T.C
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/544 Esas
KARAR NO: 2023/937
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/08/2023
KARAR TARİHİ: 19/12/2023
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından 21.01.2021 tarihinde müvekkili firma aleyhine ... İcra Dairesi 2020/... Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, ... İcra Dairesi 2020/... Esas sayılı dosyasındaki İcra takibine dayanak gösterilen 18.12.2020 tarihli fatura alacağına istinaden takip başlatıldığını, 18.12.2020 tarihli faturaya yine 18.12.2020 tarihinde iade faturası kesildiğini, davalılar, faturanın iadesi kesildiği halde iade edilen faturaya karşı iş bu haksız takibi başlattıklarını, davalılar ile müvekkili arasında mevcut ve geçerli bir borç ilişkisinin bulunmadığını, haksız icra takibinin durdurulmasını, bu dava sebebiyle uğramış olunan zararların yasa gereği alacağın yüzde yirmisinden az olmamak kaydıyla kötü niyetli davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; görev itirazında bulunduklarını, mahkemenizin görevli olmadığını, işbu dava konusu ihtilaf deniz taşımasından doğan demuraj alacağına ilişkin olduğunu, yasa ve HSK kararı gereğince görevli mahkeme “Deniz İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla” ....Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, dosyanın görevsizlik kararı verilerek görevli mahkeme olan ... Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, faturadan kaynaklı olarak davacı aleyhine başlatılmış olan icra takibinden kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.
Somut olayda davacı aleyhine fatura alacağından kaynaklı olarak ... İcra Dairesi 2020/... Esas sayılı dosyası üzerinden 3.675,00 USD alacak istemi ile takip başlatılmış olduğu, icra dosyasının işlemsiz bırakılması akabinde yenileme talebinde bulunulduğu ve dosyanın 2023/... Esasına kaydının yapılarak takibin bu esas üzerinden devam ettiği, davacının işbu takip sebebiyle eldeki menfi tespit istemli davayı açmış olduğu, davalının cevap dilekçesi ile birlikte görev ve sair usuli itirazlarda bulunmuş olduğu görülmüştür.
6100 Sayılı HMK'nın "Dava şartlarının incelenmesi" başlığını taşıyan 115. Maddesinin 1. Fıkrası "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." uyarınca yargılamanın her aşamasında dava şartlarının bulunup bulunmadığının re'sen incelenmesi gerektiğinden aynı kanunun "Dava şartları" başlığını taşıyan 114. Maddesi uyarınca " (1) Dava şartları şunlardır:
a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.
b) Yargı yolunun caiz olması.
c) Mahkemenin görevli olması.
ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması.
d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.
e) Dava takip yetkisine sahip olunması.
f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.
g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması.
ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi.
h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması.
ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.
i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.
(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır."
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)’nun 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. TTK'nın 5/1. Maddesine göre de, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara asliye ticaret mahkemesi bakmakla görevlidir. Ancak TTK'nın 5/2. Maddesinde ise, bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebileceği düzenlenmiştir. HSYK 'nın 20/07/2004 tarih ve 370 sayılı kararı ile İstanbul 'da kurulup faaliyete geçirilen denizcilik ihtisas mahkemesinin yargı alanının İstanbul İli mülki sınırları olarak belirlenmiş ve yine 09/09/2014 tarihli ticaret mahkemesi hakimleri ile bazı yer adli yargı hakimlerinin müstemir yetkilerinin düzenlenmesine ilişkin yetki kararnamesi ile 6102 sayılı TTK 5/2 maddesi gereğince ... Asliye Ticaret Mahkemesi TTK 'dan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticareti ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmak üzere münhasıran görevlendirilmiştir.
Deniz ihtisas mahkemesi sıfatlı ticaret mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki ilişki, görev ilişkisidir.
İşbu davada davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi ve davalılar vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde dava konusu faturaya dayanak yapılan taşımanın deniz yolu ile gerçekleştirilmiş olduğu, bu sebeple söz konusu taşımadan doğan zararlara ilişkin uyuşmazlığın TTK'nın “Deniz Ticareti” başlıklı 4. kitabındaki 893 ve onu izleyen maddelerde düzenlenen hükümler dikkate alınarak çözümlenmesi gerektiğinden işbu davalara bakma görevinin Denizcilik İhtisas Mahkemesi olan ... Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu kanaatine varılmakla HMK m.114 hükmü uyarınca sırası ile usuli itirazlar incelendiğinde öncelikle görev hususu incelenmesi gerektiğinden aşağıdaki şekilde görevsizlik kararı vermek gerekmiş olup, davalı vekilinin sair usuli itirazlarının görevli mahkemece değerlendirilmesi gerektiğinden re'sen yapılan inceleme sonucunda somut olayda aşağıdaki şekilde görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1-Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan davanın, davaya mahkememizin görevli olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Davaya bakmaya İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesinin ( ... Asliye Ticaret Mahkemesinin) görevli olması nedeniyle mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
3-HMK. Madde 20 uyarınca istinafa tabi olan işbu davada süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içinde mahkememize başvurulması halinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine,
4-Dosyanın gönderilmesi için süresi içerisinde başvurulmaz ise HMK. Madde 20 uyarınca davanın AÇILMAMIŞ SAYILACAĞINA karar verileceğinin ihtarına
5-HMK'nın 20.maddesi gereğince yasal süre içerisinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesi için taraflarca başvurulması halinde HMK 331/2.maddesi gereğince yargılama giderlerinin ve HMK 323/1-ğ maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan vekalet ücretinin yetkili ve görevli mahkeme tarafından hüküm altına alınmasına, belirtilen sürede başvuru yapılmaması halinde talep üzerine yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin mahkememizce hüküm altına alınmasına,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/12/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
* İş bu karar 5070 Sayılı Kanun hükümlerine göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.