T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/506 Esas
KARAR NO: 2024/614
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/07/2022
KARAR TARİHİ: 23/09/2024
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 18.11.2021 tarihinde satış sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin konusu ise müvekkili şirketin ... Belediyesin’ de yapmış olduğu hizmet alımı ile alakalı işler çevresinde belediye tarafından verilen talimat neticesinde kaldırım yollarında ki dubaların temin edilerek montajının yapılması işi olduğunu, müvekkili şirkette söz konusu bu kompozit dubalarının yapımı için davalı şirket ile aralarında satış sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin imzalanmasının ardından davalı şirket söz konusu malların üretimine ve yapımına başlayacak olması nedeniyle tarafların sözleşmeye kendi irade beyanları doğrultusunda koymuş oldukları madde gereğince “ söz konusu işe ait ürünlerin ödemesi %30 nakit ödenecek olup geri kalan bakiyeyi müteakip işin tutarının %70 oranında ilk etapta 60 günlük firma çeki ile yapılacağını, müvekkili şirket tarafından davalı şirkete 19.11.2021 tarihinde 30.000 TL ödeme yapıldığını, ardından müvekkili şirkete ait 2 adet 35.000 TL değerinde ki Ziraat Bankası çekleri davalı şirkete kargo yoluyla gönderildiğini,
çeklerin davalı şirkete teslim edildiğine dair posta bilgi fişi bulunduğunu, çeklerin 30.12.2021 ve 30.01.2022 ödeme günleri olarak müvekkili şirket ile davalı şirket arasında anlaşma sağlandığını, davalı şirket tarafından numune ürün hazırlanıp müvekkili şirkete gönderildiğini, davalı şirketin müvekkil şirkete yapacak olduğu ürünlerin faturasını 24.11.2021 tarihinde ... fatura no ile faturayı kesip müvekkili şirkete gönderdiğini, davalı şirket tarafından söz konusu malların üretimine başlandığını ancak sözleşmede belirtilen süre içerisinde mallar müvekkile teslim edilmediğini, malların süresi içerisinde müvekkile teslim edilmemesinden dolayı müvekkilinin ... Belediyesi’ne karşı mahcup duruma düşmüş ve ticari hayatta ki prestiji ve itibarı zedelendiğini, ayrıca müvekkili şirketin yapacak olduğu işin sürüncemede kaldığını, davalı şirkete teslim etmiş oldukları 30.12.2021 tarihli ve 30.01.2022 tarihli ... Bankası çeklerin ödemelerinin zamanında yapıldığını, müvekkili şirkete teslim edilen malların ilgili mühendisler ve İdare elemanları tarafından kontrol edildiğinde malların %70-80’nin ayıplı-kusurlu olduğu tespit edildiğini, belediye kontrol şefleri tarafından söz konusu ürünlerin ayıplı olduğunu bildirir yazı hazırlanarak müvekkili şirkete gönderildiğini, davalı şirketin sözleşme gereğince üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmediğini, taraflarınca sözleşmeye konu edimlerin yerine getirilmesi amacıyla 21.04.2022 tarihinde ... Noterliği’nin ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle davalıya ihtar çekilip süre verilerek akdedilen sözleşme gereğince ayıplı olan malların tadilatı mümkün ise yapılması, mümkün değil ise yenisi ile değiştirilmesini süresi içerisinde yapılıp teslim edilmemesi halinde yasal yollara başvurulacağına dair ihtar çekilmişse de davalı taraftan edimleri gerçekleştirmek adına herhangi bir somut adım dahi atılmadığını, öncelikle; ihtiyati tedbir talebimizin kabulüne, mahallinde yapılacak keşif ile tespit edilen ve edilecek olan eksik işlerin ve ayıplı imalatların tespiti için bilirkişi atanmasına; fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla dava konusu ürünlerde ki ayıpların giderilmesi, bu giderimin mümkün olmaması halinde satış bedeli olarak ödenen miktarın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi oranı ile birlikte şimdilik 1.000-TL’sini davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla müvekkilin satın aldığı ürünlerin geç teslim edilmesinden dolayı müvekkilin sözleşmede belirtilen cezai şart alacağının son teslim tarihinden itibaren en yüksek mevduat faizi oranı ile birlikte şimdilik 1.000 -TL’sinin davalıdan tahsiline, yargılama ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin 25/05/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Davalarını 113.430,05 TL müvekkil şirketin zararını dava tarihinden itibaren işleyecek banka mevduatına uygun en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmış olup davalı tarafından süresi içerisinde dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi verilmediği anlaşılmakla HMK M.128 hükmü uyarınca davalının dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaları inkar etmiş sayılmasına karar verilerek yargılama yapılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; 18/11/2021 tarihli sözleşme ile 350 adet kompozit sınır elemanı ürününün davalı tarafından davacıya satışına ilişkin sözleşme düzenlendiği, davalıların ürünleri ayıplı ve geç teslim ettiği iddiası ile satış bedeli ve cezai şart bedeline ilişkin dava olduğu görüldü.
Mahkememizin 12/06/2023 tarihli duruşmasında .../... Asliye Hukuk/Asliye Ticaret mahkemesine talimat yazılarak " ... mah. ... cad. No: .../... moloz kavşağı şantiyesine" adresine Makine Mühendisi ve İnşaat Mühendisi ( mümkünseyol yapımı konusunda uzman )bilirkişi refaketinde gidilerek keşif icra edilerek dava
konusu " Kompozit Sınır Elemanı" malzemelerinin bulunup bulunmadığı var ise sayısı, ayıplı olup olmadığı, ayıbın üretimde kaynaklı olup olmadığı, ayıplı hali ile kullanımın mümkün olup olmadığı, ayıbın gideriminin mümkün olup olmadığı, mümkün ise masrafı, ayıplı bedeli ile ayıpsız bedeli arasındaki fark hususunda rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir .
Mahkememiz dosyasına 18/08/2023 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.
Raporda özetle; "Yerinde incelemesi yapılan Kompozit Sınır Elemanlarının ayıplı hali ile kullanımının mümköüu olmadığı,
Kompozit Sınır Elemanlarının ayıplı hali üretimden kaynaklı olduğu düşünülmekte ve herhangi bir müdahale sonucu düzeltilemeyeceği,
Yapılan araştırma sonucu Kompozit Sınır Elemanlarının Cam elyaf takviyeli polimer malzemeden ayıpsız. olarak üretilmiş halinin piyasa rayiç bedeli yaklaşık olarak 1000 TL/Ad olduğu tespit edilmiştir.
Oysa 21.08.2021 tarihinde imzalanan satış sözleşmesinde bir adet 70 cm uzunluğundaki Kompozit Sınır Elemanı 240TL/Ad. ve bir adet 85 cm uzunluğundaki KompozitSınır — Elemanı 260TL/Ad. Olarak belirtilmiş olduğu tespit edilmiştir.
Yukarıda belirtilen hususları dikkate alırsak Kompozit Sınır Elemanlarınınayıplı bedeli ile ayıpsız bedeli arasındaki fark yaklaşık olarak ortalama 750 TL olduğu..." ifade edilmiştir.
Mahkememizin 20/11/2023 tarihli duruşmasında, dosyanın MALİ MÜŞAVİR, İNŞAAT MÜHENDİSİ VE BORÇLAR HUKUKU NİTELİKLİ HESAPLAMA Uzmanından oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdii ile; talimat dosyasından yapılan keşif ve düzenlenen bilirkişi raporu, tüm deliller ve tüm dosya kapsamı dikkate alınarak, davacının davalıdan talep edebileceği satış bedeli iadesi ile cezai şart talep ve tutarları hakkında denetime elverişli, denetimli rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasına 11/03/2024 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.
Raporda özetle; "Dava dosyasında tüm belgelerin kapsamı itibariyle yapılan incelemelerde her türlü hukuki ve nihai kararı Sayın Mahkeme'nize ait olmak üzere aşağıdaki neticelere ulaşılmıştır.
1. Dosyanın taraflarının dosyaya ticari defter kayıtlarını sunmadığı anlaşıldığından dosyadaki ticari nitelikteki belgeler fatura, irsaliyeler, çekler, eft ödeme dekontu ve müzekkere ile dosyaya gelen çeklerin ödendiği hususunda bilgi sunan...Bankasının cevabı- yazısı kapsamı itibariyle yapılan incelmede tespit edilenlere göre;
Dosyadaki 18.11.2021 tarihli sözleşmeye göre 70 cm'lik 300 adet ve 85 cm'lik 50 adet toplamda 350 adet Kompozit sınır elemanlarının davacı firmaya sevk edileceği hususunda tarafların anlaştığının anlaşıldığı,
Davalı firmanın davacıya 07.02.2022 tarihli ve 28/03/2022 tarihli sevk irsaliyelerinde adet ve ölçü belirtilmeden sadece palet olarak iş bu kompozit elemanlarının sevk edildiği ve 1 palette de nekadar /hangi ölçüde (cm) kompozit sınır elamanı gönderildiği hususunun irsaliyelerde açık olarak yazılı olmadığı,
Ancak; raporun Teknik bilirkişi inceleme bölümündeki tespitlere göre davacıya 189 adet kompozit elemanın teslim edildiğinin anlaşıldığı,
Faturanın sevk tarihinden önce kesildiği, faturanın davacıya teslim edildiği tespit edilen 189 adet üzerinden değil sözleşmede belirtilen adet ve tutar olan 350 adet Kdv dahil 100.300.00 TL olarak faturalandırdığı,
Davacının da, davalıya 19.11.2021 tarihinde banka eft si ile 30.000 TL, 30.12.2021 tarihinde çekle 35.000 TL, 30.01.2022 tarihinde çekle 35.000 TL olarak toplamda 100.000,00 TL ödediğinin belirlendiği, tespit edilen ödemeye,
Alacağa faiz takdiri, faizin türü, nisbeti, başlangıcı gibi hukuki nitelikteki hususlarda takdir tümüyle Sayın Mahkemenizin emrinde olmak üzere, Sayın mahkemenizce davacının talebi olan “satış bedeli olarak ödenen miktarın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi oranı” ile iadesine takdir edilmesi ihtimali ile hesap yapıldığında davacının ödediği toplam 100.000 TL.sına Dava Tarihine kadar 13.430,05 -TL faiz işleyeceği hesaplanmıştır.
2. Davalı ...Ltd. Şti sözleşme gereği, ... Ltd. Şti ne 350 adet kompozit sınır elemanı teslim etmesi gerekirken, tutanaklar ve bilirkişi raporuna 189 adet teslim edildiği ve teslim edilenlerin tamamının ayıplı olduğu, idarenin de bu kompozit sınır elemanlarını kabul etmediği, teslim almadığı ve hakediş ödemediği .." değerlendirme ve tespitleri yapılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Davacı ... Ltd. Şti ile davalı ... Ltd. Şti arasında 18/01/2021 tarihinde (birim fiyatı kdv dahil 283,20 TL) 350 adet 70 cmlik ve (birim fiyatı kdv dahil 306,80 TL) 50 adet 85 cm lik olmak üzere toplamda 350 adet kompozit sınır elemanı satış sözleşmesi yapıldığı, dava konusu kompozit sınır elemanları teslim tarihi 05/09/2021 olarak (sözleşme tarihinden 15 gün sonra) olarak belirlendiği, 18.11.2021 tarihli sözleşmeye göre 70 cm'lik 300 adet ve 85 cm'lik 50 adet toplamda 350 adet Kompozit sınır elemanlarının davacı firmaya sevk edileceği hususunda tarafların anlaştığının anlaşıldığı, davalı ... Ltd. Şti tarafından düzenlenen sevk irsaliyeleri ile, 07/02/2022 tarihinde 3 palet kompozit sınır elemanı ve 28/03/2022 tarihinde 1 palet (50 adet) kompozit sınır elemanı gönderildiği fakat sözleşme ve teknik şartameye uygun olmadığı ve onay verilmediği, dava konusu kompozit sınır elemanlarının imalat amacıyla kullanılmadığı ve hakkedişi ödenmediği, 22/04/2022 tarihinde ... Firması tutulan tutanak da ... Ltd. Şti tarafından Üretici firma olan ... Ltd. Şti tarafından üretilen dava konusu kompozit sınır elemanlarının sözleşmede yazılı olan tarihte teslim edilmemiş olduğunu ve mahkememizce mahal yerinde yapılan incelemeler ve bilirkişi raporunda mevcut delil fotoğrafları ile imal edilen kompozit elemanlarının hatalı imal edildiği nedeniyle ayıplı olduğunun tespit edildiği, tespit edilen sebepler nedeniyle şartnameye aymayan kompozit sınır elemanlarının kullanımının mümkün olmadığı, imalatların ayıplı olduğu ve tadilat ile teknik şartnamelere uygun şekilde düzeltilemeyeceği, kompozit sınır elemanı (70-85 cm arası) güncel fiyatının 1.550,00 TL/adet olduğu, dava tarihi itibariyle 1.000,00 TL/adet olduğu, davalı ... Ltd. Şti sözleşme gereği, ... Ltd. Şti ne 350 adet kompozit sınır elemanı teslim etmesi gerekirken, tutanaklar ve bilirkişi raporunda 189 adet teslim edildiği ve teslim edilenlerin tamamının ayıplı olduğu, idarenin de bu kompozit sınır elemanlarını kabul etmediği, teslim almadığı ve hakediş ödemediği, faturanın sevk tarihinden önce kesildiği, faturanın davacıya teslim edildiği tespit edilen 189 adet üzerinden değil sözleşmede belirtilen adet ve tutar olan 350 adet Kdv dahil 100.300.00 TL olarak faturalandırdığı, davacının da, davalıya 19.11.2021 tarihinde banka eft si ile 30.000 TL, 30.12.2021 tarihinde çekle 35.000 TL 30.01.2022 tarihinde çekle 35.000 TL olarak toplamda 100.000,00 TL ödediği tespit edilmiştir. Davalının davacıya satmış olduğu ve bedelini almış olduğu kompozit elemanlarının tamamımın ayıplı olduğu ayıplı halleriyle kullanım imkanlarının ve değerlerinin bulunmadığı davacının keşide ettiği noter ihbarnamesine rağmen davalı tarafından ayıbın giderilmediği anlaşılmakla davacının yapmış olduğu ödemeyi talep hakkı bulunduğundan, davanın kısmen kabulü ile, 1.000,00 TL nin dava tarihi olan 19/07/2022 tarihinden itibaren, 99.000,00 TL nin ıslah tarihi olan 25/05/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, dava ve ıslah tarihinden önce iadesi talep edilen bedel tutarlarına yönelik
TTK 18 maddesine uygun temerrüt oluşmadığından davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın Kısmen Kabulü ile, 1.000,00 TL nin dava tarihi olan 19/07/2022 tarihinden itibaren, 99.000,00 TL nin ıslah tarihi olan 25/05/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine,
2-Alınması gerekli 6.831,00 TL karar ve ilam harcından (peşin alınan 80,70 TL + ıslah harcı 1.935,39 TL) toplam 2.016,09 TL 'nin düşümü ile eksik kalan 4.814,91 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan (92,20 TL ilk masrafı+ 991,25 TL posta masrafı+ 14.000,00 TL bilirkişi ücreti =) 15.083,45 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %88,16 kabul ) nazaran 13.297,57 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafça yatırılan peşin alınan 80,70 TL + ıslah harcı 1.935,39 TL olmak üzere toplam 2.016,09 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
7-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00TL nin red ve kabul oranına ( %88,16 kabul ) nazaran 1.375,30 TL'sinin davalıdan, 184,70 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/09/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır