T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/519 Esas
KARAR NO: 2023/50
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 26/07/2022
KARAR TARİHİ: 24/01/2023
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulmuş olan dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin adına keşide edilmiş bulunan ... ... Şubesine ait, Keşide Yeri: ..., Keşide Tarihi: 31.07.2022 olan, 100.000,00 TL (yüzbin türklirası) bedelli, keşidecisi: ... ..., lehtarı ... olan, ...... seri nolu, basım tarihi 28 Mart 2022 olan çek, ... ... Şubesine ait, Keşide Yeri: ..., Keşide Tarihi: 31.08.2022 olan, 100.000,00 TL (yüzbin türklirası) bedelli, keşidecisi: ... ..., lehtarı ... olan, ..... seri nolu, basım tarihi 28 Mart 2022 olan çek, ... ... Şubesine ait, Keşide Yeri: ..., Keşide Tarihi: 31.10.2022 olan 100.000,00 TL (yüzbin türklirası) bedelli, keşidecisi: ... ..., lehtarı ... olan, ..... seri nolu, basım tarihi 28 Mart 2022 olan çek ve ... ... Şubesine ait, Keşide Yeri: ..., Keşide Tarihi: 31.11.2022 olan 100.000,00 TL (yüzbin türklirası) bedelli, keşidecisi: ... ..., lehtarı ... olan, ... seri nolu, basım tarihi 28 Mart 2022 olan çekin 24.07.2022 tarihinde müvekkili şirketin yetkilisi ... 'in ikametgah adresinden çalındığını, kötü niyetli üçüncü kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve müvekkilinin mağdur olmaması için ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına dava konusu çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava kıymetli evraklardan olan çekin iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda davacı vekili tarafından mahkememize sunulmuş olan dava dilekçesinde özetle; davacı lehine keşide edilmiş,
... ... ŞUBESİ, Keşide Yeri: ... , Keşide Tarihi: 31.07.2022 Miktar:100.000,00 (YÜZBİN TÜRKLİRASI)TL, Keşideci: ... ..., Lehdarı: ..., Çek Seri No: ...... Çek Basım tarihi: 28 MART 2022,
... ... ŞUBESİ, Keşide Yeri: ... , Keşide Tarihi: 31.08.2022 Miktar:100.000,00 (YÜZBİN TÜRKLİRASI)TL, Keşideci: ... ..., Lehdarı:..., Çek Seri No: ..... Çek Basım tarihi: 28 MART 2022
... ... ŞUBESİ, Keşide Yeri: ... , Keşide Tarihi: 31.10.2022 Miktar:100.000,00 (YÜZBİN TÜRKLİRASI)TL, Keşideci: ... ..., Lehdarı: ..., Çek Seri No: ..... Çek Basım tarihi: 28 MART 2022
... ... ŞUBESİ, Keşide Yeri: ... , Keşide Tarihi: 31.11.2022 Miktar:100.000,00 (YÜZBİN TÜRKLİRASI)TL, Keşideci: ... ..., Lehdarı:...ANONİM ŞİRKETİ, Çek Seri No: ... Çek Basım tarihi: 28 MART 2022
Bilgilerini haiz toplamda 4 adet çekin çalınmak sureti ile zayi olduğunu beyanla çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiş olduğu görüldü.
Yasal Mevcuat incelendiğinde; 6102 Sayılı Türk Ticarek Kanunu madde 651'e göre "Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. " şeklinde düzenleme ile yine aynı kanunun 652. Maddesinde " İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Bunun dışında iptal usulü ve hükümleri hakkında, kıymetli evrakın çeşitli türlerine ilişkin özel hükümler uygulanır." şeklinde düzenleme mevcut olup bu düzenlemenin ve 818/s. maddesinin yollaması gereği poliçenin iptaline ilişkin hükümler çekin iptalinde de uygulanacaktır.
6102 Sayılı TTK' nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652). Aynı Kanunun 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 790. maddesinde "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır" düzenlemesi bulunmaktadır.
Uyuşmazlığa ilişkin yasal düzenleme TTK nun 818/s atfıyla uygulanacak TTK nun 757 ve devamı maddeleri uyarınca "iradesi dışında poliçe (çek) elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerinde ki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.TTK 764(1) elden çıkan poliçe ,verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa iptaline karar verilir" şeklinde olup, mahkememizce yasal ilanlar tamamlanmış, bankalara yazılan müzekkerelere verilen cevaplar uyarınca dava konusu çeklerin ibraz edilmediği anlaşılmıştır.
Dava konusu çeklere ilişkin yapılmış olan ilan suretleri dosyamız arasına alınıp incelendiğinde; 4 çek bakımından Ticaret Sicil gazetesinde 29.07.2022 tarihinde 1 . İlanın, 08.08.2022 tarihinde 2. İlanın, 16.08.2022 tarihinde 3. İlanın yapılmış olduğu ve yasal süresi içerisinde müdahale talebinde bulunan kimsenin olmadığı anlaşılmakla davacının çeklerin iptaline yönelik talebi yerinde görülerek talebe konu çeklerin zayii olması nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
DAVANIN KABULÜ İLE;
1-... ... Şubesine ait, Keşide Yeri: ..., Keşide Tarihi: 31.07.2022 olan, 100.000,00 TL (yüzbin türklirası) bedelli, keşidecisi: ... ..., lehtarı ... olan, ...... seri nolu, basım tarihi 28 Mart 2022 olan çekin zayi olması nedeniyle iptaline,
2-... ... Şubesine ait, Keşide Yeri: ..., Keşide Tarihi: 31.08.2022 olan, 100.000,00 TL (yüzbin türklirası) bedelli, keşidecisi: ... ..., lehtarı ... olan, ..... seri nolu, basım tarihi 28 Mart 2022 olan çekin zayi olması nedeniyle iptaline,
3-... ... Şubesine ait, Keşide Yeri: ..., Keşide Tarihi: 31.10.2022 olan 100.000,00 TL (yüzbin türklirası) bedelli, keşidecisi: ... ..., lehtarı ... olan, ..... seri nolu, basım tarihi 28 Mart 2022 olan çekin zayi olması nedeniyle iptaline,
4- ... ... Şubesine ait, Keşide Yeri: ..., Keşide Tarihi: 31.11.2022 olan 100.000,00 TL (yüzbin türklirası) bedelli, keşidecisi: ... ..., lehtarı ... olan, .. seri nolu, basım tarihi 28 Mart 2022 olan çekin zayi olması nedeniyle iptaline,
5-Mahkememizin tensip zaptının 6 nolu ara kararınca dava konusu çekler hakkında konulan ödeme yasağının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, hüküm kesinleştikten sonra yatırılan teminatın davacı vekiline iadesine,
6-Alınması gereken 179,90-TL karar ilam harcından, peşin alınan 80,70TL harcın mahsubu ile eksik kalan 99,20 TL karar ilam harcının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Mahkemesine İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 24/01/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
* İş bu karar 5070 Sayılı Kanun hükümlerine göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.