T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/512 Esas
KARAR NO: 2022/709
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 21/07/2022
KARAR TARİHİ: 25/10/2022
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; davalı adına kayıtlı ... plakalı aracın müvekkili şirketi nezdinde ... numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, davalının maliki ve sürücüsü olduğu aracın 18/12/2020 tarihinde park halinde bulunan dava dışı ... plakalı ve... araçlara çarpmak suretiyle trafik kazasına sebebiyet verdiğini, davalının trafik kazasının meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunu, alkol raporunda 2,13 promil alkollü olduğunu, müvekkili şirketin trafik kazasında zarar görene ödenen tazminatın rücuen tazmini için davalı aleyhine İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ...Esas dosyası ile ilamsız icra takibi yapıldığını, davalının ödeme emrine itiraz ettiğini ve takibin durduruğunu beyan ederek itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ikamet adresinin "... Mah. ...Sok. No: ...Sancaktepe/İSTANBUL" olduğunu, bu yönden davaya bakmakla yetkili mahkeme İstanbul Anadolu Asliyesi Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davaya konu olan trafik kazası İstanbul İli Maltepe İlçesi'nde gerçekleştiğini, bu yönden davaya bakmakla yetkili mahkeme yine İstanbul Anadolu Adliyesi Ticaret Mahkemeleri olduğunu, sayın mahkeme tarafından davacı sigorta şirketinin merkez adresi dikkate alınsa dahi o da İstanbul İli Beykoz İlçesi'nde olduğundan bu yönden de davaya bakmakla yetkili mahkeme yine İstanbul Anadolu Asliyesi Ticaret Mahkemeleri olduğunu, huzurdaki davada İstanbul Asliyesi Ticaret Mahkemeleri'nin yetkili olduğuna dair hiçbir yasal dayanak bulunmadığından davanın yetki yönünden reddi talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, trafik kazasından kaynaklı olarak dava dışı araç maliklerine hasar tazminatı kapsamında ödenen bedelin davacı sigorta şirketi tarafından kendi sigortalısından rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Somut olayda davacı vekili tarafından sunulan belgeler ve celp edilen evraklar üzerinden yapılan inceleme sonucunda taraflar arasında 07.12.2020- 2021 tarihlerini kapsar şekilde trafik sigortasının akdedilmiş olduğu, 18.12.2020 tarihinde meydana gelen trafik kazasında dava dışı 3. Şahısların araçlarında meydana gelen hasar sebebiyle ödenen tazminatların rücuen tahsili amacıyla İstanbul ... İcra Dairesinin...Esas sayılı icra takip dosyası üzerinden davalı aleyhine icra takibine girişmiş olduğu, davalının itirazı üzerine icra takibinin durduğu ve davacı alacaklı vekili tarafından işbu davanın açılmış olduğu, davalı vekili tarafından süresi içerisinde sunulan cevap dilekçesi ile birlikte davaya bakma yetkisinin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu iddiasıyla yetki itirazında bulunulmuş olduğu görülmüştür.
6100 Sayılı HMK'nın 6/1. maddesinin "(1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." şeklindeki düzenlemesi uyarınca bu yetki kuralı kesin olmadığından HMK'nın 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesi; "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz" hükmünü içermektedir. Yine, 116/1-a maddesinde Kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde yetki itirazını "ilk itiraz" olarak düzenlemektedir. 117/1. madde ise "İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez." hükmünü içermektedir.
6100 Sayılı HMK'nın 16. maddesinde "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir.
HMK'nın 16. maddesi hükmü, HUMK'daki düzenlemeye oranla daha genişletilmiş ve ayrıntılandırılmıştır. Ancak, HMK'da kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup, haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp, bir seçimlik yetkidir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.05.2015 tarih, 2013/11-2359 E. 2015/1443 K.sayılı kararı).
Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer (Bknz. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 2022/124 Esas, 2022/905 Karar Sayılı, 29/04/2022 Tarihli İlamı).
Somut olayda davacı sigorta şirketinin merkezi tarafından işbu davanın açılmış olduğu, şirketin merkez adresinin "...Mah.çam...Sk.no:..Beykoz / İstanbul" olduğu, işbu adresin yargı çevremiz dışında olduğu, işbu hali ile davacı tarafından davanın yetkisiz mahkemede açıldığı ve yetkili mahkemeyi seçme hakkının davalıya geçmiş olduğu; davalının yerleşim yeri adresinin "... Mah. ...Sok. No: ...Sancaktepe / İSTANBUL" olduğu, işbu adresin İstanbul Anadolu Adliyesinin yetki alanı içerisinde kaldığı, davalı vekilinin usulüne uygun olarak yapmış olduğu yetki itirazı kapsamında İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerini yetkili mahkeme olarak tercih etmiş olduğu, işbu hali ile İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu, mahkememizin yetkisiz olduğu kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi Yukarıda Açıklanmış Olduğu Üzere;
1-Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın, davaya mahkememizin yetkili olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Davaya bakmaya İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olması nedeniyle mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,
3-HMK. Madde 20 uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren iki haftalık yasal süre içinde mahkememize başvurulması halinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine,
4-Dosyanın gönderilmesi için süresi içerisinde başvurulmaz ise HMK. Madde 20 uyarınca davanın AÇILMAMIŞ SAYILACAĞINA karar verileceğinin ihtarına (taraf vekillerine ihtar edildi)
5-HMK 20.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesi için taraflarca başvurulması halinde HMK'nın 331/2.maddesi gereğince yargılama giderlerinin ve HMK 323/1-ğ maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan vekalet ücretinin yetkili ve görevli mahkeme tarafından hüküm altına alınmasına, belirtilen sürede başvuru yapılmaması halinde talep üzerine yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin mahkememizce hüküm altına alınmasına,
Sair hususların gerekçeli kararda belirtilmesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/10/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
* İş bu karar 5070 Sayılı Kanun hükümlerine göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.