T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/279 Esas
KARAR NO: 2024/644
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/04/2023
KARAR TARİHİ: 30/09/2024
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2023/307 Esas sayılı
DOSYASINDA:
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/05/2023
KARAR TARİHİ: 13/11/2023
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı dosyası kambiyo senetlerine özgü icra takibi kapsamında müvekkili tarafından 16/02/2023 tarihli ödeme emri tebliğ alındığını, takibe konulan senetteki imzanın müvekkiline ait olmadığından takibe itiraz edildiğini, icra takibine konu çek hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas, 2023/330 sayılı Karar sayılı dosyası üzerinden çekin iptal kararı verildiğini, takibe konu çek müvekkilinin rızası ve bilgisi dışında elinden çıkmış ve kaybolduğunu, muhattap banka tarafındanda da çekin arka yüzüne açıkça yazıldığını, davacı müvekkilinin davalı yana ve çekte yer alan diğer cirantalara hiçbir borcu bulunmadığını, takibe konu çekin ... TİCARET A.Ş. yetkilisine teslim edildikten sonra kaybolduğunu, davacı müvekkilinin çekte bulunan diğer cirantalarda arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığını, işbu sebeple borca faize ve diğer tüm ferilerine açıkça itiraz ettiklerini, söz konusu icra takibinin müvekkili yönü ile iptal edilmesi gerektiğini, izah edilen nedenlerle, takibe dayanak çek hakkında ödemeden men kararı verilmiş olması sebebi ile davanın kabulüne, icra dosyasına dayanak teşkil eden çekin mahkeme kararı ile iptal edilmiş olması sebebi ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, dava sonuçlanıncaya kadar tedbirin .... İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı icra takibinin öncelikle teminatsız, olmaz ise İİK m.72 ve devamında düzenlenen şartlar doğrultusunda ihtiyati tedbir kararı verilerek icra veznesine girecek paranın davalıya ödenmemesine karar verilmesini, .... İcra Dairesi 2023/... esas sayılı haksız icra takibinin durdurulmasına, takibe konu olan çekin iptaline, haksız olan alacaklı-davalının asıl alacağın %20′ sinden aşağı olmamak üzere tazminata, alacağın %10′ u oranında para cezasına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf, çekin kendileri tarafından keşide edildiğini, çekteki imzalarına itiraz etmediklerini/çekin kendileri tarafından düzenlendiğini ikrar ettiğini, bu durumda davacı tarafın çekteki imzasını ikrar etmekle birlikte kıymetli evrak hukukunun sonucu olarak yetkili hamile karşı olan borç sorumluluğunu kabul ettiğini, zira cironun kabulü, çekin ve ona bağlı sorumlulukların varlığının da kabulü sonucunu doğurduğunu, müvekkili firmanın karşı tarafın dava konusu çekin kargoda kayblduğunu, savcılığa başvurulduğuna ve çek iptali istemli dava açıldığına yönelik iddiaları ile herhangi bir alakası ve bilgisi bulunmadığını, davalı müvekkili firmanın nakit ihtiyacı sebebi ile iktisap etmiş olduğu söz konusu çeki yasaya ve usule uygun olarak tahsili yoluna gittiğini, bu sebeple iyiniyetli üçüncü kişi olan davalı müvekkili firma dava konusu çekin sıhhatli biçimde birbirini takip eden ciro zinciri içerisinde bulunan yetkili ve meşru hamili olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, söz konusu çekin üzerindeki ciro silsilesi tam ve birbirini düzgünce takip eden cirolardan oluşmakta olduğunu, Türk Ticaret Kanunu Madde 790 göz önüne alındığında davalı müvekkilinin çekin meşru hamili olduğunu, davacının dava konusu çekin iptali davasını 22/11/2022 tarihinde ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... E. Sayılı dosya ile talep ettiğini, 15/03/2023 tarihinde çekin iptaline karar verildiğini, ancak söz konusu çekin ödeme 07/02/2023 tarihinde taraflarınca süresinde bankaya ibraz edildiğini, ödemeden men yasağı kararı verildiğine dair çekin arkasına yazıldığını, taraflarınca .... İcra Müdürlüğü 2023/... Esas sayılı dosyası ile 14/02/2023 tarihinde takibe geçildiğini, izah edilen nedenlerle, davacı tarafça haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen işbu davanın, tazminat ve sair diğer taleplerinin reddine, davacı aleyhine alacağın %20 oranından az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı dosyası kambiyo senetlerine özgü icra takibi kapsamında müvekkiline gönderilen 29/032023 tarihli ödeme emri, müvekkili tarafından 28/04/2023 tarihinde tebliğ alındığını, icra takibine konu çekin müvekkilinin rızası ve bilgisi dışında elinden çıktığını, işbu icra takibine konu çek hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... Esas Karar No: 2023/... sayılı dosyası üzerinden çek iptal kararı olduğunu, muhatap banka tarafından çekin arka yüzüne açıkça derç edildiğini, davalı tarafından bu durum bilinilmesine rağmen haksız, hukuka aykırı ve kötü niyetli olarak müvekkili aleyhine icra takibine geçildiğini, dava konusu iptal edilen çekler ile alakalı ... Cumhuriyet Başsavcılığı 2023/... Soruşturma Dosyası ve ... Cumhuriyet Başsavcılığı 2023/... Soruşturma dosyaları üzerinden suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturmanın devam ettiğini, takibe dayanak çek hakkında ödemeden men kararı verilmiş olması sebebi ile davanın kabulüne, icra dosyasına dayanak teşkil eden çekin mahkeme kararı ile iptal edilmiş olması sebebi ile müvekkilin borçlu olmadığının tespitine, dava sonuçlanıncaya kadar tedbirin .... İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı dosyası icra takibinin öncelikle teminatsız, olmaz ise iik m.72 ve devamında düzenlenen şartlar doğrultusunda ihtiyati tedbir kararı verilerek icra veznesine girecek paranın davalıya ödenmemesine karar verilmesini, .... İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı dosyası haksız icra takibinin iptaline, takibe konu olan çekin iptaline, haksız olan alacaklı-davalının asıl alacağın %20′ sinden aşağı olmamak üzere tazminata, alacağın %10′ u oranında para cezasına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine dair karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından, müvekkilin yetkili ve meşru hamili olduğu ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait, 15.03.2023 keşide tarihli ve ... Seri No.lu 250.000,00-TL bedelli çekten dolayı taraflarınca .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra dosyasında borca itiraza yönelik açılan dava dilekçesine binaen Mahkemenizin 2023/... Esas sayılı dosyası ile görülmekte olduğunu, işbu davaya ilişkin dava dilekçesinde ileri sürülen hususlar tamamen gerçek dışı ve hukuki dayanaktan yoksun olup işbu sebeple davanın reddini, davacı tarafın, çekin, kendileri tarafından keşide edildiğini, çekteki imzalarına itiraz etmediklerini/çekin kendileri tarafından düzenlendiğini ikrar ettiklerini, bu durumda davacı tarafın çekteki imzasını ikrar ettiğini, kıymetli evrakın hukukunun sonucu olarak yetkili hamile karşı olan borç sorumluluğunu kabul etmiş bulunduğunu, zira cironun kabulü, çekin ve ona bağlı sorumlulukların varlığının da kabulü sonucunu doğurduğunu, dolayısıyla davacının kambiyo sorumluluğunun bulunduğu hususunda herhangi bir tartışma bulunmadığını, bu itibarla haksız yere işbu davayı ikame eden davacının taleplerinin reddini gerektiğini, müvekkili firma nakit ihtiyacı sebebi ile iktisap etmiş olduğu söz konusu çeki yasaya ve usule uygun olarak tahsili yoluna gittiğini, bu sebeple iyiniyetli üçüncü kişi olan davalı müvekkil firma dava konusu çekin sıhhatli biçimde birbirini takip eden ciro zinciri içerisinde bulunan yetkili ve meşru hamili olduğundan davanın reddini, müvekkili firmanın çeki kendisine ciro eden firma ile arasındaki ticari ilişkiyi ve çek bedelini tahsil etmek için yasal yollara sahip olduğunu, davacı tarafın, davacı tarafça haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen işbu davanın, tazminat ve sair diğer taleplerinin
reddine, davacı aleyhine alacağın %20 oranından az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,
ESAS DOSYA UYUŞMAZLIK NOKTALARI: Dava; Davalının ... İcra dairesinin 2023/... Esas sayılı dosyasından davacı ve diğer borçlular hakkında takip konusu yaptığı 07/02/2023 tarihli ... seri nolu 90.000,00TL lik çek hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... Esas sayılı dosyasından iptal kararı verildiği iddiası ile; davacının davalıya yönelik menfi tespit, takibin ve çekip iptaline ilişkin davası olduğu görüldü.
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2023/ ... ESAS SAYILI DOSYA UYUŞMAZLIK NOKTALARI: Dava; Davalının ... İcra dairesinin 2023/... Esas sayılı dosyasından davacı ve diğer borçlular hakkında takip konusu yaptığı 15/03/2023 tarihli ... seri nolu 250.000,00TL lik çek hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/... Esas sayılı dosyasından iptal kararı verildiği iddiası ile; davacının davalıya yönelik menfi tespit, takibin ve çekip iptaline ilişkin davası olduğu görüldü.
Mahkememizin 19/02/2024 tarihli duruşmasında, dosyanın mali müşavir ve Ticaret Hukuku nitelikli hesap uzmanından oluşan 2 kişilik bilirkişi heyetine teslimi ile; esas ve birleşen dosyaya uyuşmazlık noktaları hakkında ayrı ayrı değerlendirme ve görüş içerecek şekilde rapor düzenlenilmesine istenilmesine karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasına tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.
Raporda özetle; "Dava dosyasında tüm belgelerin kapsamı itibariyle yapılan incelemeler ışığında,
1. Davacı ... SAN.TİC. A.Ş.nin USB bellek içeriğinde sadece “E-DEFTER olarak 2023 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan,Mayıs,Haziran,Temmuz, Ağustos ve Eylül ayları yevmiye ve defter-i kebir kayıtları” mevcut olduğu,
Davaya konu çekin keşide tarihi 18.11.2022 olduğundan, davacının dosyaya sunduğu ticari defterlerin davaya konu çeklerin keşide tarihi sonrası tarihteki bilgileri içerdiğinden, davacının dosyaya sunduğu ticari kayıtlardan davaya konu çeklerin ticari defterlerine kaydını ve hangi fatura/cari ilişki karşılığı dava dışı ... teslim edildiğini dosyadaki bilgiler ile kontrol edilme imkanı olmadığı,
Ancak; davacının bağlı olduğu ... Vergi Dairesi'nin müzekkereye cevaben dosyaya gönderdiği davacıya ait 2022 Form BA'ya göre; davacının dava dışı ... a.Ş. den 15 adet fatura ile matrah 1.030.252,00 -TL lik mal/hizmet alış beyanı olduğu ve davacının dava dışı ... San.Tic.A.Ş. ile ticari ilişkisinin mevcut olduğunun anlaşıldığı,
2. Davalı ...'nin dosyaya ticari defter kayıtlarını sunmadığı, sadece kendinden önce ciranta ... ve TİCARET A.Ş.ne düzenlenmiş 19.12.2022 Tarihli (4.346.520 TL) Kdv dahil 5.128.893,60 TL bedelli e-Arşiv fatura fotokopisini dosyaya sunduğunun görüldüğü,
Davalı ... 'nin bağlı olduğu ... Vergi Dairesi'nin müzekkereye cevaben dosyaya gönderdiği davalının 2022” Form BS beyanında ...'e düzenlenmiş 6 adet matrah 26.677.488,63 -TL mal/hizmet satışını vergi dairesine beyan ettiğinin görüldüğü,
Ancak. ciranta ... 'in bağlı olduğu ... Vergi Dairesi'nin müzekkereye cevap yazısında ... 'in sicil kayıtları incelendiğinde; bu firmanın çeklerin keşide cx çok önceki bir tarihte (30.11.2017) de RESEN TERK olduğunun kayıtlardan anlaşıldığı, davalının davaya konu çeklerin ciro tarihinde ticari faaliyette olmayan bu şirket ile davalı ... 'in ticari ilişkisinin mevcudiyetinden söz edilemeyeceğinden,
Neticeten ; davalı ... 'in kendinden önce ciranta ... ile ticari ilişkisi olmayacağı ve ticari ilişki nedeniyle davaya konu çekleri teslim almasının imkan dahilinde olamayacağı kanaatine varıldığı,
3. Mahkemece verilmiş bulunan esas dava ve birleşen dosyada söz konusu edilen çekler hakkında ... Asliye Ticaret mahkemesinin 15.3.2023 tarih ve 2022/... E.- 2023/... K sayılı zayi nedeniyle verilen iptal kararının iptali yoluna gidildiğine ilişkin dosyada belge bulunmadığı" belirtilmiştir.
GEREKÇE :
Dava dosyasındaki ticari bilgi belgeler, vergi dairesinin müzekkere ile dosyaya gönderdiği karşılıklı BA/BS beyan karşılaştırması raporu ve tarafların ticari defter kayıtları birlikte değerlendirildiğinde; Esas ve birleşen dosya takiplerine konu her iki çekin davacı emrine keşide edildiklerinin çek metinlerinden anlaşıldığı, çeklerin kaybolması üzerine davacı tarafından iptal davası açılarak iptal kararı verildiği, çekleri elinde bulundurup icra takibine konu eden davalı ... tarafından ticari defter kayıtları dosyaya sunulmadığı, davaya konu çekin ticari defter giriş kaydı ve ticari defterlerde hangi fatura/cari ilişki karşılığı dava dışı ... GIDA teslim edildiğinin tetkik edilemediği, dosyaya kendinden önce ciranta ... ... A.Ş.ne düzenlenmiş 19.12.2022 Tarih ... nolu (4.346.520 TL) KDV dahil 5.128.893,60 TL bedelli e-Arşiv faturayı dosyaya sunduğu ancak, faturada görünen ... ... A.Ş. şirketine sattığı belirtilen malların ticari defterlerinde stoklarda olup olmadığı ve bu malların ...'e nasıl sevk edildiğinde dair sevk irsaliyesi vb. ticari belgeleri dosyaya sunmadığı, davalıya ait 2022 Form BS beyanında ... 'e düzenlenmiş 6 adet matrah 26.677.488,63 -TL mal/hizmet satışı beyanı olduğunun görüldüğü, ancak ...'in sicil kayıtlarına göre bu firmanın 30.11.2017 tarihinde RESEN TERK olduğu, faaliyette olmayan bu şirket ile davalı ... 'in ticari ilişkisinin mevcudiyetinden söz edilemeyeceği, davalı ... 'in kendinden önce ciranta ... ile ticari ilişkisi olmayacağı ve ticari ilişki nedeniyle davaya konu çekleri teslim almasının imkan dahilinde olamayacağı, esas dava ve birleşen dosyada söz konusu edilen çekler hakkında ... Asliye Ticaret mahkemesinin 15.3.2023 tarih ve 2022/... E.- 2023/330 K sayılı zayi nedeniyle verilen iptal kararının iptali yoluna gidildiğine ilişkin dosyada belge bulunmadığı anlaşılmakla, bilirkişi raporunun denetime uygun, hüküm kurmaya elverişli olduğu göz önüne alınarak, esas dosya yönünden; davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğü 2023/... esas sayılı takip dosyasına konu 07/02/2023 tarihli ... seri numaralı 90.000 TL bedelli çek ve bu takip dosyası yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalıdan önce takip ve dava konusu çekte başka cirantalar bulunması nedeni ile kötü niyet sabit görülmediğinden davacının tazminat ve para cezası taleplerinin reddine,
Birleşen mahkememizin 2023/... esas sayılı dosyası yönünden davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğü 2023/... esas sayılı takip dosyasına konu 15/03/2023 tarihli ... seri numaralı 250.000 TL bedelli çek ve bu takip dosyası yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalıdan önce takip ve dava konusu çekte başka cirantalar bulunması
nedeni ile kötü niyet sabit görülmediğinden davacının tazminat ve para cezası taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
ESAS DOSYA YÖNÜNDEN;
1 A) Davanın Kabulü ile .... İcra Müdürlüğü 2023/... esas sayılı takip dosyasına konu 07/02/2023 tarihli ... seri numaralı 90.000 TL bedelli çek ve bu takip dosyası yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
1 B) Davalıdan önce takip ve dava konusu çekte başka cirantalar bulunması nedeni ile kötü niyet sabit görülmediğinden davacının tazminat ve para cezası taleplerinin reddine,
1 C) Alınması gerekli 6.147,90 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.698,46 TL'nin düşümü ile eksik kalan 4.449,44 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
1 D) Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
1 E) Davacı tarafından yapılan (205,50 TL ilk masrafı + 170,78 TL peşin harç + 110,00 TL posta masrafı+ 8.000,00 TL bilirkişi ücreti) olmak üzere toplam 8.486,28 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
1 F) Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
2- BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2023/... ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN :
2 A) Davanın Kabulü ile .... İcra Müdürlüğü 2023/... esas sayılı takip dosyasına konu 15/03/2023 tarihli ... seri numaralı 250.000 TL bedelli çek ve bu takip dosyası yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2 B) Davalıdan önce takip ve dava konusu çekte başka cirantalar bulunması nedeni ile kötü niyet sabit görülmediğinden davacının tazminat ve para cezası taleplerinin reddine,
2 C) Alınması gerekli 17.077,50 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 4.725,47 4.725,47 TL'nin düşümü ile eksik kalan 12.352,03 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
2 D) Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2 E) Davacı tarafından yapılan (205,50 TL ilk masrafı + 4.725,47 TL peşin harç + 100,00 TL posta masrafı) olmak üzere toplam 5.030,97 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2 F) Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/09/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır