T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/718 Esas
KARAR NO: 2024/83
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 02/11/2023
KARAR TARİHİ: 06/02/2024
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; 03.04.2021 tarihinde ... yabancı plakalı araç asli ve tam kusurlu olarak müvekkiline çarptığını, kaza sonucunda müvekkilinin malul kaldığını, maluliyetten kaynaklı zararın giderilmesi için 27.04.2023 tarihinde ...'suna başvuru yapıldığını, büro'nun zararı gidermemesi üzerine ise işbu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, ülkemiz mevzuatına göre yabancı plakalı bir araç Türkiye'ye girdiğinde; yeşil kart poliçesi düzenlenmesi zorunlu olduğunu, bu nedenle gerekli evraklar tamamlandıktan sonra ...'ye başvuru yapıldığını, büro başvurunun ardından başvuruyu sürünceme de bıraktığını, yasal sürede cevap verilmemesi üzerine zorunlu arabuluculuk süreci başlatıldığını, zarar kapsamı belirlendikten sonra açıklanmak üzere (6100 sayılı HMK'nın 107. Maddesi kapsamında) şimdilik 300,00 TL sürekli iş göremezlik, 100,00 TL geçici iş göremezlik, 100,00 TL bakıcı gideri tazminatının sorumluluk tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin yabancı plakalı araçlar için yeşil kart poliçesi düzenlemediğini, yeşil kartı düzenleyen şirket yabancı plakalı aracın tescil ülkesindeki yabancı sigorta şirketi olduğunu, müvekkilinin görevi ve sorumluluğu, kaza tarihinde geçerli yeşil karta sahip yabancı plakalı araçların kusuruyla karıştığı kazalarda zarar gören üçüncü şahısların hasarlarını incelemek ve ödemesini yapmak olduğunu, davaya konu kazaya karışan ... plakalı aracın Türkiye’de kaza tarihi olan 03.04.2021 tarihini kapsayan geçerli yeşil kartı olmadığını, bu nedenle ... plakalı yabancı aracın Türkiye’de kaza tarihinde geçerli yeşil kart sigorta sertifikasının davacı tarafından dosyaya ibraz edilene kadar davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, trafik kazasından kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.
Davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan dava dilekçesinde özetle 03.04.2021 tarihinde ... yabancı plakalı aracın davacıya çarpması sebebiyle davacının malul kaldığından bahisle 6100 sayılı HMK'nın 107. Maddesi kapsamında şimdilik 300,00 TL sürekli iş göremezlik, 100,00 TL geçici iş göremezlik, 100,00 TL bakıcı gideri tazminatının sorumluluk tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, davalı tarafça ise kazaya karışan aracın yeşil kartının bulunmaması sebebiyle husumet yöneltilemeyeceğinden bahisle itirazda bulunmuş olduğu görülmekle yargılamanın esasına girilmeden önce davalıya husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği hususunun incelenmesi gerekmektedir.
Sıfat, dava konusu kılınan sübjektif hakla davanın tarafları arasındaki ilişkiyi ifade eder ve dava dilekçesinde davacı ve davalı olarak gösterilmiş kişilerin maddi hukuk bakımından gerçekten hak sahibi veya yükümlü konumunda bulunup bulunmadığına ilişkin bir kavramdır (Tanrıver, Süha: Medeni Usul Hukuku, C. I, Ankara 2016, s. 512). Davacı tarafta yer alan taraf için aktif dava sıfatı, davalı tarafta yer alan taraf için pasif taraf sıfatından söz edilebilir. Uygulamada, "sıfat" yerine "husumet" terimi de kullanılmaktadır. Sıfat, dava şartı olmayıp, itirazdır. Çünkü bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir. Ancak sıfat bir itiraz olduğundan, hâkim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır. Sıfat, davada taraflardan birinin davaya konu subjektif dava hakkının bulunup bulunmadığı ile ilgili bir husustur. Tarafların sıfatının yargılama sonuna kadar devam etmesi zorunludur. Bu husus mahkemece re’sen göz önünde bulundurulmalıdır. Bir davada, taraflardan birinin, davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet ehliyetinin) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet yokluğundan reddi gerekir. Bir kişinin belli bir davada davacı ya da davalı sıfatını haiz olup olmadığı şeklinde nitelendirilen husumetin ileri sürülme zamanı yasa ile kabul edilen bir ilk itiraz olmadığı gibi, davalı tarafından ileri sürülmesi gerekli bir def’î de değildir. Davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece vakıf olunduğu takdirde re’sen nazara alınması gerekli hukukî bir durumdur (Kuru, Baki: Medeni Usul Hukuku El Kitabı, C. I, Ankara 2020, s. 331 vd.; Yargıtay HGK, 24/06/2021, E. 2017/1-1270, K. 2021/846 , §§16-17)
28/06/2008 gün ve 26920 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu'nun Çalışma Usul Ve Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin "Büronun görev ve faaliyetleri" başlığını taşıyan 5. Maddesi uyarınca; Büro, 4477 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunan Motorlu Taşıtlar Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi başta olmak üzere, motorlu araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında geçerli sigorta belgelerinin basım, denetim ve düzenlenmesi ile bu sigorta belgeleri kapsamında motorlu araçların sebep olduğu hasarların ödenmesini ve motorlu araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında düzenlenen ve ilgili mevzuat uyarınca ülkemizde geçerli bulunan sigorta sözleşmeleri kapsamında bu araçların sebep olduğu hasarların tedvir ve tasfiyesini temin eder. Bu nedenle yabancı plakalı araçların Türkiye'de karıştıkları kazalarda, şayet geçerli bir yeşil kart sigortaları varsa, bunların sigorta yaptırmalarına gerek olmaksızın araçlarının neden olacağı zararlar karşılanacaktır. Bir başka deyişle, yeşil kart poliçesi o ülkede düzenlenmiş zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi gibi kabul edilecektir. Buna göre yeşil kart sigortası, anlaşmaya dahil yabancı ülkelerin zorunlu mali sorumluluk sigortalarını biraraya getiren üniform ve beynelminel bir sigorta poliçesi olarak tanımlanmaktadır. Memleketimizin de üyesi bulunduğu Avrupa Konseyi mensuplarının 20 Nisan 1959 tarihinde imzaladıkları "Beynelminel Mecburi Mesuliyet Sigortasına dair Avrupa Sözleşmesi" gereğince ülkemizde de tüzel kişiliği haiz ... Şirketleri Birliği Motorlu Taşıt Bürosu kurulmuş olup, yeşil kart sistemi uygulanmaktadır.
Mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette bulunan ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 2022/1259 Esas, 2022/1902 Karar Sayılı, 21/12/2022 Tarihli "Dava, trafik kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
... Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlara, yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle; davalının sadece geçerli yeşil kart sigortası bulunan yabancı plakalı araçların vermiş olduğu zararlara ilişkin olarak sorumluluğunun bulunmasına, somut olayda kazaya sebebiyet veren yabancı plakalı aracın yeşil kart sigorta poliçesinin sahte olması nedeniyle davalıya sorumluluk atfedilemeyecek olmasına, geçerli yeşil kart sigortası bulunmayan aracın sınırdan girişine izin verilmesi sebebiyle hizmet kusuruna dayalı olarak idareye ve ... hesabına başvurulabileceğinin anlaşılmasına göre; kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nun 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine" şeklindeki gerekçeli ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2006/808 Esas ve 2007/3928 Karar sayılı emsal yöndeki kararında yeşil kart sigortası olmayan aracın kusuru ile karıştığı kaza nedeniyle ... Hesabı aleyhine açılan destekten yoksun kalma tazminat davasında yeşil kart sigortası olmayan aracın kusuru ile karıştığı kaza nedeniyle ... Hesabının sorumluluğuna dayanılarak aleyhine dava açılabileceği şeklindeki İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 2019/3064 Esas, 2022/819 Karar Sayılı, 27/04/2022 Tarihli ilamı da göz önünde bulundurulduğunda dosya kapsamı itibari ile celp edilmiş olan evraklar incelendiğinde... yabancı plakalı aracın yeşil kartının bulunmaması sebebiyle davalıya husumet yöneltilemeyeceğinden davacının davasının pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1- Davacının davasının pasif husumet yokluğundan REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 427,60-TL karar ilam harcından başlangıçta dava açılırken peşin olarak alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 157,75-TL davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına,
4-Davalı yargılama esnasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına.
6-Taraflarca yatırılan gider avansın arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/02/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
* İş bu karar 5070 Sayılı Kanun hükümlerine göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.