T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/662 Esas
KARAR NO:2024/186
DAVA:Tanıma Ve Tenfiz
DAVA TARİHİ:13/04/2023
KARAR TARİHİ:14/03/2024
Davacı...vekili tarafından ibraz edilmiş olan dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı...arasında 16/06/2016 tarihli mal alım sözleşmesinden doğan alacak ilişkisi nedeniyle müvekkili tarafından Kazakistan Cumhuriyeti ...Tahkim Merkezi Tahkim Mahkemesi'nde alacak davası açıldığını, yapılan yargılama sonunda davalı...şirketin müvekkiline 106.126 ABD doları, 50.000 Tenge kayıt masrafları, 710.920 Tenge Tahkim harcı, 149.457 Tenge posta masrafları ve 200.000 Tenge tutarında temsilcilik masraflarının ödenmesine karar verildiğini, davalının, müvekkiline olan borcu ödemediğini, ... Cumhuriyeti ...Tahkim Merkezi Tahkim Mahkemesi'nin 02/11/2022 tarihli kararının verildiği ülke usul hukukuna göre verildiğini ve usulünce kesinleştirilmiş bir ilam niteliğinde olduğunu, bu kararın uygulanmasının Türk kamu düzenine aykırı sonuçlar doğurmadığını, kararın tanınması ve tenfizine karar verilmesi için işbu davayı açma zaruretinin hasıl olduğunu belirterek, davalı ... aleyhine verilen ve kesinleşen Kazakistan Cumhuriyeti ...Tahkim Merkezi Tahkim Mahkemesi'nin 02/11/2022 tarihli No:01-10-01/22 sayılı kesinleşen kararın tanınmasına ve tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce yapılan kontrolde işbu davanın davacı...vekili tarafından ... Asliye Hukuk Mahkemesine hitaben sunulan 13.04.2024 tarihli dava dilekçesi ile açılmakla ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esasına kaydının yapılmış olduğu, mahkemesince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 13/04/2023 tarihinde "6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 16/1. maddesi uyarınca, ticari şirketlerin yasa gereği tacir sayıldıkları, aynı yasanın 3. maddesinde, bu kanunda düzenlenen hususlarla, bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiillerin, ticari işlerden olduğunun, 5. maddesinde ise, ticari davaların, Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanacağının hüküm altına alındığı, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin, iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisi olduğu, göreve ilişkin düzenlemelerin kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle, mahkemece re'sen incelenmesi gerektiği, tarafların tacir olduğu dikkate alınarak, davaya bakmaya görevli mahkemenin, Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu" gerekçesi ile verilen görevsizlik kararı üzerine, ...'da Asliye Ticaret Mahkemesinin bulunmaması sebebiyle dosya mahkememizin işbu esasına kaydı yapılmış olup dava dilekçesi davalıya 01.11.2023 tarihinde tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmış, davalı...tarafından 22.11.2023 tarihinde cevap dilekçesi sunulmuş olduğu görülmüştür.
Davalı...vekili tarafından sunulmuş olan cevap dilekçesinde özetle; Tanınması talep olunan, Kazakistan Cumhuriyeti ... şehri ''...'' Tahkim Merkezinin 02 Kasım 2022 tarihli No: 01-10-01/22 Sayılı Kararının, kesinleşmiş ve Noterden tasdikli tercümesinin sureti,tebliğ şerhleri, taraflar arasında akdedildiği iddia olunan Tahkim Sözleşmesi ve dava dilekçesi ve tensip zaptı ile birlikte taraflarına tebliğ edildiğini, Dava konusu, Kazakistan Cumhuriyeti ... şehri ''...'' Tahkim Merkezinin 02 Kasım 2022 tarihli No: 01-10-01/22 Sayılı Kararında, NO2 sayı ile 16 haziran 2016 tarihli mal alım sözleşmesi ve tahkim sözleşmesini olduğu ve bu sözleşmeye istinaden karar verildiği yazılmış ise de, Müvekkkili ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Davacı...şirket arasında akdedilen bir mal alım sözleşmesi ve tahkim sözleşmesi bulunmadığını, müvekkili şirket Fatura ve Gümrük Beyannameleri ile sabit Davacı...şirkete 22.05.2017 tarihinde 29.287,08 ABd Doları değerinde mal satmış olup, Satılan mal da Davacı...şirkete teslim edildiğini, taraflar arasındaki tüm ticari ilişkinin bu kadar olduğunu, Tanıma ve Tenfizi talep edilen tahkim kararında, adı geçen ... ve Hakan Korkusuz'un müvekkilinin çalışanı veya temsilcisi olmadığını, bu şahısların müvekkili şirket nam ve hesabına hareket etme yetkileri de bulunmadığını, Tanıma ve Tenfizi talep edilen tahkim kararında, yer alan, (dava dosyasına sunulmayan) NO2 sayı ve 18 haziran 2016 tarihli kasa çıkış makbuzu ve 106.126- ABD doları tutarındaki borcun en geç 30 mayıs 2022 tarihine kadar ödeneceğine dair garanti mektubu (var ise) da müvekkili şirket tarafından düzenlenmemiş olduğunu, müvekkil şirket yetkilisinin mal alım sözleşmesi-tahkim sözleşmesi-ödeme makbuzu-teminat mektubu gibi varlığı iddia olunan (henüz dosyaya sunulmayan) hiçbir belgenin tarafı olmadığı gibi imzası da asla bulunmadığını, müvekkili şirkete yapılan 31. Ağustos 2022 tarihli tebligat 08 Eylül 2022 de tebliğ alınmış olarak görünen, türkçeye çevrilmiş bildiride yer alan adres de müvekkil şirketin adresi olmadığını, 'müvekkili şirketin adresinin ''... İstiklal ... Sokak No:16 .../İstanbul" olduğunu, müvekkili şirket yetkilisi İlhan Kızıl'ın Milpaş şirketi hakkında tahkim yargılaması yapıldığından huzurdaki dava ile haberdar olduğunu, MÖHÜK VE NEW YORK sözleşmesine ek olarak, Türkiye Ve Kazakistan Arasındaki Hukuki Konularda Adli Yardımlaşma Anlaşması uyarınca da taraflar arasında yazılı geçerlilik koşuluna haiz bir tahkim anlaşması bulunması, tanıma ve tenfiz kararı verilmesinin ön koşulu olduğunu, Nihayetinde, Tahkim yargılamasını asla kabul etmemekle beraber, Dava konusu, Tahkim duruşmasının tarihinin kime tebliğ edildiğine dair bir bilgi olmamasının yanı sıra , Tahkim kararının nihai sonucuna ne zaman varıldığı, kararın hangi tarihte, kime tebliğ edildiği konusları da belirsiz olduğunu, Davalı...Müvekkilinin, Tahkim yargılaması yapıldığından haberi olmadığı gibi, yapılan oturumda karar verildiğinden ve karara itiraz haklarından da haberi olmadığını beyanla öncelikle, Davacı...taraftan, taraflar arasında akdedildiği iddia olunan tahkim anlaşmasının dosyaya sunulmasını ,sunulmaması durumunda davanın reddedileceğinin ihtar edilmesini, Davacı ... tarafından dosyaya bir tahkim anlaşması şayet sunulur ise , anlaşmada yer alan imzalar sahte olup, müvekkil şirket yetkilisi tarafından imzalanmadığı için imza incelemesi yapılmasını, Hiç bir nam ve hesap altında davacıya borcu olmayan müvekkilinin gerek duyulduğu takdirde tüm defterlerin ve gümrük beyannamelerinin bilirkişi marifeti ile incelenmesini, Nihayetinde, Davaya konu gerçek bir tahkim sözleşmesinin ve tahkim yargılamasının bulunmadığından, Davacının tanıma ve tenfiz talebini içeren haksız Davanın REDDİNE, yargılama masrafları ve ücreti vekaletin davacı...tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiş olduğu görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında başvurulan tahkim mahkemesi kararının tanınması ve tenfizi istemine ilişkindir.
Somut olayda davacı...vekili tarafından dosyaya ibraz edilmiş olan dilekçeler ve belgeler incelendiğinde davacı...ile davalı...arasında 16/06/2016 tarihli mal alım sözleşmesinden doğan alacak ilişkisi nedeniyle Kazakistan Cumhuriyeti ...Tahkim Merkezi Tahkim Mahkemesi'nden verilen kararın tanınması ve tenfizini talep ve dava etmiş olduğu görülmüştür.
Yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizi 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 60-63. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Öte yandan “Türkiye’de Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkındaki 10 Haziran 1958 tarihli New York Sözleşmesi” 08.05.1991 tarih ve 3731 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiş olup, yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizinde bu sözleşme hükümlerinin öncelikle uygulanması gerekmektedir.
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un "Yabancı Mahkeme ve Hakem Kararlarının Tenfizi ve Tanınması" başlığını taşıyan İkinci Bölümünde yer alan 50. Maddesinin "(1) Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilâmların Türkiye'de icra olunabilmesi yetkili Türk mahkemesi tarafından tenfiz kararı verilmesine bağlıdır.
(2) Yabancı mahkemelerin ceza ilâmlarında yer alan kişisel haklarla ilgili hükümler hakkında da tenfiz kararı istenebilir.",
52. Maddesinin "(1) Kararın tenfiz edilmesinde hukukî yararı bulunan herkes tenfiz isteminde bulunabilir. Tenfiz istemi dilekçe ile olur. Dilekçeye karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenir. Dilekçede aşağıdaki hususlar yer alır:
a) Tenfiz isteyenle, karşı tarafın ve varsa kanunî temsilci ve vekillerinin ad, soyad ve adresleri.
b) Tenfiz konusu hükmün hangi devlet mahkemesinden verilmiş olduğu ve mahkemenin adı ile ilâmın tarih ve numarası ve hükmün özeti.
c) Tenfiz, hükmün bir kısmı hakkında isteniyorsa bunun hangi kısım olduğu.",
53. Maddesinin "(1) Tenfiz dilekçesine aşağıdaki belgeler eklenir:
a) Yabancı mahkeme ilâmının o ülke makamlarınca usulen onanmış aslı veya ilâmı veren yargı organı tarafından onanmış örneği ve onanmış tercümesi.
b) İlâmın kesinleştiğini gösteren ve o ülke makamlarınca usulen onanmış yazı veya belge ile onanmış tercümesi.",
54. Maddesinin " (1) Yetkili mahkeme tenfiz kararını aşağıdaki şartlar dâhilinde verir:
a) Türkiye Cumhuriyeti ile ilâmın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma yahut o devlette Türk mahkemelerinden verilmiş ilâmların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmünün veya fiilî uygulamanın bulunması.
b) İlâmın, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması veya davalının itiraz etmesi şartıyla ilâmın, dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmadığı hâlde kendisine yetki tanıyan bir devlet mahkemesince verilmiş olmaması.
c) Hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması.
ç) O yer kanunları uyarınca, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin hükmü veren mahkemeye usulüne uygun bir şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemiş yahut bu kanunlara aykırı bir şekilde gıyabında veya yokluğunda hüküm verilmiş ve bu kişinin yukarıdaki hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine karşı Türk mahkemesine itiraz etmemiş olması.",
60. Maddesinin "(1) Kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış veya taraflar için bağlayıcı olan yabancı hakem kararları tenfiz edilebilir." şeklindeki düzenlemeleri ile Türkiye’de Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkındaki 10 Haziran 1958 tarihli New York Sözleşmesinin ilgili düzenlemeleri uyarınca yabancı bir hakem kararının ülkemizde tenfizine karar verilebilmesi için aşağıdaki şartların bir arada olması gerekmektedir:
a-) Tenfizi İstenen Kararın Yabancı Hakem Kararı Olması
b-) Hakem Kararının Kesinleşmesi ve İcra Kabiliyeti Kazanması veya Taraflar İçin Bağlayıcı Olması (İptal Edilmemiş Olması veya İcranın Geri Bırakılmamış Olması)
c-) Taraflar arasında Tahkim anlaşmasının bulunması,
d)-Aleyhine Karar Verilen Tarafın Hakem Tayininden veya Tahkim Yargılamasından Haberdar Edilmesi
e-) Uyuşmazlığın Tahkime Elverişli Bulunması
f-) Hakem Kararının Tenfiz Devletinin Kamu Düzenine Aykırı Olmaması.
Davacı...vekili tarafından ibraz edilmiş olan tercüme evrakları incelendiğinde Kazakistan Cumhuriyeti ...Tahkim Merkezi Tahkim Mahkemesi'nin 02 Kasım 2022 tarihli kararında özetle; hazırlık evresinde davalı...temsilcisinin söz konusu alım satım sözleşmesini kabul etmediği, sözleşmeyi imzalayan ...'in şirketi temsile yetkili olmadığı beyan edilmiş ise de davalının söz konusu sözleşmenin iptali bakımından adli mercilere başvurmadığı, buna ilişkin bir karar verilmemiş olması ve tahkim mahkemesinin delil toplamaksızın tarafların sunmuş olduğu deliller kapsamında yargılama yapması sebebiyle tahkim yoluna başvuran davacının sunmuş olduğu No:2 Sayı ve 18 Haziran Kasa Çıkış Makbuzuna göre davalı...temsilcisi ...'a elden ödeme yapıldığına dair belge ve garanti mektubu uyarınca davanın kabulüne, 06.126 ABD doları, 50.000 Tenge kayıt masrafları, 710.920 Tenge Tahkim harcı, 149.457 Tenge posta masrafları ve 200.000 Tenge tutarında temsilcilik masraflarının davalıdan tahsiline karar verildiği, söz konusu kararın altında "Karar 02 Kasım 2022 tarihinde yasal olarak yürürlüğe girmiştir." kaydının düşülmüş olduğu ancak işbu karara karşı herhangi bir yasa yoluna başvurulabileceğine dair kayıt olmadığı gibi ilgili tahkim kararının usulüne uygun olarak davalıya tebliğ edildiğine dair ilgili kararda bir şerhin bulunmadığı, dosyaya bu kapsamda bir evrakın sunulmamış olduğu; sunulan evraklar içerisinde ilgili tahkim kararının infaz edilebilmesine yönelik olarak icra edilebilirlik şerhi veren ... Şehri İlçelerarası Ekonomi Mahkemesinin 23.12.2022 tarihli kararının bir suretinin ibraz edildiği, söz konusu mahkeme kararı incelendiğinde verilen icra edilebilirlik kararının derhal uygulanması gereken bir karar olduğu ancak işbu karara karşı "Mahkeme Tespitine; ... Şehri İlçelerarası Ekonomi Mahkemesi üzerinden kararı kesin olan ... Şehri Mahkemesi Hukuk Davaları Adalet Komisyonu'na kesinleşmiş tespitin tanzimini müteakip on iş günü içinde özel şikayet ile veya savcı talebi ile itiraz edilebilir." şeklindeki düzenleme uyarınca yasa yolunun belirtilmiş olduğu, davacı...vekili tarafından sunulan tercüme evrakların içerisinde aynı zamanda bu kararın 10.01.2023 tarihinde yürürlüğe girdiğine yönelik bir ibare yer almakta ise de işbu tespitin taraflarca yahut savcı aracılığı ile yasa yoluna başvurulup başvurulmadığına, icra edilebilirlik kararın usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edildiğine yönelik herhangi bir tespit içermediği görülmüştür.
MÖHUK 'un 62. Maddesinin " (1) Mahkeme, ... h) Hakem kararı tâbi olduğu veya verildiği ülke hukuku hükümlerine veya tâbi olduğu usule göre kesinleşmemiş yahut icra kabiliyeti veya bağlayıcılık kazanmamış veya verildiği yerin yetkili mercii tarafından iptal edilmiş ise, yabancı hakem kararının tenfizi istemini reddeder." şeklindeki düzenlemesi ve Türkiye’de Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkındaki 10 Haziran 1958 tarihli New York Sözleşmesi uyarınca mahkememizce tanınması ve tenfizi talep edilen kararın kesinleştiği hususunda yeterli kanaat oluşmadığından, ayrıca davalının ticaret sicil kayıtları incelendiğinde sözleşmeyi imzalayanların şeklen davalının yetkili temsilcisi olarak görünmemesi sebebiyle taraflar arasında geçerli olan bir sözleşmenin ve tahkim şartının bulunduğundan kesin olarak bahsedilemeyeceğinden nitekim bu hususunun tahkim yargılamasında da ileri sürülmüş olması sebepleri bir bütün olarak inclendiğinde davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1-Davacının davasının reddine,
2-Davalı...kendini vekil ile temsil ettirdiğinden 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Davacı...tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde resen yazı işleri müdürünce ilgilisine iadesine,
5-Bu dava sebebiyle 427,60 TL karar ve ilam harcı alınması gerektiğinden peşin alınan 179,90 TL'nin mahsubu ile kalan 247,70 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 14/03/2024
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır