T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/406 Esas
KARAR NO:2025/727
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:14/06/2023
KARAR TARİHİ :23/10/2025
DAVA: Davacı vekilince mahkememize ibraz edilen dava dilekçesinde, müvekkili şirketin 2 nolu davalının yetkilendirmesi ve talebiyle 1 nolu davalı arasında; İstanbul İli, ... İlçesinde, Sözleşmenin (2 ve 3) nolu maddesinde belirtilen ve ekinde ada ve parsel numaraları listelenmiş taşınmazlar üzerinde, varsa üzerlerindeki binalar yıkılarak yerine yapılacak çok katlı binalardan müteşekkil konut, ticari yapıları kapsayan 22.07.2013 tarihli müşavirlik sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 4. Maddesinde, işbu sözleşmenin 2 nolu davalı ... yetkilendirmesi ile kurulan ve tüm hissedarı davalı belediye ve yönetim kurulu üyelerinin ve yönetim kurulu başkanının da davalı belediye yetkililerinin olduğu 1 nolu davalı ... şirketi ile yapılmasına karar verildiğini, mezkur sözleşmenin her ne kadar 1 nolu davalı ... ile yapılmış olsa da, 2 nolu davalı belediye başkanlığının, işbu şirketin hakim hissedarı olup, tüm yönetim ve denetim işlemi de 2 nolu davalıda olduğunu, bu nedenle 2 nolu davalı ...'nın TTK ‘nu ve TBK’nu gereğince 22.07.2013 tarihli sözleşmenin tarafı olduğu gibi, sözleşmeden de sorumlu olduğunu, işbu sözleşmenin 8. Maddesinde “Yüklenici, ...’a İşbu sözleşmenin imzalanmasını takip eden en geç 20. Günde 1.000.000 USD, 40. Günde 1.000.000-USD, 60.günde 1.000.000-USD olmak üzere, toplam 3.000.000-USD (üçmilyon Amerikan Doları) ödeyecektir.” Hükmü gereğince müvekkili şirketin belirtilen ödemeyi süresi içinde davalılara yaptığını, bu ödemenin KDV dahil olarak 3.540.000-USD olarak yapılmış olduğunu, davalı şirket tarafından da, ödeme tarihindeki TL karşılığı üzerinden Fatura düzenlendiğini, ayrıca müşavirlik sözleşmesi kapsamında davalı şirketler tarafından ...’E çizdirilen Master Plan bedeli olan KDV dahil 628.644-USD’ de müvekkil şirket tarafından davalılara ödeneceğinin hüküm altına alındığını, bu bedelin de ayrıca davalıya ödendiğini, ödemeden sonra da davalı şirket tarafından USD karşılığı TL üzerinden fatura düzenlendiğini, bu ödemelerle ilgili taraflar arasında çekişme bulunmadığını ayrıca davalı tarafın talebi üzerine kentsel dönüşüm binasını yaparak, içerisine tüm ekipmanları (Elektronik eşyalar, Bilgisayar sistemi, büro mobilyaları vs) tamamlayarak, 27 Aralık 2013 tarihinde teslim tutanağı ile teslim ettiğini ve böylece sözleşmede, üzerine düşen görevlerin tamamını fazlası ile yerine getirdiğini, yine taraflar arasındaki sözleşmenin, A- ...’ın Yükümlülükleri kısmında düzenlenen 1-2-3-4-5-6-7-8-9-10-11-12 ve 13 maddelerine göre, davalı şirketlerin üzerine aldığı görevlerini tam olarak ve süresinde yapacağı kabulüne göre işbu sözleşmenin imzalandığını ve davaya konu ödemelerin müvekkili şirket tarafından davalılara yapıldığını, bu kabule aykırı gelişmeler veya davalı şirketlerin aykırı davranışlarının varlığı halinde, müvekkili firmadan hiçbir görevini yapması talep edilemeyecek ve davalılara ödenen tüm bedeller de 6. Madde kapsamında müvekkiline iade edileceğini, buna yönelik sözleşmenin 6. Sayfasında bulunan 6. Maddesinde ; “... ada/parsel no.ları belertilen yerlerde ilgili yükümlülüklerini ödeme tarihinden itibaren 1 ( bir) yıl içinde yerine getirmeyi taahhüt eder. Yüklenici akde devam etmek istemez ise müşavirlik bedeli Yükleniciye aynen iade edilir. Yüklenicinin akde devam etmek istemediğini yazılı olarak bildirmediği sürece, akde devam ettiği kabul edilecektir.” denildiğini, davalılar aradan geçen süreler içerisinde, sözleşme ile üzerine düşen görevlerinin hiçbirini yerine getirmediğini, hak sahipleri ile anlaşmaya dahi başlamadığını, 1 yıl içinde yapması gereken görevlerin hiç birisini yapmadığını, davalılara farklı tarihlerde gönderilen ihtarlarda ve yazılı müracaatlarda, davalılar edimlerini yerine getireceklerini taahhüt ettiklerini ve müvekkilinin de buna inanarak, akdin devamı yönünde irade beyanında bulunduğunu, ancak aradan geçen yaklaşık 9 yıllık süreye rağmen, halen edimini yerine getirmeyen davalıların iyiniyetli olmadığı anlaşıldığından, ... Noterliğinin ... yevmiye nodan gönderilen 25 Ocak 2023 tarihli ihtarname ile, akdin feshedildiğini ve sözleşme kapsamında ödenen bedellerin iade edilmesi talep edildiğini, işbu ihtar ile akit haklı nedenle ve davalıların kusurlarından dolayı feshedilmiş olmasına rağmen, sözleşmenin 6 maddesine göre müvekkiline iade edilmesi gereken bedeller, hiçbir geçerli sebep olmaksızın iade edilmediğini, öte yandan davalı şirketler, 22.07.2013 tarihli müşavirlik sözleşmesinin 6 sayfasının 6 maddesine göre, sözleşme ile yükümlendiği bütün hususları, 1 yıl içinde yapmayı ve kentsel dönüşüm alanı, boş ve tahliye edilmiş olarak, inşaat yapılabilir halde, plan çalışmaları bitmiş bir vaziyette, müvekkili şirkete teslim etmeyi imza altına aldıklarını, davalıların bu edimlerini yerine getirmemesi ve müvekkili şirketinde akde devam etmek istememesi halinde, davalılara ödenen tüm bedellerin müvekkiline iade edileceğinin açıkça belirtildiğini, davalı şirketlerin sözleşmedeki hiçbir edimini yerine getirmemesi ve müvekkili şirketinde, davalılardan kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi haklı nedenle feshetmesi nedeniyle, hem işbu sözleşmeye güvenerek davalılara ödemiş olduğu bedelin iadesi ile, yine bu sözleşme kapsamında ve davalıların talebi ile yapmış olduğu, kentsel dönüşüm binası, kira bedeli ödemesi, güvenlik hizmeti vs adı altındaki yapılan tüm masraf bedelleri ile genel hükümlere göre, müvekkiline mahrum kalınan kar dahil, bütün tazminat haklarını isteme, sözleşmenin ifasını isteme, ödediklerinin iadesini isteme, yaptığı masrafların tazminini isteme hakkını verdiğini belirterek dava dilekçesinin sonuç kısmında ; " 22 Temmuz 2013 tarihli müşavirlik sözleşmesinin B-8 maddesi kapsamında KDV dahil ödenen 3.540.000.-USD ile Master Plan Bedeli KDV Dahil 628.644-USD toplamı:4.078.644-USD (Türk Lirası karşılığı olan 87.772.000,00-TL) ile, konsept proje, güvenlik, kentsel dönüşüm tanıtım binası inşaatı ve tefrişi, kira vs ödemeler için yapılan 3.751.070-TL ile birlikte toplam 91.523.000,00-TL için, davalıların temerrüt tarihi olan 30.01.2023 tarihinden itibaren, 3.751.070,00-TL alacak için ticari avans faiziyle, 4.078.644-USD alacak için ise 30.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek Kamu Bankalarınca 1 Yıl vadeli USD mevduatına uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden faiziyle birlikte ayrıca 4.078.644-USD alacağın TBK’ nun 99/III maddesi uyarınca tahsil tarihindeki TCMB USD Efektif Satış Kuru Üzerinden Hesaplanacak Türk Lirası Karşılığının Tahsiline," karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
... ...'nın mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde, davacı şirket ile müvekkili ... arasında müşavirlik sözleşmesi imzalanmadığını, davacı yana karşı Belediye Başkanlığının herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacının dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu 22/07/2023 tarihli müşavirlik sözleşmesinden de görüleceği üzere sözleşmenin tarafının davalı ... İnşaat Yatırım Taah. Hizm. San ve Tic. A.Ş olduğunu, davacı ile diğer davalı ... arasında müşavirlik sözleşmesinin imzalandığından, sözleşmenin tarafı olmayan Belediye Başkanlığımıza karşı husumet yöneltilemeyeceğini, bu nedenle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, ilgili müdürlükle yazışma yapıldığını, Belediye Başkanlığımız Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü 09/10/2023 tarih ve E-...-... sayılı cevabi yazısında; "Bahse konu alan; 24/12/2012 tarih ve 2012/... sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden 26 Ocak 2013 tarih ve 28540 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak “Riskli Alan” ilan edilmiştir. “Riskli Alan” ilan edilen söz konusu alanlarda gerçekleştirilecek proje ve çalışmalarla ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Olurları ile ... ... geçici olarak yetkilendirilmiştir. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun uyarınca Bakanlığın vermiş olduğu geçici yetkilerle ilgili olarak; ... Belediyesi Meclis Kararları ile Belediyemiz ve Belediye iştiraki olan (...) ... İnşaat Yatırım Taahhüt Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasında anlaşmalar ve işbirliği protokolleri imzalanması için Belediye Başkanına yetki verilmiştir. İlgili meclis kararı kapsamında Belediye Başkanlığımız ile Belediyemiz iştiraki olan firmanız (...) ... İnşaat Yatırım Taahhüt Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasında kentsel dönüşüm çalışmalarını yürütmesi hususunda protokol imzalanmıştır. Ancak, ilgi yazı ve eklerinde adı geçen ... Yapı Turizm ve Sağlık A.Ş. ile belediyemiz arasında herhangi bir sözleşme yapılmamış olup ekteki belgelerde belirtilen müşavirlik sözleşmelerinin ... ile yapıldığı görülmektedir." denildiğini bu nedenle haklarında açılan davanın husumetten usul yönünden ve esastan da reddi gerektiğini belirtmiştir.
... ... İnşaat Yat. Taah. Hizm. San. Tic. Aş. Tarafından sunulan cevap dilekçesinde ; Maddi vakıalar başlığı ile ;
"Müvekkil şirket ile davacı taraf arasında 22.07.2013 tarihli Müşavirlik Sözleşmesi akdedilmiştir.
Sözleşmenin Konusu başlıklı 3.maddesinde "Sözleşmenin konusu; aşağıdaki listede ada/parsel bilgileri verilen taşınmazların imar edilmesi konusunda işbirliği yapmaktır. İşbirliğine konu taşınmazların listesi aşağıdadır." denilmektedir. Sözleşme konusu parseller ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır
Sözleşmenin 5. maddesinde tarafların yükümlülüklerine ilişkin düzenleme yapılmıştır. Maddenin genel kısmının son cümlesinde "bu işbirliğine yönelik ... ve Yüklenicinin yükümlülükleri aşağıdaki gibi olacaktır." denilmektedir. Sözleşmenin 5.A maddesinde ...'ın yükümlülükleri, 5.B maddesinde ise Yüklenicinin Yükümlülükleri düzenlenmiştir.
Sözleşmenin 9. maddesinin son cümlesinde "Müşavirlik bedelinin %2 ... hissesine mahsuben ödendiğinde taraflar mutabıktırlar." denilmektedir.
Bakanlar Kurulunun Karayolları - ... - ... ... ... Mahallelerine ilişkin 24.12.2012 tarih ve 2012/... sayılı kararı ile ilgili olarak Danıştay 14. İdari Dava Dairesi 07.10.2015 tarih ve 2015/.. E. sayılı dosyası üzerinden Karayolları Mahallesine ilişkin kısmının yürütmesinin durdurulması kararı vermiştir.
Müvekkil şirket, 29.01.2016 tarih ve 2016/... sayılı yazı ile yürütmenin durdurulması kararını davacı tarafa bildirmiştir.
Müvekkil şirket, sözleşme ile üstlendiği edimleri yerine getirmek için çalışmalara başlamıştır. Bu bağlamda saha tespit, tanıtım, hak sahipliği tespit, ön sözleşmeye altlık çalışmaları yapılmış, 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı çalışmalarına katkı verilmiştir.
Danıştay 14. İdari Dava Dairesinin 17.02.2016 tarih ve 2015/5079 E. 2016/976 K. sayılı kararı ile dava konusu 24.12.2012 tarihli ve 2012/4099 sayılı Bakanlar Kurulu kararının Karayolları Mahallesine ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.
Müvekkil şirket, 01.08.2016 tarih ve 2016/... sayılı yazı ile Danıştay iptal kararını davacı şirkete bildirmiştir. İlgi yazıda riskli alan ilan edilinceye kadar sözleşmenin dondurulduğu belirtilmiştir.
Davacı taraf, 10.08.2016 tarih ve GY-... sayılı yazıları ile sözleşmenin dondurulduğunu kabul etmediğini ve sözleşmenin geçerli olduğunu beyan etmişlerdir.
Müvekkil şirket, 09.08.2017 tarih ve 2017/... sayılı yazı ile Danıştay 14. İdari Dava Dairesi'nin 2015/5079 E. 2016/976 K. sayılı kararını onaylayan Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 2016/... E. Ve 2016/.. K. sayılı kararını davacı şirkete bildirmiştir.
Davacı taraf, 08.09.2017 tarih ve GY-... sayılı yazıları ile sözleşmenin yerine getirilmesi hususundaki iradelerini ortaya koymuştur.
Bölgeye ilişkin 1/5000 Nazım İmar Planı, .... İdare Mahkemesinin 27.12.2017 tarih, 2016/303 E. sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
Müvekkil şirket ... 4. Noterliğinin 06.11.2017 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile sözleşme süreci hakkında bilgilendirmede bulunmuştur.
Davacı taraf, .... Noterliğinin 15.11.2017 tarih ve ... yevmiye sayılı yazısı ile sözleşmenin uygulanmasına yönelik beyanda bulunmuştur.
Müvekkil şirket, ... 4. Noterliğinin 27.12.2017 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davacı taraftan işbirliği içerisinde yapılan çalışmaların hız kazanması ve hak sahipleri ile yürütülen anlaşma/uzlaşma süreçlerinin etkinliğinin sağlanması amacıyla 1. - 2. - 3. Etap uygulama alanlarında etüd, avan, uygulama ve tüm mimari kentsel tasarım projeleri ile görsel verilerin hazırlanarak tarafına iletilmesini talep etmiştir.
Davacı taraf, .... Noterliğinin 12.02.2018 tarih ve ... yevmiye sayılı cevabı yazısı ile etüt, mimari konsept ve görsellerin gönderildiğini ancak istenen diğer hususların hak sahipleri ile görüşme/anlaşma yapılması ve anlaşma yapılan bölgelere ilişkin olarak 1/1000 ölçekli uygulama planlarının kendilerine gönderilmesinden sonra yapılacağını beyan etmiştir.
Davacı taraf, .... Noterliğinin 25.01.2023 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile Müşavirlik Sözleşmesi kapsamında müvekkil şirketin yükümlülüklerini yerine getirmediği iddiası ile kendileri tarafından ödenen 3.531.363 USD ile master plan, konsept proje, güvenlik, kentsel dönüşüm tanıtım binası inşaatı ve tefrişi, kira vs. ödemeler için 5.175.695 TL olmak üzere toplam 71.636.695,00 TL'nin ödenmesini istemiştir.
Müvekkil şirket, ... 4. Noterliğinin 27.02.2023 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile mezkur proje alanı ile ilgili olarak yetkili merciler tarafından yapılan Nazım İmar Planı ile Uygulama İmar Planlarına karşı açılan davalar nedeni ile hukuki durumun netleşmesi ile birlikte çalışmaların davacı taraf ile işbirliği içerisinde devam etmesi hususunun arzulandığı bildirilmiştir. " şeklinde açıklama yaparak cevap dilekçesinin devamında, taraflar arasında adi ortaklık ilişkisi bulunduğunu, sözleşmenin 3. maddesinde açıkça kararlaştırıldığı üzere taraflar arasındaki hukuki ilişkinin adi ortaklık niteliğinde bir işbirliği sözleşmesi olduğunu, müvekkili şirketin sözleşme ile üstlendiği edimleri yerine getirdiğini, müvekkili şirketin sözleşmenin uygulanmasına yönelik olarak saha tespiti, bilgilendirme, tanıtım, hak sahipliği tespit, hak sahipleri ile görüşme, ön sözleşmeye altlık çalışmalarını yaptığını, müvekkili şirketin bölgeye ilişkin master plan çalışmaları yaptırdığını ve 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı hazırlanmasına katkı verdiğini, davacı tarafın sözleşme ile üstlendiği edimleri yerine getirmediğini, davacı tarafın 1. - 2. - 3. Etap uygulama alanlarında etüd, avan, uygulama ve tüm mimari kentsel tasarım projeleri ile görsel verileri hazırlamadığını ve müvekkili şirkete teslim etmediğini, davacı taraf, sözleşmenin 5.B.7.maddesini ihlal ettiğini, master planın sözleşmenin konusu olmadığını, taraflar arasındaki Müşavirlik Sözleşmesinde master plana ilişkin bir ödeme hükmünün yer almadığını, yapılacak ödemelerin müşavirlik payı karşılığı olduğunu, ödemelerin taralar arasındaki sözleşmenin 5.B.9) maddesinde açıklandığı üzere “….. Müşavirlik bedelinin %2 ... hissesine mahsuben" yapılacağını, hadisede bir bedelin ödenmesi karşılığında bir mal veya hizmetin teslim alınmasının yer almadığını, kentsel dönüşüm binası inşası ve tefrişi, güvenlik gibi hususların Müşavirlik Sözleşmesinin konusu olmadığını, davacı tarafın bu bağlamda talepleri mesnetsiz olduğunu, müvekkili şirketin mütemerrit olmadığını, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin devam ettiğini, riskli alan ve plan iptallerinin hukuki ilişkinin yürütümüne engel olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiş aynı zamanda cevap dilekçesi ile birlikte zaman aşımı definde bulunmuştur.
DELİLLER VE GEREKÇE : Dava, davacı ile davalı şirket arasında imzalanan müşavirlik sözleşmesinin haklı fesih edildiği iddiası ile sözleşme kapsamında ödenen bedellerin iadesi ayrıca sözleşme kapsamında yapılan masrafların davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Deliller ; Müşavirlik sözleşmesi, fesih ihtarnamesi, sözleşme kapsamında yapılan ödemelere ait dekont suretleri, davalı tarafından faturalar, davacı tarafından yapıldığı iddia edilen harcamalara ilişkin dökümler, teslim tutanağı, ... ...'na ait meclis kararı, .... İdare Mahkemesinin 2016/303 esas sayılı dosyası, Danıştay 14.İdari Dava Dairesi'ne ait 2015/5079 esas sayılı dosyası ve Danıştay İdari Dava Daireler Kurulu'nun 2016/... esas sayılı dosyası, ... İcra Müdürlüğünün 2023/14908 esas sayılı dosyası, şirketlerin ticari defter ve belgeleri, bilirkişi raporu.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktası , davalı belediye başkanlığının pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığının, dava da zaman aşımının dolup dolmadığı, davacı ile davalı şirket arasında adi ortaklık olup olmadığı, davalı şirketin sözleşme gereklerini yerine getirip getirmediği, davacının sözleşmeyi fesihte haklı olup olmadığı, haklı ise davacının davalı şirkete ödediği bedellerin iadesinin istenip istenemeyeceği hususlarının tespiti noktalarında toplanmaktadır.
Davalı şirket tarafından zaman aşımı definde bulunulmuş olup, sözleşme tarihi ve dava tarihi dikkate alındığında TBK 146.maddesinde düzenlenen 10 yıllık zaman aşımı süresinin dolmadığını, zaman aşımı definin reddine karar verilmiştir.
Davaya konu sözleşme incelendiğinde, sözleşmenin taraflara başlıklı 1. Maddesinde ;
"A- ... ... Anonim Şirketi - ... Mah. 758 Sok. No.6 .../İstanbul (Bundan sonra ... diye anılacaktır.) ile diğer tarafta, B- ... ... A.Ş-.... No.11 ... Plaza Asma Kat. Orta blok. Yenibosna/Bahçelievler/İstanbul (Bundan böyle 'Yüklenici'olarak anılacaktır) arasında aşağıda yazılı şartlar dahilinde akdedilmiştir.", tanımlar başlıklı 2.maddesinde ; " Proje:... İlçesinde sözleşme de ada/parsel no.ları listelenmiş taşınmazların üzerindeki binaların yıkılarak, yerine yapılacak çok katlı binalardan Müteşekkil konut projesini, Sözleşmede ada/parsel no.ları listelenmiş alanda bulunan taşınmazların yıkılarak yerine yeni yapılacak çok katlı binalardan müteşekkil konut ve ticaret alanı inşaatı projesini, Hak Sahibi :Sözleşmede belirtilen taşınmazların tapu veya tapu tahsis belgesi sahipleri veya bunların mirasçılarını ifade eder" Sözleşmenin Konusu başlıklı 3.maddesinde ; "Sözleşmenin konusu, aşağıdaki listede ada/parsel bilgileri verilen taşınmazların imar edilmesi konusunda işbirliği yapmaktır. İşbirliğine konu taşınmazların listesi aşağıdadır: Ada/Parsel Bilgileri: Ekte liste halinde, taraflarca imzalanmış olarak sunulmuştur." Dayanak Hükümler başlıklı 4.maddesinde ;" İşbu müşavirlik sözleşmesi, 16/05/2012 tarihli 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve 15/12/2012 tarihli Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın 19/09/2011- 3605 tarih ve sayılı G.O.Paşa Belediyesi'ni yetkilendirme yazısı ve G.O.Paşa Belediye Meclisinin 04/04/2013- 42 tarih ve sayılı ...'ın yetkilendirilmesi kararına dayanılarak hazırlanmıştır." Tarafların Yükümlülükleri başlıklı 5.maddesinde ; " ..., ... İlçesinde yukarıda ada/parsel numarası belirtilen taşınmazlara yönelik kentsel dönüşümü esas alan ve aşağıdaki şartları ihtiva edecek şekilde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapacaktır. Mutabık kalınan alan 1.265 parselden ibarettir. ..., bu toplam alan üzerinden emsal uygulamasını yaparak, toplam inşaat alanının oluşumunu sağlayacaktır. Belirtilen alanların alt yapı hizmetleri yeni oluşacak adaların ada içindeki kısmını yüklenici yapacak ve yeni oluşacak adaların içindeki kısım hariç diğerlerini yani dış kısımlarını ise belediye ve ilgili kurumlar tarafından verilecek ve yapılacaktır. Belirtilen alan içinde yer alan kamu alanları ve parsellerinin varlığı nedeniyle, kamu alanlarının yeniden yapılması da, hak sahipleri ve ... payı için kararlaştırılan %40 içinde mütalaa edilecektir. Yüklenici etaplar halinde inşa edeceği alanların etap bilgilerini, ...'a bildirebilecektir. ...'da buna göre, bu etapta öcelikle çalışmasını başlatacak ve hızlı bir şekilde bitirmeyi hedefleyecektir. Taraflar, bütün etaplar için eş zamanlı çalışma yapılmasını da hedeflemektedirler. Tarafların bütün bu çalışması sonucunda, ... müşavirlik hizmeti karşılığı olarak, toplam iskan edilen inşaat alanının %2'sini alacak, kamu alanları ve hak sahipleri toplamda en fazla %38 alana denk gelecek şekilde anlaşmalar yapılacak ve nihayetinde toplamda iskan edilebilir ve satılabilir inşaat alanının %60'ı da net olarak yükleniciye kalacak şekilde bir işbirliği yapma hususunda, taraflar mutabakata varmışlardır. ... ve Yüklenici aşağıdaki şartlarda işbirliği yapacaktır: ..., müşavirlik hizmetine ve yapacağı tüm masraflara karşılık, toplam iskân edilebilir inşaat alanının %2'si karşılığında sözleşmeleri Yükleniciye devredecektir. Yüklenicinin sözleşmeyi devir ve ciro yetkisi yoktur. Fakat ortak alabilecektir. Bu işbirliğine yönelik ... ve Yüklenicinin yükümlülükleri aşağıdaki gibi olacaktır" denilerek 5.maddenin devamında 5-A maddesinde ...'ın yükümlülükleri sıralanmış, 5-B maddesinde yüklenicinin yükümlülükleri sıralanmıştır. Yüklenicinin yükümlülükleri kapsamında düzenlenen 5-B 8 nolu bendinde davacının ...'a 3.000.000,00USD ödeyeceği yine yüklenicinin yükümlülükleri arasında hak sahiplerine yapılacak kira ödemelerinden bahsedildiği, sözleşmenin 6.maddesinde ; " ..., adal/ parsel noları belirtilen yerlerle ilgili yükümlülüklerini ödeme tarihinden itibaren 1 (bir) yıl içinde yerine getirmeyi taahhüt eder. Yüklenici akde devam etmek istemez ise müşavirlik bedeli Yüklenici'ye aynen iade edilir. Yüklenicinin akde devam etmek istemediğini yazılı olarak bildirmediği sürece, akde devam ettiği kabul edilecektir. " denildiği tespit edilmiştir.
Davacı tarafından davalılara gönderilen .... Noterliğine ait 25 Ocak 2023 tarih 3359 yevmiye numaralı ihtarname incelendiğinde, 22/07/2013 tarihli sözleşmenin imzalanmasının üzerinden yaklaşık 10 yıl geçtiğini, davalıların hiçbir edimini yerine getirmediğini, müvekkilinin sözleşme kapsamında bir kısım ödemeler yaptığını ve bir kısım masraflara katlandığını, sözleşmenin 6.maddesi kapsamında sözleşmeyi fesih ettiklerini belirterek , ihtarnamenin giriş kısmında 22/07/2013 tarihli müşavirlik sözleşmesinin B-8.maddesi kapsamında ödenen 3.531.363USD ile ayrıca Master Plan , Konsept Proje, güvenlik , kentsel dönüşüm tanıtım binası inşaatı ve teftişi, kira vs ödemeler için yapılan 5.175.695,00 TL'nin ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde ödenmesinin istenildiği ve ihtarnamenin 30/01/2023 tarihinde karşı taraf şirkete tebliğ edildiği görülmüştür.
Dava dilekçesi ekinde sözleşmenin B-8 maddesi gereğince ödenen 3.000.000USD'ye ilişkin dekontların ve bu ödemeye karşı davalı şirket tarafından davacıya kesilen TL bedelli faturanın yer aldığı, yine dava dilekçesinin ekinde 3.000.000USD'nin KDV'si kapsamında yapılan ödemeye ilişkin dekontun yer aldığı, davacı tarafından master plan yapım bedelinin ödenmesine ilişkin dekontların eklendiği, davacı tarafından TL olarak yapılan harcamaların listesinin verildiği bu kapsamda yapılan masraf toplam bedelinin 3.751.070,00TL olduğu, dilekçe ekinde sunulan "teslim tutanağı" başlıklı belge incelendiğinde, kentsel dönüşüm ofisi binasının ve tutanakta yazılı demirbaşların davacı şirket tarafından davalı şirkete teslim edildiği, söz konusu belgede her iki tarafında imzasının bulunduğu, yine dava dilekçesi ekinde ... ... Meclis Kararı ve Hukuk Komisyonu raporunun sunulduğu anlaşılmıştır.
Davalı şirketin cevap dilekçesi ekine , cevap dilekçesinde bahsetmiş olduğu iddiaları ile ilgili delilleri eklediği tespit edilmiştir.
... icra müdürlüğünü ait 2023/14908 esas sayılı ödeme emri incelendiğinde, davacı tarafından davalı şirket hakkında 3.531.363USD ile 5.175.695,00TL'nin tahsili için ilamsız takip başlatıldığı, davalı şirket tarafından itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Davalı şirket cevap dilekçesinde taraflar arasında adi ortaklık olduğunu, adi ortaklığın tasfiye edilmesi gerektiğini iddia etmiş ise de, davacı vekilince 15/07/2023 tarihli dilekçe ekinde benzer bir dosya ile ilgili sunulan Yargıtay 23. H.D.'nin 2019/889 esas 2021/284 karar sayılı ilamı incelendiğinde, "somut olayda taraflar arasında imzalanan İstanbul İli , ... İlçesinde sözleşmenin 1 nolu ekinde ada ve parsel numaraları listelenmiş taşınmazlar hakkında , varsa üzerindeki binalar yıkılarak yerine yapılacak çok katlı binalardan müteşekkil konut , ticari yapılar ve spor kompleksleri projesini kapsayan 06/12/2013 tarihli sözleşme , vekalet , komisyon ve hizmet ilişkilerini ihtiva eden bir karma sözleşme olup mahkemece yapılan adi ortaklığa dair hukuki nitelendirme de isabet bulunmamaktadır." denildiğinden davaya konu sözleşmenin de adi ortaklık olmadığı, Yargıtay ilamında belirtildiği üzere vekalet , komisyon ve hizmet ilişkilerini ihtiva eden karma sözleşme olduğu anlaşılmıştır.
Danıştay 6. Dairesine ait 2018/8834 esas 2019/14525 karar sayılı ilam incelendiğinde, ... ilçesi sınırları içerisinde 393 hektar büyüklüğündeki toplam 11 adet bölgeyi kapsayan alanın riskli alan ilan edilmesine ilişkin 24/12/2012 tarihli 2012/4099 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından onaylanan 16/11/2015 tarihli nazım imar planının iptali istemi ile ilgili açılan dava da, .... İdare Mahkemesinin ... sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verildiği, karara karşı istinaf yoluna gidildiği, İstanbul BİM 4.İ.D.'nce 2018/1021 esas 2018/1628 karar nolu ilamı ile istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, istinaf kararına karşı kararın bozulması istemi ile dosyanın Danıştay 6.Dairesine geldiği ve Danıştay tarafından kararın onandığı tespit edilmiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 2016/... esas 2016/2616 karar sayılı ilamı incelendiğinde, söz konusu ilam ile Danıştay 14. Dairesinin 2015/5079 esas , 2016/976 karar sayılı ilamının temyiz edilmesi üzerine yapılan inceleme neticesinde, 26/01/2013 günü 28540 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İstanbul ... sınırları içinde bulunan .... Alanların riskli alan ilan edilmesine ilişkin 24/12/2012 günlü 2012/4099 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın karayolları mahallesine ilişkin maddesinin iptali istemine ilişkin açıldığını, Danıştay 14.Dairesince yapılan yargılama neticesinde iptaline karar verildiği verilen kararın onandığı,
Dosya mahkememizce resen tespit edilen bir mali müşavir , bir kentsel dönüşüm alanında uzman inşaat mühendisi, bir kentsel dönüşüm alanında uzman şehir planlayıcısı, bir kentsel dönüşüm alanında uzman mimar birde kentsel dönüşüm alanında hukukçu uzman bilirkişiye tevdi edilerek tarafların ticari defter ve belgeleri de incelenerek uyuşmazlık noktaları olarak belirlenen hususlarda rapor tanzim edilmesi istenilmiştir.
05/06/2025 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde, davacı şirket davalı şirketin ticari defter ve belgelerinin usulüne uygun şekilde tutulduğu , davacı tarafın muavin defter dökümüne göre ;
"2013 yılı ; Davacı adına düzenlenen 01.12.2013 tarihli A-... n.olu 7.027.372,00 TL tutarındaki müşavirlik hizmet faturasının hesaba alacak kaydedildiği tespit edilmiştir.Hesap hareketlerinde 159 davalı şirket adına açılan Sipariş Avansları Hesabından iş bu hesaba 01.12.2013 tarihinde 5.960.500,00 TL virman yapıldığı tespit edilmiştir.
Ayrıca hesap hareketlerinde 5.100 TL kur farkının alacak tarafına kaydedildiği tespit edilmiştir. 2013 yılından 2014 yılına bu hesap 1.071.972,00 TL alacak bakiyesiyle devrettiği tespit yapılmıştır.
2014 yılı; 2013 yılından gelen 1.071.972,00 TL alacak bakiyesinin 2014 yılı cari hesapta açılış kaydı olarak kaydedildiğini tespiti yapılmışmıştır.Davacı tarafında davalı adına, 27.01.2014 tarihinde 1.071.972,00 TL (540.000 USD) ödeme yapıldığı bu ödemenin 2013 yılı devir gelen alacaktan mahsup edildiği tespit edilmiştir. 10.10.2014 tarihli ... n.olu 1.065.445,60 TL tutarındaki master planı bedelinin hesaba alacak kaydedildiği tespit edilmiştir. Hesap hareketlerinde 159 davalı şirket adına açılan Sipariş Avansları Hesabından iş bu hesaba 10.10.2014 tarihinde 873.660,00 TL virman yapıldığı tespit edilmiştir.
24.12.2014 tarihli ... n.olu 362.865,00 TL tutarındaki master planı bedeli faturasının hesaba alacak kaydedildiği tespit edilmiştir.
2014 yılından 2015 yılına bu hesap 554.650,60 TL alacak bakiyesiyle devrettiği tespit yapılmıştır.
2015 yılı; 2014 yılından gelen 554.650,60 TL alacak bakiyesinin 2015 yılı cari hesapta açılış kaydı olarak kaydedildiğinin tespiti yapılmışmıştır.Davacı tarafında davalı adına, 04.02.2015 tarihinde 552.860,32 TL (228.644 USD) ödeme yapıldığı bu ödemenin 2014 yılı devir gelen alacaktan mahsup edildiği tespit edilmiştir.
Ayrıca hesap hareketlerinde 1.790,00 TL kur farkının borç tarafına kaydedildiği tespit edilmiştir böylece hesabın;31.12.2025 tarihi itibariyle O TL (SIFIR) bakiye verildiğinin " tespit edildiğini,
Davacının avans hesabı tetkik edildiğinde ise ;
"2013 yılı; 2013 yılında yukarıdaki avans hesabında davacı, davalı şirket adına 3 adet yukarıda yazılı tarihlerle toplam 5.960.500,00 TL (3.000.000,00 USD ) ödeme yaptığı ve hesabın borcuna kaydedildiği tespit edilmiştir.Davacı daha sonra avans hesabından tüm tutarı satıcılar hesabına yanı faturaların yukarıda bahselilen (320 hesap) hesaba virman kaydı yaparak devrettiği tespit edilmiştir.
2014 yılı; Davacı 2014 yılında davalı adına yapılan 5 adet toplamı 873.660,00 TL (400.000 USD) yukarıda yazılı tarihlerde ödeme yaptığı ve hesabın borcuna kaydedildiği tespit edilmiştir. Davacı daha sonra avans hesabından tüm tutarı satıcılar hesabına yanı faturaların yukarıda bahselilen (320 hesap) hesaba virman kaydı yaparak devrettiği tespit edilmiştir. Avans hesabının 31.12.2014 hesap bakiyesi kalmadığı tespit edilmiştir.
Davacının yapmış olduğu tüm ödemelerin USD cinsinden olduğu toplamda toplamda 9 adet 3.628.644,00 USD, 1.071.972 TL (540.000 USD KS karşılığı için) ödeme yaptığı, davalı şirketin ödemeler karşılığında 3 adet toplamı 8.455.682,60 TL tutarında fatura düzenlediği, faturaların alt kısmında döviz cinsinin yazılı olduğu hesaplarda kur farkı kayıtlarınında yer aldığı, faturalar ve ödemelerin birbirini kapattığı hesapların böylece sıfırlandığı tespit edilmiştir.
İnşaat Harcamaları; Davacının talepleri arasında sözleşme ilişkisinden kaynaklı inşaat karmalarına katlandığı, inşaat harcamalarına masraf kalemleri ve muhasebe kayıtları aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.
Davacı 2013/10-11-12 aylarına ait ve 2014/01 ait toplam 25.725,00 TL ücret ödemesi yaptığı tespit edilmiştir.
Davacı 2014/09 den 2016/12 ye kadar 29 ay toplam 99.000,00 TL kira ödemesi yaptığı tespit edilmiştir.
Davacı 15.836,00 TL sigorta giderine katlandığı poliçe giderlerinden görülmüştür.
Davacının, İki Mimarı Proje şirketinden 1.034.113 TL tutarında konsept proje çizim bedeli hizmeti aldığı tespit edilmiştir. (İncelenen belge faturalar)
Davacının, ... İnş. San. Tic. Ltd şirketinden 1.000.942 TL tutarında bina inşaatı için gider yaptığı tespit edilmiştir. (İncelenen belge faturalar)
Davacının, farklı şirketinden 973.460 TL tutarında mobilya tefrişatı ve diğer gider ödemeleri yaptığı tespit edilmiştir. (İncelenen belge faturalar)
Davacının, Tekcan Turizm. Ltd. Şti "den 583.556 TL tutarında güvenlik hizmeti aldığı tespit edilmiştir. (İncelenen belge faturalar)" denildiği tespit edilmiştir.
Raporun devamında , davalı tarafın ticari defter ve belgeleri incelenmiş ve ;
"Davalı şirketin defter ve kayıtlarında, ekstresinde yazılı yevmiye maddeleri ile davacı adına düzenlenen faturaların borçlu, davacı tarafından yapılan ödemlerin alacaklı olarak, 120.01 ... A.Ş.” nin alıcılar hesabına kaydedildiği görülmüştür.
Davalı şirketin sunmuş olduğu 01.01.2013-31.12.2022 tarihli muavin defter dökümünde; 2013 yılı ; Davacı adına düzenlenen 01.12.2013 tarihli A-... n.olu 7.027.372,00 TL tutarındaki müşavirlik hizmet faturasının hesaba borç kaydedildiği tespit edilmiştir. hesabında davacı, davalı şirket adına adet yukarıda yazılı tarihlerle toplam 5.955.400,00 TL (3.000.000,00 USD ) ödeme yaptığı ve hesabın alacağına kaydedildiği tespit edilmiştir.
2013 yılından 2014 yılına bu hesap 1.071.972,00 TL borç bakiyesiyle devrettiği tespit yapılmıştır.
2013 yılından gelen 1.071.972,00 TL borç bakiyesinin 2014 yılı cari hesapta açılış kaydı olarak kaydedildiğinin tespiti yapılmışmıştır.Davacı tarafında davalı adına, 27.01.2014 tarihinde 1.071.972,00 TL (540.000 USD) ödeme yapıldığı bu ödemenin 2013 yılı devir gelen borçtan mahsup edildiği tespit edilmiştir.10.10.2014 tarihli ... nolu 1.065.445,60 TL tutarındaki master planı bedelinin hesaba borç kaydedildiği tespit edilmiştir. Hesap hareketlerinde 349 davacı şirket adına açılan Sipariş Avansları Hesabından iş bu hesaba 10.10.2014 tarihinde 865.355,00 TL virman yapıldığı tespit edilmiştir.
24.12.2014 tarihli ... n.olu 362.865,00 TL tutarındaki master planı bedeli faturasının hesaba borç kaydedildiği tespit edilmiştir. Ayrıca hesap hareketlerinde 32.753,86 TL kur farkının alacak tarafına kaydedildiği tespit edilmiştir.
2014 yılından 2015 yılına bu hesap 530.201,74 TL borç bakiyesiyle devrettiği tespit yapılmıştır.
2015 yılı; 2014 yılından gelen 530.201,74 TL borç bakiyesinin 2015 yılı cari hesapta açılış kaydı olarak kaydedildiğinin tespiti yapılmışmıştır.Davacı tarafında davalı adına, 04.02.2015 tarihinde 552.860,32 TL (228.644 USD) ödeme yapıldığı bu ödemenin 2014 yılı devir gelen borç mahsup edildiği tespit edilmiştir. Ayrıca hesap hareketlerinde 21.972,65 TL kur farkının borç tarafına kaydedildiği tespit edilmiştir.
Böylece 120.01 ... A.Ş.” nin hesabı;31.12.2025 ibariyle 1.071.972,00 bakiye verdiğinin tespiti yapılmıştır.
Alınan avans hesabının tetkiki: Alınan ön avansların kaydedildiği hesaptır.
2013 yılı; 2013 yılında yukarıdaki avans hesabında davacı, davalı şirket adına 3 adet yukarıda yazılı tarihlerle toplam 5.955.400,00 TL (3.000.000,00 USD ) ödeme yaptığı ve hesabın borcuna kaydedildiği tespit edilmiştir. Davalı şirket daha sonra avans hesabından tüm tutarı alıcılar hesabına yanı faturaların yukarıda bahsedilen (120 hesap) hesaba virman kaydı yaparak devrettiği tespit edilmiştir.
2014 yılı; Davacı 2014 yılında davalı adına yapılan 5 adet toplamı 865.355,00 TL (400.000 USD) yukarıda yazılı tarihlerde ödeme yaptığı ve bu ödemeler avans hesabın borcuna kaydedildiği tespit edilmiştir. Davalı şirket daha sonra avans hesabından tüm tutarı alıcılar hesabına yanı faturaların yukarıda bahsedilen (120 hesap) hesaba virman kaydı yaparak devrettiği tespit edilmiştir. Avans hesabının 31.12.2014 hesap bakiyesi kalmadığı tespit edilmiştir.
Davacının yapmış olduğu tüm ödemelerin USD cinsinden olduğu toplamda toplam da 9 adet 3.628.644,00 USD, 1.071.972 TL (540.000 USD Kur karşılığı için) ödeme yaptığı, davalı şirketin ödemeler karşılığında 3 adet toplamı 8.455.682,60 TL tutarında fatura düzenlediği, faturaların alt kısmında döviz cinsinin yazılı olduğu hesaplarda kur farkı kayıtlarının da yer aldığı, faturalar ve ödemelerin birbirini kapattığı hesapların böylece sıfırlandığı tespit edilmiştir.
Mali Genel Değerlendirme ;
Davacıyla davalı arasında 22 Temmuz 2013 tarihli müşavirlik sözleşmesi imzalandığı, sözleşme koşullarına göre davalı şirkete; B-8 maddesi kapsamında KDV dahil 3.540.000.-USD ile Master Plan Bedeli KDV Dahil 628.644-USD toplamı:4.078.644-USD ödeme yapıldığı tespit edilmiş olup, davalı şirket tarafından ise örtüşür şekilde faturalar düzenlendiği tarafların ticari defter ve kayıtlarının birbirini doğruladığı tespit edilmiştir.
Davacının proje kapsamında 3.751.070,00 TL master plan, konsept proje, güvenlik, kentsel dönüşüm tanıtım binası inşaatı ve tefrişi, kira vs masraf ve giderlere katlandığı tespit edilmiştir." denildiği görülmüştür.
Raporun sonuç kısmında ;
" Teknik yönden inceleme neticesinde:
Davacının proje kapsamında 3.751.070,00 TL master plan, konsept proje, güvenlik, kentsel dönüşüm tanıtım binası inşaatı ve tefrişi, kira vs masraf ve giderlere katlandığını belgeler üzerinden tespit edildiği,
Söz konusu alana ilişkin 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı'nın hazırlanarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na sunulduğu tarih olan Aralık 2014 tarihinin, söz konusu müşavirlik sözleşmesinde belirtilen bir yıllık süre olan 02.10.2014 tarihinden sonra hazırlandığı, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı'nın ise bu süre içerisinde hazırlanamadığı değerlendirildiği,
Dava konusu bölgede 1/1000 uygulama imar planları yapılmadığı anlaşılmakla, bölgede inşai faaliyetlerin (eylemsel uygulama) başlamasının mümkün olamayacağının değerlendirildiği,
Söz konusu müşavirlik sözleşmesine konu alanda hem 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının onaylanmaması hem de buna bağlı olarak inşai faliyetlerin başlamaması nedeniyle mimari açıdan değerlendirme konusunun oluşmadığı,
Borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: A. Davacı ile davalı ... şirketi arasında 22.07.2013 tarihinde adi yazılı şekilde Müşavirlik Sözleşmesi” başlıklı sözleşmenin kurulduğu; taraflarca belirlenen taşınmazların ivazlı olarak “imar edilmesi” hususunda anlaşmaya varıldığı; sözleşmedeki irade açıklamaları incelendiğinde sözleşmenin hem eser hem de vekalet edimlerini içermesi dolayısıyla karma niteliki olduğu; sözleşmedeki sadece davacının ve davalı şirketin imzası olması sebebiyle (TBK m. 15 ) ve “ borcun nisbiliği ilkesi” uyarınca sözleşmeden doğan borç ilişkisinin davacı ile sadece davalı şirket arasında olduğu kanaatine varıldığı;
Davacı tarafından .... Noterliği'nden 25.01.2023 tarihinde davalılara gönderilen ... yevmiye numaralı ihtarnamede özetle sözleşmenin 6. Maddesi uyarınca bir yıl içinde davalıların sözleşmede üstlendikleri edimleri yerine getirmemeleri halinde bedelin iade edileceğinin kararlaştırıldığından ve aradan 10 yıl geçtiğinden bahisle sözleşmenin feshedildiğinin, sözleşmenin 6. maddesi gereğince ödenen 3.361.363USD.nin ve 51.175.695TL.nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içinde ödenmesinin ihtar edildiği, e-tebligat safahatı incelendiğinde ise işbu ihtarnamenin davalı ... şirketine 25.01.2023 tarihinde teslim edildiğinin görüldüğü; Elektronik Tebligat Yönetmeliği'nin 9(6) maddesinin “Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.” şeklinde olması nedeniyle de (eğer davalı şirketin borçlu olduğu kabul edilir ise) işbu ihtarname ile davalı şirketin 31.01.2023 tarihinde temerrüde düştüğünün kabul edilebileceği,
Sözleşmenin 6. maddesinde davalılardan ... şirketinin kararlaştırılan taşınmazlar ile ilgili yükümlülüklerini ödeme tarihinden itibaren 1 yıl içinde ifa edeceğini kabul ettiği; yüklenicinin (davacının) sözleşmeye devam etmek istememesi durumunda da bedelin iade edileceğinin kararlaştırıldığı; yukarıdaki teknik inceleme neticesinde sözleşmede üstlenin edimlerinyerine getirilmediğinin tespit edilmesi nedeniyle (ister imkansızlık ister temerrüt olgusu nedeniyle edimler ifa edilmemiş olsun) davacının sözleşmenin 6. maddesine dayanarak sözleşmeyi feshinin haklı nedene dayandığı; hal böyle olmakla sebepsiz zenginleşme kapsamında TBK m. 77/11 hükmünce “sona eren sebebe dayalı olarak” verilenlerin/yapılan ödemelerin (yukarıda mali inceleme neticesinde tespit edilmiş olup) iadesinin talep edilebileceği kanaatine varıldığı" şeklinde görüş bildirdikleri görülmüştür.
Bilirkişi raporuna karşı davacı vekilince verilen dilekçede , KDV dahil 3.540.000,00USD ile master plan bedeli KDV dahil 628.644,00USD toplamının 4.168.644,00USD olması gerekirken hesaplamada maddi hata sonucu 4.078.644,00USD olarak 90.000,00USD eksik hesaplandığı yönünde beyanda bulunulmuş olup, davacı vekiline ait dava dilekçesi incelendiğinde söz konusu maddi hatanın davacı vekilince yapıldığı, dava dilekçesinde KDV dahil 3.540.000,00USD ile KDV dahil 628.644,00USD istenilmesine rağmen toplamında maddi hata yapılarak 4.078.644,00USD yazıldığı, söz konusu durumun maddi hatadan kaynaklandığı ve davacı vekilince eksik harç miktarı olan 33.075,39TL eksik harcın tamamlama harcı olarak yatırıldığı tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde davacı ile davalı şirket arasında müşavirlik sözlemesi imzalandığı ancak müşavirlik sözleşmesinin dayanağı olan nazım imar planının idare mahkemesince iptal edildiği, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren yaklaşık 10 yıllık zaman geçtiği, idare mahkemesinin iptal kararı nedeniyle sözleşmenin ifasının mümkün olmadığı, söz konusu sözleşme kapsamında idare mahkemesi kararından önce davacı tarafça sözleşmenin 5-B/8 bendi gereğince KDV hariç 3.000.000,00 USD ödeme yapıldığı, KDV'si ile birlikte bu ödeme miktarının 3.540.000,00USD olduğu davacı tarafından bu ödemelerin yapıldığına ilişkin dekont suretlerinin dava dilekçesi ekinde sunulduğu, davalı şirket tarafından da bu ödemelere karşı TL cinsinden fatura kesildiği, yine sözleşme kapsamında davacı tarafından master plan yapım bedeli olarak KDV dahil 628.644,00USD ödendiği, bu ödemeler ile ilgili dekontların dilekçe ekinde mevcut olduğu, master planı için yapılan ödemeler ile ilgili olarakda davalının TL cinsinden fatura kestiği, bu ödemelerin yapıldığına ilişkin her iki tarafın ticari defter ve belgelerinin birbiri ile örtüştüğü , sözleşmenin imzalanması ile birlikte davacı tarafından söz konusu sözleşme kapsamında kentsel dönüşüm tanıtım binası inşaatı, teftişi kapsamında davacı tarafından harcamalar yapıldığı buna ilişkin harcama listesinin ve her iki tarafça imzalanan teslim tutanağının dava dilekçesi ekinde bulunduğu, yine sözleşme kapsamında davacı tarafından hak sahiplerine bir miktar kira ödemesi yapıldığı, konsept proje bedeli , tanıtım binası inşaatı , mobilya, güvenlik ödemeleri ve ödenen kiralar toplamının 3.751.070,00TL olduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafça yapılan ödemelerin ve söz konusu sözleşme konusu kapsamında yapılan harcamaların sebepsiz zenginleşme kapsamında sözlemenin diğer tarafı olan davalı şirket tarafından sözleşmenin 6.maddesi dikkate alınarak davacıya iade edilmesi sonucuna varılmıştır. Sözleşmede davalı ...'nın taraf olmadığı görülmekle, davalı ...'nın pasif husumeti bulunmamaktadır. Davacı tarafından gönderilen fesih ihtarnamesinde sözleşmenin B-8.maddesine göre ödenen 3.531.363,00USD ile diğer harcamalar kapsamında yapılan 5.175.695,00TL'nin ihbarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 3 gün içinde ödenmesi talep edilmiş, ihbarnamenin karşı tarafa 30/01/2023 tarihinde tebliğ edildiği, tebliğ tarihine 3 gün ilave edildiğinde temerrüdün 03/02/2023 tarihinde gerçekleştiği anlaşılmakla davacının davalı belediye hakkında açmış olduğu davanın, davalı belediyenin pasif husumet ehliyeti bulunmaması nedeniyle husumet yokluğundan reddine, davacının davalı şirket hakkında açmış olduğu davasının kabulü ile; (KDV dahil) 4.168.644,00 USD'nin (bu miktarın 3.531.363,00 USD'sine temerrüt tarihi olan 03/02/2023 tarihinden itibaren geri kalan kısmına ise dava tarihi olan 14/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek) devlet bankalarınca USD cinsinden açılan 1 yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanması suretiyle davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine, 3.751.070,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 03/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranda avans faiziyle birlikte davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine şeklinde aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davacının davalı belediye hakkında açmış olduğu davanın, davalı belediyenin pasif husumet ehliyeti bulunmaması nedeniyle husumet yokluğundan reddine,
2-Davacının davalı şirket hakkında açmış olduğu davasının kabulü ile;
a-(KDV dahil) 4.168.644,00 USD'nin (bu miktarın 3.531.363,00 USD'sine temerrüt tarihi olan 03/02/2023 tarihinden itibaren geri kalan kısmına ise dava tarihi olan 14/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek) devlet bankalarınca USD cinsinden açılan 1 yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanması suretiyle davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine,
b-3.751.070,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 03/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranda avans faiziyle birlikte davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden 1.542.594,55 TL vekalet ücretinin davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden 30.0000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'na verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan (başlangıçta 1.562.984,04TL + tamamlama harcı olarak 33.075,39TL =) toplam 1.596.059,43TL peşin harcın davalı şirketten alınarak davacı şirkete verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 205,50TL ilk masraf, 50.000,00TL bilirkişi ücreti, 1.578,25 TL tebligat ve tezkere gideri olmak üzere toplam 51.783,75 TL yargılama giderinin davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine,
7-Zorunlu arabuluculuk kapsamında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00TL arabulucu ücretinin davalı şirketten alınarak hazineye irad kaydına,
8-Gider avasından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yazı işleri müdürlüğünce resen ilgilisine iadesine,
9-Bu dava sebebiyle 6.384.215,38TL karar ve ilam harcı alınması gerektiğinden peşin alınan ( başlangıçta 1.562.984,04TL + tamamlama harcı olarak 33.075,39TL =) 1.596.059,43TL'nin masubu ile kalan 4.788.155,95TL karar ve ilam harcının davalı şirketten alınarak hazineye irad kaydına,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı.23/10/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır