T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/307 Esas
KARAR NO: 2023/896
DAVA: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/06/2016
KARAR TARİHİ: 06/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 2007 yılından bu yana gazetecilik faaliyeti yürüten ... Gazetesi’nin ve www. ... ... ...com.tr internet sitesinin sahibi olduğunu, ... Gazetesi, medyanın dördüncü erk olma özelliğini en iyi şekilde kullanarak tarafsız ve bağımsız gazetecilik anlayışıyla basın meslek ilkelerini gözeterek kamu görevini ifa ettiğini, nitekim bu anlayışın ürünü olarak ... Gazetesi kısa zamanda Türkiye’nin en çok okunan gazeteleri arasında yer aldığını, davalı şirketin ise, www. ... ... isimli internet sitesinin sahibi olduğunu, anılan internet sitesinde uzun süreden beri müvekkili şirkete ait ... Gazetesi’nin yazarlarının ve bilhassa bu yazarlardan marka değeri bulunan ...’in ... Gazetesi’nde yayınlanan yazılarını aynen, olduğu gibi yayınladığını, davalı şirkete ait internet sitesi olan www. ... com ‘da, tespiti yapılan haberlerde, müvekkili şirkete ait ... Gazetesi yazarı ...’in köşe yazılarını izinsiz olarak aynen yayınlandığını, taraflarınca önce www.... .com internet sitesinde 06.01.2016 tarihinde yayınlanan “..., bu kez İngilizce yazdı: ...” başlıklı haberde ...’in ... Gazetesi’nde ve www. ... .com.tr internet sitesinde aynı gün (06.01.2016) yayınlanan “...” başlıklı yazısı aynen yayınlanmış olduğunun tespit edildiğini, sözkonusu izinsiz yayının taraflarınca tespit edilmesi üzerine, davalı şirket yetkilileri ile sözlü temasa geçildiğini, her iki tarafın da basın mensubu olması sebebiyle öncelikle sözlü uyarılarda bulunulduğunu, ancak gelinen süreçte bir netice alınamadığını, davalı şirket tarafından en son, yine ...’in ... Gazetesi’nde ve www. ... .com.tr internet sitesinde yayınlanan bazı yazılarının olduğu gibi yayınlanmış olduğunun tespit edildiğini, ... Gazetesi’nde ve www. ... .com.tr internet sitesinde 29.05.2016 tarihinde yayınlanan “...” başlıklı ...’in köşe yazısı, www. ... .com internet sitesinde aynı gün (29.05.2016) “...: Zabıtalara ...kıyafeti giydirmişsin, kendini alkışlatacaksın, Fatih kim sen kim be birader” başlıklı haber altında olduğu gibi aynen yayınlandığını, davalıya ait internet haber sitesi gibi internet haber sitelerinde, köşe yazarlarının o günkü yazılarının bir başlık ile ve/veya yazının bir paragrafını yayınlayarak duyurusunu yaptıktan sonra “Yazının devamı için tıklayınız” diye bir link vermek suretiyle köşe yazarının yazısının yayınlandığı asıl internet sitesine yönlendirmesinin gerektiğini ancak, internet haber yayıncılığı konusunda deneyimli davalı şirket tarafından bahsedilen teamüle riayet edilmediğini, müvekkili şirkete ait internet sitesine yönlendirme yapılmaması halinde, okuyucu tarafından ne www. ... .com.tr internet sitesinın tıklanacağını, ne de merak uyandırması sebebiyle ... Gazetesinin satın alınacağını, dolayısıyla bu halde müvekkili şirketin ticari zarara uğradığını, davalı şirkete ait internet sitesinde okuyucunun, söz konusu ve benzeri köşe yazılarının tamamını okuduktan sonra elbette bir daha www. ... .com.tr internet sitesinden ya da ... Gazetesi satın alarak okumak ihtiyacı duymayacağını, böylece müvekkili şirketin maddi ve manevi ticari zararının doğduğunu, kaldı ki, müvekkiline ait www. ... .com.tr internet sitesinin künyesinde “ ... .com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber ve fotoğrafların her türlü telif hakkı estetik yayıncılık a.ş.’ye aittir. izin alınmadan, kaynak gösterilmeksizin dahi iktibas edilemez.” açıklamasının yer aldığını, sözkonusu ibareden de anlaşılacağı üzere, davalının izinsiz olarak yayın hakkının müvekkili şirkete ait olduğu yazıları kullanmasının hukuka aykırı olduğunu,
davalıların söz konusu eylemleri haksız rekabet teşkil ettiğini, haksız rekabeti tanımlayan bu 54. maddenin gerekçesinde; “….. dürüstlük kuralına aykırılık ya davranışlarla ya da ticari uygulamalarla olur. Davranışlar ve ticari uygulamalar iş etiğine, doğruluğa, dürüstlüğe ters, aldatıcı, yanıltıcı, kandırıcı olabilir….” denilmek suretiyle rakip olsun veya olmasın ve hatta ortak bir piyasa söz konusu olsun olmasın tüm gerçek ve tüzel kişilerin dürüstlük kuralına aykırı hareket etmelerinin haksız rekabet teşkil edeceğinin vurgulandığını, 6102 sayılı TTK’nin “Dürüstlük kuralına aykırı davranışlar, ticari uygulamalar” başlıklı 55/1. maddesi haksız rekabet hallerini düzenlemiş, (c) bendinde ise “Başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma” halinin hukuken korunduğunu, dava konusu haberlerde de yayınlama hakkının müvekkiline ait olduğu belirtmiş olduğu ve belki de tespit edemedikleri bazı yazıların, müvekkilne ait internet sitesine yönlendirici link verilmeden olduğu gibi yayınlanmak suretiyle TTK’nin 54. ve 55/1-c maddesine açıkça aykırılık taşıdığını, davalının hukuka ve kanuna aykırı bu eylemlerinin, objektif iyiniyet kurallarına aykırı olduğu ve gazetecilik faaliyeti göstermekte olan iki şirket arasında haksız rekabete yol açtığını belirterek, sonuç olarak, TTK’nin 58. maddesi gereğince haksız fiil ile rekabetin tespiti ile önlenmesine ve haksız rekabete son verilmesine, dava konusu internet haberlerinin 5651 sayılı Kanunun 9. maddesi gereğince içeriklerine erişimin tedbiren engellenmesine, davalının benzer yayınlar yaparak dürüstlük kuralına aykırı haksız rekabet fiiline devam edeceği ihtimali bulunduğundan yayın yapılmaması yönünde MK 24,25 ve HMK 389 ve müteakip maddeleriuyarınca ihtiyati tedbiren önlenmesine ve durdurulmasına, TTK 58/1-e bendi maddesinin atfı gereğince 10.000 TL maddi, 20.000 TL manevi tazminatın yayın tarihinden itibaren ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsiline, masrafı davalıya ait olmak üzere mahkemece verilecek kararın tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde yayınlanmasına, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı Şirket yetkilisi cevap dilekçesinde özetle; her ne kadar ihtiyati tedbir adı altında talep edilmiş olsa da muhteviyatı internet ortamında yayınlanan haberler hakkında erişimin engelleme olduğu için 5651 sayılı kanun gereği erişim engelleme Ticaret Mahkemelerinden değil, Sulh Ceza Hakimliklerinden istenilmesi gerektiğini, davacının ise bu yönde bir başvurusunun olmadıını, dolayısı ile erişimin engellenmesi yönündeki taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını, taraflarınca yayınlanan haberlerde haksız rekabet ya da davaacının ticari hayatını olumsuz etkileme ya da başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma kastı bulunmadığını, dava dilekçesinde bahsedilen haberlerden bazılarına erişimin taraflarınca talep üzerine engellendiğini, hal böyle iken tazminat haklarının doğduğunu kabul etmek anlamına gelmese de bu tazminat miktarını kabul etmenin mümkün olmadığını, davacı tarafın l0.000,00-TL. Maddi, 20.000,00-TL manevi tazminat talep etmelerine kaynak olacak zararrlarının oluşmasının imkansız olduğunu, davacı tarafın 10.000,00-TL maddi tazminat talep edecekse bu maddi zararını ispatlaması gerektiğini, manevi tazminat talepleri açısından, hukuk sistemimize göre tazminat zenginleşme sebebi değil, manevi acıları bir nebze olsa dindirebilecek nitelikteki kazanım olduğunu, anılan haberlerden bazılarına erişim taraflarınca talep üzerine egnellendiği için, yoruma gerek olmaksızın sebepsiz zenginleşme sonucunu doğurduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasını savunmuştur.
Mahkememizden verilen 17/04/2019 tarih ve ... Esas... sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 03/02/2022 tarih ve 2019/1476 Esas, 2022/165 Karar sayılı ilamıyla kaldırılmakla yukarıdaki esasa kaydı yapılarak yargılamaya devam olunduğu görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE:
Uyuşmazlık, TTK.nun 54 ve devamı maddelerine dayalı haksız rekabetin tespiti ve maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizce verilen 17/04/2019 tarihli kararın, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 03/02/2022 tarihli kararı ile kaldırılmasına karar verilmiş, mahkememizce ilgili istinaf ilamında belirtilen eksiklikler giderilmeye çalışılmıştır.
TTK.m.54’da haksız rekabet “aldatıcı hareket ve hüsnüniyet kaidelerine aykırı sair suretlerle iktisadi rekabetin her türlü suiistimalidir” şeklinde bir tanıma yer verilmektedir. Bu hüküm haksız rekabetin bir tanımı mahiyetinde olup iktisadi rekabet hakkının dürüstlük kurallarına aykırı surette her türlü kötüye kullanımının haksız rekabet teşkil edeceğini belirtmektedir. Bu tanımdan TTK.m.54 hükmünün unsurları; İktisadi rekabet, objektif dürüstlük kuralına aykırılık, suiistimal yani kötüye kullanma şeklinde belirlenir. MK. m.2/I’de “Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına
uymak zorundadır” hükmü mevcuttur. TTK. m.54’da öngörülen bir diğer unsur olan suiistimal ise, serbest rekabet hakkının dürüstlük kurallarına aykırı bir şekilde kullanılmasının neticesini ifade etmektedir. Hakkın dürüstlük kurallarına aykırı kullanılması neticesinde bu hak suiistimal edilmiş, kötüye kullanılmış olmaktadır. TTK.m.55/1’de “Hüsnüniyet kurallarına aykırı hareketler hususiyle şunlardır” ifadesine yer verilerek, “hususiyle” ibaresinden bu maddede sayılan hallerin tahdidi olmadığı ifade olunmuş, dolayısıyla TTK.55’de tahdidi olarak sayılan hallere girmeyen fakat TTK. m.54’da belirtilen genel haksız rekabet tanımına uyan bir halin de haksız rekabet teşkil edeceği öngörülmüştür.
TTK'nın 55.maddesi hükmünde başlıca haksız rekabet halleri sayılmış, TTK'nın 55.maddesinde "başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak; başkasının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak haksız rekabet hali teşkil eder. " şeklinde düzenlenmiştir.
TTK'nın 56. maddesi uyarınca haksız rekabet yüzünden müşterileri, kredisi, mesleki itibarı, ticari işletmesi veya diğer iktisadi menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeye maruz bulunan kimse maddede belirtilen davaları açabilecektir.
Somut olayda; Davacı tarafın bünyesinde çalışan gazeteci ...'in 06/01/2016 ve 29/05/2016 tarihli köşe yazıları bir izin, onay alınmadan ve herhangi bir bedel ödenmeden davalıya ait www.medyaradar.com internet sitesinde yayınlandığı, dava dosyasına sunulan her iki web sitesinde (www. ... .com.tr ve www ... .com) yayınlanmış haberler/köşe yazıları karşılaştırıldığında; yazıların içerik olarak bire bir baştan sona aynı olduğu sadece haber başlıklarının değiştirildiğini tespit edildiği, şöyle ki; davalı tarafa art web sitesinde "..., bu kez İngilizce yazdı; ..." haber başlığı ile yayınlanmış haberin, davacı web sitesinde '..." haber başlığı ile yayınlandığını, davalı tarafa ait web sitesinde "... zabıtalara ... kıyafeti giydirmişsin, kendini alkışlatacaksın, Fatih kim sen kim be birader! haber başlığı ile yayınlanmış haber, davacı web sitesinde " ... " haber başlığı ile yayınlandığı anlaşılmıştır. Davacı ile davalı aynı sektöre hizmet veren kuruluşlar olduğu, TTK'nın 18.maddesi gereğince basiretli bir tacir olarak sektör teamüllerini bilmesi gerekirken davalı kendisine ait bir web sitesinde telif hakları ve izinsiz kullanımlar nedeniyle davacı tarafından bünyesinde çalışan gazeteci ...'in köşe yazılarını yayınlaması nedeniyle TTK'nın 54,55 maddeleri uyarınca haksız rekabetin tespiti ve önlenmesine, söz konusu internet haberlerinin yayında olmaması nedeniyle erişimin engellenmesi talebi yönünden dava konusuz kaldığından hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.
Davacının, telif hakkına aykırı olarak davalının izinsiz kullanımlarından dolayı TTK'nın 56.maddesi uyarınca uğranılan zarar nedeniyle maddi tazminat talep etme hakkı bulunmaktadır. Ancak yargılama sırasında davacı dosyaya sunmuş olduğu 04/05/2017 tarihli dilekçesi ile "..maddi tazminat talebimizi atiye bırakıyoruz" şeklinde beyanda bulunmuş, mahkememiz kararının kaldırılmasına ilişkin istinaf ilamında davacının bu beyanının açıklatılarak sonucuna göre maddi tazminat isteminin değerlendirilmesi gerektiği bildirilmiş, davacı tarafça 26/10/2022 tarihli celsede maddi tazminat isteminin atiye bırakılmasından kastın, maddi tazminat talebinin HMK 123. Madde uyarınca geri alınması olduğu açıklanmış, mahkememiz 17/02/2023 tarihli celsesinde de bu husus davacı vekili tarafından imzalı beyanı ile tekrarlanmış ve davalı vekilinin imzalı beyanı ile da davacının maddi tazminat davasını geri almasına muvafakat edildiği bildirilmiştir. HMK nın 123. Maddesinde " Davacı, hüküm kesinleşinceye kadar, ancak davalının açık rızası ile davasını geri alabilir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/10 md.) Bu takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir." şeklinde düzenleme yapıldığı görülmüş olup, davacı tarafça maddi tazminat istemi yönünden davası geri alındığından ve davalı tarafça da geri almaya muvafakat edildiğinden davacının maddi tazminat istemine ilişkin isteminin, geri alma nedeniyle açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekili izinsiz yayınlanan köşe yazıları nedeniyle manevi tazminat talebinde de bulunmuştur. Davacının manevi zarara ne şekilde uğradığını ve uğranılan manevi zarar miktarını ispatlaması gerekmektedir. Somut olayda haksız rekabete neden olan köşe yazıların izinsiz yayınlanması, davacının kişilik haklarını zedelemediği, TBK 58.maddesi uyarınca manevi tazminat şartları oluşmadığından, ayrıca mahkememiz ilk kararı davacı tarafça istinaf edilmediğinden usuli kazanılmış hak hususu da gözetilerek davacının manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucu davacı müdahalenin önlenmesi ve tespit talepleri yönünden haklı bulunmuş, erişimin engellenmesi yönünden dava konusuz kalmış, maddi tazminat talebi yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, manevi tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir. Davacının bir kısım talepleri yönünden haklı bulunarak talebin kabulüne karar verildiği, bir kısım talepleri yönünden ise dava aleyhine sonuçlandığından yargılama giderlerinin hakkaniyet gereği taraflar arasında eşit olarak paylaştırılmasına karar vermek gerektiği kanaatine varılmış, ayrıca davacının açılmamış sayılmasına karar verilen maddi tazminat istemine ilişkin vekalet ücreti hesaplanırken emsal mahiyetteki Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 2022/1285 E., 2022/1751 K. Sayılı "HMK.'nun 331/3. maddesinde, davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hallerde yargılama giderlerinin davacıya yükletileceği belirtilmiştir. Şu halde, davanın geri alma nedeniyle açılmamış sayılmasına karar verildiği, HMK'nın 123/1-son cümlesi ve 331. maddesi birlikte değerlendirildiğinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hallerde yargılama giderlerinin davacıya yükletileceği dikkate alındığında vekalet ücretinin de yargılama giderlerinden olması nedeniyle ilk derece mahkemesince davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş olması usul ve yasaya uygun olmamıştır.." şeklindeki ilamı da dikkate alınarak davalı taraf lehine bu alacak kalemi için de vekalet ücreti takdiri gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İle
1-Davalının, sahibi olduğu www.medyaradar.com internet sitesinde 06/01/2016 tarihinde yayınlanan "... Bu kez İngilizce Yazdı: ..." ve 29/05/2016 tarihinde yayınlanan "...: Zabıtalara yeniçeri kıyafeti giydirmişsin, kendini alkışlattıracaksın, Fatih kim sen kim be birader" başlıklı haberleri nedeniyle TTK 58 maddesi uyarınca HAKSIZ REKABETİN TESPİTİ VE MENİNE,
2-Dava konusu internet haberlerinin erişiminin engellenmesi talebi yönünden dava konusuz kaldığından HÜKÜM KURULMASINA YER OLMADIĞINA,
3-Davacının maddi tazminat istemine ilişkin isteminin, bu talep yönünden geri alma nedeniyle AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
4-Davacının manevi tazminat talebine ilişkin isteminin REDDİNE,
5-Maddi tazminat talebi yönünden alınması gereken 269,85-TL harcın ve manevi tazminat yönünden alınması gereken 269,85-TL harcın, davacı tarafından başlangıçta peşin olarak yatırılan 512,33-TL harçtan mahsubu ile bakiye 27,37-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
6-Tespit ve müdahalenin menni hükmü yönünden ; harçlar kanunu gereğince alınması gereken 269,85 TL harcın, davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
7-Maddi tazminat talebi yönünden; Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T göre hesaplanan 10.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8- Manevi tazminat talebi yönünden; Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10- Davacı tarafça yapılan 33,50 TL ilk masraf (başvurma + vekalet harcı), 266,83 müzekkere ve tebligat gideri, 1.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.500,33 TL yargılama giderinin yarısı olan 750,16-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
11- Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde kendilerine iadesine,
Dair, hazır bulunanların yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/12/2023
Katip
(e-imza)
Hakim
(e-imza)