T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/634 Esas
KARAR NO: 2024/102
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/09/2022
KARAR TARİHİ: 13/02/2024
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalıya ait ... plakalı araçlar ile 02/10/2016 - 24/11/2019 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, müvekkilinin işletme hakkına sahip olduğu köprü ve otoyollardan ihlalli geçişler gerçekleştirdiğini, alacaklarının tahsili için .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyası ile takip başlattıklarını, davalının ödeme emrine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyan ederek; itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline ait araçların tamamında .../... cihazları olduğunu, limit altına düşmeyecek şekilde otomatik olarak bakiye yenilemesinin ilgili banka tarafından yapıldığını, müvekkiline ait araçlara tanımlı .../... sistemlerinin çalışır durumda ve hesap bakiyeleri, ihlalli olduğu iddia edilen geçişler de dahil olacak şekilde tüm kullanım boyunca müsait durumda olduğunu, dava konusu araçların tamamında otomatik olarak bakiye yenilemesi olan ... sistemi bulunduğunu, ... hesaplarının bağlı bulunduğu banka hesap bilgisi ise ... Şubesi'ne ait ... IBAN Numaralı hesap olduğunu, haksız ve kötü niyetli davanın reddini, davacı aleyhine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, davalının işleteni olduğu araçların davacının işlettiği otoyoldan geçiş ücretlerini ödemediği iddiasıyla davalı aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Somut olayda davacı vekili tarafından mahkememize sunulmuş olan dava dilekçesinde özetle; davalıya ait ... plakalı araçların 02.10.2016 ile 24.11.2019 tarihleri aralığında ücret ödenmeksizin davacının işletmesini yapmış olduğu ... ’ndan geçiş yaptığını, bu ücretlerin tahsili amacıyla davalı aleyhine 32.078,30 TL asıl alacak ( geçiş ücreti + para cezası), 14.711,88 TL işlemiş faiz, 2.648,14 TL KDV olmak üzere toplam 49.438,32 TL alacak istemi ile ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası üzerinden takibe girişildiğini, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla davalının itirazın iptali istemi ile işbu davanın açılmış olduğu görülmüştür.
İtirazın iptali davalarında alacaklının, İİK m.67 uyarınca borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazının, kendisine tebliği tarihinden itibaren bir sene içerisinde genel mahkemelere yapacağı başvuru üzerine genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat etmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup sürenin başlaması için borçlunun itirazının alacaklıya tebliği zorunludur. İşbu dava dosyasının temelini teşkil eden icra dosyasında yapılan kontrolde borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazın alacaklıya tebliğ edilmediği görülmüştür. Bu nedenle davacının açmış olduğu davasının süresinde olduğu kabul edilmekle yargılama yapılmıştır.
Mahkememizce icra dosyası celp edilip incelendiğinde davalı borçlunun borca itiraz ile birlikte icra dairesinin yetkisine de itiraz etmiş olduğu görülmekle esas girilmeden önce icra dairesinin yetkisine yönelik yapılmış olan itiraz öncelikli olarak değerlendirilmiş olup bu doğrultuda yerleşik içtihatlar uyarınca itirazın iptâli davasının görülebilmesi, geçerli bir icra takibinin varlığına bağlıdır. Ortada geçerli takip yoksa itirazın iptâli davasının görülebilmesine usulen olanak yoktur. İcra dairesinin yetkisine itiraz halinde bu itiraz usulünce incelenip sonuçlandırılmadığı sürece geçerli bir takibin varlığından söz edilemez. O halde mahkemece, icra dairesinin yetkisine itiraz edildiği gözetilerek eldeki dava da öncelikle bu itiraz incelenerek doğru bir şekilde karar verilmelidir. Hukuk Genel Kurulunun 06/04/2004 tarih, ... karar sayılı ilamı da bu yöndedir. İlâmsız icrada genel yetkili icra dairesi borçlunun ikametgahındaki icra dairesidir. Diğer yandan ihlalli geçişin yapıldığı para cezasına konu eylemin gerçekleştirildiği yerdeki icra dairesi de özel olarak yetkilidir.
İcra takiplerinde yetki hususu, 2004 sayılı İİK’nın 50. maddesi yollaması ile usul Kanunu hükümlerine göre yapılmaktadır.
İİK’nın 50. maddesi; "(Değişik: 3/7/1940-3890/1 md.) Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe yetkilidir.
Yetki itirazı esas hakkındaki itirazla birlikte yapılır. İcra mahkemesi tarafından önce yetki meselesi tetkik ve kati surette karara raptolunur.
İki icra mahkemesi arasında yetki noktasından ihtilaf çıkarsa Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 25 inci maddesi hükmü tatbik olunur." düzenlemesini içermektedir.
HMK'nın 6. maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir. 6098 sayılı TBK'nın 89. maddesine göre, borcun ifa yeri konusunda aksine bir anlaşma yoksa, para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde; parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde; bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde ifa edilir.
Mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyetteki ihlalli geçiş ücretlerinin tahsili amacıyla başlatılmış olan icra takiplerine yönelik açılan itirazın iptali davalarında yetkiye ilişkin uyuşmazlığa çözüm getiren Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 2021/... Esas, 2021/... Karar Sayılı, 29/11/2021 Tarihli BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ HUKUK DAİRELERİNİN KESİN NİTELİKTEKİ KARARLARI ARASINDAKİ UYUŞMAZLIĞIN GİDERİLMESİ KARARI 'nda "İlamsız icra takibi yalnız para alacakları için geçerli olacağından, uyuşmazlığın giderilmesi istemlerine konu davaların dayanağı icra takiplerinin de para alacağına ilişkin olduğunda kuşku bulunmamaktadır. İtirazın iptali davalarına konu alacak, işletmeci/hizmet sağlayıcı şirketler tarafından işletilen köprü, otoyol ve tünellerden geçiş yapan araç sahiplerinin yaptığı iddia edilen ihlalli geçişten kaynaklı para alacağıdır. Takip, davacı/alacaklının seçimine göre hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. Davanın dayanağı icra takibine konu para alacağı olup, talep edilen borç 6098 sayılı Kanun’un 89. maddesi uyarınca götürülecek borçlardandır. Alacaklı/işletici, yerleşim yeri olan icra dairesinde de takip yapabilecektir. (Dairenin 2021/18400 esas, 2021/5855 karar sayılı ve 30/09/2021 tarihli, 2021/18402 esas, 2021/5876 karar sayılı ve 30/09/2021 tarihli kararları da aynı yöndedir)" şeklindeki açıklama ile davacının yerleşim yerinde de icra takibine geçebileceği belirtilmiş olduğundan somut olayda davacı şirketin merkez adresinin yargı çevremiz içerisinde kaldığı görülmekle icra dairesinin yetkili olduğu kanaatine varılmakla dosyanın esasına girilerek yargılama yapılmıştır.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30. Maddesinin "Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlâli" başlığı altında yer alan ve takip tarihi itibari ile yürürlükte olan "(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)
(6) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, İşletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.
(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşi fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez." şeklindeki düzenlemesi somut olaya uygulanması gereken mevzuattır.
Yargılama esnasında davacı vekili tarafından mahkememize sunulan ihlalli geçiş görüntüleri uyarınca ihlalli geçiş yaptığı iddia edilen aracın söz konusu geçiş tarihleri itibariyle tescil bilgileri, .../... bilgileri PTT'den ve Karayolları Genel Müdürlüğünden, İş Bankasından celp edilmiş, davacı tarafından sunulan ihlalli geçiş listesi ve buna ilişkin görüntüler karşılaştırılmak sureti ile mükerrer talep olup olmadığı her bir geçiş bakımından ayrı ayrı değerlendirilmek suretiyle rapor tanzimi için dosya karayolları geçiş ücretleri konusunda uzman bilirkişiye tevdii edilmekle bilirkişi tarafından hazırlanan kök ve ek rapor dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan 24.05.2022 tarihli kök raporda özetle;
Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlü; Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği,
6001 sayılı kanunda geçiş yapan araçlara geçiş sırasında mesaj veya uyarı verme gibi bir mecburiyetin bulunmadığı,
Ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir. Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında .../... sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında .../... etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da .../... bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı, bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği,
Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş fotoğrafları bire bir kıyaslanarak 896 adet geçişe ait 894 fotoğrafın CD içerisinde dava dosyasına sunulduğu, 2 adet geçişe ait fotoğrafın dava dosyasına sunulmadığı tespit edildiği,
Davaya konu ... sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçişler yaptıkları iddia edilen 02.10.2016 ile 24.11.2019 tarihleri arasında davalı ... LİMİTED ŞİRKET adına kayıtlı olduğu,
Davaya konu ... plaka sayılı aracın bilgisi ... nden talep edilirken sehven ... olarak talep edildiği, araç bilgilerinin bu nedenle teyit edilemediği,
Davaya konu ... plaka sayılı araca tanımlı .../... bilgileri ...Bankası'ndan ve kurumlardan celp edilirken araç plakası sehven ... olarak talep edildiğinden ... plaka sayılı araca ait ihlalli olduğu iddia edilen geçişler davacı tarafın dava dosyasına sunmuş olduğu provizyon red nedenlerine göre değerlendirildiği,
Davaya konu toplam 896 adetten; 9 adedinin “Normal Geçiş” olduğu, 20 adedinin “Bakiye uygun. İlgili geçiş için tahsilat yapılmamış” olduğu ve 867 adedinin “ihlalli geçiş olduğu” kanaatine ulaşılmış olup taktirin Sayın Mahkemede olduğu,
20 adet “Bakiye uygun. İlgili için tahsilat yapılmamış” diye tanımlanan geçişleri, Sayın Mahkemenin İhlalli geçiş olmadığını takdir etmesi halinde;
-Genel Toplam A: 32.195,10 TL geçiş ücreti + 14.677,52 TL İşlemiş Faiz + 2.641,95 TL İşlemiş Faiz KDV'si olmak üzere Genel Toplam: 49.514,58 TL'dir.
20 adet “Bakiye uygun. İlgili geçiş için tahsilat yapılmamış” diye tanımlanan geçişlerin, Sayın Mahkeme tarafından ihlalli geçiş olarak takdir edilmesi halinde;
Genel Toplam B: 32.412,90 TL geçiş ücreti + 14.801,82 TL İşlemiş Faiz + 2.664,33 TL
İşlemiş Faiz KDV”'si olmak üzere Genel Toplam: 49.879,04 TL'dir.
Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlalli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlalli geçiş fotoğrafları bire bir kıyaslanarak 896 adet geçişe ait 894 fotoğrafın CD içerisinde dava dosyasına sunulduğu, 2 adet geçişe ait fotoğrafın dava dosyasına sunulmadığı tespit edilmiştir.
Dava dosyasına ihlalli geçiş görüntüsü sunulmayan 2 adet geçişin ihlalli geçiş sayılıp sayılmayacağı Sayın Mahkemenin taktirinde olduğu,
Geçiş görüntüsü olmayan 2 adet geçişin Sayın Mahkememin ihlalli geçiş olmadığını taktir etmesi durumunda geçiş görüntüsü bulunan 894 adet (896-2)geçiş için:
Genel Toplam A: 49.514,58 TL + 12,93 = 49.501,65 TL olduğu,
Genel Toplam B: 49.879,04 TL + 64,65 = 49.814,39 TL olduğu,
Kanaatine varıldığının mahkememize bildirilmiş olduğu görülmüştür.
Taraf vekillerince kök rapora karşı sunulmuş olan beyan ve itirazlar kapsamında ... plaka sayılı aracın eksik evrakları dosyamız arasına celp edilmiş, mahkememizin 26.09.2023 tarihli celsesinin 1 nolu " 1-DAVACI VEKİLİNE bilirkişi raporu doğrultusunda tespit edilen ; -... Plakalı aracın ... istasyonundan 04.12.2018 tarihli saat 00.24.57'deki geçişine ve -... Plakalı aracın ... istasyonundan 07.07.2018 tarihli saat 19.10.51'deki geçişine ilişkin Fotoğrafların bir suretini mahkememize ibraz etmek üzere işbu duruşma tarihinden itibaren 2 haftalık kesin süre verilmesine, süresi içerisinde ilgili eksik delillerin ibraz edilmemesi halinde yeniden ibraz etmek üzere süre verilmeyeceğinin ve dosya kapsamı itibari ile değerlendirme yapılarak karar verileceğinin ihtarına " şeklindeki ara kararı uyarınca davacı vekiline yapılan ihtarata rağmen kesin süre içerisinde ilgili görüntülerin mahkememize ibraz edilmemiş olduğu görülmekle söz konusu 2 adet geçişin ihlalli geçiş olmadığı kabul edilerek bilirkişi raporu göz önünde bulundurulmuştur. Nitekim gelen müzekkere cevapları uyarınca davaya konu ... plaka sayılı aracın ücret ödenmeksizin geçişler yaptığı iddia edilen 05.12.2018 ile 24.11.2019 - tarihleri arasında davalı ... Limited Şirketi adına kayıtlı olduğu, geçiş ücretlerinin tahsilatının yapılamamış olduğu kabul edilmiş olup ek rapor ve kök rapor birlikte değerlendirildiğinde bilirkişi tarafından yapılan seçenekli hesaplamadan davalı tarafın ...-... sisteminde bakiye olmasına rağmen tahsilatın yapılamadığı 20 adet geçişten kaynaklı olarak ödenmeyen ücretlerin normal geçiş ücreti olarak tahsil edilmesi gerektiği, 4 katı tutarındaki ihlalli geçişten davalının sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılarak bilirkişinin "20 adet “Bakiye uygun. İlgili için tahsilat yapılmamış” diye tanımlanan geçişleri, Sayın Mahkemenin İhlalli geçiş olmadığını takdir etmesi halinde; -Genel Toplam A: 32.195,10 TL geçiş ücreti + 14.677,52 TL İşlemiş Faiz + 2.641,95 TL İşlemiş Faiz KDV'si olmak üzere Genel Toplam: 49.514,58 TL'dir. Geçiş görüntüsü olmayan 2 adet geçişin Sayın Mahkememin ihlalli geçiş olmadığını taktir etmesi durumunda geçiş görüntüsü bulunan 894 adet (896-2)geçiş için: Genel Toplam A: 49.514,58 TL - 12,93 = 49.501,65 TL olduğu," şeklindeki hesaplaması uyarınca davacının davalıdan toplam 49.501,65 TL talepte bulunabileceği, ancak davacının icra takibinde davalıdan 49.438,32 TL alacak isteminde bulunmuş olduğu, işbu hali ile davacının talebinin bilirkişi raporundan yapılan hesaplamadan daha az olduğu görülmekle davacının davasının tümden kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacının dava dilekçesi ile borçlunun %20'den aşağıda olmamak üzere inkar tazminatı ödemesine hükmedilmesi yönündeki talebi değerlendirildiğinde İİK m. 67 hükmü uyarınca davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksızlığına karar verilmiş olması ve alacağının likit olması gerekmekte, kural olarak davalı borçlunun kötü niyetli olması şartı aranmamaktadır. Somut olayda davacının davasında haklı olduğu, davalının haksız olarak takibe itiraz etmiş olduğu anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmekle icra dosyasında asıl alacak tutarı olan 32.078,30 TL'nin %20'si oranında olan 6.415,66 TL'nin icra inkar tazminatı olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ ile; davalının ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas Sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın İPTALİ ile; TAKİBİN KALDIĞI YERDEN DAVAMINA
2-Davalının haksız itirazları nedeniyle asıl alacak tutarı olan 32.078,30 TL'nin %20'si oranında olan 6.415,66 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli olan 3.377,13-TL karar ilam harcından dava açılırken başlangıçta peşin olarak alınan 597,10-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 2.780,03-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından sarf edilen dava açılış gideri: 689,30-TL ( başvurma, vekalet harcı ve peşin harç) davetiye, posta gideri: 573,00-TL, bilirkişi ücreti: 2.500,00TL olmak üzere toplam: 3.762,30-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansın arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/02/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
* İş bu karar 5070 Sayılı Kanun hükümlerine göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.