T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2023/90 Esas
KARAR NO:2023/577
DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:17/02/2022
KARAR TARİHİ:14/07/2023
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kendi adına olan firma ile geçmişte inşaat sektöründe faaliyet göstermekte iken , ancak şuan faaliyet göstermediğini, müvekkili firmanın ticari defter ve kayıtlarına dair 2019 yılında muhasebe kayıtlarının oluşturulduğu servere siber saldırı gerçekleştirildiğini, 2019 yılına dair veriler zarar gördüğünü, firmaları tarafından yapılan çalışmalar ile bir kısmının kurtarıldığını, ancak 2019 yılı Nisan ve Mayıs aylarına dair bilgilere ulaşılamadığını, elektronik sistem üzerinden kayıtların tutulması ve vergi dairesi ile resmi kurumlara sunulmuş olması nedeni ile vergi idaresi vs kurumlarda söz konusu kayıtlara dair bilgi ve belgelerin yer aldığı bilinmekle birlikte, zikredilen tarih aralığında ki serverında evvelce kayıtlı olan verilerin ellerinde bulunmadığını, bu nedenle Nisan 2019 ve Mayıs 2019 tarihleri arasındaki bir kısım ticari belgelerin zayi olduğunu, bu nedenlerle zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, davacı şirket adına kayıtlı olan ticari defterlerin kaybolması sebebiyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Somut olayda davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan dava dilekçesinde ve 16.06.2023 tarihli beyan dilekçesinde özetle; davacı ... Müt. Ltd. Şti.'ye ait 2019 yılı Nisan ve Mayıs aylarına ilişkin yevmiye defteri, defteri kebir ile beratlarının bulunamadığını beyanla işbu ticari defterler yönünden zayi belgesi verilmesi isteminde bulunulmuş olduğu görüldü.
Türk Ticaret Kanununun 82. Maddesinin 7. Fıkrasının "(7) Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklindeki düzenlemesi uyarınca somut olayda mahkememizin yetkili ve görevli olduğu görülmüştür.
Somut olay bakımından mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette bulunan ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 2022/1584 Esas, 2022/1524 Karar Sayılı, 24.10.2022 Tarihli ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2014/9636 Esas, 2014/16867 Karar Sayılı, 05.11.2014 Tarihli ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 2021/189 Esas, 2021/116 Karar Sayılı, 02/02/2021 Tarihli "... 6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı belirtilmektedir. Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.
... Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir.Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği, anlaşılmakla zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine" şeklindeki gerekçeli ilamı da göz önünde bulundurulduğunda somut olayda ticari şirket olan davacı tarafın basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü bulunduğu, ziyaı istenen defterin zayiden korunması için gerekli dikkat ve özen yükümlülüğünün yerine getirilmediği, davacı tarafça dava dilekçesinde her ne kadar server'a siber saldırıldı gerçekleştirildiği iddia edilmiş ise de beyan dilekçesinde söz konusu defterlerin bulunamadığının beyan edilmiş olduğu, kendi beyanlarının birbiri ile çelişkili olduğu, İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olduğuna yönelik olarak herhangi bir delilin ibraz edilemediği işbu hali ile TTK m.82/7. Maddesinin uygulanma koşullarının da oluşmadığı görülmekle davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 269,85-TL karar ilam harcından başlangıçta dava açılırken peşin olarak alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 189,15-TL bakiye harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/07/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır