T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/585 Esas
KARAR NO:2025/587
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:08/09/2023
KARAR TARİHİ:18/09/2025
DAVA:Davacı vekili mahkememize ibraz etmiş olduğu dava dilekçesinde, 02/12/2022 tarihinde borçluya ait ... adresinde müvekkili kurum kaçak ekipleri tarafından yapılan kontrolde "Sayacın yüksek frekans ile uyutularak kayıt yapmasını engellemek suretiyle" kaçak elektrik kullanımı yapıldığı tespit edilerek davacı yan adına H/... seri nolu kaçak zabtı tanzim edildiğini, müvekkili şirket görevlileri tarafından kaçak elektrik kullanımın tespit edildiği esnada davalının abone olarak kullanımında olan iş yerinde kaçak elektrik tüketimini gösterir görüntüler video olarak da kayıt altına alındığını, kaçak elektrik kullanımı gerçekleştirildiğini kanıtlar nitelikteki işbu video kaydı ve fotoğrafları dilekçe ekinde sunduklarını, ayrıca kaçak elektrik tüketiminin gerçekleştiği sayacın laboratuvar incelemesine alındığını ve 29.11.2022 tarih ... rapor numarası ile de :"sayacın hafıza okumalarında yüksek frekans ile uyutularak kayıt yapmasının engellendiği, bu müdahaleler sonucunda hafıza pilinin zayıfladığı, tarih-saat bilgisinin geride kaldığı" şeklinde tespit yapıldığını, ilgili video kaydı, laboratuvar raporu ve dosya kapsamına sundukları fotoğraflar incelendiğinde, davalının "Sayacın yüksek frekans ile uyutularak kayıt yapmasını engellemek suretiyle" kaçak elektrik kullanımı gerçekleştirildiği hususunun açıkça anlaşılacağını, dava konusu H/... seri numaralı Kaçak Elektrik Kullanım Tespit Tutanaklarına istinaden EPTHY hükümleri çerçevesinde hesaplama yapılarak 14.01.2022 - 04.11.2022 tarihleri arasında 294 günlük süre için 16.12.2022 son ödeme tarihli 2.470.725,10 TL bedelli kaçak elektrik faturası, 04.11.2022 - 28.11.2022 tarihleri arasındaki 24 günlük süre için 16.12.2022 son ödeme tarihli 449.939,83 TL bedelli kaçak elektrik faturası tahakkuk ettirildiğini, Elektirik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin , Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketimi Halleri başlıklı MADDE 42'de " (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak; A) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi, B) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi, c)Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi, ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması" nın kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edildiğini, kaçak elektrik tutanakları düzenlendiği tarih itibariyle maddi olgulara ilişkin tespitleri içermekte olup, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olduğunu, bu hususun yargı kararları ile de sabit olduğunu, nitekim tutulan tutanakların gerçeğe uygun olduğu çekilen video görüntüleriyle ve laboratuvar raporları ile de sabit olduğunu, dava konusu borca istinaden davalı şirket ve şirket sahibi aleyhine yukarıda arz edilen tutanağa istinaden zabıt tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri gereği hesap edilmiş yapılan hesaplama karşılığı toplam 2.920.664,93 TL fatura tahakkuk ettirildiğini, söz konusu kaçak elektrik bedeline gecikmiş gün faizi ve faizin KDV'si ilave edilerek 2.929.280,89 TL'nin tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü 2022/... Esas sayılı takip dosyası ile de ödeme emri gönderildiğini, davalı tarafından borca itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu, müvekkili kurum tarafından yapılan inceleme neticesinde, kaçak enerji kullanımından dolayı tanzim edilen itiraza konu kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı ve bu tutanağa istinaden düzenlenen kaçak elektrik kullanım faturasında herhangi bir hesaplama hatası bulunmadığını, kaçak tespiti için tespit anında mahalde fiili kullanıcının varlığının yeterli olduğunu, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42. maddesinde gösterilen haller içerisinde elektrik tüketimi yapan herkes, kaçak tespiti ve tahakkukunun muhatabı olabileceğini, aşağıda yer alan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere müvekkil şirket tarafından yapılan kaçak tespit işleminde ve tahakkuklandırmalarda herhangi bir hata bulunmadığını, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketim Halleri başlıklı 42.maddesi, Kaçak Elektrik Süreci Başlıklı 43.maddesi, Kaçak Elektrik Tüketim Miktarlarının Hesaplanması başlıklı 44.maddesi, Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketim Miktarlarının Hesaplanmasında ve Faturalandırılmasında Esas Alınacak Süre Başlıklı 45.maddesine uygun şekilde tutanağın tutulduğunu ve bu maddelere uygun şekilde hesaplama yapıldığını, dava konusu alacak kaçak tüketim tahakkuku ile tespit edilen kaçak elektrik kullanım bedelinin tahsiline ilişkin olduğunu, faturaların son ödeme tarihlerinden itibaren asıl alacağa, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunu uyarınca yıllık %30 ve değişen oranlardaki gecikme faizinin uygulanması gerektiğini, ayrıca işlemiş ve işleyecek faizlerin de %20 oranında KDV'sinin davalıdan tahsili gerektiğini, davacı tarafın kaçak elektrik kullanımına ilişkin Elektrik Mühendisi ... tarafından Uzman Görüşü Mütalaası hazırlanarak dilekçe ekinde dosyaya sunulduğunu belirterek davalının icra dosyasına karşı yapmış olduğu itirazının iptaline , takibin devamına ve %20 oranında hesaplanacak icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili mahkememize ibraz etmiş olduğu cevap dilekçesinde, müvekkilinin kaçak elektrik kullandığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, tahakkuk ettirilen borcun da yasal hiçbir dayanağının bulunmadığını, davalı şirketin kaçak elektrik kullanımı iddiasını somut belgeler ile ispat etmek mecburiyetinde olduğunu, davalı şirketin özel hukuk tüzel kişisi olmadığını, dava dilekçesinde iddia edildiği üzere düzenlenen kaçak eletkrik tespit tutanakları aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olmadığını, EPTHY Madde 43 hükmüne aykırı olarak müvekkiline laboratuvar raporu ve kaçak elektrik tespit tutanağının tebliğ edilmediğini, sayacın yüksek frekans ile uyutularak kayıt yapmasının engellendiği iddiasının asılsız olduğunu, bu iddiayı destekleyecek hiçbir somut delil dosyaya sunulmadığını, müvekkilinin kati surette kaçak elektrik enerjisi kullanmadığını, davacı şirket tarafından kaçak elektrik tüketiminin hesaplanmasının fahiş olarak hatalı ve usulsüz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE : Dava, kaçak elektrik kullanıldığı iddiası ile düzenlenen faturanın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Deliller ; .... İcra Müdürlüğü 2022/... Esas sayılı takip dosyası, davalının elektrik tüketim verileri ve osos kayıtları, dava konusu kaçak elektrik tespit ve taahhuk dosyası, davalı tarafın aboneliği ile ilgili belgeler, davacı tarafça tutulan tutanak ve düzenlenen faturalar , kaçak elektrik kullanımına ilişkin olduğu iddia edilen CD, tanık beyanları, bilirkişi incelemesi.
.... İcra Müdürlüğü 2022/... Esas sayılı takip dosyası alınıp incelendiğinde, davacı tarafından davalı hakkında kaçak elektrik kullanıldığı iddiası ile hazırlanan faturalara dayalı olarak 2.920.644,93TL asıl alacak , 7.301,66TL işlemiş faiz , 1.314,30TL faizin KDV'si olmak üzere toplam 2.929.280,89TL alacağın tahsili için ilamsız takip başlatıldığı, borçlu tarafından süresinde borca ve ferilerine itiraz edilerek takibin durdurulduğu görülmüştür.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık , davalının kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı, kullanmış ise icra dosyası da incelenerek kaçak elektrik kullanım bedeli ve ferilerinin tespiti noktalarında toplanmaktadır.
Kaçak elektrik ile ilgili tutanağın tutulduğu davalıya ait yerin ticari işletme olup olmadığı dolayısıyla mahkememizin görevli olup olmadığı hususunun tespiti amacıyla , kaçak tespit tutanağındaki adreste davalının ne iş yaptığı ilgili birimden sorulmuş yine davalının bağlı bulunduğu vergi dairesine müzekkere yazılarak, davalının 2022 yılına ait beyan etmiş olduğu yıllık gelir vergisindeki yıllık gelirinin ne kadar olduğunun , 21/07/2007 tarihli resmi gazetede yayınlanan 18/06/2007 tarihli 2007/... sayılı bakanlar kurulu kararı ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 177.maddesi uyarınca davalının esnaf mı yoksa tacir mi olduğunun, hangi usulde defter tuttuğunu, 2022 yılı itibari ile nerede iş yaptığının bildirilmesi istenilmiş ayrıca İstanbul Ticaret Odasına , İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odası'na müzekkere yazılarak davalının odalarında kaydının olup olmadığının varsa hangi tarihte kayıt olduğunun araştırılarak mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir. Vergi dairesi tarafından gönderilen yazı cevabı incelendiğinde davalının vergi mükellefi olduğu, Emniyet birimlerince yapılan araştırmada davalının söz konusu adreste 2023 Ocak ayından itibaren Mepa Çanta olarak faaliyet gösterdiğini ve işletme sahibi olduğunu tespit ettiklerinin bildirildiği görülmüştür. İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği tarafından şahsın esnaf kaydına rastlanmadığının bildirildiği , gelen yazı cevaplarından davalının belirtilen adreste ticari işletmesi olduğu anlaşılmakla abonelik kaydının ticari olduğu ve mahkememizin görevli olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
Dava dilekçesine ekli, 02/12/2022 tarihli kaçak /usulsüz elektrik kullanım tespit tutanağı incelendiğinde, davalının tutanakta belirtilen adreste ticari (ütü-paket) aboneliğinin bulunduğu belirtilerek sayaç test / muayene formuna göre "sayacın hafıza okumalarında yüksek frekans ile uyutularak kayıt yapmasının engellendiği görülmüştür. Bu müdahaleler sonucunda hafıza pilinin zayıfladığı tarih-saat bilgisinin geri de kaldığı görülmüştür. " şeklinde tutanak tutulduğu yine dava dilekçesi ekinde 28/11/2022 tarihli sayaç değiştirme tutanağı bulunduğu, sayaç test / muayene sonuç formunun dilekçeye eklendiği, söz konusu tutanak akabinde 14/01/2022 - 04/11/2022 tarihleri arasındaki süre için hesaplanan 16/12/2022 son ödeme tarihli 2.470.725,10TL bedelli fatura ile 04/11/20225 - 28/11/2022 tarihleri arasındaki 24 günlük süre için hesaplanan 16/12/2022 son ödeme tarihli 449.939,83TL bedelli kaçak elektrik faturası düzenlendiği, dilekçe ekinde video görüntüsünden alınan görsellerin sunulduğu tespit edilmiştir.
Davacı kuruma yazı yazılarak abonelik sözleşmesi ile endeks dökümleri alınarak dosyaya bırakılmıştır.
Davacı tarafça zabıt münzileri tanık olarak gösterildiğinden mahkememizce duruşmada beyanları alınmış olup, beyanlarında tutanaktaki imzaların kendilerine ait olduğu belirtilerek , tutanakta belirtilen hususların doğru olduğu yönünde beyanda bulundukları görülmüştür.
Dosya mahkememizce resen belirlenen elektrik mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek davalının kaçak elektrik enerjisi kullanıp kullanmadığı, kullanmış ise bedelinin tespiti hususunda rapor hazırlanması istenilmiş ve alınan rapor ve ek rapor dosyaya bırakılmıştır.
Kaçak elektrik kullanımı ile ilgili mevzuatlar irdelendiğinde ;
Dava konusu kaçak elektrik tespit tutanağının düzenlendiği 02.12.2022 tarihinde kaçak elektrik tüketimi, tespiti ve kaçak elektrik faturasının tanzimine ilişkin yürürlükte olan yönetmelik; Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından hazırlanan ve 30.05.2018 tarihli ve 30436 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği (EPTHY)'dir. Aşağıda bu yönetmeliğin kaçak elektrik tüketiminin tespiti, miktarının belirlenmesi, tahakkuku ve faturalandırılması ile ilgili maddeleri verilmiştir:
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan ;
Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği
Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi
Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri
MADDE 42 - (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak
a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,
b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,
c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine
müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,
ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.
Kaçak Elektrik Enerjisi Tespit Süreci
MADDE 43 — (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi kapsamında doğrudan dağıtım. sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5'te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin
şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;
a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır
b) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6'da yer alan sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir.
c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5'te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.
ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.
(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5'te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(4) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, kaçak tespit süreci sonucunda kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler ile ilgili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunur.
(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.
(6) Bu madde kapsamında düzenlenen kaçak elektrik tüketim faturası en geç 3 iş günü içerisinde tüketiciye gönderilir.
(7) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciler bilgilendirilir.
Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması
MADDE 44 - (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;
a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,
b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.
(2) Birinci fikra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;
a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60'ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5S kW'nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,
b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW'nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre, hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir
(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.
(4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır
Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre
MADDE 45 — (1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;
a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.
b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez,
c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.
ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.
1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı, 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.
(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.
(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;
a) Meskenlerde; 5 saat,
b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlü, ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,
c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,
ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.
(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.
(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise, tespit edilen saatler esas alınır.
Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması
MADDE 46 — (1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.
(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji etim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.
(3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.
(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar, ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fikrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır...” hükümleri bulunmaktadır.
Bilirkişi tarafından hazırlanan raporda öncelikle SD/... seri numaralı sayaç değiştirme tutanağı, 29/11/2022 tarihli sayaç test / muayene sonuç formu , 02/02/2022 tarihli ve H/... seri numaralı kaçak /usulsüz elektrik kullanım tespit tutanağı ile bu tutanağa istinaden hazırlanan iki adet fatura ile ilgili yapılan incelemeler ayrıntılı olarak raporun 5 ve 6.sayfalarında açıklanmıştır.
Bilirkişi inceleme ve değerlendirme başlığı altında yaptığı değerlendirme de ;
"Dosyadaki belgeler incelendiğinde; 28.11.2022 tarihinde Davalı .... adresinde ... kaçak ekipleri tarafından yapılan kontrolde, tesisatta bulunan ... marka ... seri numaralı elektrik sayacının tarih ve saatinin hatalı olduğu tespit edilmiş ve frekans şüphesi notuyla sayaç sökülerek laboratuvara sevk edilmiş ve yerine ... marka ... seri numaralı elektrik sayacı takılmıştır. Sökülen sayacın endeks değerleri T(Toplam):2746, T1:1615, T2:433, T3:698, tesisatta bulunan akım trafolarının dönüştürme oranları 150/5A olduğu, sayaç değiştirme anında çekilen faz akımlarının ... olduğu tespit edilmiş olup bu tespitler SD/... seri numaralı sayaç değiştirme tutanağı tanzim edilmiştir.
29.11.2022 tarihli Sayaç Test/Muayene Sonuç Formunda; sayaç bulguları kısmında “sayacın hafıza okumalarında yüksek frekans ile uyutularak kayıt yapmasının engellendiği görülmüştür. Bu müdahaleler sonucunda hafıza pilinin zayıfladığı, tarih saat bilgisinin geride kaldığı görülmüştür. Müdahale olmadığında doğru kayıt yapmaktadır.” tespitleri beyan edilmiştir.
Sayaç muayenesinin sonuçlanmasını müteakiben ... görevlilerince 02.02.2022 tarihli ve ... seri nolu “Kaçak/usulsüz Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı” tanzim edilmiş olup, bu tutanakta tesisatta ... marka ... seri nolu elektrik sayacının bulunduğu, sayacın endeks değerleri T (Toplam):2746, T1:1615, T2:433, T3:698, tesisatta bulunan akım trafolarının dönüştürme oranlarının 150/5A olduğu, çekilen faz akımlarının ... olduğu kaydedilmiş olup tutanakta kaçak kullanım şeklinin “sayacın hafıza okumalarında yüksek frekans ile uyutularak kayıt yapmasının engellendiği görülmüştür. Bu müdahaleler sonucunda hafıza pilinin zayıfladığı, tarih saat bilgisinin geride kaldığı görülmüştür. Müdahale olmadığında doğru kayıt yapmaktadır.” olarak açıklandığı görülmektedir.
Abone sözleşmesi ve ...'ın 05.10.2023 tarihli yazısı incelendiğinde; Davalı ...'ın 08.11.2021 tarihinde abonelik sözleşmesi yaptığı ve aboneliğinin 20.02.2023 tarihinde sonlandırdığı anlaşılmaktadır.
Raporunun devamında davalının elektrik enerjisi tüketim detayı raporunun 8.sayfasında verilmiştir.
Davalı ...'ın abone olduğu 08.11.2021 tarihinde tesisatta ... seri nolu elektrik sayacının bulunduğu, bu sayacın 06.12.2021 tarihine kadar yaklaşık bir ay kayıt yaptığı ama 06.12.2021-14.01.2022 tarihine kadar 2 ay sayacın kayıt yapmadığı (aylık tüketimlerin sıfır göründüğü) 14.01.2022 tarihinde kayıt yapmayan sayacın ... seri nolu sayaç ile değiştirildiği, tesisata yeni takılan bu sayacın da daha bir yıl bile kayıt yapmadan 28.11.2022 tarihli sayaç değiştirme tutanağı ile bu sayacın ekranında tarih ve saatin hatalı olduğu, frekans şüphesi ile sayacın muayene gönderildiği, tesisata ... seri nolu sayacın takıldığı, Sayaç Muayenesinde “sayacın hafıza okumalarında yüksek frekans ile uyutularak kayıt yapmasının engellendiği görülmüştür. Bu müdahaleler sonucunda hafıza pilinin zayıfladığı, tarih saat bilgisinin geride kaldığı görülmüştür.” tespitinin yapıldığı görülmektedir. Elektrik sayaçlarının yüksek frekans etkisi altında bırakılarak kayıt yapmasının engellenmesi suretiyle sayacın doğru tüketim kaydetmesini engellemek amacıyla yapılan müdahalelerde, sayacın bu müdahale sebebiyle kısa sürede pilinin zayıfladığı ve arızalandığı görülmektedir. Bu olayda da benzer durum gözlenmektedir. Abonenin 14.01.2022 ve 28.11.2022 tarihlerinde sayacı değiştirilmiştir. Dava konusu tutanaktaki ... seri nolu sayacın bir yıl bile çalışmadan değiştirilmesi gerekmiştir. Sayacın bir yıl bile geçmeden pilinin zayıflaması, ekrandaki saat ve tarih bilgisinin hatalı olması, tespit anına ilişkin video kaydında da görüldüğü üzere ekrandaki endeks değerinin ekrandaki görüntünün gidip gelmesi sebebiyle okunamaması bulgularının sayaç muayene raporunda belirtilen sayacın yüksek frekans ile uyutulduğu (sayacın yüksek frekans etkisine Maruz bırakılarak kayıt yapmasının engellendiği) tespitini desteklediği kanaatine varılmıştır.
Dava dilekçesi ekinde verilen ve Elektrik Mühendisi ... tarafından hazırlanan 27.04.2023 tarihli uzman görüşünde beyan edilen “.. kaçak kullanım şekli itibariyle, bilgi ve sayaca müdahale için ekipman gerektiren bir kullanımdır. Elektronik sayaçların kullanılmasıyla birlikte, bu sayaçları şaşırtmaya yönelik bu müdahale yöntemi, nitelikli bir kaçak kullanım şekli olduğu kanaatini oluşturmaktadır. Bu yöntemde, sayacı örneğin neodyum bir mıknatıs ile yoğun bir manyetik alan içinde bırakmak ya da şebeke frekansını değiştirecek bir frekans inverteri kullanılabilmektedir. Laboratuvar tetkikinde sayaç tarihinin geri kalması bu duruma işaret etmesi doğru bir tespit olarak değerlendirilmiştir.”
24.10.2024 tarihli duruşmada, dava konusu kaçak elektrik tespit tutanağını tanzim eden ... görevlileri verdikleri tanık beyanlarında, tutanaktaki tespitlerin doğru olduğunu ifade etmişlerdir. Tutanakta imzası olan tanık ... “ilk önceden 186 dan ihbar verildi, ihbar üzerine bildirilen yere gittik, panoyu açtık, sayaçta 900amper kullanım vardı, sayacın ekranının gidip gittiğini gördük, ekranının endeks ile ilgili bölümü gidip geliyordu ve endeks ilerlemiyordu, sonra sayacı değiştirdik, sayaç değiştirme tutanağı tuttuk, sayacı labratuara gönderdik, labratuarda kaçak kullanım tespit ettiği için bu tutanağı tuttuk” beyanında bulunmuştur.
Yukarıdaki değerlendirmeler doğrultusunda; Davalı ...'ın işyerindeki elektrik tesisatında dağıtım sistemine, elektrik sayacına müdahale ederek, elektrik sayacının doğru tüketim kaydetmesini engellemek amacıyla, sayacı yüksek frekans etkisi altında bırakarak, sayacın kayıt yapmasını engellemek suretiyle kaçak elektrik enerjisi kullanıldığı sayaç muayene raporuyla tespit edilmiştir. Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42.maddesinde, davalının yapmış olduğu “sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması” eylemi “kaçak elektrik enerjisi tüketimi” olarak tanımlanmıştır. İlgili yönetmelik gereğince davalı ... tarafından kaçak elektrik enerjisi kullanan davacı hakkında kaçak elektrik tüketim bedeli tahakkukunun yapılması gerekmektedir.
Davalı Abonenin Kurulu Güç Tespitine İlişkin Değerlendirme
Davacı ... tarafından yapılan kaçak elektrik tüketim bedeli tahakkuku incelendiğinde; tutanakta yazılı olan faz akım değerleri üzerinden (... ve toplam ...), faz-nötr gerilimi 220V-0,22 kV alınarak bağlantı gücü (Sürekli çekildiği kabul edilen güç) 911x0,22-200,42 kW hesaplanmış ve akımlardan hesaplanan bu güç 0,6 kullanım faktörüne bölünerek,
Kurulu güç = 911x0,22/0,6- 334,03 KW olarak bulunmuş ve kaçak tüketim hesabında 334,03 KW 0,6 kullanım faktörü ile çarpılarak aslında 334,03x0,6-200,42 kW gücün yani tespit esnasında anlık akımlara göre hesaplanan gücün sürekli çekildiği kabul edilmiştir. Davacı ... tarafından yapılan bu tüketim hesabının EPTHY'ne uygun olmadığı kanaatindeyim. Tutanak düzenlenirken ... görevlilerince abonedeki elektrikli tüketicilerin listesi yapılarak hepsinin güçleri toplamından kurulu gücün bulunması gerekirdi. Eğer işyerinde çok sayıda elektrikli tüketici varsa ve bunların güçleri dökümü, listelemesi zor olacaksa o zaman hepsi çalıştırılarak, devreye alınarak üç fazdan çekilen toplam akımlar ölçülmeli ve bu akımlara göre hesaplanan güç kurulu güç olarak belirlenmeli ve tüketim hesabından bu kurulu güç 0,6 kullanım faktörüyle çarpılarak tüketim hesabı yapılmalıdır.
Abonenin akım trafolarının 150/5 Amper'lik olduğu göz önüne alındığında; 300 Amper civarındaki akımlara primer sargıları 150 Amper'lik olan akım trafolarının dayanmaları teknik olarak mümkün olmadığından; ...'ın tutanakta yazılı olan ... akımlara göre hesapladığı 334,03 kW kurulu gücün gerçekçi olmadığı, olması gereken kurulu güçten çok daha yüksek olduğu kanaatindeyim.
Dosyadaki belgeler, tespit anına ilişkin video kaydı ve fotoğraflar incelendiğinde birbirinden farklı üç akım ölçümünün olduğu tespit edilmişti. Bu durum çelişki oluşturmaktadır.
Kaçak elektrik tespit tutanağında ve sayaç değiştirme tutanağında ölçülen ve kaydedilen faz akımları R-310A, S-300A, T-301A olup bu akım değerlerine göre hesaplanan kurulu güç “ (310+ 300+301) x0,22= 200,42 kW
Tespit anına ilişkin video kaydında ölçüldüğü görülen akımlar, R= 80,3A, S=77,2A, T=89,2A olup bu akım değerlerine göre hesaplanan kurulu güç (80,3 + 77,2 + 89,2)x0,22 = 54,27 kW
Tespit anına ilişkin fotoğraflarda görünen akımlar, R=195,6A, S=226,1A, T=226,4A olup bu akım değerlerine göre hesaplanan kurulu güç (195,6+ 226,1 + 226,4 ) x 022 = 142,58kW
Kaçak elektrik tespit tutanağında ve sayaç değiştirme tutanağında sayaç üzerinden okunan puant güç (sayacın kaydettiği en yüksek güç) 4,3 kW ve çarpan (150/5 akım trafosu oranı) 30 olduğu için gerçek puant güç “4,3x30 = 129 kW ve abone sözleşmesinde kurulu güç 131,66 KW'tır. Sayacın kaydettiği puant güç (en yüksek güç) 129 kW ve sözleşme gücünün bu değere çok yakın olarak 131,66 kW olduğu göz önüne alındığında kaçak elektrik tüketim hesabında gerçekleşmesi muhtemel, makul ve mantıklı kurulu güç değerinin abone sözleşmesinde kayda geçen kurulu güç değeri olan 131,66 kW alınmasının uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
Abone sözleşmesindeki 131,66 KW kurulu güce faz akımı değeri 131,66/0,22/3=199,5 A olup tespit anına ilişkin fotoğraflardaki 200 A civarındaki akım değerlerine çok yakındır. Bu yakınlık, yapılan 131,66 kW kurulu güç tespitinin çok tutarlı olduğunu göstermektedir.
Yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda, aşağıda kaçak elektrik tüketim hesabında kurulu güç değeri abonenin sözleşme gücü olan 131,66 kW alınacaktır.
Dava Konusu Kaçak Ve Ek Kaçak Tüketim Bedellerinin Hesaplanması
Davacı ... tarafından yapılan kaçak tüketim hesabında günlük çalışma saati 14 saat alınmıştır. Ancak abonenin sökülen sayacı üzerindeki en son endeks değerleri:
T (Toplam)-2746, T1 (gündüz 06.00-17.00) = 1615, T2 (puant (akşam) 17:00-22:00)=433, ve T3(gece 22.00-06.00=698 olduğu göz önüne alındığında davalının sadece gündüz zaman diliminde değil, akşam ve gece de belirgin bir tüketim yaptığı göz önüne alındığında; EPTHY'ne uygun olarak günlük çalışma saatinin 21 saat alınmasının uygun olduğu kanaati oluşmaktadır.
Kaçak elektrik enerjisi tüketim yapan davalı abone için EPTHY'ne uygun olarak;
Tutanak öncesi en son sayaç okuma tarihi olan 04.11.2022 tarihinde başlamak üzere, 04.11.2022 - 28.11.2022 (tutanak tarihi) arasındaki 24 gün için kaçak elektrik tüketim bedeli tahakkuku,
Abonenin dava konusu elektrik sayacının takıldığı 14.01.2022 tarihinden başlamak üzere, kaçak tüketim başlangıç tarihi olan 04.11.2022 arasındaki 294 gün için ek kaçak elektrik tüketim bedeli tahakkuku, yapılması gerekmektedir.
Kaçak Tüketim Bedelinin Hesaplanması
Süre = 24 gün (14.11.2022-28.11.2022)
Kaçak tüketim miktarı = 24 gün x 131,66 kW x 0,6 x 21 saat/gün = 39.814 kWh
EPTHY'ne göre kaçak elektrik enerjisi birim fiyatı (mükerrer kaçak kullanıma ilişkin dosyada belge olmadığı için, ilk kaçak elektrik kullanımı olduğu için) 1,5 ile çarpılacaktır.
Hesaplamada kullanılan aktif elektrik enerjisi birim fiyatları ve dağıtım bedeli birim fiyatları EPDK tarifelerinden alınmıştır. Bu hesaplamaya göre kaçak elektrik tüketim bedeli KDV dahil 265.855,16TL olarak hesaplanmıştır.
Ek Kaçak Tüketim (Eksik Tüketim) Bedelinin Hesaplanması
Süre = 294 gün (14.01.2022-04.01.2022 )
Ek kaçak tüketim miktarı = 294 gün x 131,66 kW x 0,6 x 21 saat/gün = 487.721 kWh
Hesaplamada kullanılan aktif elektrik enerjisi birim fiyatları ve dağıtım bedeli birim fiyatları EPDK tarifelerinden alınmıştır. Brüt ek kaçak tüketimden bu sürelerde sayaç endeksleri üzerinden okunup ayık faturalar ile aboneden tahsil edilen 2746x30=82.380 kWh'in tenzil edilmesi ile net ek kaçak tüketim, (487.721 -82380) = 405.341 kWh olarak hesaplanmıstır. Ek kaçak elektrik tüketim bedeli KDV dahil 1.348.730,28TL olarak hesaplanmıştır.
Kaçak elektrik tüketim bedeli ile ek kaçak elektrik kaçak tüketim bedeli toplandığında 1.614.585,44TL yapmaktadır. Son ödeme tarihi ile icra takip tarihi arasında geçen 3 günlük süre için hesaplanan yasal faiz miktarı 1.194,35TL , faizin KDV'si ise 214,98 TL olarak saptanmış olup toplam alacak miktarı 1.615.994,77TL'dir. " şeklinde görüş bildirmiştir.
Rapora karşı her iki taraf vekilince itiraz edilmesi üzerine bilirkişiden ek rapor alınmıştır.
Ek rapor incelendiğinde bilirkişi tarafından itirazlar tek tek değerlendirilerek kök rapordaki görüş ve kanaatinin değişmediği belirtilmiş sadece mahkememizin talebi üzerine yasal faiz, avans faizi ve davacının talep ettiği gecikme zammına göre faiz oranlarını hesaplamış , avans faizine göre yapmış olduğu hesaplama dikkate alındığında 16/12/2022 - 19/12/2022 tarihinde geçerli avans faizi oranına göre işlemiş faizin 1.426,59TL, faizin KDV'sinin ise 256,79TL olmak üzere toplam davacı alacağının 1.616.268,82TL olarak belirlendiği bildirilmiştir.
Davacı tarafın şirket , davalı tarafın ise ticari işletme olması nedeniyle , kaçak elektrik kullanımı şeklinde cereyan eden haksız fiillerde de avans faizi uygulanması gerektiğinden bilirkişi tarafından ek raporda avans faizine göre yapılan değerledirmenin hükme esas alınması kanaatine varılmıştır.
Toplanan tüm deliller ve alınan bilirkişi rapor ve ek raporuna göre, davalı tarafın elektrik tesisatında, elektrik sayacının doğru tüketim kaydetmesini engellemek amacıyla elektrik sayacını yüksek frekans etkisine maruz bırakarak sayaca müdahale etmek suretiyle kaçak elektrik enerjisi tüketiminin yapıldığı, bilirkişi tarafından kaçak elektrik kullanım bedelinin 265.855,16TL + 1.348.730,28TL = 1.614.585,44TL olarak saptandığı ayrıca faturaların son ödeme tarihi ile takip tarihi arasında geçen süreye avans faizine göre hesaplama yapıldığında 1.426,59TL gecikmiş gün faizi ile 256,79TL faizin KDV'si eklendiğinde davacının talep edebileceği miktarın 1.616.268,82TL olduğu anlaşıldığından davacının davasının kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine ayrıca kaçak elektrik kullanımının haksız fiil olması nedeniyle alacak likit olmadığından yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin ise aşağıdaki şekilde reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile,
Davalının .... İcra Dairesinin 2022/... Esas nolu takip dosyasına yapmış olduğu itirazının kısmen iptali ile takibin;
1.614.585,44 TL asıl alacak, 1.426,59 TL işlemiş faiz, 256,79 TL işlemiz faizin KDV'si olmak üzere toplam 1.616.268,82 TL alacak üzerinden devamına,
Asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranda avans faizi ile, işleyecek faize (%18'i geçmemek kaydıyla) KDV uygulanması şeklinde takibin devamına,
Davacının fazla talebinin reddine,
Davacının icra inkar tazminat talebinin reddine,
2-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden 237.789,57 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden 195.821,69 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine
4-Davacı tarafından yatırılan 35.378,40 TL peşin karar ve ilam harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 308,25TL ilk masraf, 8.000,00TL bilirkişi ücreti, 2.915,00TL tebligat tezkere gideri olmak üzere toplam 11.223,25TL yargılama giderinden kabul ve red oranı dikkate alınarak 6.195,23TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yazı işleri müdürlüğünce resen ilgilisine iadesine,
7-Zorunlu arabaluculuk kapsamında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00TL'nin kabul ve ret oranı dikkate alınarak 1.720,00TL'sinin davalı taraftan , kalan 1.400,00TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye irad kaydına,
8-Bu dava sebebiyle 110.407,32TL karar ve ilam harcı alınması gerektiğinden peşin alınan (dava da 35.378,40TL + icra da 14.646,40TL=) 50.024,80TL'nin mahsubu ile kalan 60.382,52TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 18/09/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır