T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/815 Esas
KARAR NO: 2022/587
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/12/2021
KARAR TARİHİ: 18/07/2022
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; “ ... ”)’nun işletmesi Davacı Müvekkil Şirket tarafından yürütüldüğü, Davalı-Borçlu şirkete ait ... , plakalı araçlar ile 01.11.2017-20.04.2018 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığı, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkanı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre
içerisinde ödenmediğinin tespit edildiği, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine, Müvekkil Şirketçe; Davalı-Borçlu şirket aleyhine ... İcra Müdürlüğü 2018/ ... E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla 14.08.2018 tarihinde icra takibi başlatıldığı, Davalı-Borçlu şirkete ödeme emrinin 03.09.2018 tarihinde tebliğ edildiği, ancak Davalı-Borçlu şirketin, icra takibine itiraz ettiği ve İlgili İcra Müdürlüğünce itirazın süresinde olduğu belirtilerek takibin durdurulmasına karar verildiği, davalı-Borçlunun itirazları zaman kazanma amacı ile haksız ve kötü niyetle yapılmış olduğundan, kendilerince süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığı, davalı-borçlu şirketin "borcun tamamına, faize ve ferilerine" itirazları hukuki mesnetten yoksun olduğu, şöyle ki; davalı-borçlu şirketin borcun tamamına yönelik itirazlarının asılsız olduğu, davalı şirkete ait araçların ticari araçlar olduğu, söz konusu ticari araçlarda dorse ve çekici olarak ayrı ayrı kullanılabildiği ve bu sebeple dorse ve çekici üzerinde ayrı plakalar mevcut olduğu, Karayolları Genel Müdürlüğü'nün resmi İnternet sitesinde "Dorseler için ayrıca bir ... cihazı alınmayacak, bankalar tarafından dorselerin plakalarına ayrı sanal hesaplar oluşturarak Dorse plakalarının kaydı yapılacağı, bu sanal hesaplar Dorseli geçişlerde sistemin ... cihazını algılayamadığı durumlarda Dorsenin cezalı ücrete maruz kalmaması için gerekli bulunduğu, çekicilere bağlı olarak çalışan tüm dorse plakalarının sistemde kayıtlı olması ve sanal hesap açılmasının zorunlu olduğu, sanal hesabı olmayan dorselerin ... geçişlerinden dolayı oluşabilecek cezalardan kurumumuz sorumlu değildir." denilmek suretiyle araç sahiplerinin çekici ve dorseden oluşan ağır vasıtalar ile geçişlerinde ihlalli geçiş yapmamaları için diğer bir anlatımla "tek" geçiş ücreti çekilebilmesi için kanun uyarınca ... sistemine ikisinin bağlantılı olduğuna ilişkin kaydın yapılması gerektiği, Davalı-Borçlu şirket bu araçlarında bu tanımlamayı yaptırmamış olduğundan borca vaki itirazlarının asılsız olduğu, davalı-borçlunun kendi ihmal ve kusurunun sonuçlarından davacı-alacaklı müvekkil şirketi sorumlu tutmaya çalışmasının kabul edilemez nitelikte olduğu, Davalı-Borçlu şirkete ait ... plakalı araçlar ile, işletme hakkı Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’e ait Otoyol’dan 01.11.2017-20.04.2018 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığı, Davalı-Borçlu'nun aracı ile Otoyol’u kullandığı anlarda ... hesaplarının müsait olmadığı, takdir edileceği üzere ... hesabını müsait tutmak ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmak Davalı-Borçlu'nun sorumluluğunda olduğu, ayrıca Davacı-Alacaklı Müvekkil şirketçe, Davalı-Borçlu'ya ait plakalara tanımlı ... hesabına ilişkin provizyon sorgusu kontrolü yapılmış ve geçişlere ilişkin provizyon sorgusunun “Kayıt bulunamadı / ... tanımlı olmayan plaka / Ürün kara listede” sonucu ile döndüğünün anlaşıldığı, hesabı müsait olmayan ve geçişe ilişkin banka provizyon sorgusu olumsuz dönen davalının ... etiketinden geçiş ücreti çekilememiş ve ücreti ödenmeyen geçişleri için geçiş ücreti ve bu geçiş için yukarıda açıklandığı üzere ceza bedeli borçları tahakkuk ettirildiği, yapılacak olan hesaplamayla da görüleceği üzere Müvekkil Şirket kanuna uygun olarak ihlalli geçiş ücreti tahakkuk ettirmiş ve cezai yaptırım uygulandığı, Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’in gerek 6001 sayılı Kanun uyarınca gerekse de başkaca ilgili mevzuat kapsamında ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine, ihlalli geçiş yapıldığına ilişkin herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğü bulunmadığı, Davalı-Borçlu şirket; mesleği/ticari işi gereği ücretli otoyolu kullanmakta olup, araçlar ticari amaçla kullanıldığı, dolayısıyla borçlu şirkete ait ticari kullanım niteliği bulunan araçlar ile işletme hakkı müvekkil şirkete devredilen otoyoldaki serbest geçiş bölgelerinden ücret ödenmeksizin takibe konu edilen ihlalli geçişlerin yapıldığı durumlarda 3095 sayılı Kanuni Faiz ve
Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2 nci maddesi uyarınca işlemiş ve işleyecek dönem için takip tarihinde yürürlükte olan %19,5 ticari faiz oranı-değişen oranlarda ve faiz oranlarındaki artıştan doğan her türlü hakkımız saklı tutularak talepte bulunulduğu, söz konusu yasa maddesi gereğince; arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi, TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı üzerinden istenebildiği, ticari işlerde uygulanan avans faiz oranı, 3095 sayılı Yasa'nın 2 nci maddesi hükmüne göre değişken bir özellik taşıdığı, bu nedenle borca konu ihlalli geçiş bedelleri ile ceza bedellerine temerrüt tarihlerinden itibaren değişen oranlarda avans faiz oranının uygulanması gerektiği, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Yasası'nın 24/c maddesinde ; “Vade farkı, fiyat farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler.” in matraha dahil olduğu ifade edildiği, uygulamada İcra-İflas Yasası kapsamında takibe alınan borçların tahsili aşamasında 3095 sayılı kanuni faiz ve temerrüt faizine ilişkin kanun hükümleri çerçevesinde icra daireleri tarafından hesaplanmak suretiyle yürütülen faizler; katma değer vergisine tabi olduğu, dolayısıyla yasal düzenlemeler çerçevesinde icra yoluyla tahsil edilen veya açılan davalarda mahkemeler tarafından hükmolunan faiz alacakları katma değer vergisine tabi olup, temerrüt faizi üzerinden katma değer vergisi hesaplanması yasaya uygun olduğu, İİK MD.67/2 uyarınca icra inkar tazminatı şartları oluşmuş olup, davalı- borçlu şirket aleyhine alacak ile birlikte en az %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiği, açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile; talep ettikleri harca esas değer üzerinden, Davalı-Borçlu şirket tarafından ... İcra Müdürlüğü 2018/ ... Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile, asıl alacak olan ihlalli geçiş bedelleri ile ceza bedellerine temerrüt tarihlerinden itibaren avans faizi işletilerek takibin devamına, davalı-Borçlu şirketin İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere İcra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri, arabuluculuk ücreti ve vekalet ücretinin Davalı-Borçlu şirkete yükletilmesine karar verilmesi” arz ve talep edilmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Davacının işlettiği ücretli otoyolda davalıya ait araçların ücret ödemeden geçiş yaptığı iddiası ile geçiş ücreti ve cezasının tahsili için davacının davalı hakkıında ... İcra Müdürlüğü 2018/ ... Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine davalının itirazı sonucu İİK 67. Madde gereği açılan itirazın iptali davası olduğu anlaşıldı.
Deliller; Dosya içeriği, Bilirkişi incelemesi
Mahkememiz dosyasından 20/05/2022 tarihinde bilirkişi raporu alınmıştır.
Raporda: Otoyol Ücret Ödeme Gişelerinden İhlalli Geçiş ile ilgili olarak; Otoyol Gişelerinde, ... ve ... sistemleri için Bankadan veya PTT’den geçiş esnasında olumlu cevap gelmemesi (Provizyon alınamaması) durumunda ya da sistemde oluşabilecek sorunlara karşı bariyer sisteminin uygulandığı ve Gişelerde, davacı tarafça ayrıca gişe görevlisi konumlandırıldığı bu durumlarda, araç sürücüsü tarafından geçiş ücretinin, nakit veya kredi kartı ile ödenmesi gerektiği, ancak Sistem üzerinden tahsil edilemeyen ve sürücü tarafından nakit ödemesi yapılmayan ve dolayısıyla ücret ödemeden yapılan geçişlerin ücretinin ise, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun
ve 7144 sayılı Kanunun hükümlerine tabidir.
Anayasa Mahkemesinin E 2017/166 ve K.2018/8 18/01/2018 tarihli ilamın belirtilen hükme göre, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin; (5), (6) ve (7) numaralı fıkralarının Anayasa’nın 2., 5. ve 6. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine ve yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesinin talep edilmesine karşılık, Anayasa Mahkemesi tarafından, 18.01.2018 tarihinde Anayasa’ya aykırı olmadığına ve itirazın reddine oybirliğiyle karar verildiği ve ayrıca Kararının 26.maddesinde; “ (...) itiraz konusu kuraldaki cezanın, idari para cezalarından farklı, hukuk alanına yaklaşan, kendine özgü (sui generis) bir niteliğe sahip olduğunun belirtildiği, bu durumda, yapılan işlemlerin 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun hükümlerine uygun olduğu ve Kanunun 30.maddesinin 5.fıkrasına göre, davacının geçiş ücreti ve cezaları talep etme hakkı bulunduğu, 25.05.2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 7144 sayılı Kanunun 18. inci maddesi ile değişiklik yapılan 6001 sayılı Yasanın 30.maddesinin 5. fıkrasına göre, “4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı Karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.” şeklindeki hüküm olduğu, bu hükme istinaden davacı tarafından, Davalı-Borçlu şirkete ait ... plakalı araçlar ile 01.11.2017-20.04.2018 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin yapılan ihlalli geçişler ile ilgili, ücret talebinin yapıldığı ve arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanamaması üzerine, icra takibinin başlatıldığı, ayrıca davacı tarafından ihlalli geçiş olarak bildirilen geçişlere ait ücretlerin davalı tarafından ödendiğine dair belge, ya da ihlalli geçiş tarihleri itibariyle aracının güncel ... kaydının bulunduğu ve bakiyenin yeterli olduğuna ilişkin davacının bir iddiasının ve delilinin bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacı ... A.Ş.’nin, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... nun işletme hakkı sahibi; davalının ise, işletme hakkı davacı şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullandığı iddia edilen gerçek kişi olduğu, işletme hakkı sahibi Şirketin sorumluluğundaki, köprü ve otoyollardan geçişlerin, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5.fıkrası kapsamında ücretlendirildiği ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 Sayılı Kanunun 18.maddesi ile 6001 Sayılı Kanunun 30.maddesinin 1. ve 5. fıkralarında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirildiği, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30. maddesinin 7. fıkrasının “Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olara6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. fıkrasına göre; "4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı Karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.." şeklinde hüküm bulunduğu, anlaşılmıştır.25.05.2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren ve 16/05/2018 tarih ve 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18.inci maddesiyle, yukarıda yer alan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. fıkrasında yer alan “on” ibaresinin “dört” şeklinde değiştirildiği, daha öncede, 27/3/2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “o güzergahın en uzun mesafesine” ibaresi “geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye” olarak değiştirildiği;
Aynı Kanunun 19.maddesi ile de; 6001 sayılı Kanuna geçici madde eklendiği ve madde metninin;
MADDE 19- “6001 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 3- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." Şeklinde olduğu, konu ile ilgili olarak; Anayasa Mahkemesinin E 2017/166 ve K.2018/8 18/01/2018 tarihli ilamın belirtilen hükme göre, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin; (5), (6) ve (7) numaralı fıkralarının Anayasa’nın 2., 5. ve 6. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine ve yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesinin talep edilmesine karşılık, 18.01.2018 tarihinde Anayasa’ya aykırı olmadığına ve itirazın reddine oybirliğiyle karar verildiği ve ayrıca Kararının 26.maddesinde; “ (...) itiraz konusu kuraldaki cezanın, idari para cezalarından farklı, hukuk alanına yaklaşan, kendine özgü (sui generis) bir niteliğe sahip olduğunun belirtildiği, Bu durumda, Davalının davacı tarafından belirtilen tespit edilen ihlalli geçişlere ilişkin dava dilekçesi talep edilen alacak iddiası yerinde olup, ihlalli geçişlerin, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. fıkrasına göre belirlenecek toplam ücretin, mali mevzuata göre tam olarak tespit edilecek miktarı, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. fıkrasına göre ödemekle sorumlu olduğu tespit edildiğinden davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın kabulüne, ... İcra Dairesi 2018/ ... Esas sayılı dosyasına davalının yaptığı itirazın iptali ile takip talebinde belirtilen şartlarla takibin devamına,
2-834,90 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 285,16 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30 TL harcın düşümü ile eksik kalan 225,86 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile maliyeye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafça yapılan ( 59,30 TL peşin harç + ilk masraf 67,80 TL + bilirkişi ücreti 750,00 TL + 131,00 TL posta masrafı ) toplam 1.008,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
7-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00TL nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına.
Davacı vekilinin yüzüne karşı, kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 18/07/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır