T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/808 Esas
KARAR NO: 2023/106
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/12/2021
KARAR TARİHİ: 13/02/2023
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 20.12.2018 tarihinde müvekkil şirket ile ... Sigorta arasında 24.12.2018 ile 23.12.2019 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde sigorta poliçesi akdedildiğini, ... Sigorta, ... Sigorta ve ... Sigorta ile birleşerek ... Sigorta ismini almış olup, bu nedenle huzurdaki dava ... Sigorta'ya karşı ikame edildiğini, 23.11.2019 tarihinde ... nda bulunan ... firmasına ait ... Hangarında hangar personeli tarafından müvekkil şirketin sahibi ve işleteni olduğu uçağın yeri değiştirilirken kaza meydana gelmiş, bu hususa ilişkin söz konusu dönemde sigorta poliçesi devam eden ... Sigorta'ya başvurulduğunu, ... Sigorta, uçakta meydana gelen söz konusu hasar ile ilgili olarak 10/... numaralı hasar dosyasının açıldığını ifade ettiğini, Uçakta meydana gelen söz konusu hasara ilişkin 04.02.2020 tarihinde ... bakım şirketi eksperleri, ...eksperleri ve ... S.A. Brokerlik şirketinden ... tarafından uçak üzerinde inceleme yapıldığını, Söz konusu raporda, uçakta meydana gelen hasardan ... firmasının sorumlu olduğu ifadelerine yer verildiğini, bunun üzerine ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/... D,İş dosyası ile delil tespiti talep edildiğini, işbu dosya kapsamında tanzim olunan raporlarda da meydana gelen hasardan ... firmasının sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine ulaşıldığı, Meydana gelen hasar nedeniyle müvekkil şirkete ait uçağin 09.11.2020 tarihinde ...'e götürüldüğünü ve 30.04.2021 tarihinde kalıcı tamir işlemleri tamamlanarak ...'ye geri getirildiğini, kalıcı tamir bedeli olan 336,319,59 ... davalı siporta şirketi tarafından ödendiğini, Kalıcı tamir bedelinin yanı sıra; Üretici firma ... tarafından yapılan geçici tamir bedeli olarak 39.861,29 USD, ... tarafından çizilen geçici tamir projesi bedeli olarak 7.510,00 USD, Uçağın Ankara'dan Zürich'e uçuş masrafi olarak 2.348,48 USD, Uçağın Zürich'ten İstanbul'a uçuş masrafı olarak 2.472,79 USD olmak üzere toplam 52.192,56 USD müvekkili şirket tarafından ödendiğini, poliçede ifade edilen ve muafiyet olduğu belirtilen 50.000,00 USD düşüldükten sonra geriye 2.192,56 USD bakiye kaldığını, işbu tutarın davalıdan tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; tanzim edilen sigorta poliçesi uyarınca tüm sorumluluk yerine getirildiğini, dava konusu edilen tutara ilişkin ödeme yapılmak istentendğini, sigortalı tarafından ibraname verilmemesi sebebiyle ilgili ödeme yapılamadığını, davacı tarafça kira ve değer kaybı olmak üzere ek zararlar talep edildiğini, bu kalemlerin sigorta poliçesinde yer almadığını, bu nedenlerle davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.
DELİLLER
Deliller: Dosya içeriği, ... Sulh Hukuk 2022/... D.iş sayılı dosyası
Bakırköy ... Sulh Hukuk 2022/... D.iş sayılı dosyasına yazılan müzekkereye cevap verildiği, dosyadan düzenlenen bilirkişi raporunun ve evrak örneklerinin uyap üzerinden gönderildiği,
Delil tespiti talepli 2022/... d.iş sayılı dosyadan alınan bilirkişi raporunda;
"Havacılık sektöründe yerde gövde hasarına sebep olan olay sayısı dünya genelinde bir hayli fazladır. Bu sebepten uçak park sahaları herbiri farklı anlamlara gelen çizgiler çizilmiştir. Aydınlatma, ışıklandırma ve farklı anlamlara gelen işaret ve levhalar
bulunmaktadır. Bu bölgelerde çalışan personel özel eğitim alırlar ve bu personellere belirli zamanlarda tazeleme eğitimleri verilir. Uluslararası bir uçuş emniyet kuruluşu olan ... verileri ve havacılık sektöründe uçak gövdesinde meydana gelen hasarlar incelendiğinde ;
Uçağın uçuş esnasında, yani uçağın kalkışından inişine kadar geçen sürede uçakta gövde veya kanatlarında hasara sebep olabilecek temel nedenler, uçağa kuş çarpması, uçağın havada dolu yağışına girmesi, şiddetli türbülans veya yıldırım çarpması sayılabilir.
Uçağın motorları çalıştırıp kalkış için pist başma kadar yerde hareketi ve inişten sonra uçağın park yerinde motorlarını durdurması sürecindeki yerdeki hareketi TAKSİ olarak adlandırılır. Taksi esnasında oluşabilecek uçak gövdesinde veya kanatlarında haşara sebebiyet verebilecek yer kazaları ise uçak kanadımın taksi yolunun çevresinde bulunan cisimlere (direk vs.) çarpması, taksi yapan veya park halindeki diğer uçağın kanadına çarpması en yaygın hasara sebep oluşturan olay türleridir.
... tipi uçaktaki hasar incelendiğinde bu tür bir hasarın havada meydana gelme olasılığı yoktur. Taksi esnasında olma olaşılığı ise ... havalimanı taksi yolu genişliği ve uçağın büyüklüğü dikkate alındığında mümkün değildir.
Son ihtimal ise uçağın park edildiği yer olan park veya hangar içinde olan kazalardır. Açık yerdeki park yerindeki veya hangar içi kazalarda da iki olasılık mümkün olmaktadır.
Birincisi, uçağın çekici araç (push back) ile hareketi esnasında yerde bulunan bir cisim, araç veya malzemeye çarpması, ikincisi ise uçak harektesiz dururken hareket halindeki diğer bir araç veya cismin uçağa çarpması dır.
Kanatta oluşan hasar şekli incelendiğinde uçağın çekici araç (push back) ile çekimi esnasında yerde bulunan metal bir cisim, alet veya araca çarpması sonucu oluştuğu, çarpıları cismin metal ve sivri uç veya köşeli ağır yapıda olduğu, ilk çarpmanın cismin uç veya kenar kısmına dik açı ile kanadın ön kısmının temas ettiği, ilk temasta kanat ucunda oluşan hasarın meydana geldiği, uçağın hareketinin devam ederek cismin kanal altına girerek sürtünme sonucu çiziklerin oluştuğu ve cismin flap menteşesine çarparak uçağın durabildiği değerlendirilmiştir.
... tipi hava aracının sol kanadında meydana gelen hasarın ... dan İstanbul ... havalimanına yapılan son uçuş sonrası ... Genel havacılık bölgesinde uçağın park edildiği saha içinde meydana geldiği, uçağın park yerinden çekici araç ile (push back) çekimi esnasında yerde bulunan bir başka çişme (sivri köşeli veya çıkıntılı yapıda ağır metal) dik açı ile çarptığı, çarpmanın etkisi ile ilk olarak kanadın ön kısmındaki hasarın oluştuğu, devamında çarpılan cismin kanat altına girmesi sonucu kanat altındaki hasarın ohuştuğu değerlendirilmiştir.
İLAVE OLARAK; UÇUŞ EMNİYETİ (FLIGHT SAFETY) havacılıkta birinci önceliktedir. Hiçbir durumda uçuş emniyetinden taviz verilemez. Uçuş operasyonlarındaki tüm paydaşlar pilotlar, teknisyenler, yer harekat görevlileri, kule ve radar oöperatörleri uçuş emiyetinin sağlanmasından sorumludurlar. Mesleki eğitimlerde bu öncelik sürekli hatırlatılır ve tüm paydaşlar bunu bilirler. İncelemiş olduğum bu olayda, park sahasında meydana gelen hasarlı kaza en kısa sürede ilgili tüm birimlere hiç zaman kaybetmeden raporlanması bir zorunluluktu. Dosya incelemesinden bu raporlamanın yapılmadığı ve hasarın uçuş için gelen kaptan pilot tarafından belirlendiği ve kayıt altına alındığı anlaşılmaktadır. Gece şartları, yetersiz ışık, hasarın meydana geldiği kanat yüzeyi, pilotun bu hasarı görememesi gibi durumlar dikkate alındığında söz konusu uçak hasarlı olarak uçuş yapabilir ve bu uçuş esnasında çak daha ciddi bir durum oluşabilirdi,
... çağrı isimli ... uçağın konakladığı ... ... Bölgesindeki ... uçak hangarında 23.11.2019 tarihinde uçuş öncesi kontrol esnasında sol alt kanat ve hücum kenarının hasarlı olduğu Pilot Capt. ... tarafından tespit edilmiş olduğu,
Taraflar arasında akdedilen hangar sözleşmesine göre uçak yerinden oynatılmadan şart olduğu, ancak uçak sahibine herhangi Olay yeri hangar sahibi ... Firması tarafından hangar kamera görüntülerinin önce verilmediği, Kamera kayıtlarında yapmış olduğumuz incelemeye göre, 21 Kasım saat 11:00 den sonra dava konusu uçağın hangar kamerasına olan mesafesinin yakınlaştığı, kamerasından 21-11-2019 tarihinde saat 11:00'de alınan resimde uçağın hasarlı sol kanat ucu ile kokpit camı gözükmeyecek şekilde pozisyonu değişmiş)
Hasarlı uçağın tamirleri için yapılan toplam masrafların 414.176,55 USD olduğu, dolaylı zararların (Uçak Değer kaybı 32.000,00 USD, Kira geliri kaybı 36.000 USD olduğu,
Uçakta meydana gelen hasarın sigorta teminatı kapsamında olduğu fakat davacıya sigorta şirketi tarafından bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığı, Yukarıda açıklanan hususlar bir bütün olarak değerlen de, toplam 482.176,55 USD (Türk Lirası karşılığı 25.11.2019 tutanak tarihi itibariyle 5,72* 482.176,552.758.049,866 Türk Lirasıdır) zarardan davalı ... Firmasının sorumlu olduğu tespitleri yapılmıştır.
GEREKÇE:
Uyuşmazlığın konusu, davacıya ait ... kişilik ... kuyruk nolu uçağın 23.11.2019 tarihinde hagarda yeri değiştirilirken meydana gelen kaza nedeniyle uçağa ilişkin 20.12.2018 tarihli Sigorta Poliçesi kapsamında eksik ödendiği iddia edilen 25.170,58 TL hasar bedeli ile, uçağın geçici bakımının davalı sigortacı tarafından kasten ve kötü niyetle geciktirildiği iddiasıyla fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 500 TL nin davalıdan tahsili talebine ilişkindir. Dava ve cevap dilekçesi ve hasar dosya evrakları incelendiğinde bakiye hasar bedelinin 2.192,56 TL olduğu davalının 16.09.2021 tarihli yazısı ile bu bedelin ödenmesi için davacıdan ibraname talep ettiği, bakiye hasar bedeli konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı davalının talep ettiği ibraname içareğinin davacı tarafından kabul edilmemesi nedeniyle bu bedelin ödenememiş olduğu, davacının 23.12.2021 tarihli TCMB, efektif satış USD karşılığı (1 USD = 11,48 TL) olarak 25.170,58 TL' yi hasar bedeli olarak faiziyle birlikte talep ettiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, uçağın geçici bakımının davalı sigortacı tarafından kasten ve kötü niyetle geciktirildiği iddiasından kaynaklı alacak talebine ilişkin olduğu görülmüştür. Davacının hasar bedelini tahsil hakkı ibraname imzalama şartına bağlanamayacağından bu yöndeki davacı talebinin kabulü ile taraflarca tutarı konusunda uyuşmazlık bulunmayan ve davacı tarafından dava tarihindeki TL kur karşılığı talep edilen 25.170,58 TL bakiye hasar bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karara verilmiştir. Uçağın geçici bakımının davalı sigortacı tarafından kasten ve kötü niyetle geciktirildiği iddiasıyla fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmak kaydı ile davacı tarafından 500 TL talep edilmiş ise de ; sigortacının poliçeden kaynaklı sorumluluğu poliçe kapsamında oluşan hasar bedelini ödemekten ibarettir. Sigorta ettiren hasar vukuunda ihbara rağmen sigortacının ekspertiz işlemlerine başlamaması/gecikmesi durumlarında sigorta sistemi ve adli merciler marifetiyle delil ve hasar tespiti yaptırma ve akabinde onarım işlemlerini başlatma hakkına haizdir. Sigortacının hasar bedelinin ödemede gecikmesi halinde yaptırım temerrüt faizi işletilmesidir. Dava ve celp edilen delil dosya kapsamı dikkate alınarak, davacı iradesini aşacak şekilde davalının kasten ve kötü niyetli müdahalesi ile uçağın geçici bakımının geciktirildiğine dair somut delil ve olgular bulunmadığından ve mevcut delillerle bu husus sabit görülmediğinden bakiye hasar bedeli dışında kalan davacı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın kısmen kabulüne, 25.170,58 TL'nin dava tarihi olan 24/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
2-Alınması gerekli 1.719,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 438,39 TL'nin düşümü ile eksik kalan 1.281,01 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
4- Davalı taraf vekille temsil olunmakla red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan (67,80 TL ilk masrafı+ 48,60 TL posta masrafı 116,40 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %98,05 kabul ) nazaran 114,13 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafça yatırılan 438,39 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
8-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00TL nin red ve kabul oranına ( %98,05 kabul ) nazaran 1.294,26 TL'sinin davalıdan, 25,74 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.
Davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 13/02/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır