T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/110 Esas
KARAR NO: 2024/372
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 05/03/2013
KARAR TARİHİ: 23/05/2024
DAVA : Davacı vekili mahkememize ibraz ettiği dava dilekçesi ile , davalı nezdinde emtia nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın nakliye sırasında dorsede çıkan yangında tamamen yandığını, sigortalı dava dışı ... Ltd. Şti. tarafından davalı sigorta şirketine başvurulmuş ise de zararın karşılanmadığını, davalının başlatılan takibe haksız olarak itiraz ettiğini, müvekkilince alacağın sigortalı şirketten temlik alındığını ileri sürerek, 2.734.266,70 TL borca itirazının iptalini, takibin devamını, dava aleyhine % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili mahkememize ibraz ettiği cevap dilekçesi ile, yangına konu malların poliçedeki mallarla uyuşmadığını, ekonomik değerlerinin olmadığını, çıkar sağlamak amacıyla kötüniyetle yapılan aşkın sigorta sözleşmesinin geçersiz olacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesine dayalı tazminat alacağına ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir.
Deliller, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... esas nolu dosyası bilgileri, poliçe, hasar dosyası, delil tespiti dosyaları, bilirkişi incelemesi.
İstanbul Kapatılan ...AsliyeTicaret Mahkemesince , iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, faturadaki emtianın cinsinin hasar gören emtialarla uyumlu olduğu, eldivenlik deriler dışındaki emtiaların piyasa fiyatlırınnı da uyumlu olduğu, emtianın piyasa rayiç değerinin 738.909,82 Euro olarak belirlendiği, rizikonun gerçekleşmesi halinde sigortacının, zararın teminat dışı olduğunu ispat etmedikçe ödeme yapmakla yükümlü bulunduğu, zarara kast ya da ağır kusurun sebep olduğunun da ispat edilmediği, alacağın yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalının takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin toplam 1.694.423,50 TL üzerinden devamına, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
Karar Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 22/12/2014 esas 2014/9272 esas 2014/158 karar nolu ilamı ile bozulmuştur.
Yargıtay bozma ilamında " Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davalı nezdinde sigortalı deri emtiası, dorsede yüklü olduğu esnada araçta çıkan yangın neticesinde yanmış, davalı sigorta şirketince yanan malların faturada ve poliçede belirtilen mallarla uyuşmadığı ve ekonomik değerinin olmadığı gerekçe gösterilerek ödeme yapılmamamıştır. Davacı tarafça ise hasarın teminat kapsamında olduğu ileri sürülmekte olup, taraflar arasındaki çekişme yanan malların cinsi, değeri ve poliçe ile uyumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Kazadan sonra davalı sigorta şirketinin talebi üzerine olay yerine gidilerek tespit yapılmış, düzenlenen raporda incelenen ürünlerin üretim sonrası ortaya çıkan atıl kırpıntı ve parçalar olduğu, çuvallar içerisinden deriden ziyade yanmış boş sigara paketi, geçmiş tarihli hasta röntgeni, boş meşrubat kutusu, çerez paketi, gazete kupürlerinin çıktığı belirtilerek bu materyaller fotoğraflanmıştır. Ekspertiz raporunda da yükün imalat sonrası kalan küçük deri parçalarından oluştuğu sonucuna varılmış ve nakliye aracında yer kalmadığı için depoda kalan ürünler de incelenmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise, çöplerin artık deriler içerisine dikkatsiz işçiler tarafından atıldığı kanaatine varıldığı bildirilerek zarar hesabı yapılmıştır. Ancak, anılan rapora karşı davalı vekilince ciddi itirazlar ileri sürülmüş ve rapor davacı vekilince de itiraza uğramış ise de, taraf vekillerinin itirazları giderilmemiştir. Bu itibarla, mahkemece konusunda uzman bilirkişilerden oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetinden taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirildiği yeni bir rapor aldırılarak, yanan malların fatura ve poliçe ile uyumlu olup olmadığı, ekonomik değerinin bulunup bulunmadığı, ekonomik değeri bulunmakta ise içerisinde yabancı maddelerin de bulunduğu anlaşıldığından gerçek ağırlığının ne olabileceği ve hasara konu suni derilerin değerinin ne kadar olduğu hususları tespit edilerek, hasıl olacak sonuca göre bir hüküm kurulması gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir. " denilmiştir.
Mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uyulmuştur ve bozma ilamı doğrultusunda rapor ve ek rapor alınmıştır.
Mahkememizin 17/05/2018 tarihli, 2015/387 esas, 2018/589 karar sayılı mahkeme ilamında, " 13/4/2016 tarihli rapor incelendiğinde, yanan emtianın ekonomik değerinin bulunduğunu ancak içerisinde yabancı maddelerinde bulunmuş olması dolayısıyla yanan emtianın gerçek ağırlığının ne olabileceği konusunda karar vermek veya tespitte bulunmanın imkansız olduğunu zira bu yabancı maddelerin , derinin gerçek ağırlığını değiştirmek üzere yüzeyine veya içerisine fiziksel veya kimyasal bir yöntemle ilave edilmiş maddeler olmadığını, yanan emtianın piyasa rayiç değerinin ne olduğu konusunda yapılan araştırmada 18/12/2013 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen değerlere oldukça yakın olduğunun görüldüğünün bu nedenle bu raporda da 18/12/2013 tarihli rapordaki değerlerinin esas alındığını, rayiç değerlerinin 870.208,72 Euro olabileceği kanaatine varıldığını, poliçede bir Euro'nun 2.2544 TL olarak kararlaştırıldığını, bu nedenle KDV dahil davacının zararının 2.147.547,92 TL olarak hesaplandığını, poliçede sigorta bedeli üzerinden %2 tenzilli muafiyet uygulanacağının hükme bağlandığını bu miktarın 59.516,16 TL ye denk geldiğini, bu miktarın düşülmesi ile birlikte davacının talep edebileceği miktarın 2.088.031,76 TL olduğu belirttikleri görülmüştür. Rapora itiraz üzerine aynı bilirkişi heyetinden 19/10/2016 tarihli ek rapor alınarak dosyaya bırakılmış, incelendiğinde kök rapordaki görüşleri aynen tekrar edildiği anlaşılmıştır. Bozmadan önce alınan rapor ile bozmadan sonra alınan rapor arasında miktar açısından fark olduğu gibi, bozmadan sonra alınan raporda, uyulan bozma ilamı kapsamı gerekçeli ve yeterli açıklama yapılmadığı görülmekle, daha önceki bilirkişiler dışında bir mali müşavir bir sigorta uzmanı bir deri konusunda uzman ve birde yangın uzmanından oluşacak heyete dosyanın tevdi suretiyle dosya kapsamı ve uyulan yargıtay bozma ilamı doğrultusunda, ( bozma ilamında belirtilen her hususa tek tek değilerek gerekçeli ve yeterli açıklama yapılarak ) rapor tanzim edilmesi istenilmiştir . 13/9/2017 tarihli heyet raporu incelendiğinde, davacının ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde davacının dava konusu mallara ilişkin 14365 nolu 2.507.616,58 TL tutarlı satış faturasının dava dışı... Elektronik Şirketi adına düzenlenmiş olduğunu ancak malın zayi olması nedeniyle mal bedelinin dava dışı ... Elektronik tarafından ödenmediğini, ...'ın davalı sigortalı şirketinden alacağını davacıya temlik ettiğini, davaya konu ürünlerin piyasa değerinin 774.319,20 Euro olarak belirlendiğini, poliçede düzenlenen %2 lik muafiyet oranının tenzili ile davacının davalı sigorta şirketinden 1.686.109,04 TL talep edebileceğini belirttikleri görülmüştür.02/11/2017 tarihli duruşmada alınan ara kararı ile , dosyanın en son rapor veren bilirkişi heyetine tevdi edilerek, Halk Sigorta AŞ vekilince sunulan itiraz dilekçesi de incelenerek, her itiraz nedeni tek tek irdelenerek ve tek tek cevaplanarak ek rapor tanzimi ayrıca, takdiri mahkemeye ait olmak üzere uyulan bozma ilamında da belirtildiği gibi dosya içerisindeki fotoğraflar ve yargıtay ilamında belirtilen diğer deliller incelenerek yanan emtialar içerisinde sigara paketi, hasta rontgeni, boş meşrubat kutusu, cerez paketi gazete küpürleri çıktığı görüldüğünden ve fotoğraflandığından, diğer itiraz nedenleri değerlendirildikten sonra yanan emtia içinde bulunan ve deri ile ilgisi olmayan yabancı maddelerden dolayı gerçek ağırlığının ne olabileceği ( yabancı maddelerin oranı tespit edilerek ) davacının varsa alacağı ve miktarı tespiti için ek rapor tanziminin istenilmiştir.28/03/2018 tarihli ek rapor incelendiğinde, kök rapordaki deri sektörü yönünden değerlendirmenin sadece beyan edilen deri cinslerinin piyasa rayiç değerinin ne olabileceği konusunda rapor verildiğini ve 774.319,20 Euro olarak hesaplandığını, ek rapora gelen dosya üzerinde yapılan incelemede bazı çok önemli bilgi ayrıntılarının gözden kaçırıldığını, kök raporda doğru değerlendirme yapılmadığını, olayın 02/9/2012 tarihinde meydana geldiğini hemen akabinde ...Asliye Hukuk Mahkemesinde ... D İş sayılı dosyasında alınan 10/9/2012 tarihli bilirkişi heyet raporunun olay mahallinde inceleme yapılarak alınan tek bilirkişi raporu olduğunu, bu raporun sonuç kısmında "yapılan inceleme ve tespitler neticesinde , bahse konu... plakalı dorse yangının teknik incelemede açıklanan balata kaynaklı olduğunun anlaşıldığını , dorse içerisinde ihraç edilmek üzere yüklendiği beyan edilen malzemenin , çeşitli deri aksesuar , ve giysi üretiminde kullanabilecek hammadde statüsünde olmadığı çıplak gözle tespit edilmiştir. İncelenen ürünlerin üretim sonrası ortaya çıkan atıl kırpıntı ve parçalar olduğu görülmüştür. Keza çuvallar içerisinden beyan edilen çeşitli deri ürününden ziyade çöp statüsünde materyaller çıkması da ciddi şüphe doğurmaktadır. İncelenen çuvallardan , yanmış boş sigara paketleri, bir kısım yanmış geçmiş tarihli hasta röntgenleri, çeşitli boş meşrubat kutuları ve çerez paketleri kısmen yanmış gazete kupürleri çıktığı görülmüş ve fotoğraflanarak tespiti yapılmıştır buna istinaden piyasada muhtelif deri ürünü imalatı yapan firmalar bazında araştırma yapılmış, üretim öncesi ürünler üretim sonrası ürünler incelenmiş, uzmanlarından alınan bilgilerde fotoğraflarda gözlenen malzemenin üretim sonrası çıkan atıl deri parçaları olduğu anlaşılmıştır ihraç edilmek üzere taşındığı beyan edilen ürünler nezdinde yapılan inceleme ve tespitlerde, büyük bir kısmı yanmış olan malzemenin kesinlikle beyan edilen üretime hazır malzeme olmadığı görülmüştür. Çuvallar içerisinden çıkan çöp değerindeki cisimlerinde bu görüşü ispat eder nitelikte olduğu anlaşılmıştır. İncelenen malzemelenin çoğunluğunun ağıl ve çöp statüsünde bulunduğu ancak geri dönüşüm şartlarında cüzi bir maddi karşılık bir belki kullanabileceği başka amaçla kullanılmasının mümkün olmadığı görülmüştür . Söz konusu dorse yangınının yükleme ve kullanım hatasından kaynaklanan balata ve kampana ısınmasından mütevellit oluştuğu incelenen malzemenin ihraç ediyormuş gibi gösterilen beyan edilen malzeme ile hiçbir benzerliğinin bulunmadığı , ilgili sigorta şirketinden ve ilgili kurumlardan haksız kazanç temin etmeye çalışılarak yüksek miktarlarda suni deri ihraç ediliyormuş görüntüsü verilmeye çalışıldığı sonuç ve kanaatine varılarak işbu rapor düzenlenmiştir " şeklinde çok net belirtilmiş olduğunun tespit edildiğini, olay mahallinde inceleme yapılarak alınmış olan bu raporda , hem bütün sorulara hemde yargıtay bozma ilamındaki sorulara cevap bulunduğunu, olay yerinde incelenen ürünlerin tamamının deri kırpıntısı diye tabir edilen çöp niteliğinde olduğunu maddi değerlerinin bulunmadığının kesin olarak tespit edildiğini, kısmen yanmış gazete kupürlerinin bulunmasının balya halinde bulunan büyük deri parçalarının bile yangın ile küçülmüş olabilme ihtimalinini de çürütür nitelikte olduğunu çünkü şiddetli bir yangın sonrasında son derecede zor yanan deriler bile yanmış iken aslında beyan edilen ürünler içerisinde olmaması gereken ve kolayca yanabilen gazete kupürlerinin bile kısmen yanmamış olmasının olaydaki şaibe iddialarını doğrular nitelikte olduğunu, beyannameye göre bulunmaması gereken ve fotoğraflardan net olarak anlaşılmayan ancak olay sonrası tespit yapan bilirkişiler tarafından açıkça belirtildiği üzere yanan ürünlerin tamamının üretim sonrası çıkan kırpıntılar olduğunu ve mali değerinin bulunmadığını, sonuç itibariyle , yanan ürünlerin tamamının üretim sonrası çıkan çöp niteliğindeki kırpıntılar olduğu ve mali değerinin bulunmadığının bilirkişi heyetince bildirilmiştir.Toplanan tüm deliller,... Asliye Hukuk Mahkemesinde...D İş sayılı dosyası, olayın akabinde çekilen fotoğraflar, yargıtay bozma ilamı ve en son alınan heyet bilirkişi ek raporuna göre, yanan malların fatura ve poliçe ile uyumlu olmadığı , yanan ürünlerin mali değeri bulunmayan üretim sonrası çıkan çöp niteliğindeki kırpıntılar olduğu anlaşıldığından davacının davası reddine" şeklinde hüküm kurulmuştur.
Mahkememizce verilen karara karşı davacı vekilince temyiz yoluna gidilmiştir. Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 23/01/2020 tarihli 2018/3447 esas, 2020/713 karar nolu ilamı ile mahkememiz kararı onanmıştır.
Onama kararına karşı davacı vekilince karar düzeltme yoluna gidilmiştir. Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 24/11/2021 tarihli 2020/2155 esas, 2021/6510 karar nolu ilamı ile "Dava, Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesine dayalı hasar tazminatının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Davanın kısmen kabulüne dair verilen 17.02.2014 tarihli karar, Dairemizin 22.12.2014 tarihli ilamı ile “Mahkemece konusunda uzman bilirkişilerden oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetinden taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirildiği yeni bir rapor aldırılarak, yanan malların fatura ve poliçe ile uyumlu olup olmadığı, ekonomik değerinin bulunup bulunmadığı, ekonomik değeri bulunmakta ise içerisinde yabancı maddelerin de bulunduğu anlaşıldığından gerçek ağırlığının ne olabileceği ve hasara konu suni derilerin değerinin ne kadar olduğu hususları tespit edilerek, hasıl olacak sonuca göre bir hüküm kurulması gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.” şeklinde bozulmuştur. Mahkemece bozmaya uyularak alınan 13.04.2016 tarihli kök bilirkişi raporu ile 19.10.2016 tarihli ek bilirkişi raporunda sigorta poliçesi düzenletmekte menfaatin olduğunun ortaya konulması kaydıyla asıl alacak ve işlemiş faiz toplamı 2.128.182,87 TL için itirazın yerinde olmadığı, 12.09.2017 tarihli bilirkişi raporunda davacının ceman 1.724.350,93 TL alacaklı olduğu yönünde görüş bildirilmiştir. Mahkemece hükme esas alınan 28.03.2018 tarihli ek bilirkişi raporunda ise, yanan ürünlerin tamamının üretim sonrası çıkan kırpıntılar olduğu ve mali değerinin bulunmadığı kanısına ulaşılmışsa da hükme esas alınan 28.03.2018 tarihli ek raporun faturaya konu emtia hakkında uzmanlığı bulunmayan otomotiv ve yangın uzmanı bilirkişi ile polis memuru bilirkişiden oluşan heyetçe tanzim edilen ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...D. İş sayılı dosyasına ibraz edilmiş rapor temel alınarak tanzim edildiği görülmüştür. Davacı, ihraç edilecek malların Gümrük İdaresince kırmızı hattan işlem gördüğünü, faturadaki mallarla aynı olduğunun tespit edildiğini, fatura muhtevası gözetildiğinde küçük parçaların bulunmasının normal olduğunu ileri sürmüş olup hükme esas alınan raporda ve mahkeme karar gerekçesinde davacının bu iddiaları değerlendirilmemiştir. Bu durumda mahkemece, faturaya konu emtiaların işlenmiş kılımlık kürk deri, biyelik ve çantalık zik deri, eldivenlik kürk deri ... vs. olduğu gözetilip faturaya konu deri emtiası hakkında uzmanlığı bulunan bir bilirkişinin de içinde bulunduğu yeni bir bilirkişi heyetinden dosyada bulunan fotoğraf ve CD görüntülerinin de incelendiği denetime elverişli bir rapor alınıp, tarafların tüm delilleri değerlendirilerek ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde olmamış, davacı vekilinin karar düzeltme istemi yerinde görülerek Dairemizin onama ilamının kaldırılmasına, mahkemece verilen kararın açıklanan nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir." denilerek bu defa karar düzeltme aşamasında mahkememiz kararı bozulmuştur.
Yargıtay bozma ilamına uyulmuştur.
Mahkememizin 14/04/2022 tarihli duruşmada alınan ara kararı ile daha önceki bilirkişiler dışında içerisinde deri emtiyasından anlayan tekstil mühendisi de katılarak oluşturulan bilirkişi heyeti tarafından dosya içerisinde bulunan Yargıtay 11 hukuk dairesinin 22/12/2014 tarih, 2014/9272 esas, 2014/158 karar nolu bozma ilamı ve yargıtay 11 hukuk dairesine ait 2021/2155 esas, 2021/6510 karar nolu bozma ilamları dikkatlice okunarak, dosya içerisinde bulunan tüm fotoğraflar, CD'ler, dikkatli şeklide incelenerek , davaya konu yangında araç içerisinde bulunduğu iddia edilen deriler ile ilgili fatura (faturada deri nitelikleri ve miktarları ayrıntılı bir şeklide yazılı olduğundan ) dikkatli şekilde incelenerek, dosya içeresinde mevcut bilirkişi raporları , değişik iş dosyaları incelenerek, dosya içerisindeki taraflara ait tüm dilekçeler, daha önceki bilirkişi raporlarına karşı sunulmuş olan itiraz dilekçeleri dikkatlice incelenerek, en son yargıtay bozma ilamı doğrultusunda gerekçeli ve denetime el verişle rapor tanzim edilmesi istenilmiştir.
Bilirkişi heyeti 02/01/2023 tarihli heyet raporunda, " Yangın Raporunda yangın ihbar saati 04:00 alındığı 20 dakika sonra 04:20 de olay yerine ulaşıldığı belirtilmektedir. 15 ton su ve 120 It köpük maddesi ile müdahale edildiği, 08.20 de dönüş yapıldığı Yangın Raporunda sabittir. Gece 04:00 sularında başlayan yangın 08:00 sularına kadar müdahale edildiği anlaşılmaktadır. Yangın yaklaşık 4-5 saatlik bir zaman zarfında söndürüldüğü anlaşılmaktadır. Olay yeri resimlerinde İtfaiye müdahalesinden önce çekilmiş olan resimlerde alevli surette yangının devam ettiği görülmektedir. Dorsenin iki yan ve üst kısım brandalarının tamamen yanmış ve dorse içerisindeki malzemeler üzerine düşerek dörsede yangının tamamında yayılımı kolaylaştırdığı hatta bu branda sayesinde tüm dorseye yangının kısa sürede sirayet ettiği resimlerden anlaşılmaktadır. Yangına müdahale sırasında köpük, su yardımı ile soğutma ve boğma metodu ile yangın söndürüldüğü anlaşılmaktadır. 5 saatin sonunda yangın söndürülmüş ancak tüm malzemelerin tamamının tek tek ayrıştırılarak soğutma çalışma yapılmadığı yanmış olan en kazın büyük bölümü dağıtılmamış enkaz halinde kaldığı resimlerden anlaşılmaktadır. Ayrıştırılan bazı alanlarında yanmamış malzemelere rastlanılmıştır. Yığın halde müdahale edilen yangınlarda söndürme sırasında dağıtıldığı zaman altta kalan malzemelere hiç yangın ulaşmadığı görülecektir. Yangın sırasında enkaz altında hiç yanmamış ürünlere ulaşıldığı İtfaiyeciler tarafından bir çok kez tecrübe edilmiştir. Yüzeyi yanmış kavrulmuş malzemelerin iç kısımlarında yanmamış ürün ve malzemelere ulaşılması kadar doğal bir şey yoktur. Eksper raporunda gazete kupürüne bile rastlanmış olduğu resimlerden görülmektedir. Kolay yanabilecek bir gazete parçasının sapa sağlam çıkması mümkündür. Yangının yayılımını sağlayan dorse içerisindeki ürünlerin istif kilogram miktarı buna bağlı olarakta oksijenin malzemeler arasında ne kadar yer bulduğu ile alakalıdır. Üst üste konmuş İstiflenmiş ürünlerin her tarafının aynı derece yanması beklenemez. Bu tarz yangınları kolay yanabilen kağıt- karton üretim — depo gibi alanların yangına maruz kaldığında da görmek mümkündür. Kolay yanıcı olan kağıt veya kartonların balyalandıktan sonra yangına karşı mukavemetinin arttığını hatta balyaların sıkılığına göre sadece dış yüzeyde kavrulma meydana geldiği sıkça görülmektedir. Saatlerce yangın içinde kalan ürünlerin balya ve istif durumuna göre tamamının yanarak kül olmadığı bilinmektedir. Bu yüzden istiflenmiş, çuvallanmış, paketlenmiş halde bulunan yanmamış deri veya kağıt, gazete kağıdının olduğu bir çok defa yangın yerinde tecrübe edilmiştir. Hiçbir zaman yangının söndü kanaati oluşmadan İtfaiye Ekipleri olay yerinden ayrılmazlar. “2 gün boyunca yangın devam etti” İfadeleri malzemelerin yanmaya devam ettiği yorumu hataya düşmemize neden olur. 4-5 saatin sonunda yangının söndüğünü sonrasında soğutmaya bağlı buhar çıktığı veya tütsü halinde bir müddet daha devam ettiği anlaşılmaktadır. Eğer tüm enkaz tamamen ters yüz edilse idi daha fazla yanmamış malzemeyi görmemiz mümkün olurdu. Dorse ön ve arka tarafı metal iki yan ve üstünün yanabilen branda veya örtü ile örtülü olduğu resimlerde anlaşılmaktadır. Dorseye ait yanan branda parçaları, deri mamulü üzerine düşmüş olduğu, çuval, balya veya tabaka halindeki, üst üste dizilmiş istif yapılmış mamullerin, yanmamış aksamların olması gerekirdi. Yangının başlangıcının, Dorse teker kampana sıkışması sonucu bir yangın olayı meydana gelmiş olduğu anlaşılmaktadır Lastiklerin ısınarak alev alması, diğer lastiklerinde yanması, Dorse üzerindeki örtü brandaya sirayeti ile yangının geliştiği, daha sonra yangının Dorse içinde bulunan deri mamullerini de tutuşturarak büyüdüğü anlaşılmaktadır. 10.09.2012 tarihli bilirkişi raporunda fren izlerinin tespit edildiği resimlerde görülmektedir. Davaya konu olayda dava dışı sigortalı ... Ltd. Şti.'nin, davalı ...A.Ş. (eski ünvanı ile ... Sigorta A.Ş.) nezdinde... poliçe numarası ile 15/08/2012 tanzim tarihli Emtea Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalanmış olduğu görülmektedir. İlgili sigorta poliçesinde ... Teminatı olarak (Ek Bedel
Dahil) 1.320.000,00 Euro tutarında sigorta teminatı verilmiştir. Emteanın cinsi olarak; deri ceket, kürk, zik deri, parça kürk hususları yer almakta olup, kalkış yeri olarak Beylikdüzü/İstanbul adresi, varış yeri olarak ise Polonya belirtilmiştir. Ayrıca ilgili sigorta poliçesinin 2. sayfasında “Her bir hasar ve olayda toplam sigorta bedeli üzerinden %2 tenzili muafiyet uygulanacaktır.” notu yer almaktadır. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre dava dışı ...Ltd. Şti. tarafından Polonya'ya ihraç edilen muhtelif deri ürünü emtianın sevkiyat esnasında Lüleburgaz-Babaeski mevkiinde 02.09.2012 Pazar günü sabaha karşı 04:30 civarında TEM otoyolunda nakliye aracı ile birlikte yanmış olduğu bilgisi yer almaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)'nun Altıncı Kitabı Sigorta Hukuku ile ilgilidir. A) Sigorta Sözleşmesi başlıklı Madde 1401'de; “(1) Sigorta sözleşmesi, sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç ki sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir...” hükümleri yer almaktadır. İlgili sigorta poliçesinin 2.sayfasında; “İşbu sigorta poliçesi “Institute Cargo Clauses (A) (1.1.1982)'nın kamyon nakliyatına uygulanabilir hükümleri gereğince aktedilmiştir. Söz konusu klozun 19. Maddesi hükümsüzdür.” ifadesi yer almaktadır. Bu teminat türü, sigorta literatüründe Geniş Teminat olarak adlandırılmaktadır. Sigortacılık tekniğine göre ...(A) (1.1.1982)'nın Kamyon Klozu özet olarak; “Kamyon veya treylerle yapılan taşımalarda nakil aracının yanması, çarpışması, devrilmesi, çarpması rizikoları ile derelerin taşması, yolların çökmesi, köprülerin yıkılması, sel, çığ, toprak ve dağ heyelanı, yıldırım ve sonucunda taşınan malın uğrayacağı zıya, hasar ve masrafları karşılar.” şeklindedir. Sigortacılık tekniğine göre ve dosya içerindeki bilgi ve belgeler çerçevesinde oluşan sigortalı emtiada oluşan hasarın yakın sebebinin (*), sevkiyat esnasında Lüleburgaz-Babaeski mevkiinde 02.09.2012 Pazar günü sabaha karşı 04:30 civarında TEM otoyolunda nakliye aracı ile birlikte yanmış olduğunu söylemek farazi olarak mümkün olmakla birlikte bu durumun belgelenmiş olması gerekmektedir. Bu noktada dosya kapsamında yer alan; dava dışı sigorta eksperi ...tarafından düzenlenmiş olan ...rapor numaralı ve 25/09/2012 tarihli ekspertiz raporu, detayları yukarıda yer alan olan önceki bilirkişi raporları, ve işbu bilirkişi heyet ek raporunun Yangın Yönünden Değerlendirme kısmında yer alan “Fren balata ve kampanaların aşırı ısınması ile lastiğinin sürtünmesi sonucu yangın başlangıç olayının meydana geldiği ve dorse koruyucu brandayı tutuşturması ile yangının tüm dorseye sirayet ettiği kanaatine varılmıştır.” tespitinin belge niteliği taşıdığı değerlendirilmektedir. Sigortacılık tekniği açısından dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler bir bütün halinde değerlendirildiğinde, işbu bilirkişi heyet ek raporunun Yangın Yönünden Değerlendirme kısmında yer alan “Fren balata ve kampanaların aşırı ısınması ile lastiğinin sürtünmesi sonucu yangın başlangıç olayının meydana geldiği ve dorse koruyucu brandayı tutuşturması ile yangının tüm dorseye sirayet ettiği “kanaatine varılmıştır.” tespitine istinaden, davaya konu olayda meydana gelen hasarın TTK Madde 1401'e ve ... (A) (1.1.1982)”nın kamyon nakliyatına uygulanabilir hükümlerine göre davalı ... Sigorta A.Ş. (eski ünvanı ile ... Sigorta A.Ş.) tarafından düzenlenmiş olan ilgili sigorta poliçesi teminat kapsamında olduğu değerlendirilmektedir. " denilerek raporun devamında yapılan piyasa araştırması neticesinde dosya konusu deri cinsi eşyalara benzer kalitelerin birim raiç bedellerine göre değerlendirmenin tablo halinde yapılarak dava konusu ürünlerin toplam raiç değerinin 628.683Euro olduğu belirtilerek raporun devamında " Yangın Yönünden Değerlendirme kısmında yer alan “Fren balata ve kampanaların aşırı ısınması ile lastiğinin sürtünmesi sonucu yangın başlangıç olayının meydana geldiği ve dorse koruyucu brandayı tutuşturması ile yangının tüm dorseye sirayet ettiği kanaatine varılmıştır.” tespiti, Sigortacılık tekniği açısından dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler bir bütün halinde değerlendirildiğinde davaya konu olayda meydana gelen hasarın TTK Madde 1401'e ve...(A) (1.1.1982)'nın kamyon nakliyatına uygulanabilir hükümlerine göre davalı ... Sigorta A.Ş. (eski ünvanı ile...Sigorta A.Ş.) tarafından düzenlenmiş olan ilgili sigorta poliçesi teminat kapsamında olduğu tespiti, Ürünlerin rayici konusunda uzman bilirkişi tarafından yapılan piyasa araştırması neticesinde dosya konusu deri cinsi eşyalara benzer kalitelerin birim rayiç bedellerinin 628.683,00 € (Euro) olarak tespiti dikkate alındığında Davacı tarafından Sigorta şirketinden talep edilebilecek tutar aşağıdaki şekilde hesaplanmıştır. Taraflar arasında yapılan Nakliyat Sigorta poliçesinde sigorta bedeli € (Euro) olarak gösterilmiş olup, Ek Bedel dahil 1.320.000,00.-Euro karşılığı (1 Euro = 2,2544.-TL olarak dikkate alınmıştır) 2.975.808,00.-TL olduğu bilgisi poliçede yer almaktadır. Buna göre Uzman Bilirkişi tarafından hesaplanan 628.683,00.-Euro tazminat karşılığı (628.683,00.-Euro x 2,2544.-TL = 1.417.302,96.-TL olarak hesaplanmıştır. Sözü edilen 15.08.2012 tarih, 7315951 Poliçe numaralı Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesinde “Her bir hasar ve olayda toplam sigorta bedeli üzerinden %2 tenzili muafiyet uygulanacaktır” ifadesi yer almaktadır. Toplam sigorta bedeli üzerinden (2.975.808,00.-TL x %2 =) 59.516,16.-TL olarak hesaplanan muafiyet bedeli düşüldüğünde kalan 1.357.786,80.-TL hasar zararı talep edebileceği tespit edilmiştir. Buna göre alacak tutarı 1.417.302,96.-TL'den , Muafiyet Tutarı olan 59.516,16.-TL mahsup edildiğinde Talep Edilebilecek Tutar 1.357.786,80.-TL olduğu" şeklinde görüş bildirdikleri görülmüştür.
Rapora karşı her iki taraf vekilince de itiraz dilekçeleri sunulmuştur. Bunun üzerine 02/02/2023 tarihli duruşma da alınan 1 nolu ara kararı gereğince " 1-Yargıtayca karar düzeltme aşamasında yapılan bozma ilamı doğrultusunda "deri emtiası" işinden anlayan tekstil mühendisi bilirkişi heyete katılmış olup :; Raporda tekstil bilirkişisinin yeteri kadar yorumunun olmadığı, bilirkişi heyetine verilen görevin 14/04/2022 tarihli duruşma tutanağında detaylı olarak yapılmasına rağmen, fotoğraf ve CD'lerle ilgili incelemelerin yapılıp yapılmadığına ilişkin ibare bulunmadığı görülmekle, bu hususlara dikkat edilerek, davacı vekilince ve davalı vekilince itiraz dilekçeleri tek tek incelenerek, ayrıca takdiri mahkemeye ait olmak üzere yangının oluştuğu tarihteki deri emtiyasının fiyatının belirlenmesi gerektiği, tüm bu hususlara dikkat edilerek ve taraf vekillerince yapılan tüm itirazlarda irdelenerek denetime el verişli ve gerekçeli ek rapor tanzimi istenilmesine, " şeklinde ara karar kurulmuştur.
Bilirkişi heyeti 01/09/2023 tarihli ek raporlarında, her ne kadar...Asliye Hukuk Mahkemesinin... d.iş sayılı dosyasından alınan tespit raporunda " suni deri " olarak belirtilmiş ise de 03/10/2012 tarihli ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...d.iş sayılı dosyasında "olay yerinden alınan yanmış deri kalıntıları " olduğu belirtilen parçalar üzerinde yapılan fiziki inceleme neticesinde oluşturulan bilirkişi raporunda yanan malların " deri " olduğu hususunun belirlendiğini, Yine ...Asliye Hukuk Mahkemesinin...d.iş sayılı dosyasına sunulan tespit raporunda yanan dorseden dökülen deri parçalarından numuneler alınarak mahkeme heyeti gözetiminde mühürlenerek muhafaza altına alındığının belirlendiğini, dava dışı ... Ltd Şti tarafından yüklenen mallara ait yükleme listesi kontrol edildiğinde, malların 397 adet çuval , 237 adet karton koli olmak üzere toplamda 634 adet kap olarak ihraç edilmek üzere yüklendiğinin görüldüğünü, davalı şirket adına hazırlanan ekspertiz raporunda ürünlerin raiç bedellerinin tablo halinde tespit edildiğini eksper tarafından belirlenen raiç fiyata ilişkin tablonun ek raporun 8.sayfasında verildiğini eksper tarafından hazırlanan rapora göre toplam raiç miktarın 160.648Euor değerinde olduğunu, eksper raporunda devamla faturada belirtilen emtialarla hali hazırdaki emtiaların aynı olup olmadığı yönünde tereddüt hasıl olduğu şeklinde görüş bildirildiğini, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı İstanbul Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü...Gümrük Müdürlüğü'nce dosyaya gönderilen evrakta 634 kap adetten 60 kap'ın açılarak incelendiği, eşyaların beyana uygun olduğunun belirlendiği bildirilerek bilirkişiler tarafından bu yazının görselinin ek raporun 9.sayfasında verildiği, İstanbul ... ATM 'nin... Esas sayılı dosyasından 12/12/2013 tarihinde alınan raporda ürünlerinin raiç değerlerinin saptandığı ve faturalardaki emtialarının cinsinin hasar gören emtialarla uygun olduğunun belirlenerek toplam raiç değerin 738.909,82Euro olarak belirlendiğini, davacı vekilinin beyanında piyasadan satın alınmış olan parça derilerin eldiven oluşturmak üzere kalıplar kullanılarak kesildiğini ve eldiven dikilmek üzere hazır hale getirildiğini, yanan ürünlerin içerisinde çok sayıda küçük deri parçasının bulunmasının sebebinin bu olduğunu açıkladığını, İstanbul ...ATM 'nin ... esas sayılı dosyasından alınan raporda raiç değerin 870.208,22Euro olarak belirlendiğini bu raporda ayrıca yanan emtianın ekonomik değerinin bulunduğunu belirterek yabancı maddelerin emtianın gerçek ağırlığını değiştirmek üzere yüzeyine veya içerisine fiziksel ya da kimyasal bir yöntemle ilave edilmiş maddeler olmadığını, mahkemece alınan 12/09/2017 tarihli raporda ise raiç miktarın 774.319,20Euro olarak belirlendiğini, ürünlerin güncel piyasa raiç bedellerinin bilirkişi heyeti tarafından araştırıldığı belirtilerek... Derneği tarafından 07/06/2023 tarihli raiç bedel bildirimine ilişkin yazının , ek raporun 14.sayfasında görselinin verildiği, kök raporda sunulan güncel raiç bedellere ilişkin hazırlanan tablo da , sehven hata yapılarak Dm2 üzerinden faturada belirtilen ürünler için piyasada ayak (bir ayak = 9,30Dm2) olarak tabir edilen birim cinsinden elde edilen fiyatlar tabloya eklenerek hatalı raiç bedel bildirimi yaptıklarını, piyasada deri satışının ayak cinsinden olup fiyatın derinin kalitesi ve sahip olduğu büyüklüğe göre de değiştiğini buna göre bu hatanın düzeltilerek...Adamları Derneği tarafından gönderilen yazı cevabından da görüleceği üzere 2012 yılı fiyatlarının tespitinin mümkün olmaması sebebi ile ve taraflarınca da 2012 yılına ait raiç değerinin tespit edilmediği belirtilerek ancak deri piyasasında satışların genel olarak Dolar kuru üzerinden yapıldığından 2012 yılı fiyatlarının da farklı olmayacağını, Zeytinburnu piyasasından da internet üzerinden araştırma yaptıklarını bunun görselinde raporun 15.sayfasında verdiklerini belirterek...Derneği tarafından gönderilen yazı da fiyat belirlemesinin "ayak" üzerinden yapılması , dava konusu dosya da ise faturaların Dm2 cinsinden olması nedeniyle bilirkişi heyetince raporun 15.sayafsındaki yöntem ile ayak birim fiyatının Dm2'ye çevrilerek ve Dolar'ın da Euro'ya çevrilmesi neticesinde, buna göre raiç fiyat belirlemesinin yapıldığı, buna ilişkin tablonun raporun 16.sayfasında yer aldığı, buna göre emtia değerinin 201.284,98Euro olarak belirlendiğini, 1 Eruo'nun 2,2544TL'den TL'ye çevrilmesi neticesinde alacak miktarının 453.776,86TL olduğunu bundan da muafiyet bedeli olan 59.516,16TL mahsup edildiğinde talep edilecek tutarın 394.260,70TL olarak belirlendiği yönünde görüş bildirdikleri görülmüştür.
Taraf vekillerince ek rapora karşı itiraz dilekçeleri verilmiştir.
İtiraz dilekçesinde taraflarca belirtilen yerlere yazı yazılarak, 02/09/2012 tarihi itibari ile raiç satış değerleri ayrıca "ayak" ve "Dm2" ölçü birimlerinin ne anlama geldiğinin açıklanması için yazı yazılmış gelen yazı cevapları incelendiğinde, 02/09/2012 yılındaki raiç fiyat araştırmasının yapılamayacağı belirtilerek ayak ve Dm2 ile ilgili yazılı açıklama gönderdikleri görülmüştür.
Gelen yazı cevapları doğrultusunda dosyamız tekrardan bilirkişi heyetine tevdi edilerek 2.ek rapor tanzim edilmesi istenilmiştir. Bilirkişi heyeti gelen yazı cevapları ve ilk ek rapora karşı yapılan itirazlar 26/02/2024 tarihli ikinci ek raporda tek tek değerlendirilerek birinci ek rapordaki görüşlerini aynen tekrarladıklarını bildirmişlerdir.
Toplanan tüm deliller ve karar düzeltme ilamı ile yapılan bozmadan sonra alınan birinci ek raporun hüküm vermeye yeterli gerekçeli ve karar vermeye el verişli olduğu, dava konusu ürünlerin ihraç ürünleri olması nedeniyle Gümrük Müdürlüğü'nce 60 kap adet ürünün açılarak kontrol edilmesi neticesinde taşınan ürünlerin faturada ki ürünlerle aynı olduğunun belirlenmesi, söz konusu ürünlerin faturalarda yazılan niteliklerde dikkate alınarak küçük parçalar halinde bulunmasının normal olduğu ve ekonomik değerlerinin bulunduğu anlaşılmış olup 26/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporu ve itirazların değerlendirildiği ikinci ek rapor dikkate alınarak hüküm kurulması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bilirkişiler 1 Eruo'yu TL'ye çevrirken 2,2544TL'den çevirerek hesaplama yaptıkları görülmüş olup, takip tarihi olan 27/11/2012 tarihindeki Merkez Bankası Kur Listesi çıkartıldığında 1 Euro'nun efektif satış bedelinin 2,3286TL olduğu görülmüştür. Davacı ise icra takibinde 1 Euro'yu 2,3272TL'den çevirerek takip başlatmıştır. Taleple bağlı kalınarak takip talebinde yer alan miktarın Merkez Bankası Kur Listesi'ndeki miktardan daha düşük olması nedeniyle 1 Euro 2,3272 TL'den çevrilerek hesaplama yapılması gerektiği kanaatine ulaşılmıştır. Poliçede tenzili muafiyet hükmü olup sigorta bedelinin %2'si oranında tenzili muafiyet uygulanacağı yer almakta olup, sigorta bedeli 1.320.000,00Euro olduğundan %2 tenzili muafiyet miktarı 26.400,00Euro'dur. Bilirkişiler tarafından bulunan miktar olan 201.284,98Euro'dan muafiyet miktarı olan 26.400,00Euro düşüldüğünde 174.884,98Euro kalmaktadır. Kalan miktarı da 1 Euro 2,3272TL'den TL 'ye çevirdiğimizde 406.992,32TL yaptığı tespit edilmiştir.
Davacının ana para kapsamında talep edebileceği miktar 406.992,32TL'dir. Davacı taraf takip tarihinden önce Kadıköy ... Noterliğinin 05/10/2012 tarih ...yevmiye sayılı ihtarnamesi ile karşı tarafı temerrüde düşürmüş ve ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren ödeme yapılması için 7 gün süre verilmiştir. İhtarname 11/10/2012 tarihinde tebliğ edilmiş olup davalı taraf 19/10/2012 tarihinde temerrüde düşmüştür. 19/10/2012 tarihi ile takip tarihi olan 27/11/2012 tarihleri arasındaki 38 gün için avans faizi oranına göre temerrüd faizi hesaplandığında ;
406.992,32TL X 38 gün X %17,75 avans faizi / 36.000 = 7.625,43TL işlemiş faiz yapmaktadır.
Davacı taraf icra inkar tazminatı istemiş ise de alacak miktarı likit olmadığından icra inkar tazminatının reddi gerekmektedir. Buna göre davacının davasını kısmen kabulü ile takibin 406.992,32TL asıl alacak, 7.625,43TL işlemiş faiz üzerinden devamı gerektiğinden aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davacının davasının, kısmen kabulü ile,
Davalının İstanbul 26 İcra Müdürlüğünün 2012/25722 esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin,
406.992,32TL asıl alacak,
7.625,43TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 414.617,75TL alacak üzerinden takibin devamına,
Asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranda avans faizi uygulanmasına,
İcra inkar tazminat talebinin reddine,
Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,
2-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden 64.046,49 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden 253.982,45 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 28.322,53TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 19.500,00TL bilirkişi ücreti , 2.294,85TL tebligat ve tezkere gideri olmak üzere toplam 21.794,85TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre takdiren 3.500,00 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 490,00TL yargılama giderinin kabul ve red oranı dikkate alınarak takdiren 400,00TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde talep edilmesi halinde ilgilisine iadesine,
8-Bu dosya sebebiyle 28.322,53TL peşin harç alınması gerektiğinden peşin alınan 33.023,15TL'den mahsubu ile fazla alınan 4.700,62TL'nin karar kesinleştiğinde istek halinde davacıya iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda , kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay'a Temyiz Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 23/05/2024
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır
¸
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır