T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/703 Esas
KARAR NO: 2022/824
DAVA: Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 07/10/2022
KARAR TARİHİ: 06/12/2022
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... ... Limited Şirketi arasında asansör ve asansör parçalarının bir limandan diğer bir limana taşınması amacıyla 25.09.2021, 30.09.2021, 21.10.2021 ve 21.11.2021 Tarihli taşımacılık (navlun) sözleşmeleri akdedildiğini, bu kapsamda tarafların söz konusu taşıma sözleşmeleri ile malların konteynerlerle taşınmasını ve 55-65 gün içerisinde varış limanına ulaştırılmasının kararlaştırıldığını ayrıca ilgili sözleşme ile konteyner fiyatı ve sayısının belirtilmesine rağmen müvekkiline ekstra iki konteyner için de fatura kesildiğini, müvekkili şirket tarafından hasarsız ve kusursuz bir şekilde ürünlerin davalıya teslim edildiğini, ilk olarak "..." ( 1. Gemi ) isimli gemi ile sözleşmeye konu malların taşınmaya başladığını ancak ürünlerin konteynerler ile taşınmadığını, taşıyan işçilerin gerekli özeni göstermemesi nedeniyle kargoların bir çoğunun bütünüyle kaybolduğunu, ... " ( 2. Gemi ) isimli ikinci gemi ile taşınan ürünler de konteyner ile taşınmadığını ve buna bağlı olarak söz konusu kargo da hasarlı ürün ve ambalajların birlikte boşaltıldığını, ürünlerin bir çoğunun bütünüyle kaybolduğunun tespit edildiğini, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında taşınmaya devam eden ürünlerin bir kısmının da " ... " ( 3. Gemi ) isimli gemi ile taşındığını, bu gemi ile de gönderilen ürünlerin de konteynerler ile taşınmadığını ve taşıyan işçilerin gerekli özeni göstermemesi nedenleriyle kargoların bir çoğunun bütünüyle kaybolduğunun tespit edildiğini, "..." ( 4. Gemi ) isimli gemi ile yeniden taşıma yapıldığını, işbu gemi ile de gönderilen ürünlerin de konteynerler ile taşınmadığını, taşıyan işçilerin gerekli özeni göstermemesi ve sair gerekliliklere uyulmaması nedenleriyle işbu kargoların da bir çoğunun bütünüyle kaybolduğunun tespit edildiğini, taşıma sorumluluğunun davalı ... Taşımacılık'ın sözleşmeye aykırı davrandığını, müvekkili şirket tarafından hasarsız ve kusursuz bir şekilde ürünlerin davalıya teslim edildiğini, teslimat ambalajlarının usulüne ve olağan uygulamaya uygun olmasına ve sözleşmede konteyner ile ürünlerin taşınacağının kararlaştırılmasına rağmen sözleşmeye aykırı bir şekilde konteyner kullanmaksızın ürünlerin taşındığını, ambalajların üzerinde kutuların nasıl yerleştirileceğine dair yönergeler olmasına rağmen işbu yönergelere uyulmaksızın kutuların istiflenmesi/yerleştirilmesinin yapıldığını, ürünlerin hasarlı ve geç teslim edildiğini, hasarlı ürünlerin kullanılamayacak vaziyette olduğundan birçok ürünün ise bütünüyle kaybolmasından dolayı müvekkilinin haksız yere demuraj ve konteyner bedelleri ödediğini, işin gecikmesi ve sair nedenlerle müvekkilinin çok büyük maddi zarara uğradığını, müvekkilinin uğramış olduğu tüm bu zararın tazmini için taşımacılık sözleşmelerinin sigortalandığı davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'ne 01.08.2022 tarihinde "... Dosyası Başvuru ve Temerrüt İhtarnamesi" konu ileti ile sigorta başvurusunda bulunulduğunu ancak davalı ... Sigorta tarafından ihtarnamede öngörülen süre içerisinde ödeme yapılmadığını, davalıların taşıma sözleşmesinin açıkça ihmal edilmesi ve müvekkillinin ağır zarara uğraması nedeniyle mevcut mal kaçırma ihtimali olduğundan davalı ... firmasının taşınmaz ve araçları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini ve dava etmiştir.
Davalı ... ... Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; dava konusu uyuşmazlığın, Türk Ticaret Kanunu’nun Deniz Ticareti’ne ilişkin Dördüncü Kitabı kapsamındaki deniz yolu ile taşımaya ilişkin yasal düzenlemelerden kaynaklandığını, davaya bakmaya, delilleri takdir ve tayin ile hüküm vermeye görevli mahkemenin, davada istenen miktara bakılmaksızın anılan uyuşmazlıkları görmekle görevli Denizcilik İhtisas Mahkemesi olduğundan görev itirazının bulunduğunu, görev itirazının kabul görmemesi ihtimaline binaen de, davacı yanın tazminat talebini ileri sürdüğü yüklere ilişkin dava ve talep hakkının kendisine ait olup olmadığı ispatlanmadan, huzurdaki davayı açma hakkının bulunmadığını, davacı yan ile müvekkili arasında imzalanan taşıma sözleşmeleri kapsamında, müvekkilinin ürünleri bir noktadan diğer noktaya taşınmasına aracılık etme faaliyeti yürütmek suretiyle Freight Forwarder (Taşıma İşleri Komisyoncusu) sıfatıyla hareket ettiğini, müvekkilinin üzerine düşen vazifeyi yerine getirmek suretiyle taşımayı gerçekleştirdiğini ve malların teslimine ilişkin gerekli taşıma işlerine aracılık ettiğini, davacı ile yapılan sözleşme hükmünde gerçekleştirilen taşımaların, FFL (Freight Forwarder Liability) sigortası kapsamında olduğunu, nakliye süreçlerinde meydana geldiği iddia olunan her türlü zararla ilgili poliçe kapsamında diğer davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunda olduğunu, dava değeri dikkate alındığında söz konusu yargılamanın basit yargılama usulü sınırını geçtiğini, davanın yazılı yargılama usulüne tabi olduğunu, davacının haksız ve hukuka aykırı ikame ettiği davanın esastan reddine ve vekalet ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşımanın deniz taşıması olup Deniz Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu, bu nedenle öncelikle görev itirazımızın kabulü ile dosyanın Deniz Ticaret Mahkemesine gönderilmesini, davacı tarafın belirsiz alacak davasında talep ettiği tüm alacakların belirlenebilir alacaklar olduğundan, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, Davacı taraf, dava dilekçesinde müddeabbihi 200,00.-$ (kısmi dava ), 200.-$ ( belirsiz alacak) belirleyerek hasar tazminatı davası açmış ise de müvekkili sigorta şirketine 08.08.2022 yani hasardan 1 yıl sonra hasarın ödenmesi için başvuru yaptığını ve toplam 2.000.000.-USD hasar bedeli talep ettiğini dava konusu taşımada emtialar 25.09.2021,30.09.2021, 21.10.2021 ve 21.11.2021 tarihli taşımalar nedeniyle 31.10.2022 tarihinde belirsiz alacak ve kısmi dava açtığını, Taşıma CMR Konvansiyonu gereğince yapılmış olup bu davanın bir yıl içinde açılması gerektiğini, bu nedenle davanın zamanaşımı nedeniyle reddini talep ettiğini, talep konusu yapılan alacak bedelinin dahi nasıl oluşturulduğu, Davacının dava dilekçesi ile herhangi bir eksper raporu dosyaya sunmadığını, bu nedenle öncelikle hasar miktarına ve kusur durumuna itiraz ettiklerini, sigortalının diğer davalı ... Ltd.Şti, FFL poliçesi genel şartlarına uymadığını, hasarı derhal müuvekkili sigorta şirketine bildirmediğini, hasar evraklarını temin edip iletmediğini, sigortacıdan gerekli talimatları almadığını, hasarı hafifletme yükümlülüğüne uymadığını, sigortacılara danışarak ekspertiz vs. atanmasını sağlamadığını, müvekkili şirketin hasarı araştırma, delil toplama, ekspertiz tayin etme imkanlarını ortadan kaldırdığını, hasarın oluştuktan yaklaşık 1 yıl sonra hiçbir belge ve bilgi temin etmeden böyle bir hasar olduğunu ilettiğinden müvekkili şirkettin hasarı bu nedenlerle reddettiğini, yasal dayanağı olmayan ve müvekkilimizin kusuru bulunmayan fahiş talep ve faiz tutarını havi davanın esastan reddini ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, deniz taşımasından kaynaklı olarak meydana gelen zararın davalı taşıyan ve sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir.
Somut olayda davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı ... ... Ticaret Limited Şirketi arasında asansör ve asansör parçalarının bir limandan diğer bir limana taşınması amacıyla 25.09.2021, 30.09.2021, 21.10.2021 ve 21.11.2021 Tarihli taşımacılık (navlun) sözleşmeleri akdedildiğini, söz konusu taşımalar esnasında bir kısım ürünlerin hiç teslim edilmediğini, bir kısım ürünlerin ise hasarlı olarak teslim edilmiş olması sebebiyle davalı taşıyan ... ... Ticaret Limited Şirketi ile işbu şirketin sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.'ye dava yönelterek zararın tazmini isteminde bulunmuş olduğu olduğu görülmüştür.
6100 Sayılı HMK'nın "Dava şartlarının incelenmesi" başlığını taşıyan 115. Maddesinin 1. Fıkrası "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." uyarınca yargılamanın her aşamasında dava şartlarının bulunup bulunmadığının re'sen incelenmesi gerektiğinden aynı kanunun "Dava şartları" başlığını taşıyan 114. Maddesi uyarınca " (1) Dava şartları şunlardır:
a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.
b) Yargı yolunun caiz olması.
c) Mahkemenin görevli olması.
ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması.
d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.
e) Dava takip yetkisine sahip olunması.
f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.
g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması.
ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi.
h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması.
ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.
i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.
(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır."
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)’nun 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. TTK'nın 5/1. Maddesine göre de, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara asliye ticaret mahkemesi bakmakla görevlidir. Ancak TTK'nın 5/2. Maddesinde ise, bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebileceği düzenlenmiştir. HSYK 'nın 20/07/2004 tarih ve 370 sayılı kararı ile İstanbul 'da kurulup faaliyete geçirilen denizcilik ihtisas mahkemesinin yargı alanının İstanbul İli mülki sınırları olarak belirlenmiş ve yine 09/09/2014 tarihli ticaret mahkemesi hakimleri ile bazı yer adli yargı hakimlerinin müstemir yetkilerinin düzenlenmesine ilişkin yetki kararnamesi ile 6102 sayılı TTK 5/2 maddesi gereğince ... Asliye Ticaret Mahkemesi TTK 'dan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticareti ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmak üzere münhasıran görevlendirilmiştir. Deniz ihtisas mahkemesi sıfatlı ticaret mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki ilişki, görev ilişkisidir.
İşbu davada davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi ve davalılar vekillerince sunulan cevap dilekçeleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde dava konusu taşımanın deniz yolu ile gerçekleştirilmiş olduğu, bu sebeple söz konusu taşımadan doğan zararlara ilişkin uyuşmazlığın TTK'nın “Deniz Ticareti” başlıklı 4. kitabındaki 893 ve onu izleyen maddelerde düzenlenen hükümler dikkate alınarak çözümlenmesi gerektiğinden işbu davalara bakma görevinin Denizcilik İhtisas Mahkemesi olan ... Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu kanaatine varılmakla mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette olan ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2022/... Esas, 2022/... Karar Sayılı, 05/07/2022 tarihli gerekçeli ilamı da göz önünde bulundurulduğunda HMK'nın dava şartlarını düzenleyen 114 ve 115. Maddeleri uyarınca re'sen yapılan inceleme sonucunda somut olayda aşağıdaki şekilde görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan davanın, davaya mahkememizin görevli olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Davaya bakmaya İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesinin (İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin) görevli olması nedeniyle mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
3-HMK. Madde 20 uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren iki haftalık yasal süre içinde mahkememize başvurulması halinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine,
4-Dosyanın gönderilmesi için süresi içerisinde başvurulmaz ise HMK. Madde 20 uyarınca davanın AÇILMAMIŞ SAYILACAĞINA karar verileceğinin ihtarına (huzurda bulunan taraf vekillerine ihtar edildi)
5-HMK 20.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesi için taraflarca başvurulması halinde HMK 331/2.maddesi gereğince yargılama giderlerinin ve HMK 323/1-ğ maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan vekalet ücretinin yetkili ve görevli mahkeme tarafından hüküm altına alınmasına, belirtilen sürede başvuru yapılmaması halinde talep üzerine yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin mahkememizce hüküm altına alınmasına,
Dair, davacı vekili ile davalı ... ... vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/12/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
*Bu evrak 5070 sayılı Kanun Hükümlerine uygun olarak güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.*