T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/768 Esas
KARAR NO:2025/148
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:03/11/2022
KARAR TARİHİ:04/03/2025
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 18.10.2019 tarihli ... Sözleşmesi'nin akdedildiğini, davalı borca itiraz dilekçesinde icra takibinin yetkili icra müdürlüğünde başlatılmadığını, yetkili icra müdürlüğünün kendi yerleşim yerinin ... olması sebebi ile İstanbul Anadolu Adliyesi İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğunu ileri sürdüğünü, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin İhtilafların Halli Başlıklı 16. Maddesi ile İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkili kılındığını, davalı ... Sistemi ile aracına alım yaptığı akaryakıtlara ilişkin bedelleri ödemeyerek müvekkiline ait edimleri yerine getirilmediğini, bu nedenle müvekkilinin cari hesap alacağı bulunduğunu, cari hesap alacağının tahsiline yönelik ....İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyası ile davalı hakkında ilamsız icra yoluyla takip başlattığını, davalının icra dosyasına vermiş olduğu itiraz dilekçesi ile takibin durduğunu, itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinin HMK 119. maddesinde sayılan unsurları içermediğini, davacının alacağı süresi içerisinde talep edilmediğini, aynı zamanda itirazın iptali davasının da süresinde açılmadığını, zamanaşımı itirazlarının olduğunu, müvekkili şirketin adresi İstanbul İli Sancaktepe ilçesi sınırları içerisinde olması sebebiyle yetkili mahkeme İstanbul Anadolu Adliyesi mahkemeleri olduğunu, davacı yan, müvekkili aleyhine ... İcra Müdürlüğü .... Sayılı dosyası ile 200.101,41-TL alacak için ilamsız icra takibinde bulunduğunu, hiçbir şekilde borcu kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı yan ödeme emrinde ve ekinde takip konusu faturaları tebliğ etmediğini, ayrıca takip öncesi tebliğ yapılmadığı gibi faizin başlangıç tarihi hangi alacak kalemi üzerinden faiz işletildiğinin de belli olmadığını, borcun kabulü anlamına gelmemekle birlikte takip öncesi faiz işletilmesi de hukuka aykırı olduğunu, takip hukukuna aykırı yapılan işlemler sebebiyle takibin iptali gerektiğini, davacı yan icra takibine konu takip dayanağı olarak cari hesap alacağına dayanmakta ise de taraflar arasında mevcut bir yazılı cari hesap sözleşmesinin olduğuna dair yazılı bir delil dosya münderecatına sunamadığını, taraflar arasındaki ticari ilişki çerçevesinde müvekkili şirket ile davacı yan arasında ticari ilişki devam ettiği süre zarfında tüm ödemeler tam ve zamanında gerçekleştirildiğini, müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtlarına da işbu faturalar ve ödemelerin işlendiğini, müvekkili şirket kayıtlarında belirtilenler dışında herhangi bir kayıt mevcut olmadığını, davacı yan müvekkili şirkete herhangi bir hizmet vermediği halde kötüniyetli olarak hizmet vermediği halde fatura kesmek suretiyle bu fatura alacaklarını tahsile koyarak haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, davacı yan her ne kadar taraflar arasında faturaya dayalı bir cari hesap alacağı olduğunu iddia etmiş ise de söz konusu alacak her iki yanın BA/ BS kayıtlarında mevcut olmadığını, müvekkili şirketin davacı yana herhangi bir borcu bulunmamakta olup haksız ve mesnetsiz işbu davanın reddini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, taraflar arasında akdedilmiş olan ... Sözleşmesinden kaynaklı cari hesap alacağının tahsili amacıyla davalı aleyhine başlatılmış olan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda taraflar arasında 18.10.2019 tarihli ... Sözleşmesinin akdedildiği, sözleşme kapsamında davalının araçlarına ... sistemi takıldığı, bu sistem aracılığı ile araç sahibi olan işletmelerin araçlarına monte edilen bir ekipman sayesinde, akaryakıt istasyonlarında araçlarından inmeden akaryakıt satın almalarını sağlayan elektronik bir sistem olduğunu, TTS sistemi ile aracına alım yaptığı akaryakıtlara ilişkin bedellerini ödememesi sebebiyle cari hesaptan kaynaklı alacağının tahsili amacıyla davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından 200.101,41 TL asıl alacak üzerinden takibe girişmiş olduğu, davalının itirazı üzerine takibin durması sebebiyle işbu davanın açıldığı, davalanın borca itirazı ile birlikte icra dairesinin yetkisine de itiraz etmiş olduğu, aynı zamanda mahkememizin yetkisine de itiraz edilmiş olduğu görülmüştür.
İtirazın iptali davalarında alacaklının, İİK m.67 uyarınca borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazının, kendisine tebliği tarihinden itibaren bir sene içerisinde genel mahkemelere yapacağı başvuru üzerine genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat etmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup sürenin başlaması için borçlunun itirazının alacaklıya tebliği zorunludur. İşbu dava dosyasının temelini teşkil eden icra dosyasında yapılan kontrolde borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazın alacaklıya tebliğ edilmediği görülmüştür. Bu nedenle davacının açmış olduğu davasının süresinde olduğu kabul edilmekle yargılama yapılmıştır.
Davalı tarafça öncelikle icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması sebebiyle mahkememizce bu husus öncelikli olarak incelenmiş olup; İcra takiplerinde yetki hususu, 2004 sayılı İİK’nın 50. maddesi yollaması ile usul Kanunu hükümlerine göre yapılmaktadır.
İİK’nın 50. maddesi; "(Değişik: 3/7/1940-3890/1 md.) Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe yetkilidir.
Yetki itirazı esas hakkındaki itirazla birlikte yapılır. İcra mahkemesi tarafından önce yetki meselesi tetkik ve kati surette karara raptolunur.
İki icra mahkemesi arasında yetki noktasından ihtilaf çıkarsa Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 25 inci maddesi hükmü tatbik olunur." düzenlemesini içermektedir.
HMK 17.maddesi “Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.” hükmünü haizdir.
HMK'nın 6. maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir. Aynı Kanunun 10.maddesine göre ise sözleşmeden doğan takiplerde, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkilidir. Bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Takip davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. 6100 sayılı HMK'nın 17. maddesinde tacirler ve kamu tüzel kişilerinin aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşme ile yetkili kılabilecekleri, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça davanın sadece sözleşme ile belirlenen bu mahkemelerde görülebileceği şeklinde düzenleme yapılmıştır. Yetki sözleşmesi de ancak kesin yetki bulunmayan hallerde ve tarafların tacir veya kamu tüzel kişisi olmaları halinde geçerli olarak yapılabilir.
6100 Sayılı HMK'nın 6/1. maddesinin "(1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." şeklindeki düzenlemesi uyarınca bu yetki kuralı kesin olmadığından HMK'nın 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesi; "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz" hükmünü içermektedir. Yine, 116/1-a maddesinde Kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde yetki itirazını "ilk itiraz" olarak düzenlemektedir. 117/1. madde ise "İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez." hükmünü içermektedir.
Somut olayda taraflara arasında akdedilmiş olan sözleşmenin "İhtilafların Halli" başlığı altında İstanbul Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığı görülmekle davalının hem icra dairesinin hem de mahkememizin yetkisine yönelik itirazının reddine karar verilmekle yargılamaya devam olunmuştur.
Yargılama esnasında cari hesap alacağına dayanak olarak gösterilen yakıtların hangi araçlar tarafından alındığı, ... sisteminin hangi araçlara takıldığına dair 20.03.2023 tarihinde ibraz edilmiş olan liste uyarınca araçların trafik tescil kayıtları dosyamız arasına alınmış, tarafların ticari defter ve belgeleri, sözleşme kapsamında 1 mali müşavir, 1 ... alanında uzman elektronik mühendisi ve 1 petrol mühendisi bilirkişisinden oluşan 3 kişilik heyetten rapor alınmış olup bu kapsamda ibraz edilmiş olan kök ve ek raporda özetle;
18.10.2019 tarihli ... Sözleşmesi gereği olarak, davacının, davalı araçlarına 54 adet Kart ve ID bilgilerini beyan ettiği,
Sisteme tanınmış olan araçlara ... Sistemi gereği verilen yakıttan veya yakıt miktarında dolayı ... Sisteminde teknik anlamda maddi bir hatanın söz konusu olmadığı,
Davacı ile davalı arasında 18.10.2019 tarihinde imzalana sözleşmenin süresinin 3 yıl olduğu, sona erme tarihinin 18.10.2022 olduğu, dava dosyasında sözleşmenin 3. Maddesinde belirtildiği gibi 45 gün öncesinden devam etmeyeceğinin taraflarca birbirlerine tebliğ edildiğine dair bir delilin olmadığı dolayısı ile sözleşmenin 18.10.2024 tarihine kadar uzadığı,
EPDK' nın 12.07.2023 tarihli yazısı ekinde yer alan En Yüksek İşlem Hacimli İlk Sekiz Dağıtıcı Lisansı sahibince İstanbul İli Avrupa Yakasında Bulunan bayileri adına beyan edilmiş vergiler dahil Motorin Fiyatları listesindeki TP firması için önerilen fiyatlar ile davaya konu faturalarda yer alan motorin alımlarının alış tarihine göre karşılaştırılması soncunda, davacının 01.03.2022- 23.03.2022 tarihleri arası iskontolu fiyatlarının, EPDK” nın TP için önerdiği fiyatların altında kaldığı, başka bir deyişle davacının davalıya EPDK” nın önerdiği fiyattan daha ucuza motorin temin ettiği ,
Davacının dava dosyasına sunduğu ve davacıdan temine dilen Yakıt Alınan Tarih, plaka, Yakıt Alınan Bayi, Miktar, Birim Fiyat, Tutar, İskonto ve Net Tutar bilgilerini içeren Listeye Göre 34 araç için ... ve ... nolu faturalar ile toplam 252.937,09 TL tutarlı faturaların düzenlendiği,
Davacının ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi itibarı ile davalıdan 200.101,41 TL alacaklı olduğu,
Sorgulanan araç plakalarından davacının ... plakalı araçların plakalarının bilirkişice yanlış tespit edildiğini, doğru plakaların ... plakalı araçlar olduğunu beyan ettiği, Türkiye” de araç kodlamasında plakanın başındaki rakamların ili temsil ettiği ve üç sayılı bir kodlamanın olmadığı, dolayısı ile ... plakalarının doğru tespit edilmiş olmasının kuvvetle muhtemel olduğu,
... plakalı araç ile ilgili Yapılan Sorgulamada bu plaka ile ilgili tescil kaydının olmadığı, Listelerde ... olarak belirtildiği, Türkiye'de kullanılan plaka sisteminde diğer ülkelerle uyum çerçevesinde Ç, Ş, İ, Ö, Ü ve Ğ dışındaki Türk alfabesindeki harfler kullandığı, plakaya tanımlı Kart numarasının ve Kart İD numarasının tanımlanmış olduğu, plaka ile ilgili bilgilerin kullanıcı tarafından sisteme girişinde yazım hatası olabileceği,
... plakalı araçların Mart-2022 dönemine ait Davaya konu Faturalar Döneminde Araçların davalının sahipliğinde olmadığı,
... plakalı aracın dava dışı ... Lojistik A.Ş. tarafından 14.11.2022 tarihinde satın alındığı, bu tarihten önceki sahiplik bilgilerinin olmadığı,
Davacı vekilinin beyanı doğrultusunda ... (...),... plakalı araçların sahiplik bilgilerinin sorgulanmasının nihai hukuki değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,
Davaya Konu fatura döneminde davalı sahipliğinde olmayan araçların Fatura Döneminde davalı tarafından kiralanıp kiralanmadığının ve/veya davacı tarafından Yakıt kartlarının araçlara- Davalıya teslim edilip/ edilmediğinin sorgulanmasının nihai hukuki değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,
Araç Sahiplik bilgisi sorgulamasında ... plakalı aracın davaya konu fatura Döneminde davalının sahipliğinde olduğu tespit edilmiş olup davacının davaya konu ettiği faturalardan davalının beyanı ile örtüşen plakalı araçlara ve ... plakalı araca hizmet verdiği, dolayısı ile davaya konu toplam 252.955,08 TL tutalı faturalardan 162.254,73 TL tutarının talep edebileceği, ... plakalı araçlar ile ilgili olarak bu aşamada 90.700,35 TL tutarlık fatura bedelini talep edemeyeceği, bahse konu araç plakalarının davalı ile olan ilişkisinin ispatlanması sonucunda değerlendirmeye alınabileceği,
Davacının takip ve dava alacağının 200.101,41 TL olduğu göz önüne alındığında ... plakalı araçların ile ilgili olarak 90.700,35 TL tutarlık fatura bedelinin mahsubu sonucunda şimdilik 109.401,06 TL talep edebileceği,
Kanaatine varıldığı mahkememize bildirilmiştir.
Bilirkişi tarafından 90.700,35 TL tutarlı faturalardaki yakıtların kullanıldığı araçlara ilişkin olarak UYAP sisteminden yapılan sorgulamalarda söz konusu araçların davalıya ait olmadığı, bu hali ile söz konusu faturaların dayanağı olan yakıtların davalı tarafından kullanıldığının davacı tarafça ispatlanamadığı kanaatine varılmakla davalıya ait olduğu tespit edilen araçlara ilişkin faturaların toplamı olan miktar üzerinden hesaplama yapıldığında davacının icra takibinde 109.401,06 TL alacaklı olduğu kanaatine varılmakla bu kapsamda talebinin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacının dava dilekçesi ile borçlunun %20'den aşağıda olmamak üzere inkar tazminatı ödemesine hükmedilmesi yönündeki talebi değerlendirildiğinde İİK m. 67 hükmü uyarınca davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksızlığına karar verilmiş olması ve alacağının likit olması gerekmekte, kural olarak davalı borçlunun kötü niyetli olması şartı aranmamaktadır. Somut olayda davacının davasında haklı olduğu, dava konusu asıl alacağın fatura alacağından kaynaklı olması sebebiyle likit olduğu ve davalının haksız olarak takibe itiraz etmiş olduğu anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmekle icra dosyasında mahkememizce kabulüne karar verilen asıl alacak tutarı olan 109.401,06 TL 'nin %20'si oranında olan 21.880,21 TL'nin icra inkar tazminatı olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve emsal mahiyette olan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 2019/1348 Esas, 2021/1190 Karar Sayılı, 07.10.2021 Tarihli ilamı da göz önünde bulundurularak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1-Davacının DAVASININ KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile; davalının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına vaki İTİRAZININ KISMEN İPTALİ ile; takibin 109.401,06 TL asıl alacak üzerinden kaldığı yerden devamına,
-Davacının fazlaya dair isteminin reddine,
2-Davalının haksız itirazları nedeniyle mahkememizce kabulüne karar verilen asıl alacak tutarı olan 109.401,06 TL 'nin %20'si oranında olan 21.880,21 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli olan 7.473,19-TL karar ilam harcından dava açılırken başlangıçta peşin olarak alınan 2.416,73-TL harcın mahsubu ile bakiye eksik kalan 5.056,46-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 2.416,73-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından sarf edilen dava açılış gideri: 92,20-TL (başvurma, vekalet harcı) davetiye, posta gideri: 658,75-TL, bilirkişi ücreti: 10.750,00-TL olmak üzere toplam: 11.500,95-TL yargılama giderinin %55 kabul - ret oranı üzerinden hesaplanan 6.328,27-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanının davacı üzerinde bırakılmasına
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacının reddedilen talepleri bakımından davalı yargılama esnasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00-TL'nin %55 kabul - ret oranı üzerinden hesaplanan 858,00-TL'sinin davalıdan, kalan 702,00-TL'sinin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansın arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/03/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır