T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
HKEMESİ KARARI
ESAS NO: 2022/753 Esas
KARAR NO: 2023/864
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/10/2022
KARAR TARİHİ: 27/11/2023
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında mal alım satımı nedeniyle ticari ilişki kurulduğu, davalı şirkete kumaş satışının yapıldığı ve bedelinin faturalandırıldığı, gönderilen faturalara davalı tarafça itiraz edilmediği, faturalandırılan 13.401,85 USD'nin ödenme: ... Noterliği marifetiyle 06.06.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiği, buna rağmen ödenmeyen alacağın tahsili amacıyla ... İcra Müdürlüğünün 2022/... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalı şirketin itirazı üzerine takibin durduğu, itirazı iptali ve takibin devamı amacıyla huzurdaki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki ticari ilişkinin mal alım satımı üzerine kurulu olduğu, takibe konu edilen 26.07.2021 tarihli 123.172,30 TL tutarlı fatura ile davacı tarafça davalı şirkete kumaş satıldığı, daha önceki alım satım ilişkilerinde olduğu gibi bahse konu fatura bedelinin de zamanında ödendiği, Takibe konu fatura ile ilgili olarak daha önceki ticari alım satımlardan kaynaklı borçtan dolayı davalı şirket tarafından davacı şirketin hamili olduğu 25.08.2021 ve 25.09.2021 vadeli ve her biri 45.000,00 TL tutarlı senetlerin tanzim edildiği, takibe konu faturaya ilişkin olarak da 15.12.2021 tarih ve ... seri no.lu 213.172,30 TL tutarlı ... .A.Ş.'ye ait çekin ciro edilerek 04.08.2021 tarihinde davacı şirkete teslim edildiği, Davacı şirketin alacağının tamamının ödendiği, arabuluculuk görüşmelerinde alacak tutarının kur farkından kaynaklandığının ifade edildiği, Taraflar arasında var olan ticari ilişkide ürün bedellerinin döviz cinsinden kararlaştırıldığı, faturaların TL olarak düzenlendiği ve ödemelerin de TL olarak yapıldığı, hiçbir ödemenin dövizli yapılmadığı, davacı tarafça davalı şirkete herhangi bir kur farkı faturasının düzenlenmediği, İfade edilerek haksız ve mesnetsiz davanın reddine ve ... İcra Müdürlüğünün 2022/... E. sayılı dosyası ile başlatılan takibin iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; "26/07/2021 tarih ... seri nolu 8.295,30 USD fatura alacağı " açıklama olarak ... İcra Dairesi 2022/... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe davalının itirazı üzerine ikame olunan itirazın iptali davası olduğu, davalının takip borcu ödediği iddiası olduğu, davalının cevap dilekçesi sunduğu çek ödemesinin teyidi için ilgili bankaya müzekkere yazıldığı henüz cevap verilmediği görüldü.
Dosyanın MALİ MÜŞAVİR bilirkişiye tevdi ile dava konusu takip tarihi itibari ile borcunun bulunup bulunmadığı var ise miktarı hususundan rapor düzenlenmesine karar verilmiştir
Mahkememiz dosyasına 15/10/2023 tarihli bilirkişi raporu sunulmuştur.
Raporda özetle;" Taraflarca dava dosyasına ve bilirkişi incelemesine sunulan defter kayıtları (cari hesap Muavin defter kayıtları) üzerinde yapılan incelemede; Türk Lirası ve USD cinsinden gerçekleştirilen işlemlerin davacı şirketin cari hesap kayıtlarında T.C. Merkez Bankası döviz kuru karşılıkları verilmek suretiyle dövizli olarak takip edildiği görülmüştür. Ticari ilişkinin sona erdiği 2022/Haziran ayı itibarıyla davacı şirketin 8.295,30 USD alacaklı olduğu tespit edilmiştir.
Davalı şirket defter kayıtları (cari hesap muavin defter kayıtları) üzerinde yapılan incelemede ise taraflar arasındaki ticari ilişkinin Türk Lirası olarak takip edildiği, ticari ilişkinin sona erdiği 2022/Haziran ayı itibarıyla davalı şirketin 49.370,08 TL tutarında alacaklı olduğu tespit edilmiştir.
Tarafların defter kayıtlarında yer alan borç/alacak bakiyelerinin birbiri ile uyumlu olmadığı görülmektedir. Davacı şirket kayıtlarına göre davacının 8.295,30 USD alacağı, davalı şirket kayıtlarına göre ise davalı şirketin 49.370,08 TL alacağı bulunmaktadır. Tarafların her ikisinin de defter kayıtlarının kendisi lehine delil olma vasfını haiz olduğu dikkate alındığında borç/alacak tutarının ne kadar olduğu hususu önem arz etmektedir.
Davacı şirketin cari hesap ilişkisini T.C. Merkez Bankası döviz kuru üzerinden dövizli olarak takip etmesi, düzenlenen satış faturaları ile davalı tarafça Türk Lirası olarak yapılan ödemelerin dövizli karşılığının ekstrelerde gösterilmesi durumu ile davalı vekilinin savunma dilekçesinde ifade ettiği “taraflar arasında var olan ticari ilişkide ürün bedellerinin döviz cinsinden kararlaştırıldığı, faturaların TL olarak düzenlendiği ve ödemelerin de TL olarak yapıldığı, hiçbir ödemenin dövizli yapılmadığı, davacı tarafça davalı şirkete herhangi bir kur farkı faturasının düzenlenmediği” hususları birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki ticari ilişkinin döviz cinsinden kararlaştırdığı hususunda bir mutabakatın söz konusu olduğu, faturaların döviz karşılığı gösterilmek suretiyle TL olarak düzenlenebileceği, ancak VUK hükümleri gereğince kayıtların TL olarak tutulma zorunluluğunun bulunduğu, fatura bedellerinin Türk Lirası olarak ödenebileceği, ancak gerçekleştirilen işlemlerin esasının dövizli olarak kararlaştırılmış olması sebebiyle ödeme tarihlerinde oluşan kur farkları için lehine kur farkı doğan tarafça kur farkı faturasının düzenlenmesi gerektiği tabiidir.
Tarafların defter kayıtları üzerinde yapılan incelemede; davacının kur farkı faturası düzenlemediği görülmüştür. Davacının düzenlediği son satış faturasının 11.08.2021 tarihli olmasına rağmen davalı tarafça 2022/Haziran döneminde borçlu olduğu tutardan 49.370,08 TL daha fazla ödemede bulunmuş olmasının, tarafların birbirleri ile olan ticari ilişkilerini döviz bazında takip ettiğinin bir göstergesi olarak görülmesi gerektiği, düzenlenen son faturadan yaklaşık 10 ay sonra yapılan ödemenin borç tutarından fazla olmasının, işlemin esasının dövizli olmasından başka bir sebeple izahının mümkün olmadığı, bu durumda satış faturaları ile TL ödemelerin gerçekleştirildikleri tarihlerdeki T.C. Merkez Bankası döviz kuru karşılığı ile borç/alacak takibinin anlaşılabilir bir durum olduğu değerlendirilmiştir.
Davacı şirket tarafından, işlemlerin gerçekleştirildikleri tarihlerdeki dövizli karşılıkları ile cari hesap ilişkisini takip etmesi anlaşılabilir bir durumdur. Ancak döviz ve TL arasında kur değişiminden kaynaklanan fark bedellerinin kur farkı olarak faturalandırılması gerekmektedir. Kur farkı faturalarının her bir ödeme sonrasında düzenlenebilmesi mümkün olduğu gibi, devam eden cari hesap ilişkisinde ödemelerin tamamlandığı tarih itibarıyla da düzenlenmesi mümkündür. Davacı şirketin oluşan kur farkları için kur farkı faturası düzenlememiş olması, taraflar arasındaki ticari ilişkinin esasının dövizli olarak belirlenmiş olması sebebiyle cari hesap ilişkisinin esasına etki edecek bir durum arz etmemektedir.
Bu durumda gerek satış faturalarının düzenlendiği tarihlerdeki gerekse de fatura bedellerinin ödendiği tarihlerdeki işlemlerin tamamının ilgili tarihlerdeki T.C. Merkez Bankası döviz kurları üzerinden dövizli olarak takip edilmiş olması sebebiyle davacı şirket kayıtlarında davacı şirket alacağı olarak yer alan 8.295,30 USD tutarın, işlemlerin tamamını Türk Lirası olarak takip eden davalı şirket kayıtlarından daha muteber olduğu ve gerçekleşen işlemlerin esasına daha uygun olduğu tarafımızca değerlendirilmiştir.
Davacı tarafça .... İcra Müdürlüğünün 2022/... E. dosyası ile başlatılan takibin 8.295,30 USD tutarındaki alacak için olduğu görülmüştür. Bahse konu alacağın takip tarihindeki kur değeri üzerinden (06.09.2022 tarihli USD kuru 1 USD - 18,2652 TL) Türk Lirası karşılığının 151.515,31 TL olduğu, huzurdaki davanın açıldığı tarihindeki kur değeri üzerinden (28.10.2022 tarihli USD kuru 1 USD - 18,5880 TL) Türk Lirası karşılığının ise 154.193,04 TL olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç
2022/... Esas numaralı davaya ilişkin Sayın Mahkemece tarafımızdan açıklık getirilmesi istenilen hususlara yönelik olarak yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda özetle;
Tarafların her ikisinin de defter kayıtlarının kendisi lehine delil olma vasfını haiz olduğu, Defter kayıtları üzerinde yapılan incelemede; Türk Lirası ve USD cinsinden gerçekleştirilen işlemlerin davacı şirketin cari hesap kayıtlarında T.C. Merkez Bankası döviz kuru karşılıkları verilmek suretiyle dövizli olarak takip edildiği ve ticari ilişkinin sona erdiği 2022/Haziran ayı itibarıyla davacı şirketin 8.295,30 USD tutarında alacaklı olduğu,
Davalı şirket defter kayıtları üzerinde yapılan incelemede ise taraflar arasındaki ilişkinin Türk Lirası olarak takip edildiği, ticari ilişkinin sona erdiği 2022/Haziran ayı itibarıyla davalı şirketin 49.370,08 TL tutarında alacaklı olduğu, tespitleri yapılmıştır.
Neticeten; taraflar arasında mal alım satımı nedeniyle ticari ilişki kurulduğu, davalı şirkete kumaş satışının yapıldığı ve bedelinin faturalandırıldığı, davacı taraf faturaların USD para pirimi üzerinden düzenlendiği, davalının aldığı bu faturalara herhangi bir itirazda bulunmadığı bu nedenle taraflar arasındaki ticari ilişkinin döviz cinsinden kararlaştırdığı hususunda bir mutabakatın oluştuğu, davacı şirketin cari hesap kayıtlarında gerek satış faturalarının düzenlendiği tarihlerdeki gerekse de fatura bedellerinin ödendiği tarihlerdeki işlemlerin tamamının ilgili tarihlerdeki T.C. Merkez Bankası döviz kuru karşılıkları verilmek suretiyle dövizli olarak takip edildiği ve ticari ilişkinin sona erdiği 2022/Haziran ayı itibarıyla davacı şirketin 8.295,30 USD tutarında alacaklı olduğu tespit edilmekle, bilirkişi raporunun denetime uygun, hüküm kurmaya elverişi olduğu göz önünde bulundurularak davanın kabulüne, davacı tarafça .... İcra Müdürlüğünün 2022/... E. dosyası ile başlatılan takibin 8.295,30 USD tutarındaki alacağın, takip tarihindeki kur değeri üzerinden (06.09.2022 tarihli USD kuru 1 USD - 18,2652 TL) Türk Lirası karşılığının 153.997,73 TL olduğu ve bu bedelin %20 si olan 30.799,54TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmekle aşağıdaki şekilde hükmü kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın KABULÜNE, .... İcra dairesi 2022/... Esas sayılı takip dosyasına davalının yaptığı itirazın iptaline, takip talebindeki şartlarla takibin devamına,
2-Kabul edilen 8.431,21USD takip tutarının, takip tarihindeki TL karşılığı 153.997,74TL olup bu bedelin %20 si olan 30.799,54TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 10.519,59TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.394,34 TL harcın düşümü ile eksik kalan 8.125,25 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile maliyeye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 24.639,64 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafça yapılan ( 2.394,34 TL peşin harç + ilk masraf 92,20 TL + bilirkişi ücreti 2.000,00 TL + 98,00 TL posta masrafı ) toplam 4.584,54TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
7-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına.
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/11/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır