır. Araçların ön kısımları arka kısımlarına göre daha çok darbe etkisi ile ezilerek hasar görme eğiliminde üretilir ancak kaza fotoğraflarından otomobilin arka kısmında çamurluğunun tamamen deforme olduğu, sol tavanda dahi kat oluşturan yüksek enerjili, yüksek momentumlu kazalardan olduğu ve bu kazanın sadece otobüsün çarpması ile ötelenen çekicinin impulsu (itme) ile oluşmayacağı, çekicinin de hareket halinde olması gerektiği değerlendirilmiştir." Bu husustan hareketle kök raporda da belirtildiği gibi: ... plakalı dava dışı çekicinin Karayolları Trafik Kanununun 56. Maddesi, c bendini ihlal etmesi nedeni ile tali kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
... plakalı otomobil, önünde duran ... plakalı kamyonete, ... plakalı çekicinin kendisine arkadan çarpması neticesinde hareketlenerek arkadan çarpmıştır. ... plakalı otomobil ve ... plakalı kamyonetin kazanın oluşumunda kusurlarının bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
... plakalı dava dışı çekicinin Karayolları Trafik Kanununun 56. Maddesi, c bendini ihlal etmesi nedeni ile tali kusurlu olduğu, tespit edilmiştir.
TTK 1472 Halefiyet Başlıklı maddesinde; (1)Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.
(2)Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur.
(Değişik:RG-2/2/2016-29812)(1) Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldınlmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin E. 2004/570 K. 2004/9618 T. 11.10.2004 Sigortacının 3. şahıslara rücu edebilme tarihi, sigorta ettirene ödeme yaptığı tarihtir. Kanundan kaynaklanan bu temerrüt hali için ayrıca bir ihtara gerek yoktur.
... plakalı otobüsün Karayolları Trafik Kanununun 56. Maddesi c bendi ve 84. Maddesi d bendini ihlal etmesi sebebi ile asli kusurlu olduğu, Davacı şirketin, Davalı Şirketten ...plakalı araç sürücüsünün asli kusurlu olması gerekçesi ile hasar tutarının %80 'ini talep edebileceği tespit edilmiş olmakla, bilirkişi raporlarının denetime uygun, hüküm kurmaya elverişli olduğu göz önüne alınarak,kısmen kabulüne karar verilerek davacının sigortalısına ödediği 14.212,00 TL' nin %80' i olan 11.369,60 TL ile ödeme tarihinden takip tarihine kadar bu bedele ilişkin işleyen 134,56 TL faiz yönünden davalının yaptığı itirazın iptaline, uyuşmazlık konusu haksız fiilden kaynaklanıp, alacağı tespiti bilirkişi incelemesi gerektirdiğinden davacı tarafından icra inkar tazminatı talebinin reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın kısmen kabulüne, .... İcra Dairesi 2021/... Esas sayılı dosyasına davalının yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 11.369,60 TL asıl alacak, 134,56 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 11.504,16 TL üzerinden devamına, takip tarihinden itibaren asıl alacağa %9 faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Uyuşmazlık konusu haksız fiilden kaynaklanıp, alacağı tespiti bilirkişi incelemesi gerektirdiğinden davacı tarafından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Red edilen kısım yönünden davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
4-Alınması gerekli 785,85 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 173,68 TL'nin düşümü ile eksik kalan 612,17 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 2.876,05 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
7-Davacı tarafından yapılan (67,80 TL ilk masrafı+ 54,60 TL posta masrafı+ 850,00 TL bilirkişi ücreti =)972,40 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %79,99 kabul ) nazaran 777,82 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı tarafça yatırılan 173,68 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
10-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00TL nin red ve kabul oranına ( %79,99 kabul ) nazaran 929,41 TL'sinin davalıdan, 1.055,86 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.
Davacı vekilinin yüzüne karşı, kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 16/01/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır