T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/654 Esas
KARAR NO: 2023/716
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:05/10/2023
KARAR TARİHİ: 10/10/2023
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; -... LTD. ŞTİ. unvanlı şirketin münferiden imzaya yetkililerinden olan ... tarafından; şirkete ait ... Bankası A.Ş. ... /İstanbul Şubesi, ..., ... ve ... seri numaralı çekler tamamen boş olduğunu ancak imzalı bir şekilde kaybettiklerini, çek üzerinde şirket yetkilisinin imzası bulunduğundan çek vasfına haiz olduğunu, bu sebeple kimin eline geçtiği bilinmeyen ve ciro edilerek tedavüle konma riski olan çeklerin ve yine bilinmeyen kişilerce bankadan tahsil edilmesini engellemek için çeklerle ilgili ödeme yasağı konulması ve ... Bankası A.Ş. ve ... şubesine müzekkere yazılmasını, söz konusu çeklerin zayi olması nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE : Dava, davacı şirket münferit yetkilisi tarafından boş olarak imzalandığı ve kaybedildiği, iddia edilen ... Bankası A.Ş. .../İstanbul Şubesi, ... seri numaralı çeklere ilişkin iptal davasıdır.
Dava konusu çekler davacı şirkete ait çeklerdir.
Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 29/05/2006 gün ve 2005/... -2006/... sayılı kararında; TTK nın 669 ve devamı maddelerine dayanarak çek iptali davası açmak hakkının sadece lehtar ve hamile tanındığı vurgulanmıştır.
Eski TTK nın 669 maddesine göre '' rızası olmaksızın poliçe elinden çıkan kimse, ödeme yerindeki mahkemeden , muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. ''
Yeni TTK nın 757 maddesine göre '' iradesi dışında poliçe elinde çıkan kişi , ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. ''
Görüldüğü gibi, yetkili mahkeme dışında yasal düzenlemeler aynı doğrultudadır. Bu nedenle hem yasal düzenlemedeki açıklık hem de geçerliliğini sürdüren istikrarlı Yargıtay uygulaması dikkate alındığında, keşidecinin çek iptali davası açmasına yasal olanak bulunmadığı kabul edilmedir. Keşideci - hesap sahibinin kaybettiği, çaldırdığı yada benzer şekilde elinde çıkan çek veya çek yaprağı ile ilgili olarak kendisinden talepte bulunulması halinde, hak iddia edene karşı menfi tespit davası açması mümkündür.
Sonuç olarak, iptali istenen boş çek yapraklarının davacıya ait olması nedeniyle, davacının keşideci konumunda olmasından dolayı, davacının aktif husumet ehliyeti olmadığı anlaşıldığından, aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan sebep ve gerekçelere göre;
1-Davacının aktif husumet ehliyetinin olmaması nedeniyle , dava şartı yokluğundan davanın reddine,
2-Davacı tarafından yatırılan kullanılmayan gider avansının iadesine ,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Peşin alınan harcın mahsubu ile ayrıca alınmasına yer olmadığına,
Davacının yokluğunda, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu verilen kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 10/10/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır