T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/539 Esas
KARAR NO: 2024/668
DAVA: Yabancı Mahkeme Kararının Tenfizi
DAVA TARİHİ: 16/08/2023
KARAR TARİHİ: 03/10/2024
DAVA : Davacı vekili mahkememize ibraz etmiş olduğu dava dilekçesinde; Müvekkili şirketin Çin Halk Cumhuriyeti'nde mukim, yüksek katma değerli malların ihracatı için ihracat kredi sigortası sağlayıcısı olarak iştigal eden bir sigorta şirketi olduğunu, davalı şirketlerin ise İstanbul'da mukim Türk şirketleri olduğunu, dava dışı ... ...'ın kredi veren sıfatı ile dava dışı ... Ltd ve ... Ltd şirketlerinin ise kredi alan sıfatı ile 22 Mart 2010 tarihinde kredi sözleşmesi imzaladıklarını , dava dışı ... ... 'ın aynı zamanda iş bu kredi sözleşmesi uyarınca kredi alanların edimini garanti etmek üzere davalılardan dava dışı ... ile 22 Mart 2010 tarihinde diğer davalı ... ile ise 31 Aralık 2012 tarihinde garanti sözleşmeleri imzalandığını, dava dışı ... ... ...'ın 24 Aralık 2013 tarihinde temlik sözleşmesi ile kredi alanlar , davalılar ve dava dışı ... 'e karşı olan haklarını ve alacaklarını garanti sözleşmeleri ile müvekkiline devir ettiklerini, kredi alan davalı şirketlerin kredi sözleşmesi kapsamında aldıkları krediyi geri ödemediklerini, bu doğrultuda kredi borcunun davalılardan ve dava dışı garanti edenlerden ödenmesinin talep edildiği, ödenmemesi üzerine müvekkilinin garanti sözleşmeleri nezdinde Türkiye'de mukim davalılar ve Malta'da mukim dava dışı ... Holdings aleyhine İngiltere'de Yüksek Adalet Mahkemesi Kraliçe Yargıçlar Kurulu Dairesi Ticaret Mahkemesi'nde 11 Şubat 2015 tarihinde dava açtıklarını, mahkemece davanın kabul edildiğini, mahkemenin yapmış olduğu yargılama sonunda ödenmemiş ana para tutarına ilişkin 39.153.350,41USD , garanti sözleşmelerinin 3.1.maddesi ve 6.1.maddesi uyarınca 3.677.679,65Çin Yuanı ve 132.527,19 İngiliz Sterlini tutarındaki masraf ve giderleri de ödenmesine karar verildiğini yine kredi sözleşmesinin 7.maddesi uyarınca 4.398.521,23USD tutarındaki faiz ödemesine ve kredi sözleşmesinin 9.4.maddesi uyarınca 110.681,31USD tutarında komisyon ücreti ödenmesine hükmettiğini, kararın aslını ve onaylı tercümesini sunduklarını, MHÖK 52/1-c maddesi gereğince kısmi tenfiz istenebileceğini, kredi sözleşmesi ve garanti sözleşmeleri uyarınca müvekkilinin alacaklı olduğu tutarın bir kısmının kredi alanlar tarafından müvekkiline ödendiğini, kalan alacaklarının 31.812.552,95USD olduğunu, tenfiz şartlarının gerçekleştiğini, İngiltere ve Türkiye arasında karşılıklılık esasının bulunduğunu, yabancı mahkeme ilamının Türk Mahkemeleri'nin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verildiğini, yabancı mahkeme ilamında Türk Kamu Düzeni'ne aykırılık bulunmadığını, davalıların savunma haklarının ihlal edilmediğini, aleyhine karar verilmiş olan davalılara usulüne uygun yolla tebligat yapıldığını ve kendisini savunma imkânı sağlandığını, dava dilekçesi ekinde EK-3 olarak sundukları, İngiliz avukat ... ... 'ın Tanık Beyanı ( ... ... )'nda da bu hususun açıkça ifade edildiğini ve taraflara dava dilekçesinin tebliğ edildiğini, davalıların kendilerini avukatlar aracılığıyla temsil ettirdiği hususunun yer aldığını, buna göre, davalıların kendilerini ... Yüksek Ticaret Mahkemesi nezdinde avukatları ... tarafından görevlendirilen ... tarafından hazırlanan bir savunmayı toplu olarak sunduklarını, görüldüğü üzere davalıların kendilerini avukat vasıtasıyla temsil ettirdiğinin açık olduğunu, yabancı mahkeme kararının kesinleştiğini, tenfizi istenen kararın bağlayıcı ve icra edilebilir nitelikte olduğunu, dava dilekçesinin ekinde EK-3 olarak sundukları Uyuşmazlık Çözüm
Mahkemesi Müdürü ... tarafından düzenlenmiş olan 18 Nisan 2016 tarihli Tanık İfadesi ve ekinde yer alan 14 Nisan 2016 tarihli Onay Belgesi/Kesinleşme Sertifikası ile İngiliz Avukat ... ... tarafından düzenlenmiş olan 9 Mayıs 2023 tarihli Tanık Beyanı ile tasdik edildiğini, “Uyuşmazlık Çözüm Mahkemesi Müdürü ... tarafından düzenlenmiş olan 18 Nisan 2016 tarihli Tanık İfadesinde ifade edildiğini ve bu tanık ifadesi ile müvekkilinin tenfizini talep ettiği yabancı mahkeme kararının kesinleştiğinin ve davalılar tarafından temyiz başvurusunda bulunulmadığının ispatlandığını, ... tarafından düzenlenmiş olan tanık ifadesinde, mahkeme kayıtlarında
kararın verilmesini takiben taraflarca herhangi bir temyiz başvurusunda bulunulmadığını ve tarafların bu karara karşı temyiz başvurusunda bulunma süresinin dolduğunun teyit edildiğini, yine işbu tanık ifadesi ekinde yer alan, mahkeme hâkimi ... Tarafından düzenlenen 14 Nisan 2016 tarihli kesinleşme sertifikasında da belirtildiği üzere, kararla ilgili herhangi bir temyiz başvurusunda bulunulmadığının ve CPR52.4(2)(b) uyarınca temyize başvurma süresinin dolduğunun tasdik edildiğini, sertifikaya göre, işbu karar nihai ve icra edilebilir nitelikte olduğunu, Yine, İngiliz Avukat ... ... tarafından düzenlenmiş olan tanık beyanında belirtilmiş olduğu üzere dava konusu mahkeme kararına karşı taraflarca temyiz başvurusunda bulunulmadığını, ayrıca davalıların karara ilişkin temyiz başvurusunda bulunma süresinin dolduğunu, temyiz başvurusunda bulunmak isteyen tarafın 13 Kasım 2015 veya en geç 31 Mart 2016 (düzeltilmiş kararla ilgili olarak) tarihine kadar mahkemeye bildirilmiş olması gerektiğini ancak başvuru yapılmadığını, müvekkili Çin Hak Cumhuriyeti menşeili bir şirket olan davacının MÖHUK 48/2 maddesi uyarınca teminat göstermekten muaf olduğunu, bu hususta 27/09/1994 tarih ve 4034 Kanun ile onaylanan 1992 tarihli anlaşmanın 14.maddesinin bu hususu teyit ettiğini belirterek 23 Ekim 2015 tarihli (8 Mart 2016 tarihinde düzeltilmiş hali ile ) mahkeme kararının davalılardan tahsil edilmeyen 31.812.552,95USD tutarındaki kısmının tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... Aş vekili mahkememize ibraz etmiş olduğu cevap dilekçesinde, Tenfizi istenen ilamın dayanağı olan, 22 Mart 2010 tarihli garanti sözleşmesinin davacı tarafından ibraz edilmesi gerektiğini, müvekkili şirket kayıtlarında , imza yetkilileri tarafından imzalanmış böyle bir sözleşmeye rastlanmadığını, MÖHUK'un 54.maddesinde belirtilen şartların bulunmadığını, tenfizi talep edilen kararın müvekkili şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edilmek sureti ile kesinleştiğinin kanıtlanmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Diğer davalı şirkete usulüne uygun şekilde tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE : Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkindir.
Deliller ; Yabancı mahkeme kararının aslı, yabancı mahkeme kararının onaylı Türkçe tercümesi, ilamın kesinleştiğini gösteren belge ve onaylı tercümesi, yasal mevzuat.
Davacı tarafından sunulan, deliller toplanmış ve delil asılları mahkememiz kasasına alınmıştır.
MÖHUK 'un Tenfiz kararı başlıklı 50.maddesinde, " (1) Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilâmların Türkiye'de icra olunabilmesi yetkili Türk mahkemesi tarafından tenfiz kararı verilmesine bağlıdır. (2) Yabancı mahkemelerin ceza ilâmlarında yer alan kişisel haklarla ilgili hükümler hakkında da tenfiz kararı istenebilir." denilmiştir.
MÖHUK'un Görev ve Yetki başlıklı 51.maddesinde , " (1) Tenfiz kararları hakkında görevli mahkeme asliye mahkemesidir. (2) Bu kararlar kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye'deki yerleşim yeri, yoksa sâkin olduğu yer mahkemesinden, Türkiye'de yerleşim yeri veya sâkin olduğu bir yer mevcut değilse Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinden istenebilir." denilmiştir.
MÖHUK'un Tenfiz istemi başlıklı 52.Maddesinde , " (1) Kararın tenfiz edilmesinde hukukî yararı bulunan herkes tenfiz isteminde bulunabilir. Tenfiz istemi dilekçe ile olur. Dilekçeye karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenir. Dilekçede aşağıdaki hususlar yer alır: a) Tenfiz isteyenle, karşı tarafın ve varsa kanunî temsilci ve vekillerinin ad, soyad ve adresleri. b) Tenfiz konusu hükmün hangi devlet mahkemesinden verilmiş olduğu ve mahkemenin adı ile ilâmın tarih ve numarası ve hükmün özeti. c) Tenfiz, hükmün bir kısmı hakkında isteniyorsa bunun hangi kısım olduğu." denilmiştir.
MÖHUK'un Dilekçeye eklenecek belgeler başlıklı 53.maddesinde, " (1) Tenfiz dilekçesine aşağıdaki belgeler eklenir: a) Yabancı mahkeme ilâmının o ülke makamlarınca usulen onanmış aslı veya ilâmı veren yargı organı tarafından onanmış örneği ve onanmış tercümesi. b) İlâmın kesinleştiğini gösteren ve o ülke makamlarınca usulen onanmış yazı veya belge ile onanmış tercümesi" denilmiştir.
MÖHUK'un Tenfiz şartları başlıklı 54.maddesinde, "(1) Yetkili mahkeme tenfiz kararını aşağıdaki şartlar dâhilinde verir: a) Türkiye Cumhuriyeti ile ilâmın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma yahut o devlette Türk mahkemelerinden verilmiş ilâmların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmünün veya fiilî uygulamanın bulunması. b) İlâmın, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması veya davalının itiraz etmesi şartıyla ilâmın, dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmadığı hâlde kendisine yetki tanıyan bir devlet mahkemesince verilmiş olmaması. c) Hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması. ç) O yer kanunları uyarınca, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin hükmü veren mahkemeye usulüne uygun bir şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemiş yahut bu kanunlara aykırı bir şekilde gıyabında veya yokluğunda hüküm verilmiş ve bu kişinin yukarıdaki hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine karşı Türk mahkemesine itiraz etmemiş olması.
" denilmiştir.
23 Haziran 2015 tarihli yabancı mahkeme kararı incelendiğinde, davacısının iş bu dosyadaki davacı şirket, davalıların ... Aş , ... Aş, ... Ltd olduğu, kararda kredi sözleşmesinden ve garanti sözleşmesinden bahsedilerek ... tarafından sunulan 24 Nisan 2015 tarihli davalıların savunması okunduktan sonra, kredi sözleşmesinden bakiye ana para meblağı ile ilgili olarak 39.153.350,41USD, garantilerin 3.1 ve 6.1.maddeleri uyarınca 3.677.679,65CNY ve 132.527,19GBP tutarındaki masraf ve giderler, kredi sözleşmesinin 7.maddesi uyarınca 4.398.521,23USD tutarındaki faiz , kredi sözleşmesinin 9.3.maddesi uyarınca 110.681,31USD tutarındaki komisyon ücreti olmak üzere davalıların davacıya toplam 42.64.557,74USD ve 3.677.679,65CNY veya ödeme zamanındaki Sterlin karşılığı ve 132.527,19GBP tutarını ödeyecektir, seri usulle 125.000,00Euro olarak tespit edilen dava masrafları ile birlikte bu başvurunun masraflarının davalılar tarafından 14 gün içinde davacıya ödenmesi şeklinde hüküm kurulduğu daha sonra 8 Mart 2016 tarihinde yapılan tadil ile , daha önceki hükümde ki toplam 42.664.577,74USD'nin üzeri çizilerek toplam 43.662.552,95USD yapıldığı kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
18/08/2023 tarihli tensip ile alınan ara kararı uyarınca, davacı vekiline, ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 2023/... Esas 2023/... Karar, ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2020/... Esas 2022/... Karar , Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 2018/... Esas 2020/... Karar , ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2020/510 Esas 2021/1829 Karar, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/19-930 Esas 2019/812 Karar, Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 2016/895 Esas 2016/2050 Karar, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2014/7982 Esas 2015/4552 Karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 2020/510 Esas 2021/1829 Karar, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2016/3015 Esas 2017/3958 Karar ilamlarında da bahsedildiği üzere Yargı kararlarından alınacak harçlar 492 sayılı Harçlar Kanununda düzenlenmiş olup "Yabancı Mahkeme İlamları" başlıklı 4. Maddesinde "Yabancı bir mahkeme tarafından verilen ilamların tenfizi için açılacak davalardan bu ilamlarda hükmolunmuş şeyin değeri, nevi ve mahiyetine göre (1) sayılı tarife gereğince harç alınır" hükmü öngörülmüştür." denilerek konusu paraya ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tenfizi davasında nispi karar ve ilam harcı ödeneceğine hükmolunmuştur. Bu nedenle hesaplanan 14.730.843,65-TL harçtan peşin alınan 269,85-TL nin mahsubu ile kalan 14.730.573,80-TL nispi peşin harcın tebligatın alındığı tarihten itibaren 2 haftalık kesin mehil içinde yatırılması kesin mehil içerisinde eksik harcın yatırılmadığı takdirde Harçlar Kanununun 30. Maddesi ve HMK 150. Maddesine göre dosyanın işlemden kaldırılacağı ihtar edilmiş , davacı tarafça eksik harç yatırılmıştır. ... Mahkemesi ... HD'ye ait 2023/... esas 2023/... karar aynı daireye ait 2024/... esas 2024/... karar sayılı ilamlarında "diğer taraftan , yabancı mahkeme kararlarının tenfizi davalarında alınacak harcın ve buna bağlı olarak da vekalet ücretinin maktu veya nisbi olarak hesap edilip edilmeyeceği hususunda farklı yargı uygulamaları nedeniyle dairemizce nisbi harca hükmedilmeden ilk derece mahkemelerinin kararlarına karşı istinaf başvuruları esastan red edilmekte iken Yargıtay 11 HD'nin yabancı mahkeme kararlarının tenfizi davalarında harcın maktu olarak alınması yönündeki içtihatlarının istikrar kazandığı dikkate alınarak (Yargıtay 11 HD'nin 11/07/2023 tarihli 2022/1024 esas 2023/4355 karar , 11/07/2023 tarihli 2022/2244 esas 2023/4370 karar, 16/10/2023 tarihli 2022/6371 esas 2023/5889 karar , 31/05/2023 tarihli 2022/6677 esas 2023/3391 karar sayılı içtihatları) dairemizce yabancı mahkeme ilamlarının tenfizine ilişkin davalarda maktu harca ve buna bağlı olarak maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği görüşü benimsenmiştir" denildiğinden , mahkememizce de maktu harç ve maktu vekalet ücreti verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Davalı tarafın isteği üzerine davacı taraf garanti sözleşmesinde dosyaya sunmuştur. Toplanan delillerden anlaşılacağı üzere MÖHUK 54 maddesi gereğince , kararın verildiği İngiltere ile Türkiye arasında yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi hakkında fiili karşılıklılık bulunduğu, davanın temelinin kredi sözleşmesi ve garanti sözleşmesine dayanması nedeniyle yabancı mahkeme ilamının Türk Mahkemeleri'nin münhasır yetkilerine girmeyen bir konuda verildiği, yabancı mahkeme ilamında Türk Kamu Düzenine aykırılık bulunmadığı, davalıların savunma haklarının ihlal edilmediği, kararın tebliğ edildiği süresinde temyiz edilmediği kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili son duruşmadaki beyanında tenfizini kısmi olarak istedikleri miktarın yabancı mahkeme kararındaki asıl alacağa ilişkin olduğunu bildirmiş, toplanan tüm deliller kapsamında tenfiz şartları gerçekleştiğinden aşağıdaki şekilde davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davacının davasının kabulü ile, İngiltere Yüksek Adalet Mahkemesi Kraliçe Yargıçlar Kurulu Dairesi Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 2015/143 esas numaralı 23 Ekim 2015 tarihli (8 Mart 2016 tarihinde düzeltilmiş haliyle) kararın, kredi sözleşmesinin bakiye anapara meblağıyla ilgili olarak verilen hükümdeki 31.812.552,95 USD tutarındaki kısmının tenfizine,
2-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden 30.000,00TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 862,00TL tezkere ve tebligat giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yazı işleri müdürlüğünce ilgilisine iadesine,
6-Bu dava sebebiyle 427,60TL karar ve ilam harcı yatırılması gerektiğinden, peşin yatırılan 14.730.843,65TL karar ve ilam harcından mahsubu ile fazla alınan 14.730.416,05 TL karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde talep edilmesi halinde davacı tarafa iadesine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 03/10/2024
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ... ¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır
¸