T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/534 Esas
KARAR NO: 2023/306
DAVA: Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)
DAVA TARİHİ: 02/01/2018
KARAR TARİHİ: 13/04/2023
DAVA: Davacı vekili mahkememize ibraz etmiş olduğu dava dilekçesinde, davalı şirketin 16/10/2017 tarihli genel kurul toplantısına çağrının usulsüz şekilde yapıldığını, müvekkiline tebliğ edilen toplantı çağrı metninde ve ticaret sicil gazetesinde yayımlanan genel kurul ilanında şirket esas sözleşmesinin değiştirilmesini öngören sermayeye ilişkin değişiklik tasarısının bulunmadığını, bu hususun TTK'nın 414. maddesine aykırı olduğunu, müvekkilinin toplantı öncesinde finansal duruma ilişkin belgeleri incelemesinin engellendiğini, davalı şirketin ticari faaliyetinin bulunmadığını, davalı şirketin bir arsası bulunduğunu, sürekli zarar eden şirketin sürekli sermaye artışı yaparak kendisine finansman sağladığını, davalı şirketin sermaye artırımı öncesinde borca batık durumda olması nedeniyle TTK'nın 376. maddesi gereğince yönetim kurulunun alması gereken önlemlerin alınmadığını, davalı şirket ortaklarından müteveffa ... ... ...'ın miras ortaklığının paylaşılmadığını, dolayısıyla müteveffanın paylarının terekenin taksimine kadar el birliğiyle mülkiyet konusu olduğunu, mirasçıların oy birliği sağlanmadan münferiden kullandıkları oyların geçersiz olduğunu, genel kurul tarihinde henüz terekeye mümessil atanmadığından, ... ... ...'ın paylarına ilişkin oy haklarının bütün mirasçıların oy birliğiyle veya yine oy birliğiyle seçilmiş bir temsilci vasıtasıyla kullanılması gerektiğini, davalı şirket ortaklarından ... ... ...'ın .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/... esas sayılı dosyasında devam eden davanın konusu oluşturan ... Noterliğince düzenlenen 24/07/2014 tarihli vasiyetnamesine dayanılarak davalı şirketteki paylarının şirket ortaklarından ... adına şirket pay defterine kaydedilmesi ve bunun üzerine geçersiz oy dağılımı sonucunda alınan kararların iptale mahkum olduğunu, vasiyetnamenin kesinleşmiş olduğu varsayımında bile bu durumun sadece mirasçı pay sahiplerinin pay oranlarında değişiklik yaratıp, ... ... ... hisselerinin terekenin taksimine kadarki el birliğiyle mülkiyet konusu olduğu gerçeğini değiştirmeyeceğini, öte yandan davalı şirketin 07/03/2016 tarihli yönetim kurulu toplantısında murisin vasiyetnamesi uyarınca mirasçıların ortaklık paylarının kayıt edildiğini, taraflarınca ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/... esasında bu konuda açılan davanın derdest olduğunu,bu davanın sonucunun beklenmesi gerektiğini belirterek , davalı şirketin 16/10/2017 tarihli genel kurulunda alınan 2 no.lu sermaye artırımı kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde, davalı şirket tarafından daha önce alınmış olan sermaye arttırım kararı ile ilgili davacının açtığı davanın ... ATMinin 2015/... esas sayılı dosyasında verilen karar ile reddedildiğini, davacı kötü niyetli olup şirketin sermaye artırımına gitmesinin yasal zorunluluk olduğunu, şirketin üzerinde kayıtlı yalnızca bir arsa bulunduğunu, 2007 yılından beri süren kriz ortamında arsanın hak ettiği şekilde değerlendirilemeyeceği düşüncesiyle faaliyete geçilemediğini, bu arsanın bizzat kendisinin veya kat karşılığında inşaat yapılması halinde şirketin gelir sağlamaya başlayacağını fakat o zamana kadar sabit giderlerin sürdüğünü, arsa nedeniyle şirketin ... Belediyesine her yıl yüksek miktarda emlak vergisi ödediğini, arsanın satışı veya kat karşılığı inşaat için araştırmaların yapıldığını, ancak bölgenin kentsel dönüşüm kapsamına alınması nedeniyle şimdilik gelir getirici bir işlem yapılamadığını, vergilerin ödenebilmesi için sermaye artımı gerektiğini, arsanın teminat gösterilerek bankadan kredi sağlanabileceğini ancak bu durumda bankaya ödenecek faiz ile şirketin daha fazla zarara uğrayacağını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava genel kurulu toplantısında alınan sermaye arttırımı kararının iptaline ilişkindir.
DELİLLER: 16/10/2017 tarihinde yapılan genel kurul toplantı tutanağı, hazirun cetveli, toplantıya davet ile ilgili belgeler, davalı şirkete ait ticari sicil dosyası, davalı şirket tarafından vergi dairesine sunulan beyannameler, davalı şirketin ticari defter ve belgeleri, bilirkişi incelemesi.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda; 16/10/2017 tarihli toplantı tutanağı incelendiğinde; esas sözleşmenin 6. maddesinin tadil edilmiş yeni halinin görüşülmesi ile ilgili olarak yapılan oylama neticesinde şirket sermayesinin 500.000-TL'den 1.200.000-TL'ye çıkarılmasının hissedarların 213.510,73 adet olumsuz oyuna karşılık 286.489,27 adet olumlu oy ile kabul edildiği, davacının karara muhalif kaldığı ve muhalefet şerhini tutanağa yazdırdığı, davanın süresinde açıldığı, şirketin borca batık olmadığı, işletme giderlerini karşılamak ve varlığını sürdürmek bakımından sermaye arttırımına ihtiyaç duyulduğu tespit edildiğinden ve sermaye artırım kararının dürüstlük kuralını ihlal ettiğine dair bir veriye rastlanmadığından iptal koşulları oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen karar davacı vekilince istinaf edilmiş, ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 28/04/2022 tarih 2019/... Esas 2022/... karar sayılı ilamı ile mahkememizce verilen karar kaldırılmıştır.
... Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 28/04/2022 tarih 2019/... Esas 2022/... karar sayılı ilamında "6102 sayılı TTK'nın 445. ve 446. maddelerinde; toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetini tutanağa geçirten, toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın; çağrının usulüne göre yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, genel kurula katılma yetkisi bulunmayan kişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılıp oy kullandıklarını, genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ve yukarıda sayılan aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahiplerinin, yönetim kurulu ile kararların yerine getirilmesi kişisel sorumluluğuna sebep olacaksa, yönetim kurulu üyelerinden her birinin kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine iptal davası açabileceği belirtilmiştir. İptal konusu edilen genel kurul toplantısında alınan 2 numaralı karar, davalı şirket esas sözleşmesinin 6. maddesinin tadili suretiyle şirketin mevcut 500.000-TL olan sermayesinin 1.200.000-TL'ye çıkarılmasına ilişkin olup, toplantıda davacının karşı oyu ve muhalefetiyle oy çokluğuyla sermaye artışına karar verilmiştir. Toplantı ilanı ve davacıya yapılan tebligatta TTK'nın 453. maddesine uygun olarak değiştirilecek eski ve yeni esas sözleşme metni yer almamıştır. Ancak bu durum tek başına genel kurulda alınan kararın iptali sonucunu doğurmaz, davacıya iptal davası açma hakkı verir. Bu durumda ise alınan kararın müktesep bir hakkı ihlal edici nitelikte olup olmadığının tespiti gerekmektedir. Oysa somut olayda söz konusu karar sermaye artışına ilişkin olup, esas sermaye miktarının pay sahipleri yönünden hiçbir zaman müktesep hak oluşturmadığı gözetilerek davacı vekilinin ileri sürdüğü bu iptal sebebi yerinde görülmemiştir. Genel kurul toplantı tutanağında; davacı tarafından karar öncesi ve sonrasında söz alınarak şirketin tek varlığının bir arsa olduğu, bir kişinin şirkette sigortalı gösterilerek şirket zararının artırıldığı beyan edilmiş, davacının muhalefeti de tutanağa yazdırılmıştır. Şirketin tek varlığı bir arsa olup başkaca bir ticari faaliyetinin bulunmadığı, aynı gerekçeyle daha önce de sermaye artırımı yapıldığı sabittir. Davacının bilgi alma hakkının ihlal edildiği sabit olmakla birlikte, bu hakkın yeteri kadar kullanılamamasının yanlış karar alınmasına ve bu kararın hangi sebeplerle usul, yasa ve ana sözleşme hükümlerine aykırı olduğunun ispatı gerekmektedir. Somut olayda bu yönde somut bir iddia ve delil de bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda; kaydi değerlere göre şirketin borca batık olduğu, ancak şirketin varlığı olan arsanın Şişli Belediyesince 2015 yılı emlak vergi değerinin 21.877.703,75-TL olarak kabul edildiğinin görüldüğü, emlak vergi değerinin güncel rayiç olarak kabul edilse bile şirketin 2015, 2016 ve 2017 yıllarında borca batık olmadığı, şirketin ana gider kaleminin de şirket aktifinde kayıtlı arsanın emlak vergisi olarak görüldüğü, hiç bir ana faaliyet ve diğer gelirleri olmayan davalı şirketin 2015, 2016 ve 2017 yılında gerçekleşen ve katlanılmak zorunda olduğu tespit edilen toplam genel giderlerinin 580.301,36-TL olarak gerçekleştiği, gerçekleşen genel yönetim giderlerinin karşılanmasının dışarıdan sağlanacak kaynaklar veya sermaye artışıyla mümkün olabileceği, şirketin son 3 yıldır faaliyetinin olmamasına rağmen ayakta kalmak ve genel yönetim giderlerine katlanmak yönünde irade ortaya koyduğu dikkate alındığında, sermaye artışıyla karşılanmasının daha doğru bir çözüm olarak kabul edilebileceği, bu nedenle davalı şirket sermayesinin 500.000-TL'den 1.200.000-TL'ye artırılmasının gerçekleşecek genel yönetim giderlerinin karşılanması için zorunluluk olduğu belirtilmiştir. Şirketin borca batık olmadığı anlaşılmakla, alınan kararın TTK'nın 376. maddesine aykırı olduğundan söz edilemeyecektir. Sermaye artışının şirketin tek varlığı olan arsanın yatırım yapılıncaya kadar olan dönemdeki giderlerini karşılamaya yönelik olması nedeniyle şirket için bir zorunluluk olması yanında, sermaye artırım kararının sırf azınlık pay sahiplerine ve bu arada davacıya zarar vermek kastıyla yapıldığı ve dürüstlük kuralına ve hakların sakınılarak kullanılması ilkesine aykırılık taşıdığına ilişkin de delil bulunmadığı anlaşılmakla, kararın bu bakımdan da iptali koşulları oluşmamıştır. Ancak davacının paydaşı olduğu davalı şirket ortaklarından ... ... ...'ın 16.07.2015 tarihinde vefat ettiği, değişik mahkemelerce verilmiş üç adet veraset ilamına göre davacı ile ... ve ...'ın 1/4'er miras payının bulunduğu, murisin düzenlediği 24.07.2014 tarihli vasiyetname ile davacının miras payı saklı payla sınırlandırılarak, arta kalan payın hayır işlerinde kullanılmak üzere diğer mirasçı ...'a bırakıldığı, vasiyetnamenin ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/... esas sayılı kararıyla açılıp okunmasına karar verildiği, kararın temyizi üzerine Yargıtay'ca onanarak kesinleştiği, bir kısım paydaşların başvurusu üzerine davalı şirket yönetim kurulunca alınan 07.03.2016 tarihli karar ile murisin vasiyetnamesi esas alınmak suretiyle ortakların yeni pay durumunun şirket pay defterine kaydedilmesine karar verildiği, karar doğrultusunda ortakların belirlenen paylarının pay defterine işlenmiş olduğu; davacı tarafça bu karar aleyhine ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/... esas sayılı dosyasında söz konusu yönetim kurulu kararının iptali ile pay defterinin eski hale getirilmesi istemiyle dava açıldığı, mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararın istinaf incelemesinden geçtiği, ancak henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır. TMK'nın 640. maddesi uyarınca; murisin birden çok mirasçısının bulunması halinde, mirasın geçmesi ile birlikte paylaşmaya kadar, mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana gelir. Mirasçılar terekeye elbirliği ile sahip olurlar ve terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler. TMK'nın elbirliği mülkiyetini düzenleyen 701-703. maddelerine göre ise; elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları olmayıp her birinin hakkı, ortaklığa giren malların tamamına yaygındır. Ortakların hakları ve yükümlülükleri, topluluğu doğuran kanun veya sözleşme hükümleri ile belirlenir. Kanun veya sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadıkça, yönetim ve tasarruf işlemleri için ortakların oybirliğiyle karar vermeleri gerekir. Elbirliği mülkiyeti malın devri, topluluğun dağılması veya paylı mülkiyete geçilmesiyle sona erer. Bu kapsamda murisin ölümü ile mirasçılara intikal eden paylar bakımından, henüz bir taksim yapılmamış olmakla, elbirliği mülkiyeti kuralları geçerlidir. Anonim şirketlerde ise paylar, paydaşın ölümü halinde, limited şirketlerin aksine, kendiliğinden mirasçılara intikal etmez. Bunun için öncelikle miras taksim sözleşmesinin yapılması veya MK’nın 2. maddesine uygun şekilde, yazılı taksim sözleşmesine eşdeğer bir halin varlığının kanıtlanması ve mirasçılarca bu suretle şirkete başvurulması gerekir. Genel kurul tarihi itibariyle murisin terekesine yasal temsilci de atanmamıştır. Bu durumda davacı tarafça bekletici mesele yapılması istenen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/... esas sayılı dosyasında verilen kararın kesinleşmesi halinde, davalı şirket ortaklarının pay oranları ile murisin paylarından doğan oy haklarını ve buna bağlı olarak söz konusu genel kurul kararının geçerliliğini de etkileyecektir. Bu nedenle söz konusu dosyada verilen kararın bekletici mesele yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, davanın reddine karar verilmesi isabetsizdir. " denilmiştir.
İptal sebepleri başlıklı TTK'nın 445. Maddesinde "(1) 446 ncı maddede belirtilen kişiler, kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine, karar tarihinden itibaren üç ay içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açabilirler." denilmektedir.
İptal davası açabilecek kişiler başlıklı TTK'nın 446. Maddesinde "a) Toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetini tutanağa geçirten, b) Toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın; çağrının usulüne göre yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, genel kurula katılma yetkisi bulunmayan kişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılıp oy kullandıklarını, genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ve yukarıda sayılan aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahipleri, c) Yönetim kurulu, d) Kararların yerine getirilmesi, kişisel sorumluluğuna sebep olacaksa yönetim kurulu üyelerinden her biri, iptal davası açabilir." denilmektedir.
... Asliye Ticaret Mahkemesine ait 2017/... Esas 2018/... Karar nolu ilam incelendiğinde; Asıl davada davacı vekili, müvekkilinin davalı şirketin hissedarlarından olduğunu, hissedarlardan ... ... ...'ın 16 Temmuz 2015 tarihinde vefat ettiğini, halen geçerli olan bu mirasçılık belgesine göre murisin mirasçılarının ... ... olduğunu, hisse üzerinde mirasçıların elbirliği ile malik bulunduğunu, yönetim kurulunun mirasçıların bir kısmının talebi ile elbirliği ile ortaklığı bozmasının hukuken mümkün olmadığını, davalı şirket yönetim kurulunun mirasçılarının elbirliği ile sahip olduğu miras ortaklığı payını, yönetim gücünü kullanarak hiçbir yasal zemin oluşturulmadan kanuna aykırı şekilde paylaştırıldığını, .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/... Esas sayılı dosyası ile yasal düzenlemeye uygun hareket ederek ortaklığın giderilmesi davası açıldığından 07/03/2016 tarihli, 1 no'lu Yönetim Kurulu Kararının batıl olduğunun tespitini, batıl yönetim kurulu kararına göre pay defterine işlenen kayıtların önceki duruma getirilmesini/düzeltilmesini, yargılama giderleri ile karşı tarafa vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen davada davacı vekili, iptali istenen yönetim kurulu kararı ile mirasçılık belgesindeki miras paylarına göre değili, murisin vasiyetnamesinde açıklanan paylara göre paylaştırıldığını, Yönetim Kurulunun, aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan mirasçılık belgesi gereğince eşit paylaşım yapmak yerine, geçerliliği henüz sabit olmayan ve vasiyetnamenin iptali için açılmış dava mevcutken, yani vasiyetname kesinleşmemişken, ilgili devirleri kanuna ve görevlerine aykırı olacak şekilde vasiyetname içeriğine göre paylaştırılarak, hisse intikallerini kesinleşmeden pay defterine işlettiğini, mahkemece talebin kabulü halinde dava dışı ...'ın hukuki durumunda değişiklik oluşacağını iddia ederek, 07.03.2016 tarihli Yönetim Kurulu Kararının batıl olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre,davacının davalı şirkette ortak olduğu, aynı şirketteki ortaklardan ... ... ...'ın vefat ettiği, dosyaya sunulan vasiyetname kapsamına göre davacının ... ... ...'ın mirasçısı olduğu, öte yandan murisin düzenlediği vasiyetname ile davacının mirasçılık hakkını saklı payla sınırladığı, ancak vasiyetname henüz kesinleşmeden davalı şirket yönetim kurulunca vasiyetname gereğince pay sahipliğinin belirlendiği, buna göre pay defterine hisselerin kaydedildiği, kararın yasaya aykırı olduğu bu nedenle asıl davanın kabulü ile; davalı Şirket Yönetim Kurulu tarafından alınan 07/03/2016 tarihli (1) no'lu kararın 6102 sayılı TTK'nın 391/1 fıkrası uyarınca batıl olduğunun tespitine, birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... Esas sayılı davasında; ... A.Ş.'nin pay defterindeki 07/03/2016 tarihli (1) nolu yönetim kurulu kararı ile oluşturulan kaydın, kararın hükümsüzlüğü nedeniyle önceki duruma getirilmesine karar verilmiş, karar istinaf edilmiş , istinaf talebi reddedilmiş, istinafın kararına karşı temyiz yoluna gidilmiş ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 05/10/2022 tarih 2021 tarih ... Esas 2022/... Karar nolu ilamı kararın onandığı ve kararın kesinleştiği görülmüştür.
Davalı şirketin yaklaşık %45 oranında payına sahip olan ... ... ...'ın 16/07/2015 tarihinde vefat ettiği, vefat nedeniyle paylar mirasçılarına geçmiş ise de halen paylaşılmaması nedeniyle elbirliği mülkiyet hükümlerine tabi olduğu, bu durumda oy hakkının mirasçıların tamamının oybirliğiyle vereceği karara ya da atanan tereke temsilcisi vasıtasıyla kullanılması şeklinde gerekmekte iken yönetim kurulunca bu kurallara uyulmaksızın , henüz kesinleşmeyen vasiyetname esas alınarak ... ... 'ın hisselerinin paylaştırılarak hazirun cetveli oluşturulduğu ve bu oy durumuna göre oy kullandırıldığı , usulüne uygun olarak elbirliği mülkiyet hükümleri nazara alınarak oy kullanılması halinde ise , %45'lik hisse nedeniyle söz konusu kararların oylamasında çıkan sonucun tamamen değişecebileceği, elbirliği mülkiyet hükümlerine tabi olan oyların yasaya aykırı olarak yönetim kurulu başkanı tarafından paylaştırılmasının açıkça kanuna aykırılık teşkil ettiği nitekim söz konusu paylaştırılmaya ilişkin davalı şirketin 07/03/2016 tarihli 1 nolu yönetim kurulu kararının da ... Asliye Ticaret Mahkemesince batıl olunduğuna karar verildiği dikkate alındığında söz konusu yönetim kurulu kararına dayalı olarak yapılan 16/10/2017 tarihli genel kurulunda alınan sermaye arttırımına ilişkin 2 nolu genel kurul kararının iptaline aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacının davasının kabulü ile , davalı şirketin 16/10/2017 tarihli genel kurulunda alınan sermaye artırımına ilişkin 2 nolu genel kurul kararının iptaline,
2-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan 41,10 TL ilk masraf, 3.600,00 TL bilirkişi ücreti, 509,05 TL tebligat ve tezkere gideri olmak üzere toplam 4.150,15 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde resen yazı işleri müdürünce ilgilisine iadesine,
6-Bu dava sebebiyle 179,90 TL karar ve ilam harcı alınması gerektiğinden peşin alınan 35,90 TL'nin mahsubu ile kalan 144,00 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına ,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 13/04/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır
¸