T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/139 Esas
KARAR NO:2023/400
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:28/02/2022
KARAR TARİHİ:22/05/2023
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plakalı aracın seyir halinde olduğu esnada davalı sigortalısı ...'ın kullanmış olduğu aynı zamanda kendisine ait ... plakalı aracın hızla arkadan çarpması sonucu maddi hasarlı kazanın meydana geldiğini; olayın gerçekleşmesinde müvekkilinin kusursuz olduğunu, davalı sigortalısı ... %100 kusurlu olduğunu; bu nedenle kaza sonucu hasar bedelinin tamamının davalı sigorta şirketince karşılandığını; müvekkiline ait araçta yüksek miktarlı hasar oluştuğundan araçta meydana gelen maddi zarar neticesinde değer kaybı meydana geldiğini; müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı bedeli için .../2 numaralı dosya ile sigorta şirketinden talepte bulunulduğunu ve değer kaybı miktarının belirlenmesi için Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezi Üzerinden eksper atandığını; atanan eksper tarafından raporda değer kaybı miktarının 10.230,25 TL olarak tespit edilmişse de eksper tarafından tespit edilen bu miktarın 1.150,00 TL'lik kısmının 18.01.2022 tarihinde ... Sigorta A.Ş. tarafından taraflarına ödendiğini; eksper raporunun dahi eksik hesaplandığı durumda davalının yapmış olduğu ödemenin zararın tazmini için yeterli olmadığını; iş bu sebeple Borçlar Kanunu ile Yargıtay Kararlarında belirtilen ilkeler ışığında ödenen miktar ile gerçek değer kaybı miktarı arasındaki farkın tespiti ile bu tutarın müvekkiline ödenmesi gerektiğini; müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı karşılığı olarak eksik ödenmiş 500,00 TL ’nin davalıdan alınmasına karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 08.03.2021 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını belirttiği ... plakalı aracın 01.02.2021başlangıç - 01.02.2022 bitim tarihli ve ... numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile ... adına maddi hasarda araç başına kaza tarihi itibarıyla 43.000-TL’sine kadar azami sorumluluk hadleri ile müvekkili şirkete sigorta ettirildiğini; iş bu poliçe kapsamında dava konusu kazanın müvekkili şirkete kaza sonrası ihbar edildiğini ve .../2 numaralı hasar dosyasının açıldığını; davacıya ait araç üzerinde 1.115,00 -TL değer kaybı meydana geldiğinin tespit edildiğini ve tespit edilen bu miktarın 18.01.2022 tarihinde davacı vekiline ödendiğini; müvekkil şirketin meydana gelen zarardan yalnızca sigortalısının kusuru oranında sorumlu olacağını; kazaya karışan sigortalı araç sürücüsünün kusur oranının belirlenmesi sonrasında da davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının tespiti gerektiğini; davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; ... plakalı davacıya ait araçla davalı tarafından trafik sigortalı ... plakalı aracın karıştığı kaza nedeni ile davacı aracında meydana gelen değer kaybı zararının eksik ödendiği iddiası ile belirsiz alacak olarak 500,00 TL 'nin davalıdan tahsiline ilişkin dava olduğu, mahkememiz tensip kararı ile iddia edilen zararın belirlenebilir nitelikte olduğu belirtilerek davanın kısmi dava olarak görülmesine karar verildiği görüldü.
Deliller: Dosya içeriği, Bilirkişi incelemesi, Hasar dosyası ve poliçe,
Mahkememiz dosyasından 14/04/2023 tarihinde bilirkişi raporu alınmıştır.
Raporda:
Davalı Sigorta firmasının ZMMS Sigortalısı ... Plakalı Araç sürücüsü dava dışı ...’ın; sevk ve idaresindeki araç ile ... ili ... ilçesi ... semtinde seyir halinde iken aracının ön kısımları ile önünde seyreden ve onun önündeki araca arkadan çarpan sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda; 2918 sayılı KTK’nun Madde 52/b’de belirtilen “Sürücüler: Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, zorundadır” kuralı, Madde 52/c’de belirtilen “Sürücüler: Diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirlenen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak, zorundadır” kuralı ve Madde 56/c’de belirtilen “Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar. ” kurallarını ihmal ve ihlal ederek, yeterli dikkat, tedbir ve kontrolü sağlamadan, önünde seyreden araçların durumunu gözetmeyerek, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışları nedeniyle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 84/d ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin Madde 157/a-4’de belirtilen asli kusurlardan “ARKADAN ÇARPMA” kusuru nedeniyle Asli ve tam kusurlu olduğu, kusur oranının %100 (yüzdeyüz) olduğu kanaatine varılmıştır.
Dava Konusu ... Plakalı aracın sürücüsü davacı ...’ın; sevk ve idaresindeki aracı ile ... ili ... ilçesi ... semtinde seyri esnasında önünde seyreden aracın ani fren yapması sonucunda aracının ön kısımları ile önündeki aracın arka kısımlarına çarpması ve akabinde kendi aracının arka kısımlarına aynı istikamette arkasında seyir halinde olan sürücü Berna Yıldınm’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpması sonucu arkasında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda; arkasında gelişen olaya karşı kısa zaman içerisinde alacağı tedbir bulunmadığından, Atfı Kabil kusurunun bulunmadığı kusursuz olduğu
kanaatine varılmıştır.
Araçtaki değer kaybı, genel olarak aracın kaza öncesindeki mübadele değeri ile kaza sonrası mübadele değeri arasındaki fark olarak ifade edilebilir.
Dosya kapsamında yer alan dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlettirilen 20.04.2021 Rapor tarihli ve ... Dosya Nolu Kasko Kesin Ekspertiz Raporunda, dava konusu ... plakalı aracın ön ve arka kısımlarında oluşan hasarı için 20.182,25TL yedek parça ve 2.979,52TL işçilik olmak üzere hasar tutarının 23.161,77TL olduğu görülmektedir.
Bir trafik kazası sonucunda araç tam ve doğru bir şekilde onarım görse dahi, aracın kaza meydana gelmeden önceki satış değerine kıyasla kazadan sonraki satış değeri daha düşük olacaktır. Kısaca, araç değer kaybına uğrayacaktır. Davaya konu olan olayda mülkiyeti davacı ...’a ait aracın arka kısımlarından 885,00TL harcanmasını gerektirecek derecede hasara uğramıştır. Bu halde sözü edilen aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Tamamen onarılmış olsa bile aracın tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri ne kadar iyi onarılmış olursa olsun, kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan aracın değerinden düşük olacaktır. Bu da aracın cari değerinden kaybettirmektedir.
14.05.2015 tarih ve 29355 sayılı Resmî Gazete ’de Hazine Müsteşarlığı tarafından yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Tebliği’nin Ek-1’inde Değer Kaybı Hesaplaması ile ilgili formül ve kriterlere yer verilmiştir. Bu formüle göre Araç Rayiç Değeri ve Aracın kilometresi önemli kriterdir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Tebliği’nin Ek-l’inde yer alan Değer Kaybı Hesaplaması, Anayasa Mahkemesinin 2918 sayılı Kanunun 90/1 fıkrasına ilişkin
07.07.2020tarihli kararı ile iptal edilmiştir. 19.04.2021 tarihinde gerçekleşen dava konusu kazanın Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra gerçekleşmiş olması nedeniyle, Yargıtay içtihatları doğrultusunda Serbest Piyasa Rayiç Değeri ile değer kaybı değerlendirmesi yapılmıştır.
Aynı özelliklere sahip araçların kaza onarımı yapılmış olanı ile olmayanı arasındaki serbest piyasadaki fiyat farklılıkları, arz talep durumu, sezonluk etkenler ile ekonomik koşullarda görülen değişkenliklere göre farklılık göstermektedir.
Dava konusu ... plakalı aracın ... marka 2016 model yılı ... tip araç olduğu, tarafımca yapılan incelemeden ve dosya münderecatında yer alan bilgilerden anlaşılmaktadır.
Dava konusu aracın piyasa rayiç değerindeki değerlendirme iş bu rapor tarihi itibariyle ikinci el pazarı araştırma sitesi olan otoendeks.com sitesi üzerinden ve serbest piyasadan yapılmıştır.
Tarafımca yapılan araştırma ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtlarında, dava konusu aracın 08.03.2021 tarihli hasarından önce hasar kaydının olmadığı belirlenmiştir.
Dava konusu aracın kaza tarihinde öncelikle ön kısmında hasar oluştuğu ve bu nedenle de ön tarafındaki hasar onarım tutarı olan 18.743,00TL hasar ve 49.687 kilometre kaydı ile muadillerinin Serbest Piyasa Rayiç değerinin (Yargıtay içtihatlarındaki hasarsız değer) ortalama 820.481,00TL olduğu yapılan araştırma ile görülmektedir.
Dava konusu aracın 08.03.2021 tarihli arka kısımlarındaki hasarı ile arka tampon onarım/boya, hasar onanmı ile toplam 19.628,00TL hasar kaydı ile hasarlı muadillerinin serbest piyasa rayiç değerinin ortalama 819.685,00TL olduğu yapılan araştırma ile görülmektedir.
Geçmiş yıllara ait Serbest Piyasa Rayiç değerinin belirlenmesi için, arşiv kayıtları bulunmamaktadır. Bu nedenle, ... Kasko Değer listesindeki rayiç değerlerin, araştırma yapılan tarihteki serbest piyasa rayiç değerine nisbi oranlanması ile geçmiş yıllara ait rayiç değer hesaplaması yapılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu aracın 08.03.2021 tarihinden önceki hasarsız hali ile Serbest Piyasa Rayiç Değerinin Kasko listesi rayiç değerinden;
(820.481,00 / 721.719,00) = 0,1368 = %13,68 daha yüksek olduğu anlaşılmaktadır.
Dava konusu aracın kaza tarihi 08.03.2021 itibariyle ... Kasko Değer listesindeki rayiç değerinin 269.217,00TL olduğu görülmektedir.
Hesaplanan %13,68 nisbi orana göre, dava konusu ... plakalı aracın 08.03.2021 tarihindeki hasarsız olduğu dikkate alınarak, kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki 2.el rayiç değerinin; 269.217.00 x 1,1368 ~ 306.000,00TL olacağı hesaplanmaktadır.
Bu hesaplamaya göre; dava konusu ... plakalı aracın kaza tarihi itibariyle hasarsız olduğunun dikkate alınması ile 2.el rayiç değerinin 306.000,00TL olacağı kanaatine varılmıştır.
İşbu rapor tarihi itibariyle ve 08.03.2021 tarihli arka kısımlarındaki hasar kayıtları sonrasında dava konusu aracın piyasa rayiç değerinin 819.685,00TL olacağı, yapılan araştırma ile yukarıda belirtilmiştir. Bu durumda, dava konusu aracın 08.03.2021 tarihinden sonraki hasarları ile Serbest Piyasa Rayiç Değerinin Kasko listesi rayiç değerinden;
(819.685,00 / 721.719,00) = 0,1357 = %13,57 daha yüksek olduğu anlaşılmaktadır.
Hesaplanan %13,57 nisbi orana göre, dava konusu ... plakalı aracın kaza tarihi 08.03.2021 tarihinden sonraki hasarları dikkate alınarak, kaza tarihi itibariyle onarım yapılmış haldeki 2.el rayiç değerinin; 269.217.00 x 1,1357 ~ 305.750,00TL olacağı hesaplanmaktadır.
Değer Kaybı =Kaza Öncesi Hasarsız İkinci El Değeri - Kaza Sonrası İkinci El Değeri Değer Kaybı = 306.000,00 - 305.750,00 = 250,00TL olarak hesaplanmaktadır.
Yapılan hesaplamalar doğrultusunda, dava konusu ... plakalı aracın kaza tarihi 08.03.2021 itibariyle değer kaybının, kadri marufunda 250,00TL olacağı tespit edilmekle, dosya kapsamında yer alan belgelerden davalı tarafından davacı vekiline 18.01.2022 İşlem tarihli 1.115,00TL tutarlı ödemenin yapılmış olduğu anlaşıldığından, davalının sigortalısının kusuru oranında sebep olduğu 885,00 TL hasar tutarı ile bu tutara isabet eden bilirkişi tarafından tespit edilen 250,0 TL' yi aşacak şekilde davacıya bedeil ödendiğinden bakiye zararının kalmadığı göz önüne alınarak davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın reddine
2-Alınması gerekli 179,90 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL harcın düşümü ile eksik kalan 99,20 TL eksik harcın davacıdan tahsili ile maliyeye gelir kaydedilmesine,
3-Davalı taraf vekille temsil olunmakla red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.
6-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.
Davacı vekilinin yüzüne karşı, kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 22/05/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır