T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/598 Esas
KARAR NO : 2025/131
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/09/2023
KARAR TARİHİ : 24/02/2025
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 26. maddesinin "Büyükşehir belediyesi kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre sermaye şirketleri kurabilir." hükmü uyarınca, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili maddelerine göre kurulduğunu, ... Belediyesi'nin iştirak şirketi olduğunu, müvekkili şirketin, ...ve bazı kamu kurumlarındaki aldığı ihale işlerinin bir kısmını işbu uyuşmazlığa konu rücu davasındaki işçinin de çalıştığı hizmet alımı dahil olmak üzere, davalılara ihale ettiğini, Bu ihalelerde ve çalıştırılan işçiye ilişkin sözleşmeler ve özlük dosyası dilekçe ekinde (CD) sunulduğunu, Bu kapsamda olmak üzere davalılar nezdinde çalışması bulunan işçi ... ... dini hizmetler görevlisi cenaze hizmetleri işi’nde 1.01.2007-31.12.2010 tarihleri arasında çalıştığını, kıdem tazminatı olarak 26.912,92 TL müvekkili şirket tarafından ödendiğini, dava dışı işçinin, ...Aş, ... Ltd.Şti., ... Ltd.Şti., ...Ltd.Şti., ...Ltd.Şti. .... Ltd. Şti, ... Ltd.Şti., ... ve Tic. Ltd. Şti., ... San. ve Tic. Ltd. Şti. Ve ... Temizlik Turizm İnşaat Gıda Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. şirketlerde çalıştığını, müvekkili şirket tarafından ödenen kıdem tazminatının sözleşme ve yasaya bağlı olarak ödeme tarihinden itibaren yasal ticari faiziyle birlikte davalılara rücu edilmesi gerektiğini, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava haklarını saklı kalmak kaydıyla bulunacak tutarların davalılardan ayrı ayrı, ödeme tarihinden itibaren yasal ticari faizi ile birlikte, davalılardan alınarak davacı yana ödenmesine, yargılama giderleri ve yasal vekalet ücretinin davalılara tespit edilecek sorumluluk oranların gereğince ayrı ayrı yüklenmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı ... Limited Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin dava konusu olayda herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacının iddialarının hukuki ve yasal dayanaklardan yoksun olduğunu, dava dışı işçinin asıl işvereninin ...Belediyesi (...) olduğunu, müvekkili şirketin yalnızca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım ihalesi kapsamında kısa süreli taşeron sıfatıyla yer aldığını, İşçinin çalışma süresi boyunca talimat ve emirlerini ...’den aldığını, iş sözleşmesinin de ... bünyesinde devam ettiğini, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 112. maddesi gereği, kıdem tazminatlarının yalnızca asıl işveren olan kamu kurumu tarafından ödeneceğinin açıkça düzenlendiğini, Hizmet alım sözleşmesinde kıdem tazminatlarının teklif fiyatına dahil edilemeyeceğinin belirtildiğini, bu konuda müvekkili şirketin hukuki sorumluluğu bulunmadığını, dava dışı işçinin müvekkili şirkette çalıştığı süre yalnızca 10 ay (01.02.2012-31.12.2012) olduğunu, bu sürenin kıdem tazminatı hakkı doğurmadığını, İşyerinin devri halinde kıdem tazminatından devreden işverenin yalnızca kendi dönemi ve çalıştırdığı süre ile sınırlı olarak sorumlu tutulabileceğini, Yargıtay işte hatları ve iş mevzuatı gereği müvekkili şirketin sorumluluğunun ancak kendi dönemiyle sınırlı olduğunu, zaman aşımı itirazlarının olduğunu, mahkemenin aksi kanaatte olsa bile müvekkili şirketin sorumluluğunun yalnızca işçinin müvekkili şirket bünyesinde çalışma süresi ve dönemi aldığı ücretle sınırlı olarak hesaplanması gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını sorumluluğun ...(...) üzerinde olduğunu, davacının haksız ve hukuka aykırı davasının, müvekkili şirket yönünden reddine; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Müzekkere cevapları, bilirkişi raporu.
Mahkememizin 15/04/2024 tarihli duruşmasında; Davacı vekilinin rücu talebine konu ödeme belgesi ve dayanak sözleşme/ ihale belge suretlerini sunmasına müteakip, dosyanın SGK mevzuatı ve uygulamaları hakkında uzman bilirkişiye tevdii ile; davacının rücu talep koşullarının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise her bir davalıdan talep edebileceği tutarın ne kadar olduğu hususunda rapor düzenlenilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasına 09.12.2024 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.
Raporda;" SGK KAYITLARI:
...Güvenlik Merkezi'nin yazısında dava dışı işçiye (...-...), ait SGK hizmet dökümü, davacı ve davalı işyeri bünyesinde çalışmalarına ilişkin SGK kayıtlarına göre tespit edilen hususlar aşağıdaki tabloda ayrıntılı bir şekilde gösterilmiştir
DAVACININ SGK HİZMET DÖKÜM ÖZETİ
Sıra No
İşyeri Unvanı
İşyeri Sicil No
Giriş Tarihi
Çıkış Tarihi
İşten Çıkış Kodu
Gün
1
...A.Ş. (Aracı Sıra No: 1)
...
01.01.2007
31.03.2007
18
90
2
...A.Ş. (Aracı Sıra No: 1)
...
01.04.2007
31.12.2007
5
270
3
...A.Ş. (Aracı Sıra No: 1)
...
01.01.2008
31.12.2008
18
360
5
...LTD ŞTİ (Aracı Sıra No: 1)
...
02.01.2009
31.03.2009
5
90
6
...LTD ŞTİ (Aracı Sıra No: 1)
...
01.04.2009
30.06.2009
5
90
7
...LTD ŞTİ (Aracı Sıra No: 1)
...
01.07.2009
31.12.2009
18
180
8
... (...) SİSTEM GRUP (Aracı Sıra No: 2)
...
01.01.2010
31.03.2010
5
90
9
... (...TAŞ) SİSTEM GRUP (Aracı Sıra No: 2)
...
01.04.2010
31.12.2010
18
270
10
... AŞ (... HİZM İŞİ)
...
01.01.2011
31.12.2013
16
1080
11
... YÖNETİM ANONİM ŞİRKETİ
...
01.01.2014
31.12.2014
16
360
12
... A.Ş.
...
01.01.2015
31.12.2017
16
1022
13
... YÖNETİM A.Ş
...
01.01.2018
30.09.2019
16
590
14
... ANONİM ŞİRKETİ
...
01.10.2019
05.03.2020
25
133
TOPLAM
4625
2- Dava dışı işçinin, ...A.Ş. (Aracı Sıra No: 1) unvanlı...SGK işyeri sicil nolu işyerinde 01.01.2007 tarihinde işe girdiği ve 31.12.2008 tarihinde işten ayrıldığı,
...LTD ŞTİ (Aracı Sıra No: 1) unvanlı ... -... SGK işyeri sicil nolu işyerinde 01.01.2010 tarihinde işe girdiği ve 31.12.2010 tarihinde işten ayrıldığı,
AŞ (... HİZM İŞİ) unvanlı ...-...SGK işyeri sicil nolu işyerinde 01.01.2011 tarihinde işe girdiği ve 31.12.2013 tarihinde işten ayrıldığı, tespit edilmiştir.
...YÖNETİM ANONİM ŞİRKETİ unvanlı ...,...,...,...,... SGK işyeri sicil nolu işyerinde 01.01.2014 tarihinde işe girdiği ve 05.03.2020 tarihinde işten ayrıldığı, toplam 4625 gün hizmetinin olduğu tespit edilmiştir.
3- HİZMET ALIM İHALELERİ:
Dava dosyası ekinde sunulan ihale kayıt sözleşmeleri aşağıdaki tabloya çıkarılmıştır.
Başlama-Bitiş
... (İhale Kayıt Numarası
İhaleyi Alan (Yüklenici)
İdare
01.01.2007-31.03.2007
2006 / ... (Ek: 22/06/2005 - 25853 R.G. / 77 md.)
... A.Ş
İSTANBUL ... A.Ş
01.04.2007-31.12.2007
... (Ek: 22/06/2005 - 25853 R.G. / 77 md.)
... Ltd. Şti.
... A.Ş
01.01.2008-29.02.2008
2007/... (Ek: 22/06/2005 - 25853 R.G. / 77 md.)
...Ltd.Şti.
... A.Ş
01.03.2008-31.12.2008
2007/... (Ek: 22/06/2005 - 25853 R.G. / 77 md.j
...Ltd. Şii
İSTANBUL ... A.Ş
02.01.2009-31.03.2009
2008/... (Ek: 22/06/2005 - 25853 R.G. / 77 md.)
... Ltd. Şti. ... Ltd. Şti. (Ortak Girişim )
İSTANBUL ... A.Ş
01.04.2009-30.06.2009
2009/...
...Ltd.Şti
İSTANBUL ...A.Ş
01.07.2009-31.12.2009
2009/...
... Ltd. Şti
İSTANBUL ... A.Ş
01.01.2010-31.03.2010
2009/...
... Ltd. Şti.
İSTANBUL ... A.Ş
01.04.2010-31.12.2010
2010 / ...
... Ltd. Şti
İSTANBUL ... A.Ş
01.01.2011-31.12.2011
2010/...
... Ltd. Şti.
İSTANBUL ... A.Ş
01.01.2012-31.12.2012
2011/...
... LD. ŞTİ.
İSTANBUL ... A.Ş
01.01.2013-31.12.2013
2012/...
... LTD. ŞTİ.
İSTANBUL ... A.Ş
4- HİZMET SÜRESİ (DAVA DIŞI İŞÇİNİN)
Davacı vekili dava dışı işçinin (...-...), davalı iş yerlerinde 01.01.2017-31.12.2010 tarihleri arasında çalıştığını bu çalışmalara ilişkin olarak davalı iş yerlerinde geçen ve davalı iş yerlerinin sorumlu olduğu idare tarafından ödenen ve davalı iş yerlerinin sorumlu olduğunu iddia ettiği 26.912,92.TL kıdem tazminatını talep etmiştir.
Davalı vekili dava dışı işçinin müvekkili şirkette çalıştığı süre yalnızca 10 ay (01.02.2012-31.12.2012) olduğunu, bu sürenin kıdem tazminatı hakkı doğurmadığını, ileri sürmüştür.
SGK kayıtlarına göre dava dışı işçinin, ...A.Ş. (Aracı Sıra No: 1) unvanlı ... SGK işyeri sicil nolu işyerinde 01.01.2007 tarihinde işe girdiği ve 31.12.2008 tarihinde işten ayrıldığı,
...LTD ŞTİ (Aracı Sıra No: 1) unvanlı ...-... -...-...SGK işyeri sicil nolu işyerinde 01.01.2010 tarihinde işe girdiği ve 31.12.2010 tarihinde işten ayrıldığı,
...AŞ (İST ...HİZM İŞİ) unvanlı ...-... -...-... SGK işyeri sicil nolu işyerinde 01.01.2011 tarihinde işe girdiği ve 31.12.2013 tarihinde işten ayrıldığı, tespit edilmiştir.
...ANONİM ŞİRKETİ unvanlı ...-... ,...-..., ...-..., ...-... SGK işyeri sicil nolu işyerinde 01.01.2014 tarihinde işe girdiği ve 05.03.2020 tarihinde işten ayrıldığı, toplam 4625 gün hizmetinin olduğu tespit edilmiş olup,
SGK kayıtlarına göre dava dışı işçinin 4625 günün olduğu (yıl:360 ay :30 gün esas alınarak) 12 yıl 10 ay 5 gün hizmetinin olduğu değerlendirilerek hesaplama yapılacaktır takdir değerlendirme nihai karar Sayın Mahkemeye aittir.
Davacının iddiası (taleple bağlılık ilkesi gereği) SGK kayıtları esas alınarak dava dışı işçinin 01.01.2017-31.12.2010 tarihleri arasında davalı işyerlerine ait alt taşeronlarda çalıştığı, esas alınarak hesaplama yapılacak olup,
Başlama
Bitiş
... (İhale Kayıt Numarası
İhaleyi Alan (Yüklenici)
Gün
01.01.2007
-
31.03.2007
2006 / ...
...A.Ş
90
01.04.2007
-
31.12.2007
2007/...
... Ltd. Şti.
270
01.01.2008
-
29.02.2008
2007/...
... Ltd.Şti.
60
01.03.2008
-
31.12.2008
2007/...
... Ltd. Şii
300
02.01.2009
-
31.03.2009
2008/...
... Ltd. Şti. & ... Ltd. Şti. (Ortak Girişim )
90
01.04.2009
-
30.06.2009
2009/...
...Ltd.Şti
90
01.07.2009
-
31.12.2009
2009/...
... Ltd. Şti
180
01.01.2010
-
31.03.2010
2009/...
... Ltd. Şti.
90
01.04.2010
-
31.12.2010
2010 / 1720
.... Ltd. Şti
270
5- ÜCRET:
Dava dosyası ekinde sunulan ücret bordrosunda göre dava dışı işçinin brüt ücretinin 6.945,48.-TL olduğu değerlendirilerek hesaplama yapılacaktır.
6- ZAMANAŞIMI İTİRAZININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Davalı vekilleri zaman aşımı itirazında bulunmuştur.
"Rücu isteminde" başlıklı 6098 sayılı TBK'nın 73.maddesi, 818 sayılı BK'da olmayan yeni bir hüküm olup, TBK’nın, Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkileri Başlıklı İkinci Ayırımı içerisinde yer almaktadır. Madde metni ise "Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Tazminatın ödenmesi kendisinden istenilen kişi, durumu birlikte sorumlu olduğu kişilere bildirmek zorundadır. Aksi takdirde zamanaşımı, bu bildirimin dürüstlük kurallarına göre yapılabileceği tarihte işlemeye başlar." şeklindedir. Maddenin düzenlendiği yer ve içeriğine göre bu madde ile, haksız fiillerden kaynaklanan rücu istemlerine ilişkin zamanaşımı süresi düzenlendiği anlaşıldığından, sözleşmeye istinaden açılan bu davada uygulama yeri yoktur. 2016/7011 Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 12/7/2016 Tarihli ve E: 2016/7965, K: 2016/7011 Sayılı Kararı
Eldeki davada taraflar arasındaki ilişkinin, hukuki niteliği “Hizmet temini (alım) sözleşmesi” olup, kendine has özellikleri olan bu sözleşme türü için zamanaşımı süresini düzenleyen ayrık bir hüküm de bulunmadığından, TBK’nın 146. maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımına tabidir. Yargıtay. 23. Hukuk Dairesi 2017/2002 E. , 2019/4059 K.
Davacı, dava dışı işçi...’ın açmış olduğu kıdem tazminatı alacağı davasının İş Mahkemesince kabul edildiği, davalı kurumla birlikte sorumlu olduğu bedeli ödemiş olduğu, bu bedelden davalının da sorumlu olduğunu bildirerek davalıdan tahsili istemi ile eldeki davayı açmıştır. Mahkemece ödemenin 20.01.2011 tarihinde yapıldı, davanın 25.12.2014 tarihinde açıldığı 6098 sayılı yasada düzenlenen fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle davanın reddine verilmiş ise de; Dosya arasında bulunan bilgi ve belgelerden, taraflar arasındaki genel temizlik hizmet alım sözleşmesinin 25.12.2009 tarihinde akdedildiği anlaşılmaktadır. Davacı davasını sözleşme ilişkisine dayanarak açtığından BK'nin 125.maddesi gereği 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olup dava tarihine kadar 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmamıştır. Mahkemece işin esasına girilmesi ve sonucuna uygun bir verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın zamanaşımı nedeni ile reddine verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
Y. 13. Hukuk Dairesi 2016/7398 E. , 2019/5934 K.
Rücu hakkı; başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen, tazminat niteliğinde bir talep hakkıdır. Alacaklıyı tatmin eden kişi, alacaklının hakkından bağımsız kendi şahsında doğan bir hak elde etmektedir. Bunun sonucu olarak da rücu hakkı bu hakka sahip olan kişinin şahsında doğduğu anda muaccel olur. Bu nedenle, rücu hakkı için hakkın doğduğu andan itibaren zamanaşımı süresi işlemeye başlamaktadır.
01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ( TBK )’nun 73/1. maddesinde “Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar” hükmü getirilmiştir.
Ancak, somut olayda uygulanması gereken, 818 Sayılı Borçlar Kanununda ( BK ), ayrıca özel olarak bir zamanaşımı süresi öngörülmediğinden, rücuen tazminat davalarında aynı Kanunun 125. maddesi gereğince on yıllık zaman aşımı süresinin uygulanması gerektiği, dava konusu olayda, ödeme tarihinden, davanın açıldığı tarihe kadar on yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmaktadır.
Mahkeme kararının bu nedenlerle bozulması gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu hükmün onandığı anlaşıldığından, davacı vekilinin karar düzeltme talebinin kabulüyle Dairemizin onama kararının kaldırılmasına ve hükmün açıklanan nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir. YARGITAY 3. Hukuk Dairesi Esas No : 2019/703 Karar No: 2019/8836 Tarih : 06.11.2019
Yargıtay’ın bu içtihadı uyarınca, alt işverenin işçisine ödeme yapılması halinde asıl işveren ile alt işveren arasında ikame edilecek rücu davasında zaman aşımı süresinin 2 yıl değil, TBK’nın 146. Maddesi uyarınca 10 yıl olarak uygulanacağına hükmedilmiştir. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi’nin 3 Ekim 2019 tarih, 2017/2002 esas ve 2019/4059 karar sayılı kararı
Dava tarihi 13/09/2023 olup dava dışı işçiye kıdem tazminatı hesap/ödeme tarihi 05.03.2020 olduğu, Yukarıdaki Yargıtay kararlarına göre Davacının alacak taleplerinin zaman aşımına uğramadığı tespit edilmiştir.
7- HİZMET İHALESİNİN DEĞERLENDİRMESİ
ÖRNEK YARGITAY KARARI
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.(Yargıtay 15.HD'nin 2021/933-2926 EK sayılı bu mahiyettedir)
Yargıtay 'nin, 21/12/2021 tarihli, 2021/1763 Esas, 2021/2455 Karar; 06/12/2021 tarihli 2021/2215 Esas, 2021/1999 Karar sayılı kararları ile benzer uyuşmazlıklara ilişkin aynı yöndeki kararlarında da belirtildiği üzere;
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş, yüklenicinin işçisi tarafından yerine getirilmektedir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde asıl işverenin, alt işveren yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Asıl işveren ile alt işverenin (yüklenicinin), İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmalarına rağmen, rücu ilişkisinde, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerinin uygulanması gerektiği, sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin, alt işverenin (yüklenicinin) işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması nedeniyle, asıl işveren ve alt işveren arasındaki sözleşmede, "asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına" dair bir hüküm bulunmaması durumunda, asıl işverenin bu sıfatla işçiye ödemek zorunda kaldığı işçilik alacaklarının ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işverenlerden (yüklenicilerden) rücuen talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gereklidir. Gerçekten de Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen "...veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça" şeklindeki ifadeden de açıkça anlaşılacağı üzere, (müteselsil borçlular) asıl ve alt işverenler arasındaki hukuki ilişkinin niteliği de bu sonucu gerektirmektedir.
Dava dosyası ekinde sunulan hizmet sözleşmelerine göre işverenin diğer bir deyimle idarenin kıdem tazminatı ve diğer alacaklardan sorumlu olduğuna dair herhangi bir belge ve bilgiye maddeye rastlanılmamıştır.
8- HESAPLAMA
RÜCUEN TAZMİNAT HESAPLAMA:
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yargıtay 6. HD., E. 2022/4335 K. 2023/2559 T. 4.7.2023
KIDEM TAZMİNATI:
Sayın Mahkemece davacının kıdem tazminatına hak kazandığına hükmedilmesi durumunda; kıdem tazminatına esas hizmet süresi toplam (01.01.2007-31.05.2020) SGK kayıtlarına göre 4625 günün olduğu (yıl:360 ay :30 gün esas alınarak) 12 yıl 10 ay 5 gün hizmetinin olduğu değerlendirilerek 12 yıl 10 ay 5 gün olup, fesih tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 1475 sayılı Kanunun 14. maddesi gereğince, davacının toplam hizmet süresi ve en son giydirilmiş brüt ücreti (Dava dosyası ekinde sunulan ücret bordrosunda göre dava dışı işçinin brüt ücretinin 6.945,48.-TL olduğu) dikkate alınarak kıdem tazminatı hesaplanması aşağıda hesaplanmıştır.
KIDEM TAZMİNATI TABLOSU
İşe Giriş
İşten Ayrılış
2020 Yılı 1. Dönem Kıdem Tazminatı Tavan Tutarı
6.730,15
01.01.2007
31.05.2020
30 Gün Mukabili Giydirilmiş Brüt Tazminat Tutarı
6.945,48
Tazminata Esas Hizmeti
Giydirilmiş 1 Günlük Yevmiye
231,52
12 YIL 10 AY 5 GÜN
Süreler
Yıl
12
Yıl İçin ( 6730,15 TL x 12 Yıl )
80.761,80
Ay
10
Ay İçin ( 6730,15 TL x 10 Ay / 12 Ay)
5.608,46
Gün
5
Gün İçin ( 6730,15 TL x 5 Gün /365 gün)
92,19
Kıdem Tazminatı Brüt
86.462,45
Damga Vergisi X 0,00759
656,25
Kıdem Tazminatı Net
85.806,20
1.- SEÇENEK:
Davacı tarafından dava dışı işçiye brüt TASERON KIDEM TAZMINATI 26.912,92 (26.708,65 net) ve KIDEM TAZMINATI 59.468,10 (59.016,74 net) olmak üzere toplam 86.381,02.-TL tahakkuk ettirildiği ve ödendiği tarafımca dava dışı işçinin 86.462,45.-TL brüt kıdem tazminatı hesaplandığı ayrıca kamu ihale kurumunun ihaleye tabi olduğu yukarıdaki Yargıtay kararı gereği davalı iş yerlerinin ödenen kıdem tazminatından dava dışı işçinin çalıştığı dönem ile orantılı olarak hesaplanacak olup, tahakkuk eden toplam 86.381,02.-TL tutar dava dışı işçinin çalıştığı 4625 güne bölünmek suretiyle bir güne isabet eden kıdem tazminatı tutarı tespit edilecektir. Bu bağlamda dava dışı işçiye tahakkuk ettirilen 86.381,02.-TL / SGK kayıtlarına göre 4625 güne bölünmek suretiyle 1 güne isabet eden 18,68.-TL tutar tespit edilmiştir.
Başlama
Bitiş
... (İhale Kayıt Numarası
İhaleyi Alan (Yüklenici)
Gün
Günlük
Kıdem Tazminatı
Toplam
01.01.2007
-
31.03.2007
2006 / ...
... A.Ş
90
18,68
1.681,20
01.04.2007
-
31.12.2007
2007/
... Ltd. Şti.
270
18,68
5.043,60
01.01.2008
-
29.02.2008
2007/...
... Ltd.Şti.
60
18,68
1.120,80
01.03.2008
-
31.12.2008
2007/...
...Ltd. Şii
300
18,68
5.604,00
02.01.2009
-
31.03.2009
2008/...
... Ltd. Şti. & ... Ltd. Şti. (Ortak Girişim )
90
18,68
1.681,20
01.04.2009
-
30.06.2009
2009/
...Ltd.Şti
90
18,68
1.681,20
01.07.2009
-
31.12.2009
2009/
... Ltd. Şti
180
18,68
3.362,40
01.01.2010
-
31.03.2010
2009/...
... Ltd. Şti.
90
18,68
1.681,20
01.04.2010
-
31.12.2010
2010 /
... Ltd. Şti
270
18,68
5.043,60
26.899,20
Yukarıdaki tabloya göre
1.- 01.01.2007-31.03.2007 tarihleri arasında ... A.Ş unvanlı işyerinin davacı idareden hizmet ihalesi aldığı ve dava dışı işçinin iş bu işyerinde 90 gün çalıştığı, 1 gün isabet eden kıdem tazminatının 18,68.-TL olduğu, 1.681,20.-TL kıdem tazminatından sorumlu olabileceği
2.- 01.04.2007-31.12.2007 tarihleri arasında ... Ltd. Şti. unvanlı işyerinin davacı idareden hizmet ihalesi aldığı ve dava dışı işçinin iş bu işyerinde 270 gün çalıştığı, 1 gün isabet eden kıdem tazminatının 18,68.-TL olduğu, 5.043,60.-TL kıdem tazminatından sorumlu olabileceği
3.- 01.01.2008-29.02.2008 tarihleri arasında ...Ltd.Şti. unvanlı işyerinin davacı idareden hizmet ihalesi aldığı ve dava dışı işçinin iş bu işyerinde 60 gün çalıştığı, 1 gün isabet eden kıdem tazminatının 18,68.-TL olduğu, 1.120,80.-TL kıdem tazminatından sorumlu olabileceği
4.- 01.03.2008-31.12.2008 tarihleri arasında ... Ltd. Şti unvanlı işyerinin davacı idareden hizmet ihalesi aldığı ve dava dışı işçinin iş bu işyerinde 300 gün çalıştığı, 1 gün isabet eden kıdem tazminatının 18,68.-TL olduğu, 5.604,00.-TL kıdem tazminatından sorumlu olabileceği
5.- 02.01.2009-31.03.2009 tarihleri arasında ... Ltd. Şti. ... Ltd. Şti. (Ortak Girişim ) unvanlı işyerinin davacı idareden hizmet ihalesi aldığı ve dava dışı işçinin iş bu işyerinde 90 gün çalıştığı, 1 gün isabet eden kıdem tazminatının 18,68.-TL olduğu, 1.681,20.-TL kıdem tazminatından sorumlu olabileceği
6.- 01.04.2009-30.06.2009 tarihleri arasında ...Ltd.Şti unvanlı işyerinin davacı idareden hizmet ihalesi aldığı ve dava dışı işçinin iş bu işyerinde 90 gün çalıştığı, 1 gün isabet eden kıdem tazminatının 18,68.-TL olduğu, 1.681,20.-TL kıdem tazminatından sorumlu olabileceği
7.- 01.07.2009-31.12.2009 tarihleri arasında ... Ltd. Şti unvanlı işyerinin davacı idareden hizmet ihalesi aldığı ve dava dışı işçinin iş bu işyerinde 180 gün çalıştığı, 1 gün isabet eden kıdem tazminatının 18,68.-TL olduğu, 3.362,40.-TL kıdem tazminatından sorumlu olabileceği
8.- 01.01.2010-31.03.2010 tarihleri arasında ... Ltd. Şti. unvanlı işyerinin davacı idareden hizmet ihalesi aldığı ve dava dışı işçinin iş bu işyerinde 90 gün çalıştığı, 1 gün isabet eden kıdem tazminatının 18,68.-TL olduğu, 1.681,20.-TL kıdem tazminatından sorumlu olabileceği
9.- 01.04.2010-31.12.2010 tarihleri arasında ...Ltd. Şti. unvanlı işyerinin davacı idareden hizmet ihalesi aldığı ve dava dışı işçinin iş bu işyerinde 270 gün çalıştığı, 1 gün isabet eden kıdem tazminatının 18,68.-TL olduğu, 5.043,60.-TL kıdem tazminatından sorumlu olabileceği tespit edilmiştir.
...
Takdir hukuki değerlendirme ve nihai karar Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, Taleple bağlılık ilkesi gereği ödeme tarihinden itibaren yasal ticari faizi ile birlikte, davalıların yukarıda tabloda açıklanan iş yeri unvanı yazılı şirketlerin belirtilen tutar kadar sorumlu olduğu tarafımca değerlendirilmektedir. " değerlendirme ve tespitleri yapılmıştır.
GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; Davacının dava dışı ... dini hizmet görevi cenaze hizmetleri işi için yaptığını iddia ettiği 26.912,92 TL'nin ödeme tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte hizmet ihalesi kapsamında işçiyi çalıştırdığını iddia ettiği davalı firmalardan rücuen tahsili talebine ilişkin dava olduğu davalı ...vekilinin esasa ilişkin itirazlarla birlikte zaman aşımı itirazında bulunduğu görülmüştür.
Dava dosyasındaki bilgi belgeler ve dosyaya ibraz edilen rapor birlikte değerlendirildiğinde; Davalı vekilleri zaman aşımı itirazında bulunmuştur.
Rücu hakkı; başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen, tazminat niteliğinde bir talep hakkıdır. Alacaklıyı tatmin eden kişi, alacaklının hakkından bağımsız kendi şahsında doğan bir hak elde etmektedir. Bunun sonucu olarak da rücu hakkı bu hakka sahip olan kişinin şahsında doğduğu anda muaccel olur. Bu nedenle, rücu hakkı için hakkın doğduğu andan itibaren zamanaşımı süresi işlemeye başlamaktadır.
01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ( TBK )’nun 73/1. maddesinde “Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar” hükmü getirilmiştir.
Ancak, somut olayda uygulanması gereken, 818 Sayılı Borçlar Kanununda ( BK ), ayrıca özel olarak bir zamanaşımı süresi öngörülmediğinden, rücuen tazminat davalarında aynı Kanunun 125. maddesi gereğince on yıllık zaman aşımı süresinin uygulanması gerektiği, dava konusu olayda, ödeme tarihinden, davanın açıldığı tarihe kadar on yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmaktadır.
Yargıtay’ın bu içtihadı uyarınca, alt işverenin işçisine ödeme yapılması halinde asıl işveren ile alt işveren arasında ikame edilecek rücu davasında zaman aşımı süresinin 2 yıl değil, TBK’nın 146. Maddesi uyarınca 10 yıl olarak uygulanacağına hükmedilmiştir. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi’nin 3 Ekim 2019 tarih, 2017/2002 esas ve 2019/4059 karar sayılı kararı
Dava tarihi 13/09/2023 olup dava dışı işçiye kıdem tazminatı hesap/ödeme tarihi 31.05.2020 olduğu, Yukarıdaki Yargıtay kararlarına göre Davacının alacak taleplerinin zaman aşımına uğramadığı tespit edilmiştir.
Davalıların davalı idare şirketinin alt taşeronları olduğu, dava dışı işçinin her bir davalı bünyesinde çalıştığı süreye isabet eden kıdem tazminatından her davalının sorumlu olduğu, hed bir davalı nezdindeki çalışmanın kamu ihalesi kapsamında olması nedeniyle denetime elverişli bilirkişi raporunun 1 nolu seçeneği gereği, davacı tarafından dava dışı işçiye brüt TASERON KIDEM TAZMINATI 26.912,92 (26.708,65 net) ve KIDEM TAZMINATI 59.468,10 (59.016,74 net) olmak üzere toplam 86.381,02.-TL tahakkuk ettirildiği ve ödendiği dava dışı işçinin 86.462,45.-TL brüt kıdem tazminatının bilirkişi tarafından hesaplandığı ayrıca kamu ihale kurumunun ihaleye tabi olduğu yukarıdaki Yargıtay kararı gereği davalı iş yerlerinin ödenen kıdem tazminatından dava dışı işçinin çalıştığı dönem ile orantılı olarak hesaplanacak olup, tahakkuk eden toplam 86.381,02.-TL tutar dava dışı işçinin çalıştığı 4625 güne bölünmek suretiyle bir güne isabet eden kıdem tazminatı tutarı tespit edilecektir. Bu bağlamda dava dışı işçiye tahakkuk ettirilen 86.381,02.-TL / SGK kayıtlarına göre 4625 güne bölünmek suretiyle 1 güne isabet eden 18,68.-TL tutar tespit edilerek bilirkişi tarafından yukarıdaki 1 nolu çizelgedeki hesaplamalar esasa alınarak, 01.04.2007-31.12.2007 tarihleri arasında ... Ltd. Şti.'nin davacı idareden hizmet ihalesi aldığı ve dava dışı işçinin iş bu işyerinde 270 gün çalıştığı (1 gün isabet eden kıdem tazminatının 18,68 TL) 5.043,60 TL kıdem tazminatından sorumlu olduğu, 01.01.2008-29.02.2008 tarihleri arasında ... Ltd.Şti.'nin davacı idareden hizmet ihalesi aldığı ve dava dışı işçinin iş bu işyerinde 60 gün çalıştığı (1 gün isabet eden kıdem tazminatının 18,68 TL) 1.120,80 TL kıdem tazminatından sorumlu olduğu, 01.03.2008-31.12.2008 tarihleri arasında...Ltd. Şti'nin davacı idareden hizmet ihalesi aldığı ve dava dışı işçinin iş bu işyerinde 300 gün çalıştığı (1 gün isabet eden kıdem tazminatının 18,68 TL) 5.604,00 TL kıdem tazminatından sorumlu olduğu, 02.01.2009-31.03.2009 tarihleri arasında ... Ltd. Şti. ... Ltd. Şti. (Ortak Girişim )'nin davacı idareden hizmet ihalesi aldığı ve dava dışı işçinin iş bu işyerinde 90 gün çalıştığı (1 gün isabet eden kıdem tazminatının 18,68 TL) 1.681,20 TL kıdem tazminatından sorumlu olduğu, 01.04.2009-30.06.2009 tarihleri arasında...Ltd.Şti'nin davacı idareden hizmet ihalesi aldığı ve dava dışı işçinin iş bu işyerinde 90 gün çalıştığı (1 gün isabet eden kıdem tazminatının 18,68 TL) 1.681,20 TL kıdem tazminatından sorumlu olduğu, 01.07.2009-31.12.2009 tarihleri arasında ... Ltd. Şti'nin davacı idareden hizmet ihalesi aldığı ve dava dışı işçinin iş bu işyerinde 180 gün çalıştığı (1 gün isabet eden kıdem tazminatının 18,68 TL) 3.362,40 TL kıdem tazminatından sorumlu olduğu, 01.01.2010-31.03.2010 tarihleri arasında ...Ltd. Şti.'nin davacı idareden hizmet ihalesi aldığı ve dava dışı işçinin iş bu işyerinde 90 gün çalıştığı (1 gün isabet eden kıdem tazminatının 18,68 TL) 1.681,20 TL kıdem tazminatından sorumlu olduğu, 01.04.2010-31.12.2010 tarihleri arasında ...Ltd. Şti. 'nin davacı idareden hizmet ihalesi aldığı ve dava dışı işçinin iş bu işyerinde 270 gün çalıştığı (1 gün isabet eden kıdem tazminatının 18,68 TL) 5.043,60.-TL kıdem tazminatından sorumlu olduğu tespit edilmiş olup bilirkişi raporunun denetime uygun hüküm kurmaya elverişli olduğu göz önüne alınarak davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
A)Davanın kabulüne,
1-1.681,20 TL nin davalı ..Aş den 31/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
Vekalet Ücreti olarak 1.681,20 TL nin anılan davalıdan tahsili ile vekil ile temsil edilen davacıya ödenmesine
2- 5.043,60 TL nin davalı ... Ltd.Şti. den 31/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
Vekalet ücreti olarak 5.043,60 TL nin anılan davalıdan tahsili ile vekil ile temsil edilen davacıya ödenmesine
3- 1.120,80 TL nin davalı ...Ltd.Şti. den 31/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
Vekalet ücreti olarak 1.120,80 TL nin anılan davalıdan tahsili ile vekil ile temsil edilen davacıya ödenmesine
4- 5.604,00 TL nin davalı ...Ltd.Şti. den 31/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
Vekalet ücreti olarak 5.604,00 TL nin anılan davalıdan tahsili ile vekil ile temsil edilen davacıya ödenmesine
5- 1.681,20 TL nin davalılar ...Limited Şirketi (Eski Ünvanı ...Ltd.Şti. ) ve ...Ltd. Şti. den 31/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
Vekalet ücreti olarak 1.681,20 TL TL nin anılan davalılardan müştereken ve müteseleslen tahsili ile vekil ile temsil edilen davacıya ödenmesine
6 - 1.681,20 TL nin davalı...Ltd.Şti. den 31/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
Vekalet ücreti olarak 1.681,20 TL nin anılan davalıdan tahsili ile vekil ile temsil edilen davacıya ödenmesine
7- 3.362,40 TL nin davalı ... Ltd. Şti. den 31/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
Vekalet ücreti olarak 3.362,40 TL nin anılan davalıdan tahsili ile vekil ile temsil edilen davacıya ödenmesine
8- 1.681,20 TL nin davalı ... Ltd. Şti. den 31/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
Vekalet ücreti olarak anılan davalıdan tahsili ile vekil ile temsil edilen davacıya ödenmesine
9- 5.043,60 TL nin davalı ... Ltd. Şti. den 31/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
Vekalet ücreti olarak 1.681,20 TL nin anılan davalıdan tahsili ile vekil ile temsil edilen davacıya ödenmesine
10-Alınması gerekli 1.838,36 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 459,61 TL'nin düşümü ile eksik kalan 1.378,75 TL eksik harcın her bir davalının payına düşen 153,20 TL' nin her bir davalıdan (davalılardan ... ve... firmaları yönünden 153,20 TL' nin müştereken ve müteselsilen) tahsili ile hazineye irad kaydına.
11-Davacı tarafça yapılan (459,61 TL peşin harç + ilk masraf 308,25 TL + bilirkişi ücreti 4.000,00 TL + 3.339,00 TL posta masrafı ) olmak üzere toplam 8.106,86 TL yargılama giderinin her bir davalının payına düşen 900,76 TL' nin her bir davalıdan (davalılardan.. ve...firmaları yönünden 900,76 TL' nin müştereken ve müteselsilen) tahsili ile davacıya ödenmesine,
13-Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
14-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.360,00TL nin her bir davalının payına düşen 373,33TL' nin her bir davalıdan (davalılardan ...ve ...firmaları yönünden 373,33 TL' nin müştereken ve müteselsilen) tahsili ile hazineye irad kaydına.
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda, HMK 341/2 maddesi gereği miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/02/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır