T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... esas sayılı dosyası mahkememizin dosyası ile birleştirilmiştir.
ESAS NO: 2022/154 Esas
KARAR NO: 2023/15
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ: 04/03/2022
BİRLEŞEN DOSYA
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/03/2022
KARAR TARİHİ: 12/01/2023
ASIL DAVADA DAVA: Davacı ... Holding AŞ dava dilekçesinde, müvekkiline ait olan binanın ... . AŞ ye kiralandığını, ... . AŞ nin söz konusu yerde otel işlettiğini, bu iş yerinin davalılar tarafından 07/12/2019 - 07/12/2020 vade tarihleri için müşterek olarak sigortalandığını, müvekkilinin dava dışı ... ile imzaladığı kira sözleşmesi ve protokoller doğrultusunda, aylık sabit bir kira bedeli ile ayrıca otelin cirosundan aldığı belirli bir yüzdeyi kira bedeli olarak Covid - 19 salgınının başlamasına kadar aldığını, daha sonra 11/03/2020 tarihinde Covid -19 salgınının pandemi olarak ilan edildiğini ve bu pandemi nedeniyle kamu otoritelerince bir takım tedbirler alındığını, kiracı ... Aş nin müvekkiline gönderdiği 25/03/2020 tarihli yazılı bildirimi ile ortaya çıkan zor ve ağır finansal koşullar altında kira ödemesinin mümkün olmadığını bildirdiğini söz konusu yerin tahliye edilmesi halinde, yeniden kiraya verilmesinin mümkün olmaması nedeniyle müvekkili ile ... .. Aş arasında 31/03/2020 tarihli ek protokol imzalanarak bu protokol çerçevesinde müvekkilinin bir süre hiç kira bedeli almadığını sonrasında da kiracısı ... in cirosunun çok düşük olması nedeniyle, çok düşük bir kira bedeli tahsil edildiğini, söz konusu poliçelerde müvekkili ... AŞ'nin kira kayıtlarının 12 ay süre ile teminat altına alındığını, dava konusu poliçelerin "maddi zararlar all risks ve kar kaybı sigorta poliçesi" olduğunu, poliçede teminat kapsamında olmayan hususların tek tek sayıldığını, bunlar içinde virüs ve bu sebeple gerçekleşen salgın hastalıklar ibaresinin bulunmadığını, BK'nun da düzenlenen genel işlem koşulları ile ilgili madde kapsamında , genel işlem koşullarında yer alan bir hükmün açık ve anlaşılır değilse veya birden çok anlama geliyor ise düzenleyenin aleyhine ve karşı tarafın lehine yorumlanır kuralı gereğince de söz konusu hususun teminat kapsamında kaldığını belirterek şimdilik 7.354.800,00TL ve 2.653.888,00USD hasar tazminatının davalılardan faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.
ASIL DAVADA CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesinde, davacının tazminat talebinin anlaşılır olmadığını, poliçede İş Bankası lehine dain-i mürtehin şerhi olduğunu muvaffakkat alınması gerektiğini, davacının dava dışı kiracı ile yapmış olduğu protokol ile kira almaktan kendi iradesi ile feragat ettiğini bu nedenle davanın konusunun kalmadığını, davacının talebinin teminat dışında kaldığını, poliçede "fiziki ziya ve hasarlardan dolayı " binanın kullanılamaz hale gelmesi nedeniyle kira kaybının teminat altına alındığını, Covid-19 salgınının fiziki ziya ve hasar olmadığını, davacının dilekçesinde kamu otoritesi nedeniyle alınan karardan dolayı uğranılan zararlardan bahsettiğini oysa poliçenin teminat dışında bulunan hususlar içerisinde kamu otoritesi tarafından sigortalı şeyler üzerinde yapılacak tasarruflar sebebiyle meydana gelen bütün zararların teminat dışında bırakıldığını, davacının yetkilendirdiği broker aracılığı ile hazırlanan poliçenin genel işlem koşulu olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığın, iddia edilen tazminat tutarının fahiş olup, nasıl hesaplandığının belli olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
BİRLEŞEN DAVADA DAVA : Davacı vekili dilekçesinde, müvekkilinin işlettiği otelin davalılar tarafından müşterek olarak sigortalandığını, Covid-19 pandemi nedeniyle, kamu otoritelerince alınan kararlar nedeniyle müvekkilinin sözleşmelerin iptal edilmesi yeni sözleşmeler yapılmaması nedeniyle işinin durduğunu, 01/01/2020 - 07/12/2020 tarihlere arası yapılan ve iptal edilen rezervasyonlara ait sistem raporları ile iptal olan satış kontratlarının dava dilekçesine eklendiğini yine salgın nedeniyle ek masraflara ilişkin belgelerin sunulduğunu, kar kaybının söz konusu poliçelerle teminat altına alındığını, tazminat taleplerinin sigorta şirketi tarafından red edildiğini, virüs salgınının teminat kapsamı dışında olan hususlar arasında sayılmadığını , BK'nun da düzenlenen genel işlem koşulları ile ilgili madde kapsamında , genel işlem koşullarında yer alan bir hükmün açık ve anlaşılır değilse veya birden çok anlama geliyor ise düzenleyenin aleyhine ve karşı tarafın lehine yorumlanır kuralı gereğince de söz konusu hususun teminat kapsamında kaldığını belirterek şimdilik 7.875.000USD kar kaybı ve müvekkili tarafından şirket otel binasında yer alan 4 adet dükkanın alt kiraya verilmesi nedeniyle tahsil edilemeyen 34.380,29USD kira kaybının faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.
BİRLEŞEN DAVADA CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesinde, davacının tazminat talebinin anlaşılır olmadığını, poliçede İş Bankası lehine dain-i mürtehin şerhi olduğunu muvaffakkat alınması gerektiğini, tazminat taleplerinin açık ve anlaşılır olmadığını, davacının kiracı olması nedeniyle kira kaybı ile ilgili talebinin reddi gerektiği, davacının talebinin teminat dışında kaldığını, poliçede "fiziki ziya ve hasarlardan dolayı " binanın kullanılamaz hale gelmesi nedeniyle kira kaybının teminat altına alındığını, Covid-19 salgınının fiziki ziya ve hasar olmadığını, davacının dilekçesinde kamu otoritesi nedeniyle alınan karardan dolayı uğranılan zararlardan bahsettiğini oysa poliçenin teminat dışında bulunan hususlar içerisinde kamu otoritesi tarafından sigortalı şeyler üzerinde yapılacak tasarruflar sebebiyle meydana gelen bütün zararların teminat dışında bırakıldığını, davacının yetkilendirdiği broker aracılığı ile hazırlanan poliçenin genel işlem koşulu olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığın, iddia edilen tazminat tutarının fahiş olup, nasıl hesaplandığının belli olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
ASIL DAVA DA UYUŞMAZLIK NOKTALARI :
Kiralanan binanın maliki olan davacının, Covid-19 salgını nedeniyle kiracısından tahsil edemediğini iddia ettiği kira kaybının davalılar tarafından düzenlenen poliçeler ile teminat altına alınıp alınmadığı, Covid-19 salgını nedeniyle uğranıldığı iddia edilen kira kaybının teminat dışında olup olmadığı, teminat içerisinde ise, davacı ile kiracı arasında imzalanan 31/03/2020 tarihli protokolün davacının istemine etkisinin ne olacağı ve davacının uğramış olduğu kira kaybının miktarının tespiti noktalarında toplanmaktadır.
BİRLEŞEN DAVA UYUŞMAZLIK NOKTALARI :
Mülkiyeti dava dışı ... Holding'e ait binada kiralama yolu ile otel işletmeciliği yapan davacının, Covid-19 salgını nedeniyle uğradığı kar kaybının ve şirket otel binasında yer alan 4 adet dükkanın alt kiraya verilmesi nedeniyle, bu dönemde tahsil edemediğini iddia ettiği kira bedellerinin davalılar tarafından düzenlenen poliçe ile teminat altına alınıp alınmadığı, alınmış ise miktarının tespiti noktalarında toplanmaktadır.
DELİLLER VE GEREKÇE: Asıl dava, kiralanan binanın maliki olan davacının, Covid-19 salgını nedeniyle kiracısından tahsil edemediğini iddia ettiği kira kaybı zararının, davalılar tarafından sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı iddiasına dayalı olarak açılan tazminat istemine ilişkindir. Birleşen dava ise mülkiyeti dava dışı ... 'e ait binada kiralama yolu ile otel işletmeciliği yapan davacının Covid-19 Salgını nedeniyle uğradığı kar kaybının ve şirket otel binasında yer alan 4 adet dükkanın alt kiraya verilmesi nedeniyle bu dönemde tahsil edemediğini iddia ettiği kira bedellerinin, davalılar tarafından düzenlenen poliçe ile teminat altına alındığı iddiasıyla açılan tazminat istemine ilişkindir.
Poliçenin ilk sayfası ekinde ... Bankası Genel Müdürlüğü lehine dain-i mürtehin şerhinin yer alması nedeniyle hem asıl dosyadan hem de birleşen dosyadan dolayı dain-i mürtehin olan bankaya yazı yazılarak tahsili istenen tazminatların davacılara ödenmesinde muvafakatları olup olmadığı sorulmuş gönderilen yazı cevapları incelendiğinde muvafakat ettikleri görülmüştür.
... Asliye Ticaret Mahkemesine ait 2021/... Esas 2021/... Karar nolu ilam incelendiğinde, ... ...A.Ş tarafından ... sigorta A.Ş hakkında hakem tayini istemli dava açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonunda Covid-19 salgını nedeniyle uğranılan zararın teminat kapsamında kalmadığı belirtilerek hakem tayini talebinin reddine karar verildiği görülmüştür.
Davaya dayanak teşkil eden "... maddi zararlar All Risk ve kar kaybı sigorta poliçesi" başlıklı poliçe incelendiğinde, davalı sigorta şirketlerinden ... Sigorta tarafından %60 , ... Sigorta tarafından %30, ... Sigorta A.Ş tarafından ise %10 hisse ile poliçesinin düzenlendiği, vade tarihinin 07/12/2019- 07/12/2020 olduğu, sigortalının ... bina yönetimi/ ... ...A.Ş açısından her birinin kendi hak ve menfaatleri çerçevesinde sigortalandığı, riziko adresinin ... Plaza , ... Cad. No: ... olduğu, sigorta konusunun ise temin edilen rizikolar başlığı altında düzenlendiği buna göre;
"A-Fiziki Ziya ve hasarlar All Risk denilerek; bu poliçe ile , deprem ve yanardağ püskürmesi , grev, lokavt , kargaşalık, halk hareketleri, kötüniyetli hareketler , terörizm , enkaz kaldırma masrafları, hırsızlık, kasa hırsızlık, makina kırılması, mekanik ve elektronik arızaları, elektrik hasarları, kiracı ve komşuluk mali sorumluluk hasarları da dahil olmak üzere ve poliçede zikredilen genel ve özel şart , genişletme ve istisnalara tabi olmak koşuluyla, sigortacılara bildirilen ve sigortalı kıymete teminat kapsamına giren bir mahalde ve poliçe süresince meydana gelebilecek doğrudan fiziki hasar ya da zararın yol açacağı tüm risklere karşı iş bu poliçe kapsamında teminat verilmektedir.
B-Kar Kaybı; Poliçede yer alan , limit, alt limit, tazminat süresi, muafiyetler ve diğer hükümlere tabi olmak üzere sigorta süresi içinde sigortalı riziko adreslerinde , sigorta kapsamındaki rizikoların gerçekleşmesi sonucu meydana gelecek fiziki ziya ve hasarlar nedeniyle oluşacak iş durmalarına bağlı, kar kaybı da bu poliçe ile teminat altına alınmıştır, şu kadar ki; ziya ve hasarın meydana geldiği tarihte , sigortalı riziko adresindeki malvarlıkları ile ilgili olarak söz konusu fiziki ziya ve hasarlara karşı sigortalının menfaatine sigortalayan bir poliçenin yürürlükte olması ve fiziki ziya ve hasarla ilgili sorumluluğun kabul edilmiş olması gerekmektedir.
C-Kira Kaybı; poliçe ve eklerinde yer alan teminat limitleri , tazminat süresi, muafiyet ve diğer hükümlere tabi olmak üzere , sigorta süresi içinde sigortalı riziko adreslerinde , sigorta kapsamındaki rizikoların gerçekleşmesi sonucu oluşacak fiziki ziya ve hasarlardan dolayı binanın kullanılamaz hale gelmesi nedeniyle ... A.Ş ve ... ve Tic. A.Ş'nin kira kaybı da bu poliçe ile teminat altına alınmıştır. " denildiği görülmektedir.
Sigorta kapsamının dışında kalan riziko , durum ve kıymetler başlıklı kısım incelendiğinde, 3 numaralı bendinde kamu otoritesi tarafından sigortalı şeyler üzerinde yapılacak tasarruflar sebebiyle meydana gelen bütün zararların teminat kapsamı dışında olduğu yine istisna edilen durum ve rizikolar başlıklı kısımdaki 3 numaralı bentte "bu bentte tanımlanmış poliçe kapsamındaki teminatlar haricinde kalan dolaylı hasarlar ve netice zararları teminat kapsamı dışındadır" denildiği görülmektedir.
Sigorta poliçesi incelendiğinde fiziki ziya ve hasardan dolayı binanın kullanılamamasından kaynaklı olarak kira kaybının ve kar kaybının poliçe ile teminat altına alındığı görülmektedir. Poliçede açıkça fiziki ziya ve hasar ibaresinin geçtiği görüldüğünde, Covid-19 salgını nedeniyle uğranılan kira kaybı ve kar kaybının, fiziki ziya ve hasar kavramına girmediği, bulaşıcı hastalık hususunun ayrıca da teminat altına alınmadığı, iddia edilen zararların teminat kapsamında kalmadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde red kararı vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
A-1-Asıl Davanın reddine,
2-Davalılar kendini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'nin 13/4. ve 3/2 Maddeleri dikkate alınarak 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Gider avansından kullanılmayan kısman karar kesinleştiğinde resen yazı işleri müdürünce ilgilisine iadesine,
5-Zorunlu Arabuluculuk kapsamında Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen 1.600,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Bu dava sebebiyle 179,90 TL karar ve ilam harcı alınması gerektiğinden peşin alınan 765.984,59 TL'den mahsubu ile fazla alınan 765.804,69 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
B-1-Birleşen Davanın reddine,
2-Davalılar kendini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'nin 13/4. ve 3/2 Maddeleri dikkate alınarak 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Gider avansından kullanılmayan kısman karar kesinleştiğinde resen yazı işleri müdürünce ilgilisine iadesine,
5-Zorunlu Arabuluculuk kapsamında Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen 1.360,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Bu dava sebebiyle 179,90 TL karar ve ilam harcı alınması gerektiğinden peşin alınan 1.908.573,62 TL'den mahsubu ile fazla alınan 1.908.393,72 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 12/01/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır
¸