T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/448 Esas
KARAR NO:2025/325
DAVA:Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:22/06/2022
KARAR TARİHİ:06/05/2025
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketinden ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın 19/03/2022 tarihinde müvekkiline ait ... plaka araca arkadan çarptığını ve müvekkiline ait araçta hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, davalının sigortalısının %100 kusurlu olduğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen hasar ödenmesine karşın değer kaybı karşılanmadığını, değer kaybının tazmini için davalı sigorta şirketine ihtarname gönderilmişse de, herhangi bir netice alınamadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, belirsiz alacak davası olarak müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı nedeni ile 1.000,00-TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili talep etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kaza ile ilgili davadan önce müvekkili şirkete müracaat edilmediğini, herhangi bir belge ibraz edilmediğinden hasar dosyası açılmadığını, müvekkili şirkete yapılan hasar ihbarı sonrası dava dışı ... Sigorta A.Ş.'ye 23.06.2022 tarihinde 30.934,50TL hasar tazminatı, değer kaybı taleplerine yönelik olarak davacı vekiline müvekkil şirket tarafından 02.06.2022 tarihinde 4.000-TL ödeme gerçekleştirdiğini, huzurdaki davada tespit edilebilecek tazminat tutarından müvekkili şirketin yalnızca bakiye poliçe limitleri dahilinde sorumlu tutulabileceğini, olay tarihinden itibaren faiz talebi haksız olduğunu, müvekkil şirket tarafından 02.06.2022 tarihinde davacı vekiline 4.000-TL değer kaybı ödemesi yapıldığına dikkat edilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, trafik kazası neticesinde davacının aracında meydana gelen bakiye değer kaybının tahsili istemine ilişkindir.
Somut olayda; davalı şirket nezdinde ZMMS kapsamında sigortalanmış olan ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı araç arasında 19.03.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacının aracının hasara uğraması sebebiyle davalı tarafça 02.06.2022 tarihinde yapılan 4.000,00-TL ödemenin yetersiz olduğundan bahisle oluşan bakiye değer kaybının davalıdan tahsili istemi ile işbu davanın açılmış olduğu görülmüştür.
2918 sayılı KTK'nın 111. maddesi uyarınca, tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebilirler. Yasa'nın bu hükmünden yararlanmak için ibra belgesinin iptalinin açıkça ve ayrıca istenmesine gerek olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir irade açıklaması da yeterlidir. Yasada belirtilen 2 yıllık süre, hak düşürücü süre olup re'sen dikkate alınması gerekir (Bknz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/4974 Esas, 2021/6943 Karar Sayılı, 18/10/2021 Tarihli ilamı). İşbu yasal düzenleme uyarınca somut olayda yapılan kontrolde davalı tarafından ödemenin 02.06.2022 tarihinde yapıldığı, işbu davanın ise 22.06.2022 tarihinde 2 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmekle yargılama yapılmıştır.
Haksız Fiillerden doğan borç ilişkileri Türk Borçlar Kanununun 49. Ve devamı hükümlerinde düzenlenmiş olup 49. Maddenin "(1)Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
(2)Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemesi ve aynı kanunun Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50. Maddesinin "(1) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
(2)Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler." şeklindeki düzenlemesi uyarınca bir haksız fiil sonucunda zarar görenin tazminat isteminde bulunabilmesi için ortada haksız fiilin bulunması, failin kusur olması, talepte bulunan şahısta zararın meydana gelmiş olması ve zarar ile fiil arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir.
Yargılama esnasında kazaya karışan araçların trafik tescil kayıtları, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde tutulan kayıtları, hasar dosyası, ... nezdindeki kayıtları ve kazaya ilişkin tüm evraklar celp edilerek dosya trafik kazaları alanında uzman makine mühendisi bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişiden dava konusu kazaya karışan tarafların kusur oranlarının belirlenerek, davacının aracında kaza sonrasında meydana gelen hasarın kapsamı, aracın hasarlı ve hasarsız olan halinin karşılaştırılması sureti ile markası, yaşı, cinsi vs özellikleri de göz önünde bulundurularak hesaplanacak olan 2. El piyasa rayiç değeri ile birlikte yargıtay'ın yerleşik içtihatları ve Anayasa Mahkemesinin iptal kararı uyarınca yapılacak hesaplama uyarınca davacının aracında değer kaybının olup olmadığı, değer kaybının oluşması ihtimalinde ne kadar olduğu hususunda rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiş olup bilirkişi ... tarafından hazırlanan raporun bu yasal içtihatlar uyarınca hazırlanmamış olması sebebiyle alınan kök ve ek rapor hüküm kurmaya elverişli olmadığından tarafların yeni bir bilirkişiden rapor alınması taleplerinin kabulüne karar verilerek Prof Dr. ...'dan yeni bir rapor alınmıştır.
Prof Dr. ... tarafından hazırlanılarak mahkememize ibraz edilmiş olan raporda özetle;
Kolluk tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağına göre; 19/03/2022 tarihinde saat 12:05 sıralarında ... ili, ... ilçesi, ... mahallesinde , ...-08 devlet karayolunda, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... ... istikametinden İstanbul istikametine seyir halindeyken aynı istikamette arkasından seyir eden sürücü ... ... idaresindeki ... plakalı aracın kendisine direksiyon hakimiyetini kaybederek ön kısımları ile arka kısımlarına çarpması neticesi maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.
Tüm dosya kapsamı, trafik kazası tespit tutanağı, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, mevcut diğer veriler incelendiğinde; dava konusu kazanın yukarıda olay başlığı altında anlatıldığı şekilde meydana geldiği anlaşılmakla aşağıdaki kusur dağılımına ulaşılmıştır.
-... plakalı araç sürücüsü ... A. ... kazanın meydana gelişinde % 100 oranında KUSURLU olduğu,
-Davacıya ait ... plakalı araç sürücüsü ... kazanın meydana gelişinde KUSURSUZ olduğu,
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından düzenlenmiş E...-... sayılı yazıda ... plakalı aracın 19/03/2022 tarihinde kasko sigortası kapsamında hasar onarımına tabi tutulduğu ve başkaca hasar kaydının bulunmadığı belirtilmektedir.
... markasına yetkili satıcı olarak hizmet veren firmaların 2. el birimleri ile yapılan görüşmelerde aracın kaza öncesi ve kaza sonrası onarılmış haldeki değerine ilişkin elde edilen değerlerin ortalaması sırasıyla 453.000 ve 441.000-TL.'dir.
Dava konusu kazada ... plakalı araçta 12.000,00-TL değer kaybı oluşabileceği,
Davalı ... SİGORTA tarafından rücuen 4.000-TL değer kaybı ödemesi yapılmış olduğu,
Bu durumda tazmine konu bakiye değer kaybı bedelinin 8.000-TL olduğu
Kanaatine varıldığı mahkememize bildirilmiştir.
İşbu rapora karşı davacı vekili tarafından süresi içerisinde itiraz edilmiş ise de alınan raporun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olması sebebiyle itirazların reddine karar verilmiştir. Mahkememizin 18.03.2025 tarihli celsesinde davacı vekiline HMK m.107 hükmü uyarınca 2 haftalık kesin süre verilmiş olup işbu sürenin son gününün 01.04.2025 tarihine tekabül ettiği, bu sürenin de bayram sebebiyle resmi tatil olduğundan sürenin 02.04.2025 tarihine uzadığı, bu kapsamda verilen kesin süre içerisinde 02.04.2025 tarihinde sunulan bedel arttırım dilekçesinde "Fazlaya ilişkin haklarımızı saklı tutarak 1.000.TL olan değer kaybı bedeli talebimizi 8.000.TL olarak arttırdığımızı beyan eder, 8.000.TL nin faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkilimize ödenmesi" talebinde bulunulduğu görülmüştür.
Mahkememizce davalı tarafından sunulan cevap dilekçesi ve dosyaya ibraz edilen deliller, poliçe üzerinden yapılan kontrolde; davalının poliçe limitinin araç başına azami 43.000,00-TL ile sınırlı olduğu, davalı tarafça davacının aracının hasarının onarımı kapsamında dava dışı ... SİGORTA A.Ş.'ye 23.06.2022 tarihinde 30.934,50 TL hasar tazminatı, değer kaybı taleplerine yönelik olarak davacı vekiline 02.06.2022 tarihinde 4.000,00 TL ödeme gerçekleştirmiş olduğu bu hali ile bakiye poliçe limitinin 8.065,50 TL kaldığı, bilirkişi tarafından belirlenen ve davacı tarafça talep edilen miktarın bu poliçe limiti dahilinde olduğu görülmüştür.
Mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette olan Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2019/4875 Esas, 2020/720 Karar Sayılı, 04/02/2020 Tarihli "... 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 99/1 maddesi ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının Genel Şartlarının B-2 maddelerinde sigortacının zarar giderim yükümlülüğü, zararın ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya bildirildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortasının poliçe limiti dahilinde tazminatı ödemekle yükümlü olup, bu sürenin sonunda ödeme yapılmadığı takdirde temerrüt gerçekleşeceği öngörülmüştür. Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır." şeklindeki gerekçeli ilamı da göz önünde bulundurulduğunda davalının kısmi ödeme tarihi olan 02.06.2022 tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilerek bu tarihten itibaren kazaya karışan davacıya ait aracın hususi araç olması sebebiyle de yasal faizi işletilmesine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ ile; 19.03.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasından kaynaklı bakiye 8.000,00-TL değer kaybı bedelinin davalıdan temerrüt tarihi olan 02.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli olan 615,40-TL karar ilam harcından dava açılırken başlangıçta peşin olarak alınan 80,70-TL ile ıslah harcı olarak alınan 121,00-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 413,70-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından sarf edilen dava açılış gideri: 415,50-TL (başvurma, vekalet harçları, peşin harç ve ıslah harcı) davetiye, posta gideri: 160,50-TL, bilirkişi ücreti: 5.800,00-TL olmak üzere toplam: 6.376,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 8.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00-TL'nin davalıdan alınara hazineye gelir kaydına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansın arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK madde 341 hükmü uyarınca KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/05/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır