T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/418 Esas
KARAR NO : 2024/733
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 20/06/2023
KARAR TARİHİ : 22/10/2024
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... A.Ş. Davalı şirket tarafından sigortalı olduğunu, müvekkili sigorta şirketi tarafından ... numaralı poliçe kapsamında ... ... ...'ın sigortalı olduğunu, Dava dışı sigortalı şirkette çalışan ... ... ...'ın 26/06/2020 tarihinde iş hazırlık bölümünde dikkatsizliği nedeniyle yaralanarak iş kazası meydana geldiğini, meydana gelen iş kazası nedeniyle dava dışı sigortalı şirkete müvekkili tarafından 14/08/2020 tarihinde 8.791,69TL ödendiğini, müvekkili şirket tarafından sigortalısı ... San. Ve Tic. A.Ş. çalışanlarının geçirmiş oldukları iş kazalarına istinaden yapılan ödemeler, sigortalı iş yeri davalı şirket tarafından da İşveren Mali Sorumluluk Poliçesi de bulunduğundan, davalının poliçe kapsamında sigortalı iş yerine ödeme yapması gerektiğini, müvekkili şirket tarafından ödenen tazminat tutarları davalı tarafa rücu edildiğini, müvekkili şirket alacağını tazmin amacıyla davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalı tarafından icra takibine itiraz edilerek takibin durduğunu beyanla icra takiplerine yapılan itirazın iptalini, davalı aleyhine yüzde %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının iş bu davaya açmakta hukuki yararı bulunmadığını, zira dava konusu rücuen tazminatın doğumuna sebep olduğu iddia edilen iş kazası dosyasına ait kesinleşmiş bir mahkeme ilamı bulunmadığını, davacının tazminata esas iş kazası kapsamında yapılan ödemelere ilişkin alacak kalemlerinin hiçbiri yönünden sigorta şirketine rücu hakkı bulunmadığını, davacının işbu alacak kalemerini talebi sigorta poliçesinin kapsamı dışında olduğunu, işbu dava ikame edilmeden önce, müvekkili şirkete başvuru yapılmadığını, sigorta şirketlerine dava açılmadan önce yazılı başvuru yapılması ve sonrasında arabuluculuk görüşmelerinin yapılması dava şartı olduğunu, davacı tarafın kusur durumunu ispat etmesi gerektiğini, huzurdaki davanın öncelikle hukuki yarar dava şartı yokluğu, başvuru şartı eksikliği, husumet, zamanaşımı nedeniyle usulden reddini, aksi halde, esasa ilişkin itirazlarımız doğrultusunda poliçe kapsamı dışında kalan alacak kalemlerinin talep edilmesi nedeniyle ve mahkemece belirlenecek diğer nedenlerle haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın esastan reddini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, iş kazasından kaynaklı olarak davacı sigorta şirketi tarafından karşılanan işçinin tedavi giderlerinin işverenin sigortacısı davalıdan tahsili amacıyla başlatılmış olan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda; davacı şirket nezdinde dava dışı ... San. Ve Tic.A.Ş.'de çalışan işçi ... ... ...'ın ... numaralı poliçesi kapsamında sigortalı olduğunu, 26.06.2020 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle davacı şirket tarafından dava dışı şirkete 14.08.2020 tarihinde 8.791,69-TL tedavi gideri ödendiğini, ... San. Ve Tic. A.Ş.'nin ... numaralı poliçe ile "İşveren Mali Sorumluluk Poliçesi" kapsamında davalı şirket nezdinde sigortalanmış olduğunu, sigortalı iş yerinde meydana gelen iş kazalarında tedavi masraflarının birden fazla sigortacı tarafından temin edilmiş olunması durumunda (hem Ferdi Kaza Poliçesi hem İşveren Mali Sorumluluk Poliçesi) bu masrafların sigortacılar arasında ilgili teminatlar kapsamında paylaşılması gerektiğini, ödenen bedelin davalı sigorta şirketinden tahsili amacıyla davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasın üzerinden 10.209,52 TL üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durması sebebiyle işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.
İtirazın iptali davalarında alacaklının, İİK m.67 uyarınca borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazının, kendisine tebliği tarihinden itibaren bir sene içerisinde genel mahkemelere yapacağı başvuru üzerine genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat etmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup sürenin başlaması için borçlunun itirazının alacaklıya tebliği zorunludur. İşbu dava dosyasının temelini teşkil eden icra dosyasında yapılan kontrolde borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazın alacaklıya tebliğ edilmediği görülmüştür. Bu nedenle davacının açmış olduğu davasının süresinde olduğu kabul edilmekle yargılama yapılmıştır.
Yargılama esnasında dava dışı işçinin tedaviye ilişkin evrakları, soruşturma dosyası, iş kazası neticesinde tutulan tüm evraklar, davalı şirketin poliçesi celp edilerek dosyanın 1 iş sağlığı ve güvenliği alanında uzman bilirkişi, 1 sigorta hukuku alanında uzman bilirkişi ve 1 doktor bilirkişisinden oluşan 3 kişilik heyete tevdine karar verilmiş olup bilirkişilerden takdiri mahkemeye ait olmak üzere 26.06.2020 tarihinde meydana gelen olayın iş kazası olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceği, dava dışı işçinin ve dava dışı işverenin meydana gelen olaydaki kusurlarının oranlarının ne kadar olduğu, davacının söz konusu tedaviler sebebiyle ödemiş olduğu bedeli işveren mali sorumluluk poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinden talep edip edemeyeceği, edebilecek ise söz konusu tedavi giderlerinin piyasa koşullarına uygun olup olmadığı, gerçeği yansıtıp yansıtmadığı, gerçek bedellerinin ne kadar olabileceği hususu da değerlendirilerek tüm dosya kapsamı itibari ile rapor tanzim edilmesi istenilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan raporda özetle;
Olay; 29.06.2020 günü, saat 19.25 sularında, ... A.Ş. unvalı işveren müesseseye hizmet akdiyle bağlı çalışan ve de yıkama makinasında görev yapan ... ... ...’ın solventli yıkama makinasında yıkaması biten parçaları çıkardığı sırada, parçanın sağ elinin üzerine düşmesi ve de sağ elinin tarak kemiğinden zarar görmesi biçiminde meydana yaralanmış olmasıdır.
Tedavi gideri;
- 27.06.2020 tarihinde Muayene ve röntgen için 697,50 TL ödemiş.
- 29.06.2020 tarihinde ameliyat için 8.673,85 TL
- 22.07.2020 tarihinde fizik tedavi için 126,00 TL ödemiş.
6331 sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Kanunu Md.4 “İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.” ve de “ Her işveren, işyerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğün sadece önlem almakla yetinilebileceği anlamını taşımadığı alınan önlemlere uyulup uyulmadığını denetleme ve giderek önlemlere uyulmasını temin anlamında bulunduğu da kuşkusuzdur. Bu anlamda, işyerinde işveren tarafından tam anlamı ile geniş bir kontrol mekanizması kurulmalıdır” (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E: 1978/2077, K: 1978/7689,t:31.10.1978) şeklindeki mevzuat hükümleri uyarınca işveren dava dışı ... Ticaret A.Ş.’nin %70 oranında kusurlu olduğu,
Olay tarihinde 36 yaşında, aklı selim sahibi, bu işyerinde 1,5 yıllık tecrübeli ve yüklerin elle kaldırma risklerini bilmesi gereken bir kişi konumunda ve böyle bir kaza olması ihtimalini öngörecek ve kavrayacak vasıfta bir kişi olduğu anlaşılan kazalı sigortalının, olayın oluş şekline bakıldığında, yıkaması bitmiş parçayı makinadan alırken özenli biçimde iki el ile kavraması ondan sonra özenle buradan alması gerekirdi. Eğer kazalı anılan parçayı iyi şekilde ve iki eliyle özenli biçimde kavrayarak makinadan almış olsaydı, anılan yıkanmış parçayı sağ elinin üzerine düşürmesi ve de olay söz konusu olmazdı. Kazalı bu çalışma biçimiyle özensiz çalışmasına devam etmiş ve de riskli biçimde hareket ederek parçayı sağ elinin üzerine düşürmüştür. Bahsi geçen bu nedenlerle, kazalının da olayın meydana gelmesinde etkili olduğu, böylece 6331 Sayılı iş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Md.19-"Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili kendilerinin ve hareketlerinden veya yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşürmemekle yükümlüdür." şeklindeki hükmü uyarınca kusurlu olduğu, ancak iş güvenliğinin temel ilkesi "çalışan insanın en dikkatsiz ve güvensiz davranışına karşın iş kazasının oluşmasını önleyecek önlemlerin alınması" olduğundan, işçinin özen eksikliğinin olaya etkisinin diğer faktörlere göre ikincil nitelikli olduğu (Y.10HD, 17.04.1984, 2029/2140: Her halde, çalışan kimsenin iş güvenliği, işçinin kendi dikkatine bırakılamaz) hükmü nazarı itibara alınarak dava konusu yaralanma olayının meydana gelmesinde kazalı işçi dava dışı ... ... ...’ın %30 oranında kusurlu olduğu,
Dava konusu iş kazasının gerçekleştiği iş yeri sahibi dava dışı ... Sanayi ve Tic. A.Ş. ile davalı ... A.Ş. arasında düzenlenen .../1 nolu Kapsamlı İşyeri Sigortası Poliçesinin teminatları arasında İşveren Mali Sorumluluk Teminatı ve Klozu yer aldığından davacı tarafından Ferdi Kaza Sigortası kapsamında kazalı işçi adına ödenen tedavi giderlerinin (SGK tarafından karşılanan kısım hariç) dava dışı ... Sanayi ve Tic. A.Ş.'nin sigortacısı davalıdan rücuen istenebileceği
Dosya içerisinde yer alan 05.06.2024 tarihli Ayaktan Hasta Hizmet Ekstresinde Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon bedeli olarak 126,00-TL; 05.06.2024 tarihli Ayaktan Hasta Hizmet Ekstresinde Poliklinik Muayene bedeli olarak 382,50-TL ve Eklem Grafisi bedeli olarak 315,00-TL; 05.06.2024 tarihli Yatan Hasta Hizmet Ekstresinde Ameliyat ve buna bağlı hizmetler bedeli olarak 8.673,85-TL bedelin dava dışı kazalı işçiye fatura edildiği görülmüştür. Tüm faturaların toplam bedeli 9.497,35-TL olmaktadır.
İSG Mevzuatı yönünden yapılan uzman değerlendirmesinde dava dışı ... Sanayi Ticaret A.Ş.’ne %70 ve dava dışı kazalı işçiye %30 oranında kusur atfedilmiştir.
Buna göre dava dışı kazalı işçinin sorumlu olduğu %30'luk indirim miktarı 2.849,20-TL olmaktadır. 9.497,35 - 2.849,20 = 6.648,15 hesabıyla bulunan 6.648,15-TL'lik tutar (faiz hariç) ise dava dışı ... Sanayi Ticaret A.Ş.’nden ... nolu Kapsamlı İşyeri Sigortası Poliçesinin İşveren Mali Sorumluluk Teminatı ve Klozu kapsamında istenebilecek tutar olmaktadır.
Kanaatine varıldığı mahkememize bildirilmiştir.
Mahkememizce icra dosyası celp edilip incelendiğinde; davacı tarafından davalıdan 8.675,52 TL'lik ve 116,17 TL'lik 2 ayrı asıl alacak kaleminin ve bunların takip öncesi işlemiş faizlerinin icra takibine konu edilmiş olduğu bu hali ile bilirkişiler tarafından her ne kadar davacının yapmış olduğu toplam tedavi gideri olan 9.497,35 TL üzerinden hesaplama yapılmış ise de davacının toplam talebinin 8.791,69 TL'lik tedavi gideri istemine ilişkin olması sebebiyle bu miktarın davalının sigortalısı olan ... A.Ş.’nin %70 kusuru oranında hesaplandığında (8.675,52 TL'nin 6.072,86'sinden ve 116,17 TL'nin 81.32 TL'sinden olmak kaydıyla toplam) 6.154,18 TL'sinden davalının sorumlu olabileceği kanaatine varılmıştır.
Rücuen tazminat davaları; gerçek zararın giderilmesi amacına yöneliktir. Zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı, ödediği meblağın tamamını değil ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusundan isteyebilir. Bu nedenle, zarar görene yapılması gereken gerçek ödeme miktarı tespit edilerek davacı tarafça yapılan ödeme miktarı daha fazla olsa da davalının gerçek zarar miktarıyla sorumluluğuna karar verilmesi gerekir (Yargıtay 17 HD, 2020/2303 E-2021/3171 K sayılı ilamı). Başka bir ifade ile rücuen tazminat davaları, ödenmesi gerekenin tespiti amacı güder.
Davacı sigorta şirketi tarafından, dava dışı hak sahibine yapılan ödeme tarihi, rücu borçlusu davalının temerrüt tarihidir. Başka bir ifade ile rücuen tazminat davalarında, ödeme tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekecektir (Yargıtay 17 HD,2016/11439 E- 2019/9363 K sayılı ilamı). Bu sebeple somut olayda davalının sorumluluğuna karar verilen 6.072,86 TL'ye ödeme tarihi olan 14.08.2020 tarihinden, takip tarihi olan 31.05.2022 tarihleri arasındaki 655 gün için taleple bağlı kalınarak yıllık %9 yasal faiz işletildiğinde davacının bu alacak kalemi bakımından takip öncesi 980,81 TL işlemiş faiz talep edebileceği; 81.32 TL'ye ise ödeme tarihi olan 26.10.2020 tarihinden, takip tarihi olan 31.05.2022 tarihleri arasındaki 655 gün için taleple bağlı kalınarak yıllık %9 yasal faiz işletildiğinde davacının bu alacak kalemi bakımından takip öncesi 11,67 TL işlemiş faiz talep edebileceği; bu hali ile davacının toplam takip çıktısının 7.146,66 TL olması gerektiği kabul edilerek bu miktar üzerinden davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacının dava dilekçesi ile borçlunun %20'den aşağıda olmamak üzere inkar tazminatı ödemesine hükmedilmesi yönündeki talebi değerlendirildiğinde İİK m. 67 hükmü uyarınca davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksızlığına karar verilmiş olması ve alacağının likit olması gerekmekte, kural olarak davalı borçlunun kötü niyetli olması şartı aranmamaktadır. Somut olayda dava konusu alacak miktarı iş kazasından kaynaklı haksız fiile ilişkin olup alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiğinden likit bir alacaktan bahsedilemeyeceğinden koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
Davacının davasının KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile;
1-Davalının .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 6.072,86 TL asıl alacak ve bu alacağın takip öncesi işlemiş 980,81 TL faizi, 81.32 TL asıl alacak ve bu alacağın takip öncesi işlemiş 11,67 TL faizi olmak üzere toplam 71.146,66 TL üzerinden takibin kaldığı yerden devamına,
-Davacının fazlaya dair isteminin reddine,
2-Davacının davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi isteminin reddine,
3-Alınması gerekli olan 488,19-TL karar ilam harcından dava açılırken başlangıçta peşin olarak alınan 179,90-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 308,29-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 179.90-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen dava açılış gideri: 205,50-TL (başvurma, vekalet harcı ) davetiye, posta gideri: 187,25-TL, bilirkişi ücreti: 9.000,00-TL olmak üzere toplam: 9.392,75-TL yargılama giderinin %70 kabul-red oranı üzerinden hesaplanan 6.574,92-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanının davacı üzerine bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 7.146,66 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 3.062,86 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00TL'nin %70 kabul-red oranı üzerinden hesaplanan 1.092,00-TL'sinin davalıdan, 468,00TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
9-Taraflarca yatırılan gider avansın arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK madde 341 hükmü uyarınca KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/10/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
TASHİH ŞERHİ
Mahkememizce gerekçeli kararın yazımı aşamasında yapılan kontrolde işbu hükmün 1 nolu fıkrasında "1-Davalının .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 6.072,86 TL asıl alacak ve bu alacağın takip öncesi işlemiş 980,81 TL faizi, 81.32 TL asıl alacak ve bu alacağın takip öncesi işlemiş 11,67 TL faizi olmak üzere toplam 71.146,66 TL üzerinden takibin kaldığı yerden devamına" dair hüküm kurulmuş olduğu, söz konusu asıl alacak ve kalemlerinin toplamında 7.146,66 TL yazılması gerekirken sehven 1 rakamı fazla yazılarak 71.146,66 TL yazılmış olduğu fark edilmiş olup 6100 Sayılı HMK'nın "Hükmün tashihi
" başlığını taşıyan 304. Maddesinin 1. Fıkrasının "(1) Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir.
" şeklindeki düzenlemesi kapsamında dosya üzerinden yapılan inceleme esnasında söz konusu yazım hatasının HMK m.304 hükmü kapsamında maddi yazım hatası olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmış olup kısa kararın hüküm fıkraları ile gerekçeli kararının hüküm fıkraları arasında çelişki yaratılmaması amacıyla işbu şekilde tashih şerhi düzenlenmesi gerekmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1-Mahkememizin 22/10/2024 tarihli hükmünün "1-Davalının .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 6.072,86 TL asıl alacak ve bu alacağın takip öncesi işlemiş 980,81 TL faizi, 81.32 TL asıl alacak ve bu alacağın takip öncesi işlemiş 11,67 TL faizi olmak üzere toplam 71.146,66 TL üzerinden takibin kaldığı yerden devamına" şeklindeki 1. Fıkrasının "1-Davalının .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 6.072,86 TL asıl alacak ve bu alacağın takip öncesi işlemiş 980,81 TL faizi, 81.32 TL asıl alacak ve bu alacağın takip öncesi işlemiş 11,67 TL faizi olmak üzere toplam 7.146,66 TL üzerinden takibin kaldığı yerden devamına" şeklinde TASHİHİNE,
2-İşbu tashih şerhinin kararın tüm suretlerine işlenmesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK m.341 hükmü kapsamında KESİN olmak üzere karar verildi.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
* İş bu karar 5070 Sayılı Kanun hükümlerine göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.