T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/590 Esas
KARAR NO: 2024/479
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:12/09/2023
KARAR TARİHİ: 08/07/2024
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... no'lu Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi ve... no'lu Emtia Nakliyat Seferlik Poliçesi ile sigortalı ... Şirketi'ne ait emtianın dava konusu olaya ilişkin nakliye rizikolarına karşı sigortalandığını, bahse konu emtianın sigortalı firma tarafından ..." firmasına 27.09.2021 tarih ve ... no.lu fatura ile faturalandırılarak davalı taşıyıcı ... Ltd. Şti. firması tarafından düzenlenen 29.09.2021 tarih ve 295 no'lu CMR (...Senedi) ile ... /... plakalı çekici soğutuculu frigofrik dorseye yüklenerek ...'daki firmanın deposuna sevk edilen emtianın 26 palet mandalina emtiası olduğunu, Bahse konu emtianın ... Ltd. Şti. firmasının ... /... plakalı çekici dorsesine yüklenip CMR belgesinde belirtildiği üzere dorse içindeki ısı +3 ile +5 derece arasında direk (non-stop) çalışacak şekilde (otomatiğe alınmayacak) ayarlanarak ...'ya sevk edildiğini, sevkiyatın yapıldığı frigofrik dorsenin iç sıcaklığını +3 ile +5 derece aralığında muhafaza etmesi gerektiğini, 27.09.2021 ile 08.10.2021 tarihleri arasındaki sevkiyat süresinde soğutucunun düzensiz çalışarak yeterli soğutma yapmaması (sevkiyatın hiçbir süresinde içerideki ısı +3/+5 derece aralığına ulaşmamıştır.) ve dorsedeki ısının nakliye süresince ilk 6 gün ortalama +15 derece, diğer günlerde ise ortalama +8 derecede seyretmesi, soğutucu içindeki taze mandalina emtiasının erken olgunlaşıp sararmasına bozulmasına, çürümesine, yumuşamasına ve küflenmesine sebebiyet verdiğini, 2021 tarihinde, mandalina emtiasının alıcı firma olan ... "..." firmasına teslimi, dorsenin kapakları açılıp emtialar indirilmeye başlandığında dorse içindeki emtianın sararmış, yumuşamış, küflenmiş ve çürümüş olduğunun görülerek derhal survey raporu tutulduğunu, dava konusu hasarın meydana gelmesinde, davalı taşıyıcı ...ve sorumluluk sigortacısı olarak Davalı ... A.Ş.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlulukları olduğunu, dava konusu hasar sonrası yapılan ekspertiz çalışmalarına göre hasar miktarının 4.737,38-USD olduğunu, Söz konusu hasarı sebebi ile; müvekkil şirketinin sigortalısına, 4.737,38-USD tazminat ödemesi yaptığını, ekli ödeme dekontuna istinaden anılan ödeme ile müvekkil şirketinin Türk Ticaret Kanunu m. 1472 (1) uyarınca sigortalısının dava ve talep haklarının halefi olduğunu, ekte sunulan temlikname uyarınca dava konusu talepler temlik hükümlerine dayanılarak davalılardan talep edildiğini, Açıklanan sebeplerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile; Borçluların ... 29. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine karşı yaptığı haksız itirazların iptaline, asıl alacağa takip talebindeki gibi faiz işletilmesine ve takibin aynen devamına, haksız itiraz eden borçlular aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, tüm yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dava dilekçesinde sigortalısına ait emtianın taşınmasını sigortaladığını, sigortalısının söz konusu emtianın hasarlanması sebebiyle uğradığı zarar kapsamında sigortalısı dava dışı satıcı ... şirketine 4.737,38 USD tutarında sigorta tazminat ödemesi yaptığını, Türk Ticaret Kanunu'nun halefiyete ilişkin 1472. Hükmü ile sigortalının haklarına halef olduğunu ve neticesinde temlikname imzalandığını beyan ettiğini, somut olayda iddia edilen bir satış sözleşmesi olduğunu ve davalının sigortalısının bu satış sözleşmesinde satıcı konumunda olduğunu, bu satış işleminde, kanun gereği davacının sigortalısının, dava dışı alıcının iddia edilen zararını ödemiş olması veya mal bedelini tahsil edememiş olması gerektiğini, mal bedelinin tahsil edilmiş olması halinde dava dışı sigortalının bir zararından söz edilemeyeceğinden, davacı tarafından sigortalısına yapılan ödemenin sebepsiz zenginleşmeye yol açacak olup ex gratia (lütuf ödemesi) niteliği taşıyacağını,. yasaya aykırılık teşkil eden bu durumda da davacı sigorta şirketinin rücu hakkı bulunmayacağını, Somut olayda davacının sigortalısı satıcı firma tarafından düzenlenen yüke ilişkin emtia faturasından görüleceği üzere yük “...” teslim şekline uygun taşındığını, ... teslim şekline göre mallar ilk taşıyıcıtaşıyana teslim edildiği andan itibaren mallara ilişkin hasara katlanma yükümlülüğünün alıcıya geçeceğini, İddia edilen hasar emtiada taşıma öncesi "ön soğutma" yapılmaması sebebiyle meydana geldiğini, davacının sunmuş olduğu ekspertiz raporlarını asla kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının delilleri arasında olan "..." tarafından düzenlenen İngilizce dilindeki ekspertiz raporunun 5. sayfasında da soğutucu ünitenin çalışma verimliliği incelenmiş ve devamında da sıcaklık moduyla ilgili inceleme yapıldığını, yapılan bu inceleme neticesinde "..." ünitesinde herhangi bir sorun olmadığının tespit edildiğini, buna ek olarak ekspertiz değerlendirmesi için soğutucu ünite eksper kontrolünde | saat çalıştırılarak sıcaklık sonuç değerleri ölçüldüğünü, sıcaklık çıktısının normal değerler aralığında kaldığı (ayarlanan sıcaklığa göre +/- 3 derece normal kabul edilmiştir.) tespit edildiğini, buna ek olarak taşıma sürecinde sıcaklık rejiminin ihlal edildiğine dair herhangi bir veri olmadığı da tespit edilmediğini, o halde emtiada iddia edilen herhangi bir hasar, emtianın s: yükletenin emtiada taşıma öncesinde "ön soğutma" yapmamasından kaynaklanmakta olduğunu, Ön soğutma yapılmadan yapılan yüklemede emtiaların aracın içine ilk yüklendiğinde istenilen sıcaklıktan daha sıcak olmakta ve istenilen sıcaklığa ulaşmasının uzun sürdüğünü, bu işlemin ise tamamen göndericinin sorumluluğunda olup taşıyıcının önlemesine imkan bulunmadığını, CMR Konvansiyonu'nun 17. Maddesinde taşıyıcının sorumluluktan kurtulduğu hallerin de düzenlendiğini, 17. Maddenin 2. fıkrasında düzenlendiği üzere, iddia edilen kayıp, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri geldiğinde taşıyıcı sorumluluktan kurtulmakta olduğunu, somut olayda ise asla ekspertiz raporunu kabul anlamına gelmemek kaydıyla- davacının dosyaya sunmuş olduğu ekspertiz raporunda da ifade edildiği üzere taşıyıcı soğutucu üniteyi olması gerektiği gibi çalıştırmıştır ve soğutucu ünitede bir kusur bulunmamaktadır. Yine davacı tarafın sunmuş olduğu Türkçe ekspertiz raporunda soğutucu ünitenin taşıma esnasında tamir edildiği iddiası mevcut ise de bu iddia davacının sigortalısı tarafından ortaya atılmış olup hiçbir somut delile dayanmadığını, nitekim bu iddia her iki ekspertiz raporunda çürütülmüş olup römorkta herhangi bir hasar veya onarım izi olmadığının tespit edildiğini, Meydana geldiği iddia olunan olayda taşıyıcı, tedbirli bir taşıyıcıdan beklenen özeni göstermiş ve üzerine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, Taşıma, herhangi bir kaza meydana gelmeden sorunsuz bir şekilde gerçekleştiğini, Somut olayda iddia olunan hasar taşıyıcının önleyebileceği bir sebepten meydana gelmediğinden Müvekkilin herhangi bir zarardan sorumluluğu bulunmadığını, Açıklananlar neticesinde hukuka aykırı işbu davanın, müvekkilinin sorumluluğu olmaması sebebiyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, taşıyıcının taşıma sırasında taşınan emtiada meydana gelen zarardan sorumluluğu her halükarda CMR Konvansiyonu madde 23 ve devamı maddelerinde sınırlandırıldığını, CMR Konvansiyonu md. 27/f.1 talep sahibi yılda en fazla %45 üzerinden hesap edilecek faiz talep edebileceğinin açıkça düzenlendiğini, bu nedenle davacı tarafın faiz talebine itiraz eder, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmesini talep ettiğini, CMR Konvansiyonu kapsamında yılda 945 olarak hesaplanacak faiz, ödeme isteğinin yazılı olarak taşıyıcıya gönderildiği tarihten itibaren başlayacağını, İcra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinin reddi ve kötüniyetli olarak icra takibine girişen davacı aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, talep etmiştir.
DELİLLER :
Mahkememizin 08/01/2024 tarihli celsesinde dosyanın taşımacılık ve sigortacılık uzmanı bilirkişiye tevdii ile takip konusu edilen rücu alacağı iddiası yönünden davacının davalılardan alacağının bulunup bulunmadığı, var ise miktarı konusunda rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
23/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
" Davaya konu taşımacılık; ... arasında gerçekleşen bir karayolu taşımacılığı olup CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan bir taşımacılık olduğundan taşıma esnasında meydana gelen hasar ve zıyamna ilişkin ihtilafın öncelikli olarak CMR Konvansiyonu (Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Anlaşma) hükümleri ile çözülmesi gerektiği,
Davaya konu sevkiyat evraklarına emtianın göndericiden teslim alınması sırasında, üründe yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edildiği anlaşılmakta olup CMR Konvansiyonunun ilgili maddeleri gereği teslimat sırasında fark edilen hasardan davalı taşıyıcının CMR m.17/1 gereği sorumluluğu olduğu,
CMR Konvansiyonunun yapılan taşımacılıkta meydana gelen kısmi hasardan dava dışı taşıyıcı firmanın sorumlu olmadığı, meydana gelen hasardan *» 100 davalı taşıma şirketinin sorumlu olduğu kanaatine varıldığı, ...- Taşıma Ödenmiş Olarak Teslim şeklinde satışı yapılan emtianın varış noktasında tespit edilen hasar dava dışı alıcıya ait olduğu, bu nedenle; taktiri Mahkemede olmak üzere davaya konu hasarla ilgili olarak davacı sigorta şirketinin tazminat ödemesini dava dışı alıcı firmaya yapması gerekirken dava dışı alıcıya ödemesinin doğru olmadığı kanaatine varıldığı,
Davaya konu taşımacılık işinde meydana gelen hasarla ilgili olarak davalı taşıyıcı şirket çin CMR Konvansiyonunun 29. maddesinin uygulanmasına yer olmayıp, davalı taşıyıcının “taşıyıcının sınırlı sorumluluk” ilkesinden yararlanabileceği,
Hasarlanan 26 palet emtianın brüt 22.500,00 kg ağırlığında olduğu, CMR m.25 atfı ile CMR m.23/3 gereği hesaplanan sorumluluk limitinin (261.169,24 USD) davacı tarafından talep edilen (4.737,38 USD) tazminat miktarının üzerinde olduğu tespit edildiğinden; somut olayda sınırlı sorumluluk uygulamasına yer bulunmadığı kanaatine varıldığı, her ne kadar CMR m.27 gereği %5 faiz talep edebileceği,
Kusur, zarar, sorumluluk ve tazminat bakımından yargılamayı gerektiren dosya kapsamı gözetilerek, takip yolu ile alacak talebi yöneltilmiş ise de inkâr tazminatına hükmedilip hükmedilemeyeceği hususunun Mahkemenin takdirinde olduğu,
Davacının davadışı sigortalısı için düzenlediği ... numaralı Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigortası Abonman Sözleşmesi ile temin edilen sevkiyat malları kamyon/uçak başına 100.000. USD ve gemi başına 500.000.-USD limit ile teminat altında olup, tahmini yıllık taşıma miktarı (sigorta bedeli) 22.000.000.000.-USD olduğu,
Sigorta konusunu oluşturan menfaatlerin tanımı Sigortalının gemi, kamyon/TIR veya uçaklarla Türkiye'den Tüm Dünya Ülkelerine ve/veya Tüm Dünya Ülkelerinden Türkiye'ye ve/veya yurtiçinde sevk ettireceği iştiğal konusu muhtelif "YAŞ MEYVE VE SEBZE" emtiasının (ticari teamüllere, yola, yüke, araca uygun orijinal ambalajlı olarak/ konteyner içinde/paletlerde/shrinkli) emtia nakliyat sigortası olduğu şeklinde tanımı yapıldığı,
Sigorta Bedeline İlave Edilebilecek Unsurlar poliçede sigortalının beyan ettiği sigorta bedeline sigortalı tarafından istendiği taktirde navlun ücreti ve 96 10 kar marjı eklenebileceği belirtildiği,
Poliçe teminatı Geniş kapsamlı teminattır. Bozulma riskini kapsamakta olup, riskin gerçekleşmesi nedeni sigortalı kıymetlerde meydana gelen zararın teminat kapsamında olduğu,
Davacı Sigortacının meydana gelen zarardan dolayı 4.737,38 USD hasar tazminatı ödemiş olup yapmış olduğu ödeme ile ilgili banka dekontu dava dosyasına ilave edildiği, işbu tutarın SDR limitlerini aşmamış olduğu,
RÜCU TALEBİ AÇISIDAN DEĞERLENDİRMEDAvacı Sigortacı ödemiş olduğu tazminat tutarı kadar Sigortalısının haklarına halef olmuştur. Türk Ticaret Kanununun 1472 Maddesinin 1 Fıkrasında halefiyet “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.” olarak düzenlenmiştir. Bu durumda davalı Sigortacının meydana gelen hasarda kusur/sorumluluğu bulunanlara rücu hakkı elde etmiş olup, işbu davayı meydana gelen hasarda davalı tarafın kusuru/sorumluluğu açısından açmış olduğu, ,heyetimiz üyesi uzman bilirkişi tarafından davalı tarafın 96100 kusur oranı tespitine bağlı olarak davacının davalı taraftan halef olduğu tutarca (4.737,38 USD) rücu alacağı bulunduğu sonucuna varılmıştır. Sovtaj ve poliçe muafiyetinin tenzili ile hasarın tanzim edilmiş olduğu, sonuç ve kanaatine varılmıştır." değerlendirme ve tespitleri yapılmıştır.
GEREKÇE :
Dava; Davacının sigortalısına ödediği 4.737,38 USD bedeli hasarda sorumlulukları bulunduğu iddiası ile davalı ... Sigorta AŞ ve sigortalısına karşı ... 29. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasından davacının başlattığı takibe, davalıların itirazı üzerine ikame olunan itirazın iptali davasıdır.
Tüm dosya kapsamı ile detaylı gerekçeli denetim ve hükme elverişli bilirkişi heyeti raporu birlikte değerlendirildiğinde, davacınını nakliyat abonman sigortalısı dava dışı ... firmasına ait toplam 22500 ton emtianın taşımayı gerçekleştiren davalılardan ... firmasına ait ve davalı sigortacı tarafından sorumluluk sigorta poliçeli dorselerde taşınmsaı sorasında hasarlandığı oluşan ve bedeli kadri maruf görülen 4.437,38 USD hasar bedelinin davacı tarafından sigortalısına ödendiği bu nedenle TTK 1472 maddesi gereği davacının halefiyet rücu hakkı oluştuğu hasarlanma sonucu oluşan zarardan taşımayı yapan davalı ... firmasının kusurlu ve sorumlu davalı sigorta şirketinin ise sorumluluk poliçesi gereği sorumlu olduğu kanaatine varıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın kabulü ile ... 29.İcra Müdrülüğü ... E sayılı takip dosyasına davalıların yapmış olduğu itirazın iptali ile takip talebinde belirtilen şartlar ile takibin devamına,
2-Uyuşmazlık konusu haksız fiil sorumluluğuna ilişkin olup bilirkişi incelemeli yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar talebinin reddine,
3- Dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 8.714,83-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.745,85-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 6.968,98-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan ( 1745,85 TL peşin harç + ilk masraf 308,25 TL + bilirkişi ücreti 5.000 TL +209,25 TL posta masrafı ) toplam 7.263,35 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 20.412,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
7-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.
Dair, Taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/07/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır