T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/389 Esas
KARAR NO:2025/396
DAVA:Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:07/06/2023
KARAR TARİHİ:02/06/2025
BİRLEŞEN ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... ESAS, ... KARAR SAYILI DOSYASI
DAVA:Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ:20/09/2023
KARAR TARİHİ:29/09/2023
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ESAS DOSYA
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilİ ile davalı arasında, ... tank olacak şekilde, brüt 43.603,33 kg yağın (...), toplamda 56.684,33 USD bedelle satışı konusunda anlaşmaya varıldığını, anlaşma kapsamında taraflarca proforma fatura üzerinde taraflarca mutabık kalındığını, bu doğrultuda müvekkili tarafından ürünler İran'da hazırlandığını ve Türkiye'ye getirildiğini, davacı tarafından davalıya, 13/09/2022 tarihli 28.160,16 USD ve aynı tarihli 28.524,17 USD bedelli iki ayrı satış faturası da kesilerek gönderildiğini, davalı tarafından müvekkiline peşinat olarak 29.615,46 USD karşılığı TL ödendiğini, ancak müvekkilinin bakiye alacağının ödenmediğini, ürünlerin davalıya teslimi üzerine anlaşma kapsamında davalının davacıya bakiye 27.068,87 USD daha ödemesi gerekirken ödemediğini, davalıya bakiye borcunu ödemesi için ihtarname gönderilmiş ise de davalı cevaben ödeme yapmayacağını bildirdiğini, davalının ödeme yapmaktan imtina ettiğine dair gerekçesinde, ürünlerin kararlaştırılan özellikleri haiz olmadığını ileri sürmüş ise de, davalının ürünleri teslim almadan evvel ürünler üzerinde yaptırılan tüm test ve analizlerde, ürünlerin usulüne ve kararlaştırılan özelliklerine uygun olduğu tespit edildiğini, arz olunan ve resen nazara alınacak sebeplerle, fazlaya ve munzam zarara dair her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla; Davacının davalıdan olan alacak miktarının tespitine ve ileride taleplerini artırmak üzere şimdilik 1.000 USD'nin, fatura tarihi olan 13/09/2022 tarihinden itibaren işlemiş ticari avans faizi veya dövize işleyen en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı birleşen dosya davalı vekilinin 03/03/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Davanın kabulüne, 27.068,87 USD'nin, fatura tarihi olan 13/09/2022 tarihinden (veya ihtarname tarihi olan 09/11/2022'den yahut ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 14/11/2022'den) itibaren işlemiş ticari avans faizi (veya dövize işleyen en yüksek faizi) ile birlikte davalıdan tahsiline, davalının birleşen karşı davasının ise reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... ESAS, ... KARAR SAYILI DOSYASI
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin madeni yağ üretimini yapmakta olduğunu, müvekkili şirketi ile davalı arasında ticari ilişki bulunduğunu, müvekkil şirketin davalı firmadan madeni yağ üretiminde kullanılmak üzere, davalı ile ... tank toplamda 43.603,33 Ton baz yağın 56.684,33 Amerikan Doları bedelle alımı ile ilgili davalı ile anlaşmala yapıldığı, müvekkil şirket ürünlerde bozukluk tespit ettiğini ve davalıya bildirdiğini, mallardaki ayıbın hukuki olarak da tespit olunması amacıyla ... ... Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırıldığını, müvekkilinin mağdur olduğunu, fazlaya ve munzam zarara dair her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla davacının davalıdan olan alacak miktarın tespitine ve ileride talebimizi artırmak üzere kısmi olarak şimdilik 1.000 USD'sinin, ödeme tarihi olana 05/09/2022 tarihinden (itibaren işlemiş ticari avans faizi veya dövize işleyen en yüksek faizi ) ile birlikte davalıdan tahsiline, açılan davanın İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/389 esas sayılı dosyasıyla bağlantılı olması sebebiyle ilgili dosya ile birleştirilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında, ... tank olacak şekilde, brüt 43.603,33 kg yağın (...), toplamda 56.684,33 USD bedelle satışı konusunda anlaşmaya varıldığını, anlaşma kapsamında taraflarca proforma fatura üzerinde taraflarca mutabık kalındığını, bu doğrultuda müvekkili tarafından ürünler İran'da hazırlandığını ve Türkiye'ye getirildiğini, davacı tarafından davalıya, 13/09/2022 tarihli 28.160,16 USD ve aynı tarihli
28.524,17 USD bedelli iki ayrı satış faturası da kesilerek gönderildiğini, davalı tarafından müvekkiline peşinat olarak 29.615,46 USD karşılığı TL ödendiğini, ürünlerin davalıya teslimi üzerine anlaşma kapsamında davalının davacıya bakiye 27.068,87 USD daha ödemesi gerekirken ödemediğini, davalıya bakiye borcunu ödemesi için ihtarname gönderilmiş ise de davalı cevaben ödeme yapmayacağını bildirdiğini, davalının ödeme yapmaktan imtina ettiğine dair gerekçesinde, ürünlerin kararlaştırılan özellikleri haiz olmadığını ileri sürmüş ise de, davalının ürünleri teslim almadan evvel ürünler üzerinde yaptırılan tüm test ve analizlerde, ürünlerin usulüne ve kararlaştırılan özelliklerine uygun olduğu tespit edildiğini, ... firmasının 14 Ekim 2023 tarihinde direkt olarak ürünün ve masrafların iadesini istediğini, ancak 3 Kasım 2022 tarihine gelindiğinde ürünü kullanılıp kullanılmayacağını bilmediklerini ancak kalan ödeme konusunda ton başına 350 USD indirim yapılırsa, ödenmesi gereken kalan bakiyeyi 3 aylık çek vererek kapatabileceklerini ilettiklerini, ... firmasının, alınan ve ayıplı çıktığı iddia edilen ürünlerin fabrikada yer kapladığını, kullanılmayacağını söyleyerek, ödeme yapıp konuyu kapatmak istediğini, bu konuya yapılan konuşmalarda da ısrarla ton başı 300 USD indirim istendiğini, ısrarlı uzlaşıya rağmen ... firmasının, ürünlerinin kalitesine güveni ve ... Gümrük bölgesinde yapılan SGS sonuçlarına dayanarak ayıplı ürün iddialarını kabul etmediğini, arz olunan ve resen nazara alınacak sebeplerle, fazlaya ve munzam zarara dair her türlü dava ve talep haklar saklı kalmak kaydıyla; davalının birleşen karşı davasının reddine, kök davamızın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Deliller; Dosya mevcudu, birleşen ... ATM ... Esas sayılı dosyası, müzekkere cevapları, ... 3 Sulh Hukuk mahkemesi ... D. İş sayılı dosyası ve bilirkişi raporudur.
Mahkememizin 06/11/2023 tarihli ön inceleme duruşmasında; Esas ve birleşen dosya davacılarının isimlerini bildirdikleri tanıkları beyanlarının alınması için adreslerine göre işlem yapılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizin 01/04/2024 tarihli duruşmasında; Davacı Birleşen Davalının Tanığı ...'nin hazır olduğu görüldü, huzura alındı. Engel hali yok usulüne uygun bir şekilde yemini yaptırıldı.
Tanığa uyuşmazlık konuları özetlenerek bildikleri soruldu: 2016 yılından beri davacı firmanın işlerini takip ediyorum finansal işlerini de takip ediyorum, davacı İran'dan Türkiye'ye base oil yağlarını getirip türkiye deki müşterilerine satıyor, davalı şirket bizimle irtibata geçti base oil yağa ihtiyacı olduğunu söyledi biz bunun üzerine ürünün analiz için numunesini kendilerine gönderdik kabul ettiler sipariş verdiler 43 tonluk yaklaşık 56.000,00 USD kısmı için sipariş verdiler paranın yarısını da peşin verdiler, ürünü biz ... Gümrüğüne getirttirdik kalan kısmı için de fatura kestik mail ile üç kez irtibata geçtik ürünün geldiğini şahit numune ile birlikte gelip teslim almalarını söyledik, gelip orada analizlerini yapmadılar ısrarla kendi yerimizde yapacağız dediler 14 eylül 2022 tarihinde gümrükte mal onlara devredildi mal bizden çıktı yaklaşık 1 ay sonra 14 ekim 2022 tarihinde üründe sorun olduğunu söylediler 1 hafta sonra ürünün üst kısmında örnek aldığımızda sorun yok ancak alt kısmından numune aldığımızda içerisinde su ve karışık madde var dediler, bizde ürünün kendilerine devrinin üzerinden 1 aylık süre geçtiğinden hangi koşullarda saklandığını bilmediğimizden bu sorumluluğu kabul etmedik ürünümüz ayıplı değildi zamanında da gümrükte gelip inceleme yapmamışlardı kendi iş yerlerindeki akıbetini bilmediğimiz için onların beyanlarına itibar etmedik, ondan yaklaşık bir 10 gün sonra (03/11/2022 sanırım) ton başı 350 USD indirim yapılırsa kalan ödemeyi yapabileceklerini mail ile söylediler, ürünümüze güvendiğimizden ve ayıpsız olarak kendilerine teslim ettiğimizden kalan alacağımızı talep ettik onlar kabul etmeyince dava konusu oldu. Biz 10 eylül 2022 tarihli mailimizde şahit numune ile gümrükte ürünü kontrol etmeden almaları halinde bir daha itirazda bulunamayacaklarını kendilerine bildirmiştik. Bilgi ve görgüm bundan ibarettir, dedi.
Davalı vekilinin talebi üzerine; davacının işlerini takip etmek banka işlerini takip etmek konusuna bana noterden verdikleri vekaletname vardır ben bu vekaletname ile işleri takip ederim, şirketin hissedarı ya da yönetici değilim, dedi
Beyanı okundu. İmzası alındı.
Mahkememizin 01/04/2024 tarihli duruşmasında; ... 3 Sulh Hukuk Mahkemesi ... Değişik İş sayılı dosyasının ikmali ve taraf vekillerine dinlenen tanık anlatımlarına karşı var ise beyanları ile uyuşmazlık konusu ticari defter kayıt ve belgelerini sunmaları için belirtilen sürelerin dolmasının müteakip, dosyanın Kimyager, Mali Müşavir ve Borçlar Hukuku Nitelikli Hesap Uzmanından oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdii ile; esas ve birleşen dosyadan dava konusu yapılan ... tanıklık 43.603,33 ton baz yağın ayıplı olup olmadığı ayıplı ise ayıbın gizli ayıp niteliğinde olup olmadığı, ayıp var ise ayıplı hali ile kullanımının mümkün olup olmadığı, mümkün ise teslim tarihi itibari ile ayıplı halinin değeri, ayıp ihbarının süresinde ve usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, davacının bu yağlar için ne kadar ödeme yaptığı, bu yağ satımından dolayı tarafların birbirlerinden talep edebilecekleri alacaklarının olup olmadığı var ise ne kadar olduğu hususunda esas ve birleşen dosya yönünden ayrı ayrı değerlendirme, görüş ve hesaplama içerecek şekilde denetime elverişli gerekçeli rapor düzenlenilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasına 10/07/2024 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.
Bilirkişi raporunda özetle;" Tüm dosya kapsamı incelendiğinde;
1. ASIL DAVADA: Davacı ... tarafından ... tank, brüt 43.603,33kg. yağın (...), toplamda 56.684,33USD bedelle satışı hususunda davalıyla anlaştıklarını; davalı tarafından peşinat olarak 29.615,46USD.nin ödendiğini; ürünlerin Türkiye'ye getirilerek davalıya teslim edildiğini; ancak bakiye 27.068,87USD.nin ödenmediğini iddia etmiş ve şimdilik 1.000USD'nin fatura tarihi olan 13.09.2022 tarihinden (veya ihtarname tarihi olan 22.11.2022'den itibaren) işlemiş ticari avans faizi (veya dövize işleyen en yüksek faiz) ile birlikte tahsilinin talep edildiği, dosya kapsamında davacının alacaklı olup olmadığı hususunun teknik ve mali açıdan irdelendiği,
2. BİRLEŞEN DAVADA: Davacı ... tarafından davalıdan ... tank, brüt 43.603,33kg. yağın (...), toplamda 56.684,33USD bedelle satın alını, ürünlerdeki bozukluk tespit edilir edilmez 14.10.2022 tarihinde bunun davalıya bildirildiğini, iadenin talep edildiğini ve fakat sonuç alınamadığını; ... ... Hukuk Mahkemesi'nin ... dosyası ile bilirkişi raporunun aldırıldığını; bunun da davalıya tebliğ edildiğini; 05.09.2022 tarihinde davalıya 29.615,46USD.nin karşılığı olarak 50.000TL. Ödendiği davalıya 14.10.2022 tarihinde gönderdiği mail ile dönme hakkını kullandığını bildirdiğini iddia etmiş ve şimdilik 1.000USD.nin ödeme tarihi olan 05.09.2022 tarihinden itibaren işlemiş avans faizi ile veya dövize işleyen en yüksek faiz ile birlikte tahsilinin talep edildiği,
3. Borçlar mevzuatına yönelik inceleme yapıldığında: Dosyaya sunulan yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı; ancak dilekçeler incelendiğinde taraflar arasında TBK m. 207 hükmüne göre taşınır satış sözleşmesinin kurulduğu; buna göre ...'nın “alıcı”, ...'in ise satıcı” sıfatını haiz olduğu kanaatine varıldığı;
4. “dava konusu yapılan ... tanklık 43.603,33 ton baz yağın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın gizli ayıp niteliğinde olup olmadığı” hususunda teknik inceleme yapıldığında:
Analizleri yapılan numune örnekleri ile şahit numuneler arasında gerekli karşılaştırmalarda
A. Yukarıda belirtilen değerler itibariyle madeni base oil (baz yağların) yoğunluk, asit oranı, viskozite vb. fiziki direnç ve dayanım, gibi kimyasal etkisinin yeterli TÜPRAŞ SN 500 madeni mineral baz yağ şartlarını yeterli derecede karşılamadığı,
B. Uyuşmazlık konusu mineral (base oil) baz yağın nicelik ve nitelik bakımından parafanik ve naftanik özellikler barındırdığı ... değerlerine uygun olmadığı, mevzu bahis olayda teknik şartname ve sözleşmenin bulunmadığı,
C. ... amblemli base oil (baz yağ) IBC tanklarında mevcut ürünlerin analizler sonucu istenilen etkiye ve kimyasal terkip ve yapıya sahip olmadığından GİZLİ AYIPLI olduğu yönünde kuvvetli bulguların dosya kapsamında bulunduğu,
D. Mevcut koşullarda inceleme konusu mineral baz yağda ayıp çıkış sebebi ve kusur durumuna ilişkin teknik verilerin (madeni yağ üretim aşamasında yada taşıma ve depolama şartlarına bağlı etmenlerde) yeterli olmadığı, işbu nedenle dosya münderecatında bulunan veriler değerlendirildiğinde ise kuvvetli delil bulunmadığı ve menfi ya da müspet bir tespitin yapılamadığı, kuvvetle muhtemel teknik bir arıza (üretim formülasyonunda hata, taşıma sırasında oluşan oksidasyon ve/veya depolama şartlarında ürünün ortam ısısına bağlı aşırı ısınması vb.) ile oluştuğu ve içeriğin de bulunan kimyasal yapıya zincirleme reaksiyon ile sirayet ederek ayıplı ürün olayının meydana geldiği,
5. “ayıp var ise ayıplı hali ile kullanımının mümkün olup olmadığı, mümkün ise teslim tarihi itibari ile ayıplı halinin değeri” hususunda teknik inceleme yapıldığında:
A. İncelemeye konu madeni yağ ürünün kullanımının mümkün olup olmadığı yönündeki bulguların halihazırda üründen yeniden yapılacak teknik analizlere göre değerlendirilmesinin uygun olacağı,
B. Davalı firma tarafından ürün davacı tarafça ınmadan önce analiz vb. Yapılarak alınması yönünde beyanda bulunularak uygun ise alınması telkininde bulunulduğu işbu gerekli bilgilendirme yapıldığı, olayda kasıt unsuru bulunmadığı,
C. Takribi değer bakımından 1 ton baz yağ 1.015,63 YTL / 1,2720 USD: 798.45 USD VERGİLER HARİÇ FİYATI OLDUĞU, 1 TON BAS YAĞ 1.611,44 YTL/1,2720 USD: 1266.85 USD Vergiler Dahil fiyatı olduğu,
6. "ayıp ihbarının süresinde ve usulüne uygun yapılıp yapılmadığı” hususunda:
A. Teknik inceleme yapıldığında: Ürünlerdeki gizli ayıbın farkedilmesi ile birlikte alıcı ... şirketi tarafından satıcı ... şirketine hemen ayıp ihbarında bulunulduğu, derhal ayıbı bildirdiği,
B. Borçlar mevzuatına yönelik inceleme yapıldığında: Satış sözleşmesi uyarınca ayıptan sorumluluk (ayıba karşı tekeffül) kapsamında gizli ayıp halinde TBK m. 223/11 hükmünün son cümlesi! uyarınca “hemen” ayıbın satıcıya bildirilmesi/ihbar edilmesi gerektiği; bunun bir külfet olduğu; 6102 sayılı TTK'nın 18(3) maddesinin" Tacirler arasında diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden düşmeye dair ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığı ile taaahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır.”; işbu maddenin gerekçesinin ise “...(1) Hükümdeki şekil, geçerlilik şartı olmaktan çıkarılmış, ispat şartına dönüştürülmüştür. ...” şeklinde olduğu; bununla birlikte tacirler arasındaki satış sözleşmesinde ayıp ihbarının şeklinde ilişkin olarak ise Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin E. 2016/19104, K. 2017/7133, T. 19.10.2017 kararının “Dairemiz istikrarlı uygulamasında, ayıp ihbarlarının da (fesih sonucunu doğurabilceğini düşünerek) belirtilen yasa hükmündeki usullerle yapılması gerektiğini kabul etmektedir. Başka bir anlatımla Dairemiz uygulamasına göre tacirler arasındaki ayıplı mal satışından kaynaklanan uyuşmazlıklarda ayıp ihbarının tanıkla ispatı kabul edilmemektedir.” şeklinde olduğu; dosya kapsamı incelendiğinde alıcı ... şirketi tarafından satıcı ... şirketine TTK m. 18(3) hükmünde sayılan usuller ile ayıp ihbarında bulunulduğunun anlaşılamadığı; hal böyle olmakla ayıp ihbarının usulüne uygun şekilde yapılıp yapılmadığını takdirin, münhasıran Sayın Mahkeme'ye ait olduğu,
7. “davacının bu yağlar için ne kadar ödeme yaptığı” hususunda mali inceleme yapıldığında:
A. Davacı ... ENERJİ'nin davalı ...'ya 13.09.2022 tarihinde 21.661,66 Kg.“...” açıklamalı 28.160,16 USD (520.599,69 TL) bedelli ve 21.941,67 Kg. “...” açıklamalı 28.524,17 USD (527.329,18TL) bedelli 2 e-arşiv fatura düzenlediği,
Davanın taraflarının bağlı olduğu vergi dairelerinin müzekkere ile dosyaya gönderdiği KDV Ba/Bs formları incelendiğinde hem davacının hem de davalının işbu faturaları bağlı oldukları vergi dairelerine eksiksiz beyan ettiği,
İşbu 2 faturada davalıya satılan ürün toplamının 43.603,33 Kg, ürün satış bedelinin toplam 56.684,33 USD (karşılığı 1.047.928,87-TL) olduğu,
B. Dosyaya taraf beyanları ve dosyadaki ödeme bilgisi tetkik edildiğinde; davalı (birleşen dosyada davacı olan) ... SANAYİ VE TİCARET LTD.ŞTİ.nin davacıya proforma faturada belirtildiği şekilde mal bedelinin %50” şartı olarak 05.09.2022 Tarihinde (500.000 TL. karşılığı ) 29.615,46 USD ödediği, dosyadaki tüm bilgi belgeler kapsamında yapılan incelemede davalı (birleşen dosyada davacı olan) ... ..Ltd.Ştinin davacı ... ENERJİ ... A.Ş.ne (Fatura toplamı 56.684,33 USD- ödeme 29.615,46 USD =) 27.068,87 Usd bedeli ödemediğinin anlaşıldığı,
8. ASIL DAVADA: Alacak talebine yönelik olarak mali incelemenin yukarıda yapıldığı, takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu,
9. BİRLEŞEN DAVADA:
A. Mali inceleme neticesinde: Alıcı ... tarafından satıcı ...'e 05.09.2022 tarihinde (500.000TL.nin karşılığı olarak) 29.615,46 USD ödediği,
B. Borçlar mevzuatına yönelik inceleme yapıldığında: Birleşen davada alıcı ... tarafından ayıp iddiasına dayalı olarak davalıya 14.10.2022 tarihinde gönderdiği e-mail ile dönme hakkını kullandığını ve bundan ötürü davalıya ödediği bedelden şimdilik 1.000USD.nin iadesini talep etmiş olup eğer Sayın Mahkeme alıcı ... tarafından TTK m. 223/11 hükmünde süresinde ve usulüne uygun ayıp ihbarının davalıya karşı yapıldığı kabul edilir ise bu halde: Alıcı ... tarafından TBK m. 227/1,b.1 2 hükmünce sözleşmeden dönme yönündeki seçimlik hakkın kullanıldığı ifade edilmiş olsa bile dosya kapsamı incelendiğinde 6102 sayılı TTK'nın 18(3) maddesi gereğince sözleşmeden dönmeye ilişkin ayıp ihtarın “noter aracılığı ile taaahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile” yapıldığını gösteren delile rastlanmadığı; hal böyle olmakla sözleşmeden dönülüp dönülmediğini takdirin, münhasıran Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, eğer sözleşmeden dönmenin usulüne uygun şekilde yapıldığı kabul edilecek olur ise bu halde de alıcı ... tarafından satıcı ...'e ödenen satım bedelinin, TBK m. 77/son hükmü gereğince “sona eren sebebe dayalı olarak” sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca iadesinin talep edilebileceği " sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizin 09/09/2024 tarihli duruşmasında; Taraf vekillerinin kök rapora vaki itirazları ve beyanları irdelenip davalı birleşen dosya davacı vekilinin itirazları yanıtlanacak şekilde ek rapor düzenlenilmesine karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasına 23/11/2024 tarihli ek rapor düzenlenmiştir.
Ek raporda özetle;"Taraf vekillerinin kök rapora vaki itirazları ve beyanları ile tüm dosya kapsamı irdelendiğinde;
ASIL DAVADA: Davacı ... tarafından ... tank, brüt 43.603,33kg. yağın (...), toplamda 56.684,33USD bedelle satışı hususunda davalıyla anlaştıklarını; davalı tarafından peşinat olarak 29.615,46USD.nin ödendiğini; ürünlerin Türkiye'ye getirilerek davalıya teslim edildiğini; ancak bakiye 27.068,87USD.nin ödenmediğini iddia etmiş ve şimdilik 1.000USD'nin fatura tarihi olan 13.09.2022 tarihinden (veya ihtarname tarihi olan 22.11.2022'den itibaren) işlemiş ticari avans faizi (veya dövize işleyen en yüksek faiz) ile birlikte tahsilinin talep edildiği, dosya kapsamında davacının alacaklı olup olmadığı hususunun teknik ve mali açıdan irdelendiği,
2. BİRLEŞEN DAVADA: Davacı ... tarafından davalıdan ... tank,brüt 43.603,33kg. yağın (...), toplamda 56.684,33USD bedelle satın alındığını; ürünlerdeki bozukluk tespit edilir edilmez 14.10.2022 tarihinde bunun davalıya bildirildiğini; iadenin talep edildiğini ve fakat sonuç alınamadığını; ... ... Hukuk Mahkemesi'nin ... dosyası ile bilirkişi raporunun aldırıldığını; bunun da davalıya tebliğ edildiğini; 05.09.2022 tarihinde davalıya 29.615,46USD.nin karşılığı olarak 50.000TL. ödendiğini; davalıya 14.10.2022 tarihinde gönderdiği mail ile dönme hakkını kullandığını bildirdiğini iddia etmiş ve şimdilik 1.000USD.nin ödeme tarihi olan 05.09.2022 tarihinden itibaren işlemiş avans faizi ile veya dövize işleyen en yüksek faiz ile birlikte tahsilinin talep edildiği
3. Borçlar mevzuatına yönelik inceleme yapıldığında: Dosyaya sunulan yazılı bir sözleşmenin bulunmasa da dilekçelerde yer alan beyanlar incelendiğinde taraflar arasında TBK m. 207 hükmüne göre taşınır satış sözleşmesinin kurulduğu; buna göre ...'nın “alıcı”, ...'in ise “satıcı” sıfatını haiz olduğu kanaatine varıldığı;
4. 31.07.2024 tarihinde davacı vekili tarafından sunulmuş dilekçe, 19.07.2024 tarihinde davalı vekili tarafından sunulmuş dilekçe ve tüm dosya kapsamı gereğince yapılan teknik ve mali inceleme neticesinde, dosya münderecatında mübrez sunulan tüm belgeler incelenerek düzenlenen işbu ek raporda görüş ve kanaati değiştirecek düzeyde yeni bir bilgi, bulgu ve belgenin heyetimizin hazırladığı kök raporun ayrıntılı değerlendirilmesinde ve değişmesinde etkili olacak şekilde görülmediği, hazırlamış olduğumuz kök raporumuza sadık kaldığımızı değerlendirme ve bulgular bölümünde; re'sen belirtilen sebeplerden dolayı taraflara kusur izafe edilemeyeceği ve kök raporumuzda değişikliğe gidilmediği,
5. Hem teknik ve mali yönden değerlendirmede değişiklik olmadığı için hem de tüm dosya yeniden incelendiğinde, borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde de kök raporda belirtilen görüşte değişiklik olmadığı " değerlendirme ve tespitleri yapılmıştır.
GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,
Esas dosya uyuşmazlık noktaları; Taraflar arasında ... tank olacak şekilde bürüt 43.603,33 kg yağın toplam 56.684,33 USD bedelle satışı konusunda anlaşma olduğu, satışa konu ürünlerin davalıya teslim edilmesine rağmen bedelin eksik ödendiği iddiası ile kısmi dava olarak 1.000USD nin ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi talebine ilişkindir. Davacı ıslahla talebini 27.068,87 USD' ye yükseltmiştir.
Birleşen ... ATM ... Esas sayılı dosya uyuşmazlık noktaları; Taraflar arasında ... tank olacak şekilde bürüt 43.603,33 kg yağın toplam 56.684,33 USD bedelle satışı konusunda anlaşma olduğu, ancak teslim edilen ürünlerin ayıplı olduğu iddiası ile esas dosya davalısı ... tarafından esas dosya davacısına karşı ayıptan kaynaklanan alacak iddiasının tahsili talebine ilişkin 1.000USD nin 05/09/2022 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte esas dosya davacısı birleşen dosya davalısından tahsiline ilişkin talepli davadır.
Esas ve birleşen dava konusu ürünler aynıdır. Esas davada, satılan ürünün bakiye bedeli talep edilmektedir. Birleşen davada ise ürünün ayıplı olduğu iddiasıyla yapılan kısmi ödemenin iadesi talep edilmektedir. Ürünlerin satış bedeli yapılan ilk ödeme ve kalan bedeli tutarı ile ürünlerin satıcı tarafından alıcıya teslim edildiği hususlarında taraflar arasında uyuşmazlık yoktur.
Dava dosyasındaki bilgi belgeler, dosyaya ibraz edilen raporlar ve ... 3 Sulh Hukuk Mahkemesi ... Değişik İş sayılı dosyası birlikte değerlendirildiğinde; Dosyaya sunulan yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, ancak dilekçeler incelendiğinde taraflar arasında TBK m. 207 hükmüne göre taşınır satış sözleşmesinin kurulduğu; buna göre ...'nın “alıcı”, ...'in ise satıcı” sıfatını haiz olduğu anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamı ve denetime elverişli bilirkişi raporu dikkate alınarak; dava konusu yağların teslim alınmasından önce gerekli analizleri yapması hususunda satıcı esas davacının alıcıya telkinde
bulunulduğu buna rağmen alıcının herhangi bir analiz yapmadan ürünleri teslim aldığı, yaklaşık 1 ay sonra mail marifetiyle ayıp ve sözleşmeden dönme beyanınında bulunduğu, ürünün sıvı olması nedeniyle teslim edilen ürünle ayıplı olduğu tespit edilen ürününün aynı ürün olduğunun ve ayıbın önceden var olup olmadığı üretim ya da taşıma şartlarından mı yoksa elverişsiz muhafaza şartlarından mı kaynaklandığı hususunun bilirkişilerce tespit edilemediği, bu durumun sorumlusunun teslim aşamasında gerekli analizleri yapmayan alıcıya ait olduğu değerlendirilmiştir.
Dosya kapsamı incelendiğinde, alıcı ... şirketi tarafından satıcı ... şirketine TTK m. 18(3) hükmünde sayılan usuller ile ayıp ihbarında bulunulduğunun ispatlanamadığı, ayıp ve fesih bildiriminin mail marifetiyle yapıldığı görülmüştür.
Dava konusu satımda davacı birleşen dosya davalısına izafe edilecek bir kusurun bulunmadığı, teslim alım sürecinde gerekli analizleri yapmayan ve TTK 18 maddesine göre ayıp ve fesih bildiriminde bulunan davalı birleşen davacının basiretli bir iş adamı gibi hareket etmediği, ayıp ve fesih bildiriminin şekil itibariyle geçersiz olduğu, alıcıdan kaynaklı sebeplerle ürün ayıbının teslimden önce var olup olmadığı alıcının elinde mevcut olan ürünün (ürünün sıvı niteliği itibariyle) satıcının teslim ettiği ürün olup olmadığı olgularının bilirkişilerce tespit edilemediği anlaşılmakla alıcının satın ve teslim aldığı ürünlerin bakiye bedellerini ödemekle yükümlü olduğu, usulünce ve objektif delillerle ispat edilemeyen ayıp olgusu ve fesih beyanına itibar edilemeyeceği alıcının ödediği ürün peşinatını geri talep edemeyeceği kanaatine varılmakla esas davanını kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1-ESAS DAVA YÖNÜNDEN;
Davanın kabulü ile; 27.068,87 USD nin temerrüt tarihi olan 14/11/2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi gereği, kamu bankalarınca yıllık USD mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
1A) Alınması gerekli 42.708,26 TL karar ve ilam harcından alınan ( 350,09 TL peşin harç + 10.240,00 TL ıslah harcı ) olmak üzere toplam 10.590,09 TL'nin düşümü ile eksik kalan 32.118,17 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile maliyeye gelir kaydedilmesine,
1B)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 97.782,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
1C)Davacısı tarafından yapılan ( 205,50 TL ilk masraf + 350,09 TL peşin harç + 10.240,00 TL ıslah harcı + 510,00 TL tebligat gideri) olmak üzere toplam 11.305,59 TL’nin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
1D)Davalı tarafından yapılan ödemenin kendi üzerinde bırakılmasına,
1E)Tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
1F)Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00 TL’nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına.
2-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;
Davanın reddine,
2A)Alınması gerekli 615,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 462,51 TL'nin düşümü ile eksik kalan 152,89 TL eksik harcın davacıdan tahsili ile maliyeye gelir kaydedilmesine,
2B) Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 27.083,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
2C) Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
2D) Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00 TL nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.
Dair, Taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/06/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır