T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/481 Esas
KARAR NO: 2024/235
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 07/04/2017
KARAR TARİHİ: 01/04/2024
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının uluslararası lojistik sektöründe faaliyet gösterdiğini, davacı ve davalı arasında 08.01.2016 tarihinde sözleşme imzalandığım, Türkiye Polonya arasında taşıma işi üstlenildiğini, söz konusu emtianın eksik teslim edildiğini, eksik olduğu CMR belgelerinden de anlaşılabileceğini, davalı tarafından 555,66 kg ve 7.362,66 Euro bedelli emtia alıcısına teslim edilmediğini, davacının müşterisi ... tarafından davacıya 17.01.2017 tarih 7.362,03 Euro bedelli fatura kesildiğini işbu bedel cari alacaktan mahsup edilmek suretiyle ödendiğini ve davacı firma tarafından da davalıya 19.01.2017 tarihli ... nolu 29.814,02 TL bedelli fatura kesilip tebliğ edildiğini, faturanın ödenmeyip itiraz da edilmediğini, ... îcra Müdürlüğü’nün 2017/...E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını ve davalının haksız ve kötü niyetli olarak itiraz da bulunduğunu böylelikle takibin durdurulduğunu, icra takibine yapılan haksız ve mesnetsiz itirazın iptaline, takibin devamına, asıl alacak üzerinden %20 oranından az olmamak üzere icra inkar tazminatına davalının mahkum edilmesine, yargılama gideri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmişlerdir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Somut olayda alt taşıma sözleşmesiyle taşımayı üstlenmiş olan “Ardışık Taşıyıcı olan” davacıya karşı ne ilk ne de son taşıyıcı olmadığı için sorumluluk davası açılamayacağını, gönderene karşı sorumluluğu bulunmayan dolayısıyla da kendisine husumet yöneltilemeyen davacının yasal düzenlemeye bağlı olarak ziya nedeniyle bir tazminat ödemesinin de söz konusu olamayacağını, ilk taşıyıcı (...) yaptığı tazminat ödemesi; ... ödemesi olup müşterisine hoş görünmek için yapılan ödeme olup böyle bir ödemede bulunan davacı alt (son) taşıyıcıdan rucuan talepte bulunamayacağını, davacının aktif dava ehliyetinin olmadığını, taşıyıcılardan birinin diğer taşıyıcıya karşı rücu talebinde bulunabilmesi için tazminat ödemiş olmasının şart olduğunu, CMR 37.Maddede yer alan rücu hakkını kullanmasının mümkün olmadığını, dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın reddine, davanın çözümünde CMR Karayolu ile Uluslararası Mal Taşıyıcılığı Sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiğini, taşıma esnasında oluşan ziyadan ötürü taşıyıcı tarafından hak sahibine ödenmesi gereken tazminatın CMR 23. maddesine göre hesap edilmek suretiyle ödenmesi gerektiğini, ziyaa halinde ödenecek tazminat eşyanın teslim alındığı yer ve zamanındaki borsa yada piyasa fiyatına böyle bir fiyat yoksa aym tür ve nitelikteki eşyanın değerine göre belirleneceğini, bu tazminatın ise CMR 23/3 maddesine göre hiç bir zaman noksan gelen gayri safi ağırlığının beher kilogramı için 8,33 hesap birimini aşamayacağım, CMR 23/7. maddesi de bu hesaplamanın SDR (Özel Çekme Hakkı hesaplama) yöntemi ile yapılmasını hükme bağladığını, buna göre 5,0490 TL (SDR)*8,33 (hesap birimi) = 42,058 TL (kg birim fiyatıdır) ihtarnamede yazılı olduğu üzere 555 kg ziya olduğu 42,058 TL 555 KG = 23.342,19 TL dir. Bu nedenle de davanın reddinin gerektiğini, zararın rücuen tazminini talep hakkı haklılığı yönünden şirketi temsilen davayı takip edebilmeleri için Sompo Japon Sigorta Aş. ne ihbar edilmesini davacı dellerine karşı itiraz ve mukabil delil sunma hakkı saklı kalmak kaydıyla, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, haksız ve kötü niyetli davacımn %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Taraflar arası 08/01/2016 tarihli sözleşme gereği davalı tarafça davacının müşterisine türkiye polanya arası taşınan emtianın eksik teslim edilmesi sebebi ile tanzim olunan 29.814,02 TL faturanın ödenmemesi sebebi ile .... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine davalının itirazı sonucu İİK 67. Madde gereği açılan itirazın iptali davası olduğu anlaşıldı.
Mahkememizden verilen 22/05/2019 tarih ve 2017/... Esas 2019/... sayılı kararı BAM ... Hukuk Dairesi'nin 10/05/2022 tarih ve 2020/... Esas 2022/... Karar sayılı ilamıyla kaldırılmakla, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olundu.
İlamda özetle; CMR 23. maddesine göre, ziyaa halinde ödenecek tazminat eşyanın teslim alındığı yer ve zamanındaki borsa ya da piyasa fiyatına böyle bir fiyat yoksa aynı tür ve nitelikteki eşyanın değerine göre belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Nitekim taraflar arasındaki anlaşmada; "Anlaşmaya konu olan taşıma, CMR sigortası yapılmamış bir araç ile taşınması veya taşıyıcı firma çalışanı ve/veya taşeronun ağır kusurundan kaynaklanan her türlü hasar, hırsızlık ve kayıp durumunda mal bedelinin tamamının karşılanması ile sorumludur." denilmiştir. Oysa ki, dosyada alınan raporu düzenleyen bilirkişilerin, dava konusu çalınan malların niteliği bakımından değerinin belirlenmesi hususunda uzman olmadıkları anlaşılmaktadır. Bu durumda, çalınan malların cinsi göz önüne alınarak alanında uzman (tekstil) bilirkişi marifetiyle, dosyaya sunulan faturalar da değerlendirilmek suretiyle, malın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değeri belirlenip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.a.6 maddesi uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verildiği ifade edilmiştir.
Mahkememiz dosyasının 06/07/2022 tarihli tensip zaptı ile dosyanın dava konusu malların taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zaman itibariyle toplam değerinin tespiti için bilirkişiye verilmesine karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasına 03/10/2022 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.
Raporda özetle;" Mahkeme evrakları içerisinde kayıp ürünlerin firma adları, sitil numaraları, ... numaraları, kutu adet, ağılık ve birim fiyat içerikleri mevcut olduğu,
Ayrıca CMR belgelerinde toplam taşınan yük miktarları (palet, koli, kap sayısı ve kg ağırlıkları şeklinde) ve cinslerinin verilmiş olduğu,
Taşınan yük içerisinde firmaların birim fiyatları ve miktarları farklı çeşit ürünler birlikte taşınmakta olduğu,( pamuklu havlu, cam kase, çikolata, tekstil, çerez küpü, plaj çantası, peştemal )
Davacı vekili ile görüşülmüş ve eksik malların listesinin istenilmesine rağmen dönüş yapılmadığından,
Taşıma firması tarafından taşınan ürünlerin bir birinden farklı birim fiyatlarda oldukları, pamuklu havlu: 8.66-11.106 Euro , cam kase, çikolata, bayan ceket: 11.95-12.30 Euro, panço: 3.75 euro, çerez küpü : 1.25-3.25 Euro, plaj çantası: 7.50 Euro, peştemal: 5.30 Euro(mevcut dosya içerisindeki faturalardan alınmış örnek olarak yazılmış fiyatlardır)
Eksik olduğu tespit edilen 6 farklı isimde firmaya ( ... ) ait toplam 555,66 kg ağırlığında 696 ünitet 18 koli ürünün cinslerine göre adet miktarları tespit edilemediğinden eksik teslim edilen emtia değeri hesaplanamamıştır.
Yapılan inceleme sonucunda, Davacı ... A.Ş.' ye ait Emtiayı taşıma işini gerçekleştiren Davalı ... A.Ş.'nin eksik teslim etmiş olduğu CMR belgelerinden 555,66 kg olduğu tespit edilen emtianın tek çeşit olmadığı, cinslerine göre adetler tespit edilemediğinden birim fiyatlar ve toplam fiyat değerlendirmesi yapılamamıştır." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulmuştur.
Mahkememiz dosyasında taraf vekillerinin kök rapora vaki itirazları da irdelenerek dava konusu malların taşımak üzere teslim alındığı zaman ve yer itibari ile değerinini BAM kararı gereği tespiti için bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasına 21/01/2024 tarihli bilirkişi ek raporu ibraz edilmiştir.
Raporda özetle;"İbraz edilen delillerden 9. Sayfada eksik ürün listesindeki belirtilmiş olan birim ve toplam fiyatlarının günümüz döviz kuru ile ortalama piyasa fiyatları ile uyumlu olmasından sebep ilgili fiyatların kıymet takdiri hesabında kullanılabilir olduğu tespit edilmiştir.
01.19.2024 Tarihinde Merkez Bankası Euro satış kuru olan 32,84 TL ye göre hesaplanmıştır.
6 kutu, 44,1 kg, toplam 42 adet farklı çeşit havlu ortalama toplam fiyat 170 Euro
3 kutu, 24,64 kg, toplam 24 adet bayan ceket ortalama toplam fiyat 476 Euro
5 kutu 57,09 kg, toplam 313 adet kadife nakışlı panço ortalama toplam fiyat 1.457 Euro
2 kutu 15,00 kg, toplam 40 adet pamuklu nakışlı panço ortalama toplam fiyat 225 Euro
696 ünite 400,83 kg, toplam 620 adet çerez küpü ortalama toplam fiyat 4.843 Euro
2 kutu, 14,00 kg, toplam 38 adet pamuklu peştemal ve plaj eşyası ortalama toplam fiyat 191 Euro
Toplam: 7.362 Euro
Eksik emtialar için toplam kıymet takdirinin 7.362 Euro x 32,84 TL =241.768,08 TL olduğu kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulmuştur.
Dava dosyasında tüm belgelerin kapsamı itibariyle yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu; Dava konusu taşımada, alıcı-gönderilen ... Ltd firmasının Türkiye/Polonya arası taşıma işi için ... ve hem de davacı firma ile anlaşmaya vardığı, davacının da davalı ile yapmış olduğu ayrı bir taşıma sözleşmesi ile fiili taşıma işini davalı firmaya verdiği gözetildiğinde taşımanın aynı sözleşme kapsamında gerçekleşmediği ve her bir taşımanın ayrı bir sözleşme kapsamında yapıldığının kabulü gerekmiştir. Bu durumda davacının aralarındaki taşıma sözleşmesi kapsamında, dava konusu taşımada meydana gelen ziya ve hasardan dolayı uğradığı zararını davalıdan talep etmekte aktif husumet ehliyeti bulunduğu, dava konusu taşımada meydana gelen hırsızlık olayından dolayı uğranılan zarara karşılık düzenlemiş olduğu 19.01.2017 tarihli 29.814,02 TL bedelli fatura içeriğinde, vade tarihi olarak 23.02.2017 olarak gösterildiği ve faturanın 20.01.2017 tarihinde icra takibine konu edildiği ve süresi içerisinde itiraza uğrayan takibin durduğu, dava konusu faturanın ve içeriğinin kabul edilmemesi karşısında, taraflar arasında kabul edilen bir vadeden söz edilemeyeceğinden itiraza ve ihtilafa konu faturadaki vadeye itibar edilemez. Bu durumda, davaya konu icra takibinden evvel gerçekleşen zararından dolayı davacının muaccel alacağının varlığının kabulü gerekir. Somut olayda yükün çalınması yüklü taşıtın araç şöforünün evinde istirahat halindeyken evinin önündeki sokakta herkese açık yerde bırakılması halinde taşıyıcının sorumlu olacağı, şöförün taşıtı güvenlikli park alanına çekerek yükün güvenliğini sağlaması gerekirken herkese açık yerde tırın bırakılması ve gerekli tedbirler almadığından dolayı hırsızlık sonucu teslim edilemeyen mallar nedeniyle taşıyıcının ağır kusurlu olduğundan, davanın kabulüne, .... İcra dairesi 2017/... Esas sayılı dosyasına davalının yapmış olduğu itirazın iptaline, 29.814,02 TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte takibin devamına, takip ve dava tarihinden sonra 21/05/2018 tarihinde haricen ... Bankası ... Hesabından davalı tarafından davalıya aktarılmış bulunan 5.356,06 EURO'nun takip ve dava konusu borcu ilişkin olduğu davalı tarafından iddia edilip, verilen ihtaratlı süreye rağmen bu ödemenin başka borç ilişkisi nedeniyle davalı tarafından davacıya aktarıldığına dair yazılı bir belge ya da somut bir delil davacı tarafından ibraz edilmediğinden aralarında ihtilaflı takip ve dava konusu alacak iddiası derdestken yapılan ödemenin takip ve dava konusu borca ilişkin olmasının asıl aksinin iddia edence kanıtlanması gerektiği gözetilerek, 5.356,06 Euro ödeme ödeme tarihi itibariyle suretuyle, 21/05/2018 tarihindeki TMB efektif kur karşılığı olan 38.874,84 TL'nin 21/05/2018 tarihi itibari ile harici tahsilat olarak dosya borcuna mahsubuna, 5.962,80 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. (kısa kararın 1 numaralı bendinde sehven ... Bankası ... Hesabından davalı tarafından davalıya aktarılmış yazılmış ise de, doğru ifadenin ... Bankası ... Hesabından davalı tarafından davacıya aktarılmış olduğu anlaşılmakla gerekçeli kararda bu maddi hata düzeltilmiştir.)
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜNE, .... İcra dairesi 2017/... Esas sayılı dosyasına davalının yapmış olduğu itirazın iptaline, 29.814,02 TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte takibin devamına, 21/05/2018 tarihinde haricen ... Bankası ... Hesabından davalı tarafından davacıya aktarılmış bulunan 5.356,06 EURO'nun bu dosya borcuna mahsuben verildiğine mahkememizce kanaat getirildiğinden 21/05/2018 tarihindeki TMB efektif kur karşılığı olan 38.874,84 TL'nin 21/05/2018 tarihi itibari ile harici tahsilat olarak dosya borcuna mahsubuna,
2-5.962,80 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Alınması gerekli 2.036,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 360,80 TL harcın düşümü ile eksik kalan 1.675,80 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına.
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafça yapılan ( 360,80 TL peşin harç + ilk masraf 36,00 TL + bilirkişi ücreti 2.850,00 TL + 361,25 TL posta masrafı ) toplam 3.608,05 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde kendilerine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/04/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır