T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/731 Esas
KARAR NO: 2023/810
DAVA: Maddi ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 03/11/2021
KARAR TARİHİ: 09/11/2023
DAVA: Davacı vekili tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/... Esas nolu dosyasına kaydedilen dava dilekçesinde, "...Davacı ... San. ve Tic. Ltd. Şti ile davalı ... San ve Tic. A.Ş. arasında 04.12.2017 başlangıç tarihli belirsiz süreli olarak, ... Mah. ... Cad. No.... adresinde faaliyette bulunmak üzere bayilik sözleşmesi imzalanmıştır. iş bu sözleşme ile davacı şirket, ... markasının yukarıda belirtilen adreste ve civar adreslerde ki işletme hakkını kazanmıştır. Davacı şirketin kullandığı iş yerinin mülkiyeti davalı ... ...' e aittir. Davalı ... ... ile davalı ... ... arasında asıl kira sözleşmesi düzenlenmiştir. ... ... alt kiralayan olarak davacı şirket ile kira sözleşmesi imzalamıştır. Bayilik sözleşmesinin koşulları ötesinde işbu kira sözleşmesine istinaden, davacı şirket her ay, davalı ...e aylık 4.100,00 TL kira bedelini resmi yolla, diğer davalı ... ...' e ise de 10.400,00 TL kira bedelini elden ödemiştir. Yani, iş bu kira sözleşmesi davalı ... ...'in bilgi ve onayı dahilinde yapılmıştır. 04.12.2017 başlangıç tarihli bayilik sözleşmesine istinaden davacı şirket her türlü yükümlüğünü harfiyen yerine getirmiştir. Hem bayilik sözleşmesine istinaden olan yükümlülüklerini hem de üst kiralayan ve alt kiralayana olan kira yükümlülüklerini pandemi koşullarına rağmen süresinde süresinde yerine getirmiştir.. Taraflar arasında bayilik sözleşmesi böylelikle uzun bir dönem ihtilafsız olarak devam etmiştir. Fakat, 2020 yılı sonlarından itibaren davalı ... sözleşme koşullarını değiştirmek istemiştir. Sürekli davacı şirket üzerinde baskı kurarak pandemi koşullarını da dikkate almadan yeni talep ve isteklerde bulunmuştur. Bu yeni ve sözleşmeye aykırı taleplerin davacı şirket tarafından kabul edilmemesi üzerine; haksız ve hukuka aykırı olarak davacı şirket hakkında tutanaklar tutulmuş ve ilamsız icra takipleri başlatmıştır. ..., davacı şirketi, zorlamak ve yeni koşulları ona kabul ettirmektir. Davacı şirket her türlü baskı ve işlemlere rağmen davalı şirketin baskısına boyun eğmemiştir. Davacıyı bu yolla sindiremeyeceğini anlayan davalı şirket ... ve davalı ... ..., diğer davalı ... ...' i de yanına alarak; aynı zamanda suç teşkil eden hukuka aykırı işlem ile davacı şirketi iş yerinden tahliye etmiştir. Şöyle ki yukarıda da izah ettiğimiz gibi mülkiyeti davalı ... ... ' e ait dükkanın kira sözleşmesi üst kiralayan olarak davalı ... ...' in bilgi ve onayı dahilinde alt kiralayan olan ... ... ile davacı şirket ... arasında imzalanmıştır. Kira bedeli olarak her ay ...e 4.100,00 TL, ... ...' ise 10.400,00 TL ödenmiştir. Dolayısıyla, davacı ... tahliyeye konu iş yerinde her türlü ruhsat ve işletme hakkına sahip yasal kiracıdır. Hal böyle iken davalılar kendi aralarında anlaşarak; haklı ve yasal kiracı ...nın bilgisi dışında sanki tahliye edilen dükkanı ... ... işletiyormuş gibi yasal takip başlatılmış ve tahliye kararı alınmıştır. ... ... hakkında ki tahliye kararından davacı ... tahliye işlemi esnasında haberdar olmuştur. Tahliye kararı için gelen icra memuruna davacı taraf kira sözleşmesini, işletme belgesini, ruhsatını göstermiş, davada taraf olmadığını, buranın kendilerine ait olduğunu, haklarında alınmış bir tahliye kararı olmadığını ifade etmesine rağmen, davacının kullanım ve işletmesinde olan dükkan tahliye edilerek, davalı ... ...'e teslim edilmiştir. Bu haksız ve hukuka aykırı işlem nedeniyle; davacı şirket maddi olarak büyük kayba uğramıştır. Belirsiz süreli olarak imzalanan bayilik sözleşmesinin haksız yere fiilen sona erdirilmesi davacı şirketin telafisi imkansız maddi kaybına sebebiyet vermiştir. Dava konusu dükkanı devir alan davacı şirket, devir işlemi için 330.000,00 TL devir bedeli ödemesinin yanı sıra, dükkanın işletilmesi, tanzim ve düzenlenmesi içinde de 100.000,00 TL civarında para harcamıştır. Daha da ötesi pandemi koşullarına göğüs gererek, dükkanı ayakta tutan şirket; bundan sonrası telafisi imkansız gelir kaybına da uğramış, şirket bütünü ile yok olmuştur. Bu durum davacı ...nın bütünü ile ekonomik kaybına ve maddi zararına sebebiyet verdiği açık ve ortadadır. Aynı zamanda şirket sahibi ve yetkilisi ... ... ...' nda maddi ve manevi zararına sebebiyet vermiştir. Davacı ... ... ...'ın hayalleri yok olmuş, dünyası başına yıkılmıştır. Yoktan var ettiği, pandemi döneminde zorla ayakta tuttuğu iş yerini haksız bir şekilde bir anda kaybetmiştir. Günlerce kendine gelememiş ve dış dünya ile uzun süre irtibata geçmemiştir. Sürekli ağlamıştır. Hükmedilecek manevi tazminat davacının manevi zararlarını karşılamasa da bir nebze olsun hafifletebilir. fazlaya ilişkin hak ve taleplerimiz ve sair dava ve taleplerimiz saklı kalmak kaydıyla; 10.000,00 TL maddi tazminat, 20.000,00 TL manevi tazminat, toplam : 30.000,00 TL tazminatın dava tarihinden işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini..." talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesi özetle "...Davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa karar verilmesini..." talep etmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesinde yapılan yargılama sonunda; "Mahkememizin 2021/... esas sayılı 06/04/2022 tarihli 1 nolu celse de alınan ara karar uyarınca; Davacılar ... Sanayi ve ... ... ... ile davalı ... A.Ş. Arasındaki frenchise sözleşmesinden kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin davanın tefrik edilerek mahkememiz son esasına kaydına " şeklinde gereği düşünülmüş olup, mahkememiz son esasına kaydı yapılan 2022/... esas sayılı işbu bu tefrik dosyası açılmıştır" denilerek dosya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/257 nolu esasına kaydının yapıldığı, daha sonra dosyanın Mahkememizin 2021/... Esas sayılı doyası ile birleştirilmesine karar verildiği görülmüştür.
Birleşen dosya yönünden 09/06/2022 tarihli duruşmada alınan 1 nolu ara kararı uyarınca "Birleşen dosyada , davacıları frenceis sözleşmesinin haksız feshi ve kira sözleşmesinin haksız feshi iddiası ile ayrım yapmadan 10.000,00TL madde, 10.000,00TL de manevi tazminat istemiş olup, kira sözleşmesinden kaynaklı davanın ... ATM tarafından ayrılarak yetkisizlik/görevsizlik kararı vermesi nedeniyle,
birleşen dosya davacıları vekiline, bu miktarın ne kadarının frenceis sözleşmesinin feshi nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu ve belirlenecek rakamın ne kadarının davacı ..., ne kadarının ... için istendiğini yine maddi tazminat isteminin dayanağının ne olduğunun yazılı olarak açıklanması için iki hafta süre verilmesine, yazılı açıklama dilekçesi sunulduğunda bir suretinin karşı tarafa tebliğe çıkartılmasına" şeklinde ara karar kurularak birleşen dosya davacılar vekili tarafından açıklama yapmaları için süre verildiği, bunun üzerine birleşen dosya davacıları tarafından sunulan dilekçede " davalı ... .. Aş nin sözlşemeyi haksız olarak fesih ettiği iddası ise şimdilik 5.000,00TL maddi tazminatın davacı .....ya ödemmesi, haksız fesih nedeniyle 5.000,00TL manevi tazimatın ise ... ... a ödenmesine ilişkin olduğu" şeklinde açıklama yaptığı görülmüştür.
Mahkememize ait 2021/... nolu dosyası üzerinden yapılan yargılama sırasında birleşen dosya davacılar vekilinin 15/12/2022 tarihli celseye katılmamaları nedeniyle Mahkememizce "Davalı - birleşen dosya davacılar vekilince mazeret dilekçesi gönderilmiş ise de duruşma gününün tebliği için masraf verilmediği gibi gerek asıl dosyada ve birleşen dosyada ... ve ... ... tarafından yatırılan mevcut gider avansı bulunmadığından davalı - birleşen dosya davacılar vekilinin mazeret talebinin reddi ile birleşen dosyanın HMK 150 maddesi gereğince işlemden kaldırılmasına" şeklinde karar verildiği, dosyanın 3 aylık süre içerisinde yenilenmediği görülmekle birleşen dosyanın Mahkememizin 2021/... Esasından tefrikine karar verilerek 2023/731 nolu esasına kaydının yapıldığı görülmüştür.
6100 Sayılı HMK'nın 150. Maddesinin "(1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.
...
...(5) İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır." şeklindeki düzenlemesine yer verilmiştir.
6100 Sayılı HMK'nın "Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri" başlığını taşıyan 331. Maddesinin 3. Fıkrasına göre "Davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hâllerde yargılama giderleri davacıya yükletilir." şeklindeki düzenlemesi uyarınca yargılama giderleri davacı üzerine bırakılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın açılmamış sayılmasına,
2-A.A.Ü.T'nin 13/2 maddesi gereğince 5.000,00 TL vekalet ücretinin maddi tazminat talebinde bulunan davacı .........Ltd. Şti'den alınarak davalı .........A.Ş'ne verilmesine,
3-A.A.Ü.T'nin 13/2 maddesi gereğince 5.000,00 TL vekalet ücretinin manevi tazminat talebinde bulunan davacı ... ... ...'tan alınarak davalı .........A.Ş'ne verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Zorunlu arabuluculuk kapsamında Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davacılardan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Bu dava sebebiyle alınması gerekli olan 269,85 TL karar ve ilam harcının davacılardan alınarak hazineye irat kaydına,
Davalı vekilinin yüzüne karşı davacıların yokluğunda , kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 09/11/2023
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır