İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/123 Esas 2025/366 Karar

T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesine ait ... Esas nolu dosya 26/02/2024 tarihinde ... karar sayısı ile mahkememiz dosyası ile birleştirilmiştir.

ESAS NO:2023/123 Esas
KARAR NO:2025/366

ASIL DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
ASIL DAVA TARİHİ:17/02/2023

BİRLEŞEN DAVA

BİRLEŞEN DAVA:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ:22/02/2023
KARAR TARİHİ :15/05/2025

ASIL DAVA : Davacı vekili mahkememize ibraz etmiş olduğu dava dilekçesinde, müvekkili şirketin ...'de faaliyet gösterdiğini, yapmış olduğu alışveriş karşılığında müşterisi ... ... İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin keşide ettiği keşidecisinin ... ... İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi olduğu, ... Bankası A.Ş. .../... Şubesinin ... IBAN No'lu, ... hesap numaralı banka hesabına ait 424.155,30-TL bedelli 03.02.2023 keşide tarihli ... Seri No'lu ... ... A.Ş emrine yazılı bir adet çek çalındığını, çekin çalınmak suretiyle zayii olduğunu, dava konusu çekin icra takibiyle tahsil etmeye çalışan takip alacaklısına ve diğer tüm cirantalara yönelttiğini, müvekkilinin takip alacaklısı ciranta ile diğer cirantaları davalı olarak göstermekte hukuki yararının bulunduğunu, imzanın sahteliği mutlak bir defi olduğunu, herkese karşı ileri sürülebileceğini, son hamilin kendisinden önceki cirantalara başvuru hakkının olduğunu, başvuru kapsamında son hamilin kendisinden önceki ciro sahiplerinden çek bedelini tahsil edip daha sonra icra dosyasını tahsilatı yaptığı cirantaya devir ve temlik etmesi ardından temlik alan cirantalarında daha sonra sahte ciro yapılmak suretiyle dava konusu çekde cirosu varmış gibi görünen aslında sahte oluşturulan ciro ve imza nedeniyle müvekkili şirkete tahsili için başvurmasının söz konusu olacağını, diğer cirantaların da dava konusu takipte takip borçlusu sıfatıyla yer aldığını, usul ekonomisi gerek diğer cirantaların sahte ciroda görülen müvekkiline başvurabilecek olması gerekse imzanın sahteliğinin herkese karşı ileri sürülebilecek mutlak defi olduğunu, diğer cirantalarında da dava konusu takipte takip borçlusu sıfatını taşımaları karşısında müvekkilinin işbu davayı takip alacaklısı son hamili ve çekte ki diğer cirantalara da dava açmakta hukuki yararının bulunduğunu, çekin müvekkili şirkete fiziki olarak teslim edilmemiş olduğunu, çalınmak suretiyle zayii olduğunu ve bu nedenle ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası nezdinde çek zayii nedeniyle çekin iptali için dava açıldığını, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dava dosyasında ; "Dava konusu; keşidecisi ... ... İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi olan ... Bankası A.Ş. ... / ... Şubesinin ... IBAN numaralı ... hesap numaralı hesabına ait 424.155,30-TL bedelli 03.02.2023 keşide tarihli ... seri numaralı ... ... A.Ş emrine yazılı çekin bankaya ibrazı halinde dava sonuçlanıncaya kadar tedbiren ödenmemesine, tedbir kararının muhatap banka şubesine bildirilmesine, ayrıca dava konusu çekin ibrazı söz konusu olduğu takdirde ibraz edenin kimliği ile çekin arkalı önlü fotokopisinin gönderilmesinin istenmesine, yasal ilanlar yapılarak buna ilişkin gazete nüshalarının gelmesinden sonra tahkikat için duruşma gününün belirlenerek, davacı vekiline tebliğine dair karar verilmiş ve bu karar ile ilgili bankaya müzekkere yazılarak çek hakkında ödeme yasağı getirilmiştir". Şeklinde karar verildiğini, kararın verilmesinin ardından davalı ... tarafından .... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası ile takibe geçildiğinin öğrenildiğini, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasından verilen kararda ...'in yetkili hamil olmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin 22.12.2022 tarihli dilekçe ile çekin çalınmış olduğunu öğrendiğini ve akabinde ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile başvuruda bulunduğunu, davalı ...'in ise ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasından verilen karardan 50 gün sonra 13.02.2023 tarihinde çeke dayanarak takip başlatıldığını, müvekkili şirketin ise çalınmak suretiyle zayii olan çek ile ilgili üzerine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, dava ve takip konusu çek üzerinde "... ... Anonim Şirketi" emrine yazılı olmasına rağmen çek ... ... Anonim Şirketi emrine- zilyetliğine hiçbir zaman geçmediğini, zayii olan çekin çalınmasına müteakip kötüniyetli şahısların eline geçtiğini ve daha sonra davalıların cirolaması suretiyle haksız bir şekilde müvekkilinden tahsil edilmeye çalışıldığını ancak müvekkili adına sahte imzayla ciro yapıldığını ve ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E dosyası da dikkate alındığında TTK hükümleri uyarınca ciro silsilesinin bozulduğunu, TCK 'ya göre aynı zamanda suç teşkil eden haksız fiil neticesinde müvekkilinin çalınmak suretiyle zayii olan çeki 3. şahısların eline geçtiğini, müvekkilinin şirket tarafından çalınarak zayii olan çekle ilgili olarak şikayetçi olunduğunu, müvekkilinin şikayetiyle ilgili işlemlerin ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı hazırlık dosyasında devam ettiğini, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... numaralı dosyasında müvekkili şirkete adına sahte imzayla sahte ciro oluşturulduğunun tespit edileceğini, müvekkili şirketin adına sahte imzayla sahte olarak oluşturulan ciro nedeniyle, ciro silsilesi TTK hükümlerine göre oluşmadığını ve bozuk olduğunu bundan dolayı da dava konusu çekte cirosu bulunan davalıların da hakız ve kötüniyetli hamil konumunda olduklarını, müvekkili şirketin temsil ve ilzama yetkili gerçek kişilerine ait imza sirkülerindeki imzalar incelendiğinde ise dava konusu çekte müvekkili şirket adına sahte imzayla oluşturulan sahte cirodaki imza ile Müvekkili şirkete ait imza sirkülerinde ki imzaların ilgisinin olmadığının ve müvekkili şirket adına sahte imzayla oluşturulan sahte cirodaki imzanın müvekkili şirket yetkililerine ait olmadığının belirleneceğini, dava konusu çek üzerinde "... ... Anonim Şirketi" emrine yazılı olmasına rağmen sözkonusu çek ... ... Anonim Şirketi emrine- zilyetliğine hiçbir zaman geçmediğini, müvekkili şirket ile ... ... İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi arasında ticari ilişki mevcut olduğunu, müvekkili şirket adına tanzim edilen sahte cirodan sonraki ... ile cirosu bulunan diğer şahıs ve/veya şirketler ile müvekkili şirketin hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığını, müvekkilinin dava konusu çeki ciro etmesinin mümkün olamadığını, çek üzerindeki müvekkili şirket yetkilisine ait olduğu iddia edilen imzanın sahte olduğunu beyan ederek dilekçesinin sonuç kısmında .... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı takibine konu; keşidecisi ... ... İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi olan ... Bankası A.Ş. .../... Şubesinin ... IBAN No'lu, ... hesap numaralı hesabına ait 424.155,30-TL bedelli 03.02.2023 keşide tarihli ... Seri No'lu ... ... A.Ş emrine yazılı çek nedeniyle davalıların yetkili hamil olmaması nedeniyle takibe konu çekin istirdadı ile müvekkili şirkete iadesine karar verilmesini, davalılar aleyhine açılan menfi tespit davalarının kabulü ile davalılar ile müvekkili şirket arasında mevcut ve geçerli bir (hukuki ilişkinin) bulunmadığının tespitine , davacı müvekkilinin davalılara borcu olmadığının tespit edilmesine kötüniyetli olan davalılardan takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminatın alınarak müvekkili şirkete verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... vekilince mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesinde,
Davacının, dava konusu çekte lehtar konumunda olduğunu, dava dilekçesinde; çekin, davadışı keşideci ... ... şirketi tarafından keşide edildikten sonra davacı ... Merdane şirketine gönderildiğini ancak davacı şirkete ulaşamadan kaybolduğunun belirtildiğini, dava dilekçesindeki ifadelerden dava konusu çekin davacıya hiç ulaşmadığının anlaşıldığını, TTK'nın 647. Maddesine atıf yaparak emre yazılı senetlerde devir işleminin ciro ve zilyetliğin devri yoluyla gerçekleştiğini, dava konusu çekin, davacı şirketin eline hiç geçmediğini, çekte yetkili hamil olmadığını , bu nedenle de davacı tarafın çekin istirdatını istediklerini , İstanbul BAM 13.HD'nin 2022/819 E, 2022/685 K sayılı ve ... BAM 11.HD'nin 2022/1833 E, 2022/1256 K sayılı ilamlarını örnek teşkil ettiğini belirterek cevap dilekçesinin devamında, dava konusu çekin davacıya teslim edilmediğinden çekte yetkili hamil sıfatı bulunmadığını, bu nedenle davacının, çekin istirdatını isteyebilmesinin hukuken mümkün olmadığını, Yargıtay 11. HD'nin 2016/354 E, 2017/3234 K sayılı ilamına atıfta bulunarak davacının imzasının sahte olduğunu iddia ettiğini ancak Yargıtay'ın bu hususu TTK'nın 792. maddesine göre açılan çek istirdat davalarında önemli olmadığını ifade etiğini ayrıca TTK'nun 792.maddesi ile, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin, çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olması halinde çeki geri vermekle yükümlü olduğunun hükme bağlandığını, kötüniyetin veya ağır kusurun bulunması gereken zamanın ise çekin bankaya ibraz anı değil, çekin iktisap anı olduğunu, davacının, bu maddeye göre müvekkilinin kötüniyetli olduğunu yani iktisap anında çekin çalıntı olduğunu bile bile bu çeki iktisap ettiğini somut delillerle ispat etmesi gerektiğini, Yargıtay ve BAM kararlarının da aynı doğrultuda olduğunu, Yargıtay 11.HD'nin 2016/4868 E, 2017/539 K ilamının , İstanbul BAM 12.HD'nin 2018/2374 E, 2020/466 K sayılı ilamlarının örnek teşkil ettiğini, davacının ise müvekkilinin kötüniyetli olduğuna dair somut hiçbir delil ibraz etmediğini, bu nedenle TTK 792 şartlarının oluşmadığını, davacının, çek iptal davası açmasının ve ödeme yasağı kararı almasının çekin icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmeyeceğini ve müvekkilinin kötüniyetli olduğunu da göstermeyeceğini, TTK 790. maddesinde; meşru hamilin, teselsül eden cirolardan anlaşılacağının belirtildiğini, ciro silsilesinin muntazam bir şekilde birbirini takip edip etmediğinin, incelenirken dış görünüşünün incelenmesinin yeterli olduğunu, cirantalardan birinin imzasının sahte olması veya temsilci sıfatıyla senedi imzalayan şahsın imza yetkisinden yoksun olmasının ciro zincirini etkilemeyeceğini, dava konusu çekin ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığını, müvekkilinin TTK'nun 790. maddesine göre yetkili ve meşru hamili olduğunu, müvekkilinin çekte ödeme yasağı bulunduğunu çeki bankaya ibraz anında öğrendiğini, bu nedenle iyiniyetli olduğunu, davacının çekteki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığı iddiasıyla menfi tespit talebinde bulunduğunu ancak Yargıtay kararlarında ; yetkisiz temsilcinin düzenlediği başka çekleri benimseyip ödeyen davacının, dava konusu çekten sorumlu olacağının karara bağlandığını, YHGK'nun 2011/12-549 E, 2011/644 K, 19/10/2011 T sayılı ilamının bu konuya örnek teşkil ettiğini, davacının menfi tespit talebinde haklı olabilmesi için çekteki imzayı benimsememiş veya imzaya icazet vermemiş olması gerektiğini, davacı tarafın takibe konu çekte lehtar, davadışı ... Plastik şirketinin ise davacıdan sonraki ciranta olduğun, dava konusu çekin davacı tarafından davadışı ... ... şirketine verilip verilmediğinin ortaya çıkması için her iki şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelemesini gerektiğini, İİK 72/5.maddesine göre bir an için çekteki imzanın davacı şirket yetkililerine ait olmadığının varsayımında dahi müvekkili aleyhine tazminata mahkum edilmesine yasal olanak bulunmadığını, müvekkilinin tazminata mahkum edilebilmesi için icra takibinin haksız ve kötüniyetli olması gerektiğini, çekin müvekkiline ciro yoluyla geçtiğini ve davacı ile müvekkili arasında başka cirantalar bulunduğunu, müvekkilinin çeki davacıdan almadığından çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığını bilecek durumda olmadığını, bu nedenle müvekkilinin iyiniyetli olduğunu, müvekkilinin çekten doğan alacağının tahsili amacıyla iyiniyetle takip başlattığını, çekteki imzanın davacı şirket yetkililerine ait olmadığın tespit edilse dahi müvekkilinin tazminatla sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını belirterek davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl dava da diğer davalılara usulüne uygun şekilde tebligat yapılmış olup cevap dilekçesi sunmamışlardır.
BİRLEŞEN DOSYA
DAVA Davacı vekili .... Asliye Ticaret Mahkemesine ait ... Esas nolu dosyasına sunmuş olduğu dava dilekçesinde, davacının dava dışı ... ... San.A.Ş.ile arasındaki ticari ilişki neticesinde ... şirketi lehine ... ... ... şubesinin ... seri numaralı 03/02/2023 keşide tarihli 424.155,30 TL bedelli çeki keşide ettiğini, çekin ... şirketine teslim edilmek üzere ... Kargo şirketi elindeyken 22/12/2022 tarihinde çalışan motor kurye ...'ın başka bir teslimat için motorunu park ettiği esnada motorda bıraktığı çantanın tüm evraklarla birlikte davacının keşide ettiği çek dahil olmak üzere çalındığını, 03/02/2023 tarihinde işbu çalıntı çekin bankaya ibraz edildiğini, çeki bankaya ibraz eden ve yetkili hamil olduğunu iddia eden davalı ...'in Jandarma Suç Araştırma Timi'nin düzenlediği operasyon ile yakalandığını, takibe konulan çalıntı çekin arka yüzündeki lehtar ...'e ait kaşe ve imzanın sahte olduğunu, hırsızlık olayı ile ilgili devam eden bir soruşturma ve çek zayi davası bulunduğunu, alacak iddia eden davalı ...'in çekin çalındığı hırsızlık olayının faillerinden biri olarak yakalandığını, olayla ilgili soruşturmanın ... C.Başsavclığı ... soruşturma sayılı dosya ile devam ettiğini, ... şirketinin ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayısı ile çek iptal davası açtığını ve çekin ödenmemesi yönünde karar verildiğini, ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibi üzerine ... şirketinin çekteki imza ve kaşenin kendisine ait olmadığı itirazı ile ....İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile dava açtığını, aynı zamanda ....ATM ... esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası ikame ettiğini, somut olayda lehtara ait imza sahte olduğundan birbirini takip eden geçerli ciro zinciri olmadığı, bu nedenle davacının çekten dolayı sahte cirodan sonraki cirantalara borçlu olmadığı, alacak iddia eden davalının da yetkili hamil olduğunu ispat etmesi gerektiğini, bu nedenlerle öncelikle takibin taliki hususunda tedbir kararı verilmesini, davacının ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takipten dolayı borçlu olmadığının tespitine, ayrıca davacının takibe konu çekten dolayı çekin çalınması suç eyleminin faili olarak yakalanan alacaklı davalı dahil sahte lehtar cirosundan sonraki cirantalar olan tüm davalılara borçlu olmadığının tespitine, davalı ...'in alacak miktarının %20'si oranında kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, dava konusu çekin keşidecisi olup çekteki imzasına bir itirazının bulunmadığını, davacının hem çekteki imzasını hem de çekteki borç ilişkisini kabul ettiğini, bu nedenle de çekin keşidecisi olan davacının çekten ötürü davalıya karşı sorumlu olduğunu, çekteki lehtar imzasının sahte olmasının TTK 677 maddesinde belirtilen imzaların istiklali prensibi gereği keşideciyi sorumluluktan kurtaran bir sebep olmadığını, yerleşik Yargıtay ve BAM kararlarının da aynı yönde olduğunu, çekte ödeme yasağı bulunmasının çekin icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmeyeceği gibi davalının kötü niyetli olduğunu da göstermeyeceğini, çekin ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığına göre davalının TTK'nun 790.maddesine göre yetkili ve meşru hamil olduğunu, davalının dava konusu çeki şirket alacağına karşılık değil şahsi alacağına karşılık aldığını, davacının davalı hakkında bir haber paylaşarak bazı suçlamalarda bulunmuş ise de söz konusu haberin hiçbir gerçeklik payı bulunmadığını, davalının tutuklu olmayıp söz konusu olayla bir ilgisinin bulunmadığının anlaşılması üzerine ... ... Ceza Hakimliğinin... sorgu numaralı dosyası ile serbest bırakıldığını, haberde adı geçen ... isimli şahısla davalının hiçbir tanışıklığı bulunmayıp arkadaş olmadıklarını, çeklerin kargo aracılığı ile taşınması yasaklanmış olup tacir olan davacının basiretli hareket etme yükümlülüğü altında olduğunu, çekin cüzi bir sigorta bedeli ödeyerek güvenceli gönderilme imkanı varken mevzuat gereği yasaklanan bir yolun tercih edilmesinin davacının tamamen kendi kusurundan kaynaklandığını, bu nedenlerle davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosya da diğer davalılara usulüne uygun tebligat gönderilmiş olup cevap dilekçesi sunmamışlardır.
DELİLLER VE GEREKÇE : Asıl dava, kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır. Birleşen dava, kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır.
Deliller ; ... icra müdürlüğünün ... esas sayılı dosya, çek sureti, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosya, davacı ve davalı şirketlerin son sicil kayıtları, asıl dosya davacısı - çekin lehtarı olan şirketin yetkili temsilcilerin imza örnekleri, resmi kurumlardan toplanan imzalı evrak asılları, bilirkişi incelemesi, Savcılık soruşturma dosyaları ve Asliye Ceza Mahkemesine ait dosyalar, İcra Hukuk Mahkemesine ait dosyalar.
Asıl dava uyuşmazlık noktaları ; TTK 792 maddesine göre, dava konusu çekin, çekin lehtarı konumunda olan davacıya gönderilmesi sırasında çalınıp çalınmadığı, lehtar cirosunun davacının eli ürünü olup olmadığı, davacının çekten dolayı davalılara borçlu olup olmadığı, istirdat talebi açısından ise dava konusu çeke dayalı takip başlatan ...'in TTK 790.maddesine göre yetkili hamili olup olmadığı, yetkili hamil ise çeki eline geçiren ...'in çeki iktisapta kötü niyetli yada iktibasında ağır kusurlu olup olmadığının tespiti noktalarında toplanmaktadır ayrıca çekin icra takibine konu edildiği icra takibinin ve ödeme emrinin iptali talebi hakkında mahkememizce karar verilmesinin mümkün olup olmadığının tespiti noktalarında toplanmaktadır.
Birleşen dava uyuşmazlık noktaları ; Birleşen dosya çekin keşidecisi tarafından açılmış olup, keşideci tarafından ticari iş kapsamında asıl dosyanın davacısı olan ...'e lehtar sıfatı ile verdiği çekin çalınarak sahte lehtar imzası ile cirolanarak takibe dayanak yapılması iddiasına dayalı açıldığından , çek keşidecisi davacının davalılara borçlu olup olmadığının tespiti noktasında uyuşmazlık toplanmaktadır.
... icra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası alınıp incelendiğinde, ... tarafından, ... ... ... Ltd Şti , ... ... ... AŞ , ... , Teste Tekstil ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti hakkında 03/02/2023 günü ... seri numaralı 424.155,30TL bedelli çeke dayalı olarak, 424.155,30TL'si asıl alacak geri kalanı işlemiş faiz, tazminat , komisyon olmak üzere toplam 469.092,52TL miktarlı kambiyo senetlerine dayalı takip başlattığı tespit edilmiştir.
Hem aslı hemde birleşen davanın ve yukarıda özetlenen icra takibinin dayanağı olan çek sureti incelendiğinde, çekin keşidecisinin ... ... ... Ltd Şti, lehtarının ... ... ...AŞ olup, ciro silsilesinin sırasıyla ... , ..., ... Tekstil, ... ve ... olduğu, çekin keşide tarihinin 03/02/2023 olup, ... Şubesi'ne ait çek seri numarasının ... olduğu, çekin ... tarafından bankaya ibraz edildiği ancak çek üzerinde ... Asliye Ticaret Mahkemesince verilen tedbir bulunması nedeniyle ödeme yapılmadığına dair banka kaydına kaşe basıldığı görülmüştür.
... Asliye Ticaret Mahkemesine ait ... esas sayılı dosya alınıp incelendiğinde, ... ... Aş tarafından davaya konu çekin zayi edildiği iddiası ile iptali istemi ile dava açıldığı, yargılama sırasında çek hamilinin mahkemeye başvuru yaptığı bu nedenle mahkemece istirdat davası açmak üzere .... Aş'ye süre verildiği, ... tarafından İstanbul ... ATM'nin ... esas sayılı dosyası ile istirdat davası açılması nedeniyle mahkemece konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verildiği görülmüştür.
Davacı tarafça dosyaya söz konusu çekin bulunduğu kargoyu dağıtıma çıkan motorsikletli kuryeden çalan iki şüpheli ile ilgili basında çıkan haber özetlerinin sunulduğu, haberde söz konusu suçtan dolayı aralarında ...'inde bulunduğu kişilerin savcılığa sevkinin sağlandığı konusunda haberler yer aldığı görülmüştür.
Dava konusu olayla ilgili olarak ... ... Asliye Ceza Mahkemesinde açılan ... esas sayılı dosya bulunduğu ayrıca ... CBS'nın ... soruşturma numaralı dosyası ile vermiş oldukları tefrik kararları ile 2023/... soruşturma numaralı dosya hakkında 24/01/2023 tarihinde yetkisizlik kararı verilerek ... CBS'na gönderildiği ve ... soruşturma numarası aldığı ayrıca 2023/... soruşturma numaralı dosya hakkında da ... CBS tarafından yetkisizlik kararı verildiği, dosyanın ... CBS'nın ... sırasına kaydının yapıldığı bildirilmiştir. ... ... Asliye Ceza Mahkemesine ait ... esas sayılı dosyası incelendiğinde, davaya konu çekinde bulunduğu kargo paketinin çalınması ile ilgili yargılamaya ilişkin olduğu görülmüştür. ... CBS tarafından yürütülen 2023/... soruşturma numaralı dosyadan ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği incelendiğinde içerisinde ...'in de bulunduğu, bir kısım şüpheli hakkında hırsızlık eylemini gerçekleştirdiklerini veya hırsızlık eylemine iştirak ettiklerine dair yeterli delil elde edilemediği bu nedenle KYOK kararı verildiği, aynı soruşturma olan 2023/... soruşturma numaralı dosyadan bir kısım şüpheliler hakkında halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım aracı içindeki eşya hakkında hırsızlık atılı suçlaması ile ... Asliye Ticaret Mahkemesine kamu davası açıldığı bu yargılamanında ... ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden yürütüldüğü görülmekle, bu dosyaya ilişkin evraklar UYAP üzerinden alınarak mahkememiz dosyasına bırakılmıştır. Aynı olay ile ilgili ... CBS'nın 2023/... soruşturma numaralı dosyasından şüpheliler ..., ....AŞ , ... , ... Tekstil... Ltd Şti hakkında "kamu kurum ve kuruluşları vb tüzel kişilerin araç olarak kullanılması sureti ile dolandırıcılık , resmi belgede sahtecilik " suçundan soruşturma yürütüldüğü ve bu dosyadan yetkisizlik kararı verilerek dosyanın ... CBS'na gönderildiği, bu evrakın ... CBS'nın 2023/24016 soruşturma sayılı doysasına kaydının yapıldığı görülmüş ve UYAP üzerinden alınan evraklardan ... CBS'nda ki 2023/... soruşturma sayılı dosyanın derdest olduğu tespit edilmiştir. ... CBS tarafından ... soruşturma numaralı dosyasından tefrik edilerek oluşturulan 2023/... soruşturma numaralı dosya hakkında yetkisizlik kararı verilmesi üzerine ... CBS'nın ... sırasına kaydı yapılan dosyanın daha sonra ... CBS'nca da yetkisizlik kararı verilmesi üzerine bu defa ... CBS'nın 2023/... soruşturma sayılı dosyasına kaydının yapıldığı anlaşılmış ve UYAP üzerinden soruşturma dosyası istenildiğinde soruşturma dosyasının derdest olduğu tespit edilmiştir.
Davacı ... tarafından ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile imzaya itiraz ile ilgili dava açıldığı bu dosyadan alınan imza incelemesine ilişkin bilirkişi raporu incelendiğinde çekin arka yüzündeki lehtar kaşesi üzerine atılı imzaların ... ve ...'ın eli ürünü olmadığının bildirildiği görülmüştür.
Çek aslı alınarak mahkememiz kasasına konulmuş, davacı şirketin sicil kaydı alınmış ve keşide tarihinden önceye ait yakın tarihli olmak koşulu ile şirket yetkililerine ait imzalı evrak asılları toplanmış ve mahkememiz huzurunda imza örnekleri alınmıştır. Çekin arka sayfasındaki lehtar kaşesi altında atılı imzaların davacı ...'ün yetkili temsilcilerinin eli ürünü olup olmadığı hakkında grafolog bilirkişiden rapor alınmış, 16/02/2025 tarihli rapor incelendiğinde, lehtar kaşesi altında atılı imzaların davacı şirketin yetkili temsilcileri olan ...'a ait olmadığı yönünde rapor verildiği görülmüştür.
Faiz , komisyon ve tazminat ilavesi ile birlikte ... icra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasındaki takibe konulan miktar toplamının 469.092,52TL olmasına rağmen asıl dosya davacısı tarafından dava değerinin 586.000,00TL gösterilmesi nedeniyle, bu miktara nasıl ulaştığı hususunda davacı vekilinden açıklama istenilmiş, davacı vekili 03/02/2025 tarihli dilekçesinde dava tarihi itibari ile tahsil harcı , vekalet ücreti vs hususları da eklenerek alınan kapak hesabı kapsamında dava değerini 586.000,00TL olarak gösterdiklerini açıklamıştır.
... icra müdürlüğüne yazı yazılarak, ... esas sayılı dosyasından tahsilat bulunup bulunmadığı sorulmuş, cevabi yazı da mahkememiz dosyası ile birleştirilen ... ATM nin ... esas sayılı dosyasından icra veznesine yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi dair verilen tedbir kapsamında çek keşidecesi olan ...Ltd Şti tarafından dosya borcu olan 590.000,00TL'nin icra dosyasına bloke edildiği ancak mahkemece verilen "ödeme yapılmaması " yönündeki tedbir nedeniyle bu paranın icra takibi alacaklısına ödenmediğinin bildirildiği görülmüştür.
Davalılardan ... , ... ve ...'ın son 5 yıllık vergi beyannameleri istenilmiş ayrıca davalılardan ... ve ...'a meşruhatlı tebligat çıkartılarak 2022-2023 yıllarına ait ticari defter ve belgelerini tebligatın alındığı tarihten itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde mahkememiz kalemine teslim edilmesi , ticari defter ve belgeler kapsamlı ise aynı kesin süre içerisinde yazılı olarak ticari defter ve belgeleri HMK 218 maddesine göre yerinde incelenmesinin talep edilmesi ve bu yol tercih edilmesi halinde ticari defter ve belgelerin bulunduğu adresinde aynı kesin süre içerisinde yazılı olarak bildirilmesi aksi takdirde lehtar ... ile .... Ltd Şti arasında , .... Ltd Şti ile ... Tekstil arasında yine ... Tekstil ile ... arasında ticari ilişki olmadığı, çekin bedelsiz olduğu, çekin ele geçirilmesinde ağır kusurlu olunduğu ve dolayısı ile bu çeklerden dolayı davacıların borçlu olmadıklarının tespitine ve çekin istirdadına karar verileceği hususu ihtar edilmiş, tebligatlar usulüne uygun şekilde yapılmasına rağmen bu davalılar hakkında dosyaya hiçbir şekilde yazılı beyan dilekçesi sunulmamıştır.
... ile ilgili dosya kapsamında yapılan araştırmalardan ...'in cezaevinde hükümlü iken şart ile tahliye edildiği, herhangi bir ticari faaliyetinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Mahkememiz dosyası ile birleştirilen dosyanın davacısı, dava konusu çekin keşidecisi olup, dava dilekçesinde açıkça söz konusu çekin ... ile ... arasındaki ticari ilişki ile ... şirketine teslim edilmek üzere ... Kargo şirketine verildiğini, çekin kargo elindeyken çalındığı bildirildiğinden , söz konusu çekin keşideci tarafından lehtar olarak ...'e verildiği açıkça kabul edilmektedir. Birleşen dosya da mahkemece ... ve ...'ün ticari defter ve kayıtları incelenerek rapor alınması yönünde ara kararı kurulmuş bu kapsamda alınan 17/01/2024 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde, sadece davacı ...'ın ticari defter ve belgelerinin incelendiği ...'ın ticari defter ve belgelerinde davaya konu çekin ... ile aralarında olan ticari ilişki nedeniyle sipariş avansı olarak kayıtlı olduğu ayrıca çekin çalınması nedeniyle ... tarafından çek bedelinin ...'e banka havale ile ödendiğinin belirlendiği şeklinde rapor verildiği görülmüştür.
Kıymetli evraktan kaynaklanan menfi tespit, istirdat , icra dosyalarındaki davalarla ilgili çeki takibe koyan ... hakkında yürüyen dosyalar ile ilgili UYAP üzerinden araştırma yapılarak alınan çıktı dosyaya bırakılmış. İncelendiğinde ... hakkında çok sayıda menfi tespit ve istirdat davalarının bulunduğu görülmüş, ilgili mahkemelere yazı yazılarak dava dilekçeleri alınarak dosyaya bırakılmıştır.
TTK'nun Elden çıkan çek başlıklı 792.maddesinde " Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." denilmektedir.
Asıl dosyanın davası olan ve aynı zamanda çekin keşidecisi durumundaki ... vekili davaya konu çekin ticari ilişki kapsamında lehtar konumundaki ... için hazırlandığını ve ...'e teslim edilmek üzere kargoya verildiği sırada kaybolduğunu iddia etmesi , birleşen dosyadan alınan bilirkişi raporunda da birleşen dosya davacısının ticari defter ve kayıtlarında söz konusu çekin ...'e verildiğinin kayıtlı olması nedeniyle ayrıca çekin çalınması ile ilgili savcılık soruşturma dosyaları ve ... Asliye Ticaret Mahkemesine ait dosya birlikte değerlendirildiğinde çekin gerçek hamilinin asıl dosyanın davacısı olan lehtar ... olduğu subut bulmuştur. Mahkememizce çek üzerindeki ciranta konumunda olan ... ve ...'ın ticari defter ve belgelerinin incelenerek çekin lehtarı ... ile kendi aralarında ticari ilişki olup olmadığının tespiti amacıyla yaptırılacak bilirkişi incelemesi kapsamında ticari defter ve belgelerini sunmaları yada yerinde inceleme talep etmeleri hususunda bu şirketlere meşruhatlı tebligat çıkartılmış ancak tebligata almalarına rağmen bu konuda yazılı beyanda bulunmadıkları da dikkate alındığında çekin hamilinin ... olduğu, alınan grafolog bilirkişi raporu ile de lehtar ...'ün kaşesi altındaki imzaların ... yetkili temsilcilerine ait olmadığı subut bulmuştur. Çeki takibe koyan ... ... hakkında çok sayıda kıymetli evraktan kaynaklanan dava bulunduğu tespit edilmiş olup İstanbul BAM 44 H.D.'nin 2022/945 esas 2024/2047 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere "...aleyhine benzer yönde birçok dava açılmış olması... Dikkate alındığında çekin davalı ....tarafından iyi niyetli nisabından bahsedilemeyeceği , menfi tespit isteminin kabulü gerektiği, çekin meşru hamili olan dava dışı lehtar elinde iken çalındığı, çek bedelinin lehtara ödendiğine dair somut delil bulunmadığı bu nedenle çekin istirdadını lehtarın talep etmesi gerektiği....." denildiğinden çeki takibe koyan ...'in TTK 792.maddesine göre iyi niyetli konumunda bulunmadığı hatta ağır kusurlu bulunduğu ayrıca çekteki diğer cirantalar - davalılarında kendi aralarında ticari ilişki olduğunu ispat edememeleri nedeniyle asıl dosya yönünden davacı - lehtarın çek ve icra dosyasından kaynaklı olarak davalılara borçlu bulunmadığının tespitine, çekin ...'ten istirdatı ile davacıya verilmesine, davacının icra takibinin ve ödeme emrinin iptaline yönelik talebi konusunda mahkememiz görevli olmadığından davacının bu taleplerinin reddine, yukarıda da açıklandığı üzere çeki takibe koyan ...'in çeki iktisapta ağır kusurlu olduğu, ( hakkında kıymetli evraktan kaynaklanan benzer mahiyette birçok dava bulunması nedeniyle ) bu nedenle İİK 72/5.maddesi dikkate alınarak, icra takip çıkış miktarı olan 469.092,52TL alacak üzerinden %20 oranında hesaplanan 93.818,50TL kötü niyet tazminatının ...'ten alınarak asıl dosya davacısına verilmesine, birleşen dava yönünden ise davacı-keşideci olan ...'ın söz konusu çek ve icra dosyası nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine yine İİK 72/5.maddesi gereğince icra takip çıkış miktarı olan 469.092,52TL alacak üzerinden %20 oranında hesaplanan 93.818,50TL kötü niyet tazminatının ...'ten alınarak birleşen dosya davacısına verilmesine karar vermek gerekmiş ayrıca yargılama ve vekalet ücreti tespit edilirken ... icra takibini yaptığından icra takip miktarı olan 469.092,52TL üzerinden , diğer davalılar yönünden ise çek miktarı olan 424.155,30TL esas alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
A-Asıl Dosya Yönünden;
1-Keşidecisi ... ... ... Limited Şirketi, lehtarı ... ... A.Ş olan 424.155,30 TL bedelli 03/02/2023 keşide tarihli, ... seri nolu çek ve bu çekin takibe konulduğu .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından dolayı, davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine,
2-Keşidecisi ... ... ... Limited Şirketi, lehtarı ... ... A.Ş olan 424.155,30 TL bedelli 03/02/2023 keşide tarihli, ... seri nolu çekin davalı ...'tin istirdadı ile davacıya verilmesine,
3-Davacının icra takibinin ve ödeme emrinin iptaline yönelik talebi konusunda mahkememiz görevli olmadığından davacının buna yönelik taleplerinin reddine,
4-93.818,50 TL kötü niyet tazminatının ...'ten alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden 74.363,88 TL (davalılar ... , ... ......Ltd Şti , ... ...... Ltd Şti açısından 67.623,30TL vekalet ücret limiti ile sorumlu olmak kaydı ile ) vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından peşin yatırılan 10.007,60TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 205,5‬0TL ilk masraf, 3.750,00TL bilirkişi ücreti, 2.515,00TL tebligat ve yargılama gideri olmak üzere toplam 6.470,5‬0TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Bu dava sebebiyle 32.043,71TL karar ve ilam harcı alınması gerektiğinden peşin alınan 10.007,60TL 'nin mahsubu ile kalan 22.036,11‬TL karar ve ilam harcının (davalılar ... , ... Tekstil...Ltd Şti , ... Plastik... Ltd Şti açısından 18.966,44‬TL karar ve ilam harcı limiti ile sorumlu olmak kaydı ile ) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
B-Birleşen Dava Yönünden;
1-Keşidecisi ... ... ... Limited Şirketi, lehtarı ... ... A.Ş olan 424.155,30 TL bedelli 03/02/2023 keşide tarihli, ... seri nolu çek ve bu çekin takibe konulduğu .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından dolayı, davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine,
2-93.818,50 TL kötü niyet tazminatının ...'ten alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacının icra takibinin iptaline yönelik talebi konusunda mahkememiz görevli olmadığından davacının buna yönelik talebinin reddine,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden 74.363,88 TL (davalılar ... , ... ... ...Ltd Şti , ... ...... Ltd Şti açısından 67.623,30TL vekalet ücret limiti ile sorumlu olmak kaydı ile ) vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından peşin yatırılan (dava da 7.243,52 TL + tamamlama harcı 767,41TL olmak üzere toplam =) 8.010,93‬TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 205,5‬0TL ilk masraf, 5.250‬,00TL bilirkişi ücreti, 2.978,25‬TL tebligat ve tezkere gideri olmak üzere toplam 8.433,75‬TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yazı işleri müdürlüğünce resen ilgilisine iadesine,
8-Bu dava sebebiyle 32.043,71TL karar ve ilam harcı alınması gerektiğinden peşin alınan 8.010,93TL 'nin mahsubu ile kalan 24.032,78‬ TL karar ve ilam harcının (davalılar ... , ... ... ...Ltd Şti , ... ... ... Ltd Şti açısından 20.963,11TL karar ve ilam harcı limiti ile sorumlu olmak kaydı ile ) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
Asıl dosya ve birleşen dosya davacı vekillerinin yüzüne karşı davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı.15/05/2025

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır

Full & Egal Universal Law Academy