T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/801 Esas
KARAR NO:2023/267
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:15/11/2022
KARAR TARİHİ:04/04/2023
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulmuş olan dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin yasal hamili olduğu ... .../... Şubesi ait ... seri no.lu, 19.12.2022 tarihli, 79.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... ... olan çekin zayi olduğunu, keşideci şirketin çeki keşide edip teslim ettiği ciranta olan ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ tarafından dava konusu çekin cirolandığını, müvekkiline teslim ettiğini, bu ilişkiyi belgelemek amacıyla 14.10.2022 tarihli tahsilat makbuzu düzenlendiğini, çekin müvekkili davacının zilyediyken kaybolduğunu, zayi olan çekin kötü niyetli kişi ya da kişiler tarafından bulunması halinde çek bedelinin tahsil edilmesinin muhtemel olduğundan TTK m.757 uyarınca öncelikle çek ile ilgili ödeme yasağı kararı verilmesine ve nihayetinde çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava kıymetli evraklardan olan çekin iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde ... ... Şubesine ait, ... seri numaralı, 19.12.2022 keşide tarihli, Keşidecisi ... Mühendisli Hizmetleri ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi , lehtarı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, 79.000,00 TL bedelli davacının lehtarı olduğu çekin kaybolduğunu beyan ederek çeklerin zayi nedeniyle iptali istemi ile mahkememize başvurmuştur.
Yasal Mevcuat incelendiğinde; 6102 Sayılı Türk Ticarek Kanunu madde 651'e göre "Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. " şeklinde düzenleme ile yine aynı kanunun 652. Maddesinde " İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Bunun dışında iptal usulü ve hükümleri hakkında, kıymetli evrakın çeşitli türlerine ilişkin özel hükümler uygulanır." şeklinde düzenleme mevcut olup bu düzenlemenin ve 818/s. maddesinin yollaması gereği poliçenin iptaline ilişkin hükümler çekin iptalinde de uygulanacaktır.
6102 Sayılı TTK' nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652). Aynı Kanunun 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 790. maddesinde "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır" düzenlemesi bulunmaktadır.
Uyuşmazlığa ilişkin yasal düzenleme TTK nun 818/s atfıyla uygulanacak TTK nun 757 ve devamı maddeleri uyarınca "iradesi dışında poliçe (çek) elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerinde ki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.TTK 764(1) elden çıkan poliçe ,verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa iptaline karar verilir" şeklinde olup, mahkememizce yasal ilanlar tamamlanmış, bankalara yazılan müzekkerelere verilen cevaplar uyarınca dava konusu çeklerin ibraz edilmediği anlaşılmıştır.
Dava konusu çeke ilişkin olarak Denizbanka yazılan müzekkereye cevaben dava konusu çekin ibraz edilmemiş olduğunun mahkememize bildirilmiş olduğu, zayi olduğu belirtilen çeke ilişkin olarak yasal ilanların yapıldığı, ilan suretlerinin dosyamız arasına alındığı, yapılan kontrolde Ticaret Sicil gazetesinin 25.11.2022 tarihli sayısında 1. İlanın, 05.12.2022 tarihli sayısında 2. İlanın, 13.12.2022 tarihli sayısında 3. İlanın yapılmış olduğu, yasal süresi içerisinde müdahale talebinde bulunan kimsenin olmadığı, davacının dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu deliller uyarınca yetkili hamil olduğu kanaatine varılmakla davacının çeklerin iptaline yönelik talebi yerinde görülerek talebe konu çekin zayii olması nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklanmış Olduğu Üzere;
DAVANIN KABULÜ İLE;
1- ... ... Şubesine ait, ... seri numaralı, 19.12.2022 Keşide Tarihli, Keşide Yeri: İstanbul, Keşidecisi ... Mühendisli Hizmetleri ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi , Lehtarı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, 79.000,00 TL bedelli, davacının lehtarı olduğu çekin zayi nedeniyle iptaline,
2-Mahkememizin tensip zaptının 6 nolu ara kararınca dava konusu çek hakkında konulan ödeme yasağının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, hüküm kesinleştikten sonra yatırılan teminatın davacı vekiline iadesine,
3-Alınması gereken 179,90-TL karar ilam harcından dava açılırken başlangıçta peşin alınan 80,70TL'nin mahsubu ile kalan 99,20-TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Yargılama giderlerinin davanın mahiyeti itibariyle davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 04/04/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır