T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/733 Esas
KARAR NO: 2022/779
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 20/10/2022
KARAR TARİHİ: 16/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın keşideci olduğu, bilgileri verilen ... Bankası A.Ş. ... şubesine ait ... seri numaralı çeklerin, müvekkilin şirketin muhasebesinde zayi olmuş olduğunu, çekler, üzerinde hiçbir rakam ve yazı bulunmaksızın ve hiçbir ticari faaliyette kullanılmaksızın kaybolduğunu, zayi olan çeklerin üçüncü kişilerin eline geçmesi durumunda müvekkilinin mağdur olacağını, çekler müvekkili şirket tarafından hiçbir ticari faaliyette kullanılmamış olup boş halde zayi olduğunu, bu nedenle çek görüntülerinin mevcut olmadığını, kötü niyetli 3. kişiler tarafından çeklerin üzeri kolay bir şekilde doldurulabilecek vaziyette olduğunu, çekler hakkında zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi amacıyla işbu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu beyanla çekler hakkında, art niyetli üçüncü kişilerin eline geçerek doldurulmasının, tahsil edilmesinin ve bu suretle müvekkil şirketin zarara uğratılmasının önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasına ve ardından çeklerin zayi olması nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, TTK'nun 818/s maddesi yollaması ile aynı kanunun 757 ve devamı maddelerine dayanan çek iptali talebinden ibarettir.
Davacı dava dilekçesinde kaybolan çeklerin boş çek yaprağı olduğunu bildirmiştir.
Davacı vekilinin dava dilekçesi, 03/11/2022 tarihli beyan dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarına göre, çeklerin doldurulmamış olduğu anlaşılmaktadır. Doldurulmamış boş çek yaprakları kambiyo vasfı taşımazlar, bu husus davanın esasıyla ilgili olup öncelikle , davacının davacı sıfatını değerlendirilmesi gerekir.
Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 29/05/2006 gün ve 2005/57755 -2006/6299 sayılı kararında; TTK nın 669 ve devamı maddelerine dayanarak çek iptali davası açmak hakkının sadece lehtar ve hamile tanındığı vurgulanmıştır.
TTK nın 757 maddesine göre '' iradesi dışında poliçe elinde çıkan kişi , ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. ''
Keşidecinin çek iptali davası açmasına yasal olanak bulunmamaktadır. Keşideci - hesap sahibinin kaybettiği, çaldırdığı yada benzer şekilde elinde çıkan çek veya çek yaprağı ile ilgili olarak kendisinden talepte bulunulması halinde, hak iddia edene karşı menfi tespit davası açması mümkündür. Sonuç olarak iptali istenen boş çek yapraklarının davacıya ait olması nedeniyle, davacının keşideci konumunda olmasından dolayı, davacının aktif husumet ehliyeti olmadığı ve ayrıca kaybedilen boş çek yapraklarının kambiyo senedi vasfının bulunmadığı anlaşıldığından, davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
HÜKÜM:
1 - Davanın reddine,
2 - Yeterli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer alınmasına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/11/2022
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)