T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/94 Esas
KARAR NO:2025/923
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:03/02/2023
KARAR TARİHİ:19/12/2025
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan ve araç maliki ... ... Turizm Taş. İnş.San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olan ... plakalı ticari servis aracının sürücüsü olan ...'ın 08/02/2022 tarihinde ... ... ... Otoyolu üzerinde hareket halindeyken dalgınlık yaşanarak aynı istikamette seyir halinde olan ... plakalı araca çarpması neticesinde yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağına göre ... plakalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle araçta müvekkilinin yolcu olarak bulunduğunu ve ciddi şekilde yaralandığını, müvekkilinin sol elmacık kemiğinin kırıldığını ve ameliyata alındığını, müvekkilinin gümrük muhafaza memuru olduğunu, kaza nedeniyle fazla mesai yapamaması ve nöbet tutamaması nedeniyle 36 günlük kazanç kaybı yaşadığını, kaza nedeniyle müvekkilinde kalıcı bozukluklar meydana geldiğini, trafik kazası nedeniyle sakat kalan müvekkili için 100,00TL sürekli iş görmezlik, 100,00TL geçici iş görmezlik, 100,00TL tedavi gideri, 100,00TL kazanç kaybı/ekonomik geleceğinin sarsılmasından dolayı maddi zarar olmak üzere şimdilik 400,00TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, ayrıca müvekkili için 50.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ... Turizm Taş. İnş.San. Ve Tic. Ltd. Şti. İle ...'dan tahsilini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Dava konu trafik kazası nedeniyle müvekkilinin sorumluluğu poliçe ile sınırlı olduğunu, davacının dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiğini, davacı tarafından mevzuata uygun olarak alınan bir maluliyet raporu sunulmadan yapılan başvurunun geçerli bir başvuru olmadığını, meydana gelen kazanın iş kazası niteliğinde olduğunu, kazazedeye mükerrer ödeme olmaması için SGK veya İçişleri Bakanlığı tarafından rücuya tabi bir gelir bağlanıp bağlanmadığının tespiti gerektiğini, müvekkili aleyhine tazminat hükmedilecek ise TRH-2010 tablosu ve %1,8 teknik faiz hesaplama yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin geçici iş görmezlik tazminatı ve tedavi giderlerine ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, sigorta şirketinin sorumluluğu ZMMS poliçesine dayandığından poliçe ile manevi tazminat taleplerinin teminat kapsamına alınmadığını, dava konusu olayda müterafik kusur durumunun araştırılmasını, müvekkili şirket aleyhine bir tazminata hükmedilecek ise tazminat tutarının %20 oranında tenzilat yapılmasını, müvekkili aleyhine ikame edilen işbu davanın reddini talep etmiştir.
Davalılar ... ... Turizm Taşımacılık İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ile ...'a usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmış olup davalılar tarafından süresi içerisinde dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi verilmediği anlaşılmakla HMK M.128 hükmü uyarınca davalının dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaları inkar etmiş sayılmasına karar verilerek yargılama yapılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, trafik kazasından kaynaklı olarak cismani zarar sebebiyle maddi ve manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir.
Somut olayda; Davalı ... ... Turizm Taşımacılık İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin maliki olduğu, diğer davalı ...'ın sevk ve idaresindeki, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından sigortalanmış olan ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında 08/02/2022 tarihinde meydana gelen yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası neticesinde ... plakalı servis aracında yolcu olarak bulunan davacının yaralanması sebebiyle 100,00 TL Sürekli İş Göremezlik, 100,00 TL Geçici İş Göremezlik, 100,00 TL Tedavi Giderleri, 100,00 TL Kazanç Kaybı/Ekonomik Geleceğin Sarsılmasından doğan maddi zarar olmak üzere şimdilik 400,00 TL Maddi Tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline; trafik kazasında sakat kalması sebebiyle zararı oluşan davacı için; 50.000,00 TL Manevi Tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... ... Turizm Taşımacılık İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti ile ...'dan tahsiline, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin poliçe kapsamında manevi tazminat yönünden ek teminatı söz konusu ise talep ettiğimiz manevi tazminatın davalı sigorta şirketinden de müştereken ve müteselsil olarak tahsiline karar verilmesi istemiyle işbu davanın açılmış olduğu görülmüştür.
Haksız Fiillerden doğan borç ilişkileri Türk Borçlar Kanununun 49. Ve devamı hükümlerinde düzenlenmiş olup 49. Maddenin "(1)Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
(2)Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemesi ve aynı kanunun Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50. Maddesinin "(1) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
(2)Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler." şeklindeki düzenlemesi uyarınca bir haksız fiil sonucunda zarar görenin tazminat isteminde bulunabilmesi için ortada haksız fiilin bulunması, failin kusur olması, talepte bulunan şahısta zararın meydana gelmiş olması ve zarar ile fiil arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54. maddesinde, bedensel zarar kapsamına giren zarar türleri sayılmış olup bu maddeye göre vücut bütünlüğünün ihlali halinde mağdurun malvarlığında meydana gelmesi muhtemel olan azalmanın ve dolayısıyla maddi zararın türleri; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar şeklinde düzenlenmiştir.
Yargılama esnasında davacı asilin tedavi evrakları celp edilerek ATK'dan davacının maluliyetinin bulunup bulunmadığına ilişkin olarak rapor tanzim edilmesi istenilmiş olup dosyaya ibraz edilen raporda özetle; Mevcut tıbbi belgelere göre; ... oğlu, 06/06/1992 doğumlu ...’nin 08/02/2022 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı yaralanmasının 20.02.2019 tarih, 30692 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında fonksiyonel araz bırakmadan iyileşmiş olduğu dolayısıyla;
1.Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının %0 (yüzdesıfır) olduğu,
2.İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 3(üç) aya kadar uzayabileceği kanaatine varıldığı mahkememize bildirilmiştir.
Alınan işbu raporun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olması sebebiyle işbu maluliyet raporu esas alınmak sureti ile meydana gelen kazadaki tarafların kusur oranlarının tespiti, davacı asilin kaza tarihi itibari ile davalıdan talep edebileceği tazminat miktarının belirlenmesi için dosyanın 1 aktüerya uzmanı bilirkişisi, 1 trafik kazaları alanında uzman bilirkişi ve 1 doktor bilirkişisinden oluşan heyete tevdine karar verilmiş olup bilirkişi heyeti tarafından hazırlanılarak mahkememize ibraz edilmiş olan raporda özetle;
08.02.2022 tarihinde saat 08:15 sıralarında ..., ..., ... ... otoyolu 07/04-004 km'de davalı sürücü ... yönetimindeki ... plakalı servis aracı ile ... yönünden ... yönüne doğru seyir halindeyken havanın yağışlı olması ve kendi beyanına göre dalgınlık yaşayarak aynı yönde seyreden ...'un kullandığı ... plakalı çekiciye takılı olan ...plakalı yarı römorka arkadan çarpmış, kaza yaralanma ve maddi hasarla sonuçlanmıştır.
Yukarıda özetlenmiş olan trafik kazası tespit tutanağında davacı yolcu ...'nin emniyet kemerini bağlayıp bağlamadığının belirsiz olduğu işaretlemiştir. Ancak davacı ...'nin kazada almış olduğu yaralardan yüzünü ön koltuğa çarpmış olduğu anlaşılmakta olup, otobüslerde yolcular için kullanılan emniyet kemerleri iki noktalı olup, çarpışma anında öne doğru oluşan ivmede iki noktalı kemer yolcunun kalça bölgesini sabit tutar ancak gövde ve baş öne doğru savrulur. Özellikle öndeki koltukla arada mesafe azsa, yolcunun alnı, burnu veya çenesiyle ön koltuğa çarpması mümkündür. Bu durum boyun, diş, kafa travması gibi ciddi yaralanmalara yol açabilir. Davacı yolcunun da ifadesinde kazada yüzünü ön koltuğa çarpmış olduğunu belirtmesi ve yaralanma bölgesi kafa ağırlıklı olması nedeniyle bu yaralanmada emniyet kemeri takılı olup olmama hususunun etkisinin olmadığı anlaşılmaktadır.
Kazanın meydana geliş şekli ile ilgili hususlar yukarıda özetlenmiş olup davalı sürücü ...'ın aracının gereken dikkat ve özeni göstermeyerek önündeki araca arkadan çarpmış olması nedeniyle 2918 sayılı KTK'nın trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan halleri kapsayan Madde 84 ile tanımlı “Araç sürücüleri trafik kazalarında; .. d) Arkadan çarpma, Hallerinde asli kusurlu sayılırlar.” gereği %100 asli kusurlu olduğu, önde seyreden tır aracının sürücüsü ...'a affedilecek bir kusuru bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Dönemsel rayiç bedellerle 24.480,00 TL sağlık kurumuna belgeli, 2.000,00 TL ilaç, bakım için tıbbi malzemeler, koruyucu kask gibi yardımcı ortopedik malzemeler için, 2.000,00 TL sağlık kurumlarına taksi ile ulaşım ve bu süreçteki beslenme gibi temel ihtiyaçları için olmak üzere toplam 28.480,00 TL belgeli- belgesiz tedavi gideri olacağı öngörülmüştür.
Kusur değerlendirmesinde araç sürücüsünün “%100 kusurlu olduğu belirlenmiş olmakla işbu raporda davalıların %100 kusur oranındaki sorumluluk durumuna göre hesaplama yapılacaktır.
Sigortalı aracın yolcu taşıma servisi olması nedeniyle hatır taşıması indirim koşulları gerçekleşmemiş gözükmektedir.
Her ne kadar ATK tarafından farazi olarak davacının iyileşmeliş göremezlik süresinin 3 ay olduğu belirlenmiş ise de; Davacının çalıştığı kurum tarafından verilen cevabi yazılara göre davacının fiilen 08.02.2022- 15.03.2022 tarihleri arası istirahatli olduğu ve 15.03.2022 tarihinden itibaren fiilen çalıştığı belirtilmiştir. Bu durumda; Gerçek belli iken faraziye itibar edilemeyeceğinden davacının bu olay nedeniyle 08.02.2022-15.03.2022 tarihleri arası istirahatli olduğu kabul edilecektir.
Davacının çalıştığı kurum tarafından verilen cevabı yazı ve ekleri ile SGK hizmet dökümüne göre davacının istirahatli olduğu dönemde normal maaşlarının ödendiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davacının bu kaza nedeniyle normal ücretlerinden dolayı bir kazanç kaybı söz konusu olmayacaktır.
Davacının çalıştığı kurum tarafından davacının çalışmış olması halinde istirahatli olduğu dönemde 11 nöbetine gidemediği nöbete gidemediği, 1 yıl içinde kullanılan sıhhi izinlerin toplamı 30 günü aştığı için 5 günlük fazla çalışma ücreti kesintisi olduğu buna göre de Mart 2022 ayında 4.496,21 TL ödenmesi gerekirken 4.132,07 TL ödeme yapıldığı buna göre de rapor kesintisi nedeniyle azalan fazla mesai tutarının (4.496,21- 4.132,07)- 364,14 TL olduğu bildirilmiştir. Bu durumda davacının istirahat süresince normal ücretlerinin ödenmesi nedeniyle davacının iyileşme döneminde maaşından dolayı bir kazanç kaybı söz konusu değildir. Bu durumda; Davacının iyileşme döneminde sadece fazla mesai gelirlerinden mahrum kalması nedeniyle kurum tarafından bildirilen 364,14 TL davacının bu dönemdeki maddi zararı olarak kabul edilecektir.
ATK tarafından bu olay nedeniyle davacının sürekli iş gücü kaybı bulunmadığı belirlenmiş olmakla sürekli iş gücü kaybı nedeniyle zarar hesabı yapma imkanı bulunmamaktadır.
Davacının yukarıda belirlenen maddi zararları poliçe limiti içinde kalmakta olup, Manevi tazminat taleplerinin zorunlu trafik sigorta poliçesi kapsamında olmaması nedeniyle Sayın Mahkemece takdir edilecek manevi tazminattan sigorta şirketi dışındaki araç sürücüsü ve işletenin sorumlu olacağı,
Başvuru tarihine göre sigorta şirketi bakımından temerrüt tarihi 22.06.2022 olarak belirlenmiş olup, Araç sürücüsü ve işleten bakımından temerrüdün 08.02.2022 olay tarihinde gerçekleşmiş olacağı,
Sigortalı aracın kullanım şeklinin ticari nitelikte otobüs olması nedeniyle avans faizi talebine ilişkin takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu,
Kanaatine varıldığı mahkememize bildirilmiştir.
İşbu hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu akabinde davacı vekili tarafından sunulan bedel arttırım dilekçesinde özetle; talebimizin kabulüne ve müddeabihin arttırdığımız kısım ile dava dilekçesinde talep ettiğimiz miktarların birleştirilmesi sonucu bulunan;
Sürekli İşgöremezlik Tazminatı :100,00 TL
Geçici İşgöremezlik Tazminatı :364,14 TL
Tedavi Giderleri :28.480,00 TL
Kazanç Kaybı/Ekonomik Geleceğin Sarsılmasından Doğan Zarar :100,00 TL
Manevi Tazminat :50.000,00TL
Toplam :79.044,14 TL'nin mahkemenizce tespit olunacak davalıların hukuki sorumlulukları ölçüsünde haksız fiilin meydana geldiği kaza tarihinden (08.02.2022) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumlu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline," karar verilmesi talebinde bulunmuş olduğu görülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir sorumluluk sigortası türü olup, sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlıdır.
6111 sayılı Kanun'un 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanunu'nun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nca karşılanacak sağlık hizmeti bedellerinin neler olduğu açıklanıp sınırlandırılmıştır. KTK'nın 98.maddesi gereği SGK Başkanlığı'nın sorumlu olduğu sağlık giderleri, trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarında yapılan tıbbi tedaviye ilişkin sağlık hizmet bedellerinden ibarettir. SGK'nın hangi sağlık giderlerinden sorumlu olduğu kanunla belirlenmiştir. Yerleşik yargıtay içtihatları, TBK'nın 54.maddesi ile KTK'nın 98.maddesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kazadaki yaralanmadan kaynaklanan geçici işgöremezlik ve bakıcı giderine ilişkin zararından sorumluluk, zarara neden olanlar ile bu kişilerin sorumluluğunu poliçe ile üstlenen sigorta şirketine aittir. Nitekim mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette bulunan Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2021/2511 Esas, 2021/2452 Karar Sayılı İlamı ve Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2019/6271 Esas, 2020/8104 Karar Sayılı İlamı, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2021/2156 Esas, 2022/1585 Karar Sayılı, 21/10/2022 Tarihli ilamı, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2021/2933 Esas, 2023/1562 Karar Sayılı, 21/09/2023 Tarihli ilamı da bu yöndedir.
Davacının tedavi gideri alacağına yönelik olarak tazminat talebi bakımından yapılan incelemede mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette bulunan Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2022/262 Esas, 2022/335 Karar Sayılı, 17/02/2022 Tarihli "... TBK 50 maddesi gereğince zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Sağlık kuruluşunda yapılan sağlık hizmeti harcamaları rahatlıkla fatura ve benzeri belgeler ile ispatlanabilir. Ancak bazı giderler var ki her zaman belge temin edilmesi mümkün değildir. Bu gibi durumlardaTBK 50/2 maddesi gereği uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hakim, olayların akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirleyecektir.(Trafik kazalarından doğan cismani zararlar ve tazmini- Konya barosu yayınları. Shf 11, Yargıtay üyesi: Hüseyin TUZTAŞ)
Bu nedenle kişinin haksız eylemden zarar gördüğünün ve bedensel zarara uğradığının ispatlanması yeterli olup ayrıca iyileşme harcamaları için fatura ve makbuz gibi belgeler bulunup getirilmesi şart değildir. Hiç bir belge sunulmasa bile, hakim, görevlendireceği uzman bilirkişilere tedavi ve tüm iyileşme giderlerini hesaplatmakla ve hüküm altına almakla yükümlüdür. (HGK .26/04/1995 ,1995/11-122 E 1995/430 K)
Davaya konu olayda davacının yaralanması nedeniyle, bu tedavi sürecinde yapılan tüm giderlerin belgeye bağlanması mümkün olmadığı gibi, hayatın olağan akışına göre de davacı taraftan bu yönde bir belgelemenin beklenmesi hakkaniyetle bağdaşmayacaktır. Tedavi sürecinde yapılması muhtemel yol ve ulaşım giderleri, belgeye bağlanamamış tıbbi malzeme, ilaç vs. giderleri olması kaçınılmazdır." şeklindeki gerekçeli ilamı da göz önünde bulundurulduğunda davacının talep etmiş olduğu tedavi giderinden de davalının sorumlu olduğu kanaatine varılmakla işbu alacak kalemi bakımından talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Yargılama esnasında alınmış olan maluliyet raporu, bilirkişi heyet raporu bir bütün olarak incelendiğinde alınan raporların dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu görülmekle meydana gelen trafik kazasında davalı ... ... Turizm Taşımacılık İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin maliki olduğu, diğer davalı ...'ın sürücüsü olduğu, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından sigortalanmış olan ... plakalı aracın %100 kusurlu olduğu kabul edilmekle yapılan hesaplama uyarınca davacının davalılardan maddi tazminat olarak; 364,14 TL geçici iş göremezlik, 28.480,00 TL tedavi gideri toplamı olan 28.844,14 TL talepte bulunacağı bu miktardan tüm davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varılmıştır.
Davacının manevi tazminat talepleri bakımından yapılan incelemede;
Anayasanın 5 12, 17, 20 ve 26 maddelerinde kişilik değerlerinin önemini esas alarak bunları ihlal edenlere karşı kişinin korunmasını garanti altına almıştır. Kanun koyucu manevi tazminat davası açılacak halleri MK 240/11, 25, 85 ve devamı maddeleri ile TBK 56 ve 58 maddelerinde düzenlenmiştir. TBK 56 md.si maddesi ise özel nitelikte bir hüküm olup Fiziki (maddi) kişilik değerlerinin yani yaşama hakkı ile vücut bütünlüğünün ihlalinden doğan hallerde manevi zararların tazminini düzenlemiş, anılan maddenin 2.fıkrasında ,ağır bedensel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.
TBK'nın " Manevi Tazminat" başlığını taşıyan 56. Maddesine göre " (1) Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.
(2) Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir."
Haksız bir eylem yüzünden çekilen ruhsal eylem ve üzüntüler, o tarihte duyulan ve duyulacağının varlığı kabul edilen olgulardır. TBK'nın 56. Maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasına da amaç edinmemiştir. Tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olacak kadar olmalıdır. 22/6/1966 günlü 7/7 sayılı İBK'nın gerekçesinde takdir olunacak tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.
Talep arttırım dilekçesi ve dava dilekçesinin talep sonuç kısmı bir bütün olarak incelendiğinde mahkememizin 19/12/2025 tarihli celsesinde davacı vekilinden bedel arttırım dilekçesi ve dava dilekçesindeki talep sonucunun açıklığa kavuşturulması bakımından HMK m.31 hükmü uyarınca manevi tazminat talepleri yönünden davalı sigorta şirketinden talepte bulunulup bulunulmadığı hususu sorulmuş olup cevaben Biz manevi tazminat talebimiz açısından da dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvuru yapmıştık, bu sebeple manevi tazminat istememizi davalı sigorta şirketine de yöneltiyoruz, manevi tazminatın tüm davalılardan tahsilini talep ettiklerini beyan etmiş olduğu görülmüştür.
Somut olayda dosya kapsamında alınan raporlar, davacının geçirmiş olduğu kaza sebebiyle yaralanmasının boyutu da göz önünde bulundurulduğunda davalıları ekonomik olarak zarar uğratmayacak, davacının da zenginleşmesine sebebiyet vermeyecek şekilde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda tarafların kazadaki kusur oranı da göz önünde bulundurulduğunda manevi tazminatın asıl amacının davacıda kaza neticesindeki yaralanması sebebiyle meydana gelen ızdırabın bir nebze olsun karşılanmasına yönelik olması sebebiyle kaza tarihindeki ekonomik veriler dikkate alınarak davacının manevi tazminat isteminin 25.000,00 TL üzerinden kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, davalı sigorta şirketinin ise manevi tazminat bakımından sorumluluğu bulunmadığından sigorta şirketi yönünden talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Emsal mahiyette olan Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2019/4875 Esas, 2020/720 Karar Sayılı, 04/02/2020 Tarihli "... 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 99/1 maddesi ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının Genel Şartlarının B-2 maddelerinde sigortacının zarar giderim yükümlülüğü, zararın ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya bildirildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortasının poliçe limiti dahilinde tazminatı ödemekle yükümlü olup, bu sürenin sonunda ödeme yapılmadığı takdirde temerrüt gerçekleşeceği öngörülmüştür. Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır." şeklindeki gerekçeli ilamı da göz önünde bulundurulduğunda davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olması sebebi ile davalı sigorta şirketinin 22.06.2022 tarihinde temerrüde düşmüş olduğu, diğer davalılar araç işleteni ve sürücüsünün ise olay tarihi itibari ile temerrüde düşmüş oldukları, davacının araçta yolcu olması sebebiyle yasal faiz isteminde bulunabileceği kabul edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile;
a-)364,14 TL geçici iş göremezlik ve 28.480,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 28.844,14 TL maddi tazminatın davalı Sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 22.06.2022 tarihinden, davalılar araç işleteni ve sürücüsü yönünden ise olay tarihi olan 08.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya dair maddi tazminat isteminin reddine,
b-)25.000,00 TL manevi tazminatın davalılar araç işleteni ve sürücüsünden olay tarihi olan 08/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya dair isteminin reddine,
c-)Davalı sigorta şirketine yöneltilen manevi tazminat isteminin reddine,
2-Alınması gerekli olan 3.678,09-TL karar ilam harcından dava açılırken başlangıçta peşin olarak alınan 179,90-TL ve tamamlama harcı olarak alınan 500,00-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 2.998,19-TL harcın (davalı sigorta şirketinin işbu bedelin 1.606,13 TL'sinden sınırlı olarak sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 679,00-TL peşin harç ve tamamlama harcının (davalı sigorta şirketinin işbu bedelin 363,74 TL'sinden sınırlı olarak sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen dava açılış gideri: 243,90-TL (başvurma ve vekalet harcı) davetiye, posta gideri: 2.906,25-TL, bilirkişi ücreti: 15.000,00-TL, ATK Fatura ücreti: 5.850,00-TL olmak üzere toplam: 24.000,15-TL yargılama giderinin %68 kabul - ret oranı üzerinden hesaplanan 16.320,10-TL'sinin (davalı sigorta şirketinin işbu bedelin 8.742,68 TL'sinden sınırlı olarak sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalanının davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Maddi tazminat talepleri bakımından davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 28.844,14-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Manevi tazminat talepleri bakımından davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 25.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ... Turizm Taşımacılık İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ile ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Maddi tazminat talepleri bakımından davalı ... Sigorta Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'ne verilmesine,
8-Manevi tazminat talepleri bakımından davalı ... Sigorta Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 25.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'ne verilmesine,
9-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00-TL'nin %68 kabul - ret oranı üzerinden hesaplanan 1.060,80-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, kalan 499,20-TL'sinin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
10-Taraflarca yatırılan gider avansın arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/12/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır