T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/121 Esas
KARAR NO : 2025/121
BİRLEŞEN İSTANBUL ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASI:
.
ASIL DAVA : Menfi Tespit
BİRLEŞEN DAVA : Alacak
ASIL DAVA TARİHİ : 16/03/2017
KARŞI DAVA TARİHİ : 05/05/2017
BİRLEŞENDOSYA DAVA TARİHİ : 04/05/2018
KARAR TARİHİ : 20/02/2025
YAZIM TARİHİ : 21/02/2025
ASIL DAVADA DAVA: Davacı vekili dilekçesinde, müvekkili şirket ile davalılar arasında, İstanbul İli Şişli İlçesi, İnönü Mahallesinde kain ... ada 4,5 ve ... nolu parsellerle ilgili Beşiktaş ... Noterliğinin 22/08/2013 tarih ve ... yevmiye sayılı düzenleme şeklinde ve gayrimenkul satış vadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi (... Projesi) imzalandığını, sözleşmenin banka teminat mektubu ve yürürlük şartı başlıklı 9/1 maddesinde "yüklenici iş bu sözleşmenin imzasıyla birlikte yapılacak olan inşaatın tam ve eksiksiz tamamlanmasının ve sözleşmede ön görülen diğer yükümlülüklerin teminatını teşkil etmek ve bağımsız bölümlerin teslimi, yapı kullanma izin belgesi ve kat mülkiyetli tapular alınıp sözleşmenin tam ve eksiksiz ifasıyla, kesin kabulün yapılması (veya hangisi sonra ise kat mülkiyetli tapuların alınması) aşamasında iade edilmek üzere toplam 2.000.000,00 TL bedelli arsa sahipleri lehine düzenlenmiş teminat mektubunu teslim etmeyi kabul ve taahhüt eder " denildiğini , müvekkilince söz konusu teminat mektubunun verildiğini, müvekkilinin sözleşme gereğince edimlerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, sözleşmenin 8/1 maddesi çerçevesinde iskan ruhsatının alındığını ve bağımsız bölümlerin teslime hazır edildiğini, bu durumun müvekkili şirket tarafından keşide eden Kadıköy ... Noterliğinin 20/10/2016 tarih ... sayılı ihbarnamesi ile de bildirildiğini, bu ihtarname ile tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde bağımsız bölümün bulunduğu yerde teslim ve tesellüm tutanağı ile birlikte bağımsız bölümün teslimine davet yapıldığını, davalı tarafça bu çağrı üzerine önce Beşiktaş ... Noterliğinin 08/11/2016 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile cevap verilerek söz konusu uygulamanın sözleşmeye uygun olmadığını ileri sürüldüğünü, ancak müvekkili tarafından sözleşmeye uygun şekilde tam ve gereği gibi imalatları tamamlanan bağımsız bölümlerin iskanı da alınmış bir şekilde 03/01/2017 tarihinde davalıların vekili Av. ... teslim edildiğini, davalılar tarafından Beşiktaş ... Noterliğinin 20/02/2017 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi keşide edilerek, inşaatın sözleşmede belirlenen sürelerden daha geç bir dönemde teslim edildiği belirtilerek bir kısım alacaklarının doğduğunu iddia edildiğini, nasıl hesaplandığı dahi anlaşılmayan 2.267.704,00 TL'nin ödenmesinin talep edildiği aksi takdirde teminat mektubunun nakde çevireceğinin ihtar edildiğini, müvekkilinin sözleşme gereğini süresinde tam ve gereği gibi yerine getirdiğini, davalının iddialarının haksız olduğunu , inşaatın teslimi için gönderilen Kadıköy ... Noterliğinin 20/10/2016 tarih ...yevmiye sayılı ihtarnamesi üzerine davalı arsa sahiplerinin bu tebliğden itibaren 30 gün süre içeresinde inşaatı inceleyerek gerekli tespitleri yaptırdığını ve 26/10/2016 tarihli dava dilekçesinde isimleri yazılı kişiler tarafından düzenlenen raporun müvekkiline tebliğ ettiklerini bu raporda dairelerin teslim almaya hazır olmadığının bildirilmesine rağmen sözleşmenin 13.3 maddesi gereğince yükleniciye bu eksikliklerin giderilmesi için en az 30 günlük sürenin verilmediğini, bu hususun sözleşmenin 13.maddesinde yer aldığını, karşı tarafın sözleşmenin 13.3 , 13.4 ve 13.5 maddelerine uygun hareket etmediklerini, 13.4 maddeye göre arsa sahibi yükleniciye makul bir süre daha vermek isterse bu sürenin sonunda tarafların bir araya gelerek yine eksiklik bulunması ve daha önce verilen sürede giderilememiş olması halinde arsa sahibi başka bir firma ile eksikliklerin giderilmesini sağlayabilecektir, bu işler için arsa sahibi 3.kişilere ödenecek bedeller için gecikmeden doğan zararın tamamen tazminini isteme hakları saklı kalmak üzere yükleniciye rücu edebilecek veya yükleniciye isabet edecek 12.2.5 madde de belirtilen bağımsız bölümleri devretmeyecek veya teminat mektubundan tazmin yoluna gidilecektir denildiğini , eksikliklerin giderilmesi için kendilerine süre verilmediği gibi 03/01/2017 tarihinde teslim alındığını, davalılar tarafından ileri sürülen iddiaların kabul edilmemekle birlikte bir takım mücbir sebeplerin de söz konusu olduğunu bunların arsanın geç teslimi, 15 Temmuz kalkışma harekatı, ... Belediyesiyle ilgili basına yansıyan olaylar olduğunu, mücbir sebebin sözleşmenin 21.maddesinde düzenlendiğini, sözleşmenin 12.2.6 maddesi gereğince müvekkiline devri gereken bağımsız bölümlerin devredildiğini, bunun da müvekkilinin sözleşme gereğini yerine getirdiğinin kanıtı olduğunu, 10/10/2016 tarihinde iskan ruhsatının da alındığını ve 03/01/2017 tarihinde arsa sahiplerinin teslim aldıklarını, sözleşmeye göre yapıp kullanma izin belgesi (iskan) alınıp kat mülkiyetli tapular teslim edildiğinde kalan %5'i tapudan devir ve fera edilecek ve banka teminat mektubu yükleniciye iade edilecek denildiğini, tüm bu nedenlerde söz konusu sözleşme uyarınca müvekkili şirketin edimlerini yerine getirdiğini ve borçlu olmadığının tespitine söz konusu teminat mektubunun hükümsüzlüğünün tespiti ile müvekkili şirkete iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ASIL DAVADA CEVAP: Davalılar cevap dilekçelerinde, sözleşmenin 8.1 maddesine göre yüklenici sözleşmenin imzasını takiben en geç 8 ay içinde gerekli projeleri hazırlayarak inşaat ruhsatını almayı, inşaatın ruhsatının alındığı tarihten itibaren en geç 24 ay içinde... Tamamlanmış şekilde eksiksiz ve ayıpsız teslim etmeyi peşinen kabul eder denildiğini, sözleşmenin 22/08/2013 tarihinde imzalandığını inşaat ruhsatının gecikmeli olarak 05/05/2014 tarihinde alındığını, sözleşme şartları davacı lehine yorumlandığında ruhsat tarihinden 24 ay sonrasına teslim tarihi olacağını ve bunun 05/05/2016 olması gerektiğini, sözleşmenin 9.1 maddesine göre davacının yükümlülüğünün bağımsız bölümlerin eksiksiz teslimi ve kat mülkiyetinin tesisi şartlarının ikisinin birden gerçekleşmiş olması olduğunu, teminat mektubu iadesinin bu iki şartın gerçekleşmesi halinde iade edilebileceğini, sözleşmenin 13.1 maddesine göre yüklenicinin sözleşmeyi tamamladığını yazılı olarak bildirmek ve inceleme yapmak üzere arsa sahiplerine 30 gün süre vermesi gerektiğini, davacının bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini, sözleşmenin 13.1 maddesine göre mimar ve mühendislerden oluşan heyet ile inceleme yapıldığını, 26/10/2016 tarihli rapor ile işin teslime hazır olmadığının anlaşıldığını bunun üzerine Beşiktaş ... Noterliğinin 08/11/2016 tarih ...sayılı ihtarnamesi ile inceleme için 30 günlük süre olması gerektiği belirtilerek eksik ve hatalı işlerin incelemeye başlandığının bildirildiğini, inceleme yapılarak 17/12/2016 tarih ve arsa sahiplerine teslim edilecek ünitelerin kontrolü başlıklı tutanak düzenlendiğini, tutanakta Dap Yapı istenen düzeltmeleri yaparak 11 ve 17 Aralık 2016 tarihlerinde yeniden inceleme yapıldığı şerhinin mevcut olduğunu , davacının imzasının olması nedeniyle bağımsız bölümlerin teslime hazır olmadığını kabul ve ikrar edildiğini, 17/12/2016 tarihli tutanağı 03/01/2017 tarihinde düzenlenen teslim tutanağının 2 nolu ekine konularak bağımsız bölümlerde tespit edilen eksiklik ve ayıplı imalatları ile birlikte teslim alındığını, eksik ve geç teslim nedeniyle müvekkillerince uğranılan zararların tazmin edilmesi için davacı şirkete Beşiktaş ... Noterliğinin 20/02/2017 tarih... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile ihtarda bulunulduğunu, davacı tarafın hatalı ve eksik imalatları ile birlikte 8 ay geç teslim yaptığını, sözleşmenin 8.4 maddesine göre, teslimin taahhüt edildiği tarihten başlamak üzere yüklenici arsa sahiplerine düşecek her bir bağımsız bölüm için ayrı ayrı ve aylık olarak tespit edilecek rayiç kira bedeli tutarında ifaya eklenen cezai şart bedelinin arsa sahiplerine ödeneceğine, bu durumun 6 aydan uzun sürmesi halinde sözleşmenin feshi ya da, eksik ve ayıplı imalatların başkasına yaptırılarak bu halde harcanacak her türlü imaya ve sair giderlerin reeskont faiziyle birlikte ve ilave olarak %50 oranında cezai şart bedeli ile birlikte yükleniciden tahsil edileceği veya bu bedelin banka teminat mektubu bedelinden mahsup edileceğinin yer aldığını, 05/05/2016 tarihinde teslim edilmesi gerekirken 03/01/2017 tarihinde teslim edilmesi nedeniyle 8 aylık gecikme söz konusu olduğunu, bu nedenle 8.4 maddesine göre cezai şart alacağının tartışmasız istenebileceğini, davacı tarafın mücbir sebep itirazının mesnetsiz olduğunu, davacının ileri sürdüğü sebeplerin hepsinin teslim tarihi olması gereken 05/05/2016'dan sonra olduğunu, kesin teminat mektubunun nakde çevrilme şartının oluştuğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.
KARŞI DAVA: Davalılardan ..., ..., ..., ... tarafından verilen karşı dava dilekçesi incelendiğinde; 03/01/2017 tarihinde eksik ve ayıplı imalatlar belirtilerek sözleşmeden doğan gecikme cezası, cezai şart alacakları, kira bedeli alacakları saklı tutularak teslim alındığını, sözleşmenin 4.24 maddesine göre inşaatın teslim tarihine kadar aylık 20.000 TL (diğer davalı ile birlikte 20.000,00 TL olup müvekkilleri için her ay 7.100,00 TL ) ödenmesinin kararlaştırıldığını, teslimin 03/01/2017 tarihinde olmasına rağmen Kasım ve Aralık 2016 aylarına ilişkin toplam 14.200,00 TL'nin halen ödenmediğini, sözleşmenin 8.4 maddesine göre geç teslim halinde arsa sahiplerine düşecek her bir bağımsız bölüm için ayrı ayrı ve aylık olmak üzere rayiç kira bedeli tutarında ifaya eklenen cezai şart bedelinin arsa sahibine ödenmesinin taahhüt edildiğini, gönderilen ihtarname ile bu hususların ihtar edilerek ödenmemesi halinde teminat mektubunun çözdürüleceğinin bildirildiğini, yüklenici tarafından 30 günlük inceleme süresi verilmeden inşaatın teslim alınmasının istenildiği müvekkilince bu ihtarname üzerine 30 günlük sürenin dolmasının beklenilmeden 26/10/2016 tarihinde tespit raporunun hazırlandığını, 09/11/2016 tarihinde tespit raporunun elden teslim edildiğini, eksikliklerin giderilmesi için 30 günlük süre verildiğini, 03/01/2017 tarihli tutanakta eksik ve ayıpların belirtildiğini, bu nedenlerle sözleşmenin 4.20 maddesine göre teslim tarihine kadar ödenmesi gereken aylık 7.100,00 TL nedeniyle kasım ve aralık ayları için 14.200 TL , 8 ay 11 günlük gecikme nedeniyle sözleşmenin 8.4 maddesine göre müvekkillerine isabet edecek 602 Ada 3,4,6,17,24,33,39,49,52,55,66,84,85,100,102,114,115,120 ve 130 nolu bağımsız bölümler için aylı ve rayiç kira bedeli üzerinden hesap edilmek kaydıyla şimdilik 235.800,00 TL ifaya ekli cezai şart bedelinin her işleyen ayın 1.gününden itibaren hesaplanacak ticari reeskont faiziyle birlikte müvekkillerine eşit olarak ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ISLAH: Karşı davacılar vekili 30/01/2020 tarihli ıslah dilekçesinde 598.082,00 TL'si asıl alacak 35.264,00 TL si asıl alacağa dava tarihine kadar işleyecek faiz, 14.200,00 TL iki aylık kira desteği bedeli, 465,00 TL dava tarihine kadar işleyecek faiz olmak üzere toplam dava değerini 648.011,00 TL'ye yükseltmiştir.
KARŞI DAVAYA CEVAP: İnşaatın süresinde teslim edildiğini, eksik ve ayıp iddialarının doğru olmadığını, bağımsız bölümlerin teslim alınmasının da bu durumun karinesi olduğunu belirterek karşı davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
BİRLEŞEN DAVADA DAVA: ...A.Ş vekili dava dilekçesinde, sözleşmenin teslim tarihinin 05/05/2016 olması gerekirken 8 ay gecikmeyle 03/01/2017 tarihinde teslim edildiğini, eksik ve ayıplarla ilgili olarak 26/10/2016 ve daha sonra 17/12/2016 tarihli tutanaklar düzenlendiğini, sözleşmenin 4.20 maddesine göre teslim tarihine kadar arsa sahiplerinin kira desteği olarak maktu 20.000,00 TL ödenmesi gerektiğini bu bedelin KDV hariç 12.900,00 TL'sinin müvekkili şirkete ait olduğunu, Kasım ve Aralık 2016 tarihlerine ait KDV dahil 30.444,00 TL alacaklarının bulunduğunu yine sözleşmenin 8.4 maddesine göre de rayiç kira bedeli oranında cezai şart alacaklarının bulunduğunu belirterek KDV dahil 30.444,00 TL kira desteği bedeli ile müvekkili şirkete isabet edece dilekçe ekinde Ek-8 ile belirtilen bağımsız bölümler için 8 aylık rayiç kira bedeli üzerinden şimdilik 70.000,00 TL ifaya ekli cezai şart bedelinin her işleyen ay için ayın ilk gününden hesaplanacak ticari reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini istemiştir.
ISLAH: Davacı vekili 28/01/2020 tarihli ıslah dilekçesiyle, bilirkişi raporuyla emsal kira değerler (%30 indirim hariç) müvekkili şirketin 1.218.060,00 TL'si asıl alacak 04/05/2018 dava tarihine kadar asıl alacağa işleyen 222.809,04 TL avans faiz alacağının olduğunu yine kasım ve aralık ayı kira bedelleri ile ilgili olarak 25.781,28 TL'si asıl alacak dava tarihine kadar da asıl alacağa işleyen 4.039,18 TL avans faiz alacağı olduğunu tespit edildiğini belirterek dava değerini 1.470.689,00 TL'ye çıkarmıştır.
BİRLEŞEN DAVAYA CEVAP:İnşaatın süresinde teslim edildiğini, eksik ve ayıp iddialarının doğru olmadığını, bağımsız bölümlerin teslim alınmasının da bu durumun karinesi olduğunu belirterek karşı davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Asıl dava yüklenicinin borçlu olmadığının tespiti ve verilen teminat mektubunun iadesi talebine ilişkindir. Karşı dava ve birleşen dava geç teslim iddiasına dayalı olarak rayiç kira bedeli üzerinden ifaya eklenen cezai şart bedeli talebi ile teslim tarihine kadar yapılması gereken kira yardımından ödenmeyen ayların bedelinin tahsiline ilişkindir.
DELİLLER: Sözleşme, ihtarnameler, tapu kaydı, tutanaklar, elektronik posta yazışmaları, emsal kira sözleşmeleri, bilirkişi incelemesi.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde 27/02/2020 tarihli 2017/258 esas 2020/160 karar sayılı ilam ile "sözleşme uyarınca inşaatın ruhsat alım tarihinden itibaren 24 ay içinde bitirilmesinin kabul edildiği, inşaat ruhsatı tarihinin 05/05/2014 olup, işin bitirilmesi gereken sürenin 05/05/2016 olması gerektiği, dava konusu binaların bir takım eksik ve ayıplarla birlikte 03/01/2017 tarihinde teslim alındığı, teslim tutanağında eksik ve ayıplar nedeniyle hakların saklı tutulduğu ve teslim tutanağına 17/12/2016 tarihli inceleme raporunun eklendiği, sözleşmenin 9. maddesinde teminat mektubu ile ilgili düzenleme bulunduğu, teminat mektubunun sözleşmede yüklenici için öngörülen bütün yükümlüklerinin (eksik, ayıp, cezai şart, kira yardımı vs) teminatı olarak alındığı, yapıdaki eksik, ayıp ve gecikme nedeniyle teminat mektubunun davacı yükleniciye iade koşullarının oluşmadığı, karşı davanın konusu olan mahrum kalınan kira bedeli yönünden; sözleşmeye göre iskan ruhsatının alındığı 05/05/2014 tarihinden 24 ay sonrası olan 05/05/2016 tarihinde işin bitirilmesi gerektiği, teslimin 03/01/2017 tarihinde yapıldığı, sözleşmenin 4.20. maddesine göre işin bitirileceği tarihe kadar aylık maktu 20.000,00 TL kira yardımı yapılmasının kararlaştırıldığı, davacı yüklenici tarafından gönderilen ihtarname ile işin teslim alınması için arsa sahiplerine 30 günlük süre verildiği, davalı arsa sahiplerince gönderilen cevabi ihtarnamelerde, arsa sahiplerinin incelemesi için sözleşmeye göre 30 günlük süre verilmesi gerektiğinin belirtildiği, sözleşmenin ilgili maddesi olan 13.2. maddesine göre bu inceleme süresinin teslim süresinden sayılamayacağının net olarak anlaşıldığı, davacı yüklenici tarafın dilekçesinde bir takım mücbir sebep iddialarında bulunduğu, mücbir sebep iddiaları arasında sayılan 15 Temmuz kalkışma harekatının 2016 tarihinde yaşandığı, bu tarihin işin teslim tarihi olan 03/01/2017 tarihinden önceye denk gelmesi nedeniyle bilirkişi heyetinin de vurguladığı üzere 25 günlük mücbir sebep nedeniyle davacı yükleniciye süre verilmesi gerektiğinin hakkaniyete uygun düştüğü,30 günlük sözleşme süresinden sayılmayan inceleme süresi ve 25 günlük mücbir sebep dikkate alındığında, teslim tarihi olan 03/01/2017 tarihinden geriye doğru, karşı davacı ve birleşen dosya davacısının talep etmiş olduğu Kasım 2016 ve Aralık 2016 aylarına ilişkin kira yardımı taleplerinin haklı olmadığı, karşı ve birleşen davalarda arsa sahiplerinin 8 aylık süreyi 05/05/2014 tarihine 24 ay ekleyerek işin tesliminin yapılması gereken tarihin 05/05/2016, fiilen teslim edildiği tarihin ise 03/01/2017 olduğundan hareketle 8 aylık talepte bulundukları, sözleşme süresinden sayılması mümkün olmayan 30 günlük inceleme süresiyle, 25 günlük mücbir sebep nedeniyle süreye katılması mümkün olmayan süre dikkate alındığında arsa sahiplerinin gecikme nedeniyle talep edebilecekleri cezai şart süresinin 6 ay olduğu, bilirkişi kurulunca hazırlanan son ek raporda 5 ay için rayiç değer üzerinden hesaplama yapıldığı, dosyaya sunulan kira sözleşmeleri incelenerek ve keşifte yapılan değerlendirme neticesine göre bir çok boş dairenin bulunması, kira talebinin azalması hususları da dikkate alınarak %30 indirim yapılmasının mahkemece de uygun bulunduğu, ikinci ek raporda karşı davacılara isabet eden 19 daire için %30 tenzilli her bir daire için aylık tutar tablo halinde belirlendiği, buna göre karşı davacılara isabet eden 19 adet bağımsız bölümün 1 aylık kira bedelinin 58.869,65 TL olarak tespit edildiği, bilirkişilerin 5 ay için hesaplama yaptıkları, mahkemece 6 aylık gecikme cezası niteliğinde kira bedeli hesaplanması gerektiği sonucuna varıldığından 3 ve 4 nolu bağımsız bölümlerin hisseli olması nedeniyle hisse miktarındaki küsüratlara da dikkat edildiğinde karşı davacıların 6 aylık ifaya ekli cezai şart niteliğindeki rayiç kira talep edebilecekleri miktarın 353.142,85 TL olduğunun hesap edildiği, bilirkişi kurulunun bu kira bedellerini dava tarihine kadar avans faizi üzerinden hesap etmeleri nedeniyle karşı davacılar ile birleşen dosya davacısı, dava tarihine kadar işleyen faizi de ıslah dilekçesiyle talep ettikleri, sözleşme ve dava dilekçesi incelendiğinde avans faizi değil reeskont faizi uygulanması gerektiği, arsa sahiplerinin davalı yükleniciye gönderdikleri 20/02/2017 tarih ...yevmiye sayılı ihtarname ile 8 aylık kira bedelinden dolayı toplam 2.267.704,00 TL'nin tebligatın alındığı tarihten itibaren 2 gün içerisinde ödenmesinin talep edildiği, ihtarnamenin 21/02/2017 tarihinde tebliğ edildiği, bu itibarla yüklenicinin 24/02/2017 tarihinde temerrüde düştüğü, karşı dava tarihinin 05/05/2017 olduğu, karşı davacılar yönünden dava tarihine kadar reeskont faiz oranına göre işlemiş faiz hesap edildiğinde temerrüt tarihi olan 24/02/2017 ile karşı dava tarihi olan 05/05/2017 arasında 71 günlük sürenin geçtiği, buna göre işlemiş faizin 6.094,16 TL olduğu, mücbir sebep iddiaları arasında sayılan 15 Temmuz kalkışma harekatının 2016 tarihinde yaşandığı, bu tarihin işin teslim tarihi olan 03/01/2017 tarihinden önceye denk gelmesi nedeniyle bilirkişi heyetinin de vurguladığı üzere 25 günlük mücbir sebep nedeniyle davacı yükleniciye süre verilmesi gerektiğinin hakkaniyete uygun düştüğü, 30 günlük sözleşme süresinden sayılmayan inceleme süresi ve 25 günlük mücbir sebep dikkate alındığında, teslim tarihi olan 03/01/2017 tarihinden geriye doğru, karşı davacı ve birleşen dosya davacısının talep etmiş olduğu Kasım 2016 ve Aralık 2016 aylarına ilişkin kira yardımı taleplerinin haklı olmadığı, bilirkişi kurulunun davacı ...'nin 33 adet bağımsız bölüm nedeniyle talep edebileceği aylık kira bedelini 106.573,35 TL olarak belirlediği, 3 ve 4 nolu bağımsız bölümlerdeki hisse küsüratları da dikkate alındığından 6 aylık kira bedelinin 639.527,15 TL olarak hesaplandığı, sözleşme ve dava dilekçesi incelendiğinde reeskont faizi uygulanması gerektiği, arsa sahiplerinin ı yükleniciye gönderdikleri 20/02/2017 tarih ...yevmiye sayılı ihtarname ile 8 aylık kira bedelinden dolayı toplam 2.267.704,00 TL'nin tebligatın alındığı tarihten itibaren 2 gün içerisinde ödenmesinin talep edildiği, ihtarnamenin 21/02/2017 tarihinde tebliğ edildiği, bu itibarla yüklenicinin 24/02/2017 tarihinde temerrüde düştüğü, birleşen dava tarihinin 04/05/2018 olduğu, birleşen dava yönünden 24/02/2017 tarihi ile birleşen dava tarihi 04/05/2018 arasında 430 gün bulunup buna göre hesap yapıldığında; talep edilebilecek işlemiş faiz tutarının 66.839,46 TL olduğu gerekçeleriyle asıl davanın reddine, asıl davada kötü niyet tazminat talebinin reddine, karşı davanın kısmen kabulü ile; 6 aylık ifaya ekli cezai şart bedeli 353.142,85 TL ve temerrüd tarihi olan 24/02/2017 tarihinden karşı dava tarihine kadar işlemiş reeskont faizi 6.094,16 TL olmak üzere toplam 359.237,01 TL'nin (her bir karşı davacı açısından karşı davacılara eşit şekilde 89.809,25 TL olmak üzere) 353.142,85 TL'sine karşı dava tarihi olan 05/05/2017 tarihinden itibaren değişen oranda reeskont faizi (avans faiz oranını geçmemek şartı ile) uygulanmak sureti ile davacı-karşı davalıdan alınarak davalılar-karşı davacılara verilmesine, karşı davacıların fazla istemlerinin reddine, karşı davacıların kötü niyet tazminat taleplerinin reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile; 6 aylık ifaya ekli cezai şart bedeli 639.527,15 TL ile temerrüd tarihi olan 24/02/2017 tarihinden birleşen dava tarihi olan 04/05/2018 tarihine kadar işleyen reeskont faizi 66.839,46 TL olmak üzere toplam 706.366,61 TL'nin, 639.527,15 TL'sine dava tarihi olan 04/05/2018 tarihinden itibaren değişen oranda reeskont faizi (avans faiz oranını geçmemek şartı ile) uygulanmak sureti ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin reddine, davacının kötü niyet tazminat talebinin reddine " şeklinde karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen karara karşı asıl dava da davacı şirket, asıl dava da davalı - birleşen dava da davacı ... , asıl dava da davalı - karşı dava da davacı arsa sahipleri ve ihbar olunanlar vekillerince istinaf yoluna müracaat edilmiştir.
İstanbul BAM 15 HD.'nin 09/11/2023 tarihli 2020/1267 esas 2023/1227 karar sayılı ilamı ile taraf vekillerine istinaf başvurularının kısmen kabulüne karar verilerek, mahkememizce verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
İstinaf ilamında "Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinin bir türü olan kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Asıl davada davacı yüklenici, davalılar ise arsa sahibidir.
Taraflar arasında 22/08/2013 tarihinde Beşiktaş ... Noterliği'nde...yevmiye sayılı düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi (... Projesi) imzalanmıştır. Bu sözleşme ile yüklenici ... Ltd. Şti. arsa sahiplerine ait İstanbul İli, Şişli İlçesi, İnönü Mahallesi, ... ada, ...ve ... nolu parseller üzerine bina yapma işini üstlenmiştir.
Mahkemece mahallinde yapılan keşif akabinde inşaat mühendisi ..., mimar ..., gayrimenkul yöneticisi ... ve mali müşavir ... tarafından hazırlanan 26/06/2018 tarihli bilirkişi kurul kök raporunda, bağımsız bölümlerin 05/05/2016 tarihinde teslimi gerekirken 8 aylık gecikme ile 03/01/2017 tarihinde teslim alındığı belirtilerek her bir bağımsız bölüm için aylık rayiç kira bedelleri saptanmış, ayrıca Kasım ve Aralık ayları kira yardımıyla ilgili değerlendirme yapılarak, 8 aylık ödenmesi gereken kira bedelinin 852.800,00 TL olduğu, teminat mektubunun iadesi şartlarının oluşmadığı yönünde kanaat bildirilmiş, mahkemece hükme esas alınan ve aynı bilirkişi kurulu tarafından hazırlanan 25/09/2019 tarihli ek raporda; sözleşmeye göre bağımsız bölümlerin inşaat ruhsatı alındıktan itibaren en geç 24 ay içerisinde eksiksiz ve ayıpsız olarak teslim edilmesinin kararlaştırıldığı, yüklenicinin iskan ruhsatını 10/10/2016 tarihinde aldığı, işin bittiğinin yüklenici tarafından arsa sahiplerine bildirilmesinden itibaren arsa sahiplerinin işi incelemeleri için verilmesi gereken 30 günlük sürenin teslim süresinden sayılmayacağı, eksik ve ayıp var ise 30 günlük ek süre verileceğini, ancak bu sürenin teslim süresinden sayılacağı, işte basit eksiklik ve kusurlar olması halinde işin teslim alınacağı, ancak yüklenicinin sözleşmeyi ifa ettiği anlamına gelmeyeceği, yüklenici tarafından ileri sürülen mücbir sebeple ilgili durumlar nedeniyle yükleniciye 25 günlük sınırlı ek süre verilmesi gerektiği, 26/10/2016 tarihli incelemede eksik ve ayıpların listelendiği, yapı kullanım izin belgesi tarihi olan 10/10/2016 tarihine hatalı işçiliklerin izolesi için 30 günlük sürenin de değerlendirilmesi ile işin bitirilme tarihinin 30/10/2016 tarihine kadar değerlendirilmesi gerektiği, sözleşmeye göre inşaat ruhsatının alınma tarihi olan 05/05/2014 tarihinin takiben 24 ay sonrası olan 05/05/2016 tarihinin işin bitirilme tarihi olması gerektiği, ancak 25 günlük mücbir sebep nedeniyle süre uzatılması değerlendirildiğinde işin bitirilmesi gereken tarihin 01/06/2016 olarak yorumlanmasının hakkaniyetle uygun olacağı, 30 günlük inceleme süresinin sözleşme süresinden sayılmayacağından inşatın teslim tarihi 30/10/2016 olarak kabul edilerek 01/06/2016 ile 30/10/2016 tarihi arasındaki 5 aylık dönem için gecikme cezasının hesaplanması gerektiği belirtilerek rayiç kira bedelleri üzerinden, kiralama taleplerinin azalması dikkate alınarak %30 indirim yapılarak karşı davacıların hissesine düşen 5 aylık kira miktarının 294.348,25 TL, işlemiş faizin dava tarihine kadar ki miktarının 19.197,15, davacı ...'nin rayiç kira alacağının 532.876,75 TL, dava tarihine kadar işleyen faizin ise 34.753,78 TL olduğu belirlenmiş, işin bitirilme tarihinin 30/10/2016 tarihi kabul edilmesi nedeniyle sözleşmenin 4.20 maddesindeki kira yardımının talep edilemeyeceği tespit edilmiştir.
Dosya kapsamından dava konusu İstanbul İli, Şişli İlçesi, ... Pafta,...Ada, ...Parsel sayılı taşınmaz üzerine inşa edilecek yapıya ilişkin olarak ...Belediyesi'nce ...Ruhsat No ile 05/05/2014 tarihinde yapı ruhsatı verildiği, aynı belediyece ... nolu belge ile 07/10/2016 tarihinde yapı onay belgesi ile 10/10/2016 tarihli yapı kullanım izin belgesi verildiği, kat irtifakının 10/03/2016 tarihinde, kat mülkiyetinin de 28/10/2016 tarihinde kurulduğu anlaşılmaktadır.
Yanlar arasında imzalanan 22/08/2013 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesinin " İnşaat Süresi Ve Gecikme Tazminatı" başlıklı 8. maddesinde; yüklenicinin sözleşmenin imzalanmasını takiben en geç 8 ay içinde gerekli projeleri hazırlayarak inşaat ruhsatı almayı, inşaat ruhsatı aldığı tarihten itibarcn de en geç 24 ay içinde inşaatı, çevre düzenlemesi, peyzaj çalışmaları, dahil tümüyle tamamlanmış şekilde eksiksiz ve ayıpsız teslim etmeyi peşinen kabul ve taahhüt ettiği, inşaat ruhsatının alınmasının, sözleşmenin imzasından itibaren 8 aydan fazla sürmesi halinde arsa sahibi tarafından yükleniciye azami 2 aylık ilave süre tanınacağı, ancak bu durumda eklenen sürenin inşaat süresi içinde kabul edileceği, aynı şekilde arsa sahiplerinin 4 ay içinde taşınmazları teslim etmedikleri taktirde geciken sürenin, yüklenicinin inşaat ruhsat alma süresine ekleneceği, yüklenicinin inşaatı sözleşmede belirtilen teslim tarihinden önce teslim etmesi halinde teslim tarihinden, aksi halde yüklenici iskan ruhsatını sözleşmede öngörülen teslim tarihinden itibaren en geç 6 ay içinde kat mülkiyetli tapuları arsa sahiplerine testim etmeyi, kabul ve taahhüt ettiği, yapı kullanma izninin alınmamış olmasının (iskan alınma yükümlülüğüne halel gelmemek üzcre) teslime engel sayılmayacağı düzenlenmiştir. Madde uyarınca yapının sözleşmeye göre teslim edilmesi gereken tarih inşaat ruhsatının alındığı 05/05/2014 tarihini takiben 24 ay olup, işin bitiş tarihi 05/05/2016 tarihi olmaktadır.
Sözleşmenin 13.2. maddesinde; arsa sahiplerinin kendilerine teslim yönünde yapılacak bildirim üzerine inceleme yaparak 30 gün içinde tespit sonucunu yazılı olarak yükleniciye bildirecekleri, bu inceleme süresinin teslim süresinden sayılmayacağı düzenlenmiştir. Arsa sahipleri tarafından yükleniciye gönderilen ve içeriği yukarıda açıklanan Beşiktaş 5.Noterliği'nin 08/10/2016 tarihli, 21275 yevmiye numaralı ihtarnamesinde ihbar edilen 30 günlük sürenin inceleme süresi olarak kabul edildiği belirtilmiştir. Bu nedenle arsa sahipleri tarafından inceleme süresi olarak kabul edilen 30 günlük sürenin de sözleşmenin 13.2. maddesi gereğince teslim tarihinin içinde sayılmayacağı anlaşılmaktadır.
Sözleşmenin " Mücbir Sebepler" başlıklı 21. maddesinde, yangın, savaş, büyük patlamalar, genel terör hareketleri ve sair doğal afetleri mücbir sebep olarak sayılmıştır. Somut olayda yüklenici şirket vekilince sözleşmenin anılan hükmüne dayanılarak, 2016 yılında ülkede yaşanan hain darbe girişimi ve belediye başkan yardımcısının ölümü gibi nedenlerle inşaat sektöründe yaşanan gecikmelerin müvekkili açısından "mücbir sebep" sayılması gerektiğini ileri sürülmüş ve mahkemece de 15 Temmuz darbesi nedeniyle yüklenicinin işi teslim süresine 25 günlük ek süre eklenmiş ise de, yüklenici yanca ileri sürülen nedenlerin sözleşmedeki edimlerin yerine getirilmesine engel teşkil edecek mahiyette mücbir sebep olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından mahkemece işin teslim süresine 25 günlük ek süre verilmesi isabetsiz olmuştur.
Mahkemece kararda teslim tutanağının 03/01/2017 tarihinde imzalandığı, 05/05/2016 teslim süresine 30 günlük maddede tanınan inceleme süresi ile 25 günlük mücbir sebep süresinin eklenmesi halinde aradaki farkın 6 ay olduğu, cezai şart alacağının da 6 aydan hesaplanması gerektiği yönünde hüküm tesis edilmiş olup, yukarıda açıklandığı üzere mahkemece arsa sahipleri tarafından inceleme süresi olarak kabul edilen 30 günlük sürenin sözleşmenin 13.2. maddesi gereğince teslim tarihinin içinde sayılmayacağının kabul edilmesi doğru olmuş ise de davacının teslim tarihine mücbir sebep nedeniyle 25 günlük süre eklenmesi isabetsiz olmuştur.
Sözleşmenin 13.5. maddesinde; arsa sahiplerine ait bağımsız bölümlerin maksimum %20' sinde görülebilecek, çok basit ve önemsiz derecedeki kusur ve eksikliklerin (duvardaki ve zemindeki, kapılardaki küçük çizikler vb) teslime engel olmayacağı düzenlenmiş olup, hükme esas bilirkişi raporunda dosyada bulunan ve ihtilaf konusu olmayan 03/01/2017 tarihli teslim tutanağı ekindeki eksik ve ayıplı işlerin gösterildiği tutanaktaki eksik ve ayıpların teslime ve kabule engel olamayacağı tespit edilmiştir.
Teslim tutanağının arsa sahiplerince eksik ve ayıplı işler belirtilerek ve sözleşmeden doğan gecikme cezası, cezai şart alacakları, kira bedeli alacakları saklı tutularak imzalandığı, söz konusu tutanakta yüklenicinin imzasının bulunduğu tespit edilmiştir.
O halde yapılan bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, sözleşme uyarınca işin bitiş tarihi; 05/05/2014 yapı ruhsat tarihinden itibaren 24 ay ve sözleşmenin 13.2.maddesi gereğince 30 günlük inceleme süresi toplamına denk gelen 05/06/2016 tarihi olmaktadır. Yapıya iskan 10/10/2016 tarihinde alındığından ve yapıdaki eksik ve ayıplı işlerin teslime ve kabule engel olamayacağı tespit edildiğinden mahkemenin birleşen davalarda Kasım ve Aralık 2016 yaları için gecikme tazminatı istenemeyeceği yönündeki tespiti doğru olmuş ise de; bu tespitler ışığında arsa sahipleri yükleniciden 05/06/2026-10/10/2016 tarihleri arasındaki dönem için ceza-i şart alacağı talep edilebileceğinden mahkemece birleşen davalarda bu dönemi aşar şekilde cezai şart alacağına hükmedilmesi doğru olmamıştır.
Yapılan incelemede, gerek mahkemece gerekse hükme dayanak alınan bilirkişi ek raporunda emsal kira bedeli üzerinden cezai şart alacağı hesaplanırken emsal kira bedellerine %30 oranında indirim yapılmışken üzerine kiralanamayan taşınmazların varlığı, emlak piyasasındaki daralma ve kiralayanların taleplerindeki azalma gibi nedenlerle arsa sahiplerinin talep edebilecekleri aylık rayiç kira bedeli üzerinden yeniden %30 oranında indirim yapıldığı görülmektedir. Oysa yüklenici şirket tacir olup, TBK'nın 18.maddesi uyarınca basiretli tacir gibi davranmak ile yükümlüdür. Dosya kapsamında yanlar arasında belirlenen cezai şart bedelinin tenzilini gerektirecek herhangi bir durum tespit edilememiştir. Bu nedenle mahkemece birleşen davalarda dayanak bilirkişi raporu doğrultusunda arsa sahiplerinin talep edebileceği cezai şart alacağı miktarından anılan gerekçelerle indirim yapılması sözleşme maddelerine aykırılık oluşturmuştur.
Asıl dava yönünden yapılan incelemede; sözleşmenin "Banka Teminat Mektubu Ve Yürürlük Şartı" başlıklı 9/1. maddesindeki "yüklenici iş bu sözleşmenin imzasıyla birlikte yapılacak olan inşaatın tam ve eksiksiz tamamlanmasının ve sözleşmede öngörülen diğer yükümlülüklerin teminatını teşkil etmek ve bağımsız bölümlerin teslimi, yapı kullanma izin belgesi ve kat mülkiyetli tapular alınıp sözleşmenin tam ve eksiksiz ifasıyla, kesin kabulün yapılması (veya hangisi sonra ise kat mülkiyetli tapuların alınması) aşamasında iade edilmek üzere toplam 2.000.000,00 TL bedelli arsa sahipleri lehine düzenlenmiş teminat mektubunu teslim etmeyi kabul ve taahhüt eder. " şeklindeki düzenleme uyarınca yüklenici yanca arsa sahiplerine ...A.Ş.'ye ait 26/08/2013 tarih, Seri: A No: ... ve ... nolu 2.000.000,00 TL bedelli kesin teminat mektubu verildiği ihtilafsızdır.
Sözleşmenin "Arsa Paylarının Devir Aşamaları" başlıklı 12.2.6. maddesinde; " Yapı kullanma izin belgesi (iskan) alınıp kat mülkiyetli tapular teslim edildiğinde kalan % 5'i tapudan devir ve ferağ edilecek ve banka teminat mektubu yükleniciye iade edilecektir. Bu aşama yönünden %5' e isabet eden bağımsız bölümler için yukarıda 12.1.maddedeki paylaşım listesinin yapıldığı tarihte arsa sahipleri tarafından seçilecek azami 3 adet bağımsız bölümün tapusu, iskan belgesinin ve kat mülkiyetli tapuların alındığı tarihte yükleniciye devredilecektir. Ancak bağımsız bölümlerin arsa sahiplerine tam ve eksiksiz teslim edildiği tarihte yüklenicinin mevcut 2.000.000,00 TL'lik banka teminat mektubuna ilaveten 1.000.000 TL'lik bir banka teminat mektubunu teslim etmek istemesi halinde arsa sahipleri bakiye %5' e isabet eden anılan bağımsız bölümleri ve yükleyiciye devredeceklerdir.” şeklindeki düzenlemede ise kesin teminat mektubu iadesi şartları düzenlenmiş olup, yüklenici yapıya iskan alındığından kesin teminat mektubunun hükümsüzlüğüne karar verilmesini istemektedir.
Nitekim sözleşmenin anılan maddesi uyarınca yüklenici yanca yapıya 10/10/2016 tarihinde iskan alınmış ve yapıdaki eksik ve ayıpların teslime ve kabule engel olamayacağı belirlenmiş ise de, sözleşmenin 13.4. maddesindeki; "... arsa sahibi yükleniciye yeniden makul bir süre daha vermek isterse verilen makul sürenin sonunda taraflar bir araya geleceklerdir. Yine eksiklik bulunması veya daha önce verilen sürede de giderilmemiş olması halinde arsa sahibi, başka bir firma ile eksiklerin giderilmesi sağlayabilecektir. Bu işler için arsa sahibi, üçüncü kişilere ödenecek bedeller için, gecikmeden doğacak zararın tamamen tazminini isteme hakları saklı kalmak üzere, yükleniciye rücu edebilecek veya yükleniciye isabet edecek 12.2.5. maddede belirtilen bağımsız bölümleri yükleniciye devretmeyecek veya banka teminat mektubundan tazmin yoluna gidebilecektir. Bu süreçte arsa sahibinin 8.4 maddede anılan %50 cezai talep hakları uygulanacaktır.” şeklindeki düzenleme, teminat mektubunun sözleşmede yüklenici için öngörülen bütün yükümlüklerinin (eksik, ayıp, cezai şart, kira yardımı vs) teminatı olarak alındığı ve birleşen davalarda arsa sahiplerinin yükleniciden cezai şart alacakları talep hakkı olduğu gözetilerek mahkemece asıl davada davacı yüklenicinin teminat mektubunun hükümsüzlüğünün tespiti ile teminat mektubunun iadesi talebinin reddine karar verilmesi dosya kapsamına uygun olmuştur.
Yapılan bu açıklamalar uyarınca mahkemece yapılması gereken iş; yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere aynı bilirkişi kurulundan ek rapor aldırılarak birleşen davalarda talep edilen 05/06/2026-10/10/2016 tarihleri arasındaki dönem için ceza-i şart alacağının yeniden hesaplattırılması akabinde sonucuna uygun karar verilmesinden ibarettir.
Açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin istinaf taleplerinin kısmen kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir." denilmiştir.
Mahkememizin 16/05/2024 tarihli duruşmada alınan 1 nolu ara kararı ile ;
"Dosyanın daha önceki bilirkişi heyetine tevdi edilerek, asıl dosya yönünden istinaf talebi red edilmiş olup, karşı dava ve birleşen dava yönünden istinaf talebi kabul edildiğinden,
Karşı dava da davacıların ... , ..., ...,...,...,...olduğu, birleşen dosya davacısının ise ...olduğu dikkate alınarak (karşı dava da ... davacı değil) daha önce mahkememizce verilen kararın 9 ve 10 sayfalarında taşınmaz malikleri ve hisseleri ile ilgili yapılan açıklamanın bilirkişilerce dikkatli bir şeklide okunarak , istinaf kararı doğrultusunda 05/06/2016 - 10/10/2016 tarihi arasındaki dönem için %30 indirim yapılmadan , karşı dava için ayrı , birleşen dosya için ayrı hesaplama yapılmasının istenilmesine, " karar verilerek dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Bilirkişilere ait 23/12/2024 tarihli ek raporda , 15 ve 16 sayfalarında birleşen dava da davacı konumunda olan ...'ye ait taşınmazların bağımsız bölüm numaraları ile hisse oranlarının tablo halinde bilirkişilerce verildiği yine raporun 16 , 17 ve 18 sayfalarında karşı davacılar olan ... , ... , ...,... ve ...'a ait taşınmazların bağımsız bölüm numaraları ile hisse oranlarının tablo halinde verildiği görülmüştür.
Bilirkişiler ek raporlarının 18,19 ve 20 sayfalarında davalı- karşı davacıların sahip olmuş olduğu bağımsız bölümlerin aylık kira bedellerini ve karşı davacıların hisse oranına göre alabilecekleri aylık kira bedelinin saptandığı buna göre 1 aylık toplam kira bedelinin 106.650,00TL olduğu, karşı davacıların hisse oranlarına göre karşı davacılara 84.096,00TL isabet ettiği saptanarak raporun devamında, 1 aylık kira bedeli olan 84.096,00TL'nin 30'a bölünerek 1 günlük kira bedelinin 2.803,20TL olarak saptandığı daha sonra da istinaf ilamında belirtilen 05/06/2016 - 10/10/2016 tarihleri arasında bulunan 125 gün ile çarpılarak karşı davacıların toplam alacağının 350.400,00TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir. Bilirkişiler tespit ettikleri bu bedele 05/06/2016 tarihinden dava tarihi 16/03/2017 tarihine kadar avans faizi üzerinden işlemiş faiz hesabı yaptıkları neticede 27.993,60TL faiz alacağı bulunduğu sonucuna vardıkları anlaşılmıştır. Bilirkişiler ek raporlarının 21 ve 22 sayfasında ... açısından , bağımsız bölüm numaralarına göre 1 aylık toplam kira bedelinin 164.700,00TL olduğunu, ...'nin taşınmazlardaki hisse durumuna göre...'ye 152.254,00TL aylık kira parasının isabet ettiğini, 152.254,00TL'nin 30'a bölünmesi sureti ile 1 günlük kira bedelinin 5.075,13TL olduğunu, 05/06/2016 - 10/10/2016 tarihleri arasında geçen 125 gün ile 1 günlük kira bedeli olarak belirlenen 5.075,13TL çarpıldığında birleşen dava davacısı olan ...'nin alacak miktarının 634.391,67TL olduğunu bu miktara 05/06/2016 tarihinden dava tarihi olan 04/05/2018 tarihine kadar avans faizi üzerinden işlemiş faiz hesabı yapıldığında 120.838,58TL işlemiş faiz alacakları bulunduğu yönünde görüş bildirdikleri tespit edilmiştir.
Birleşen dosyada davacı konumunda olan ... ile karşı dava davacılarının dava dilekçeleri incelendiğinde talep etmiş oldukları faiz türünün reeskont faizi olduğu anlaşılmıştır.
Karşı dava açısından temerrüd tarihi olan 24/02/2017 tarihinden karşı dava tarihi olan 05/05/2017 tarihi arasında geçen 71 gün için reeskont faizi üzerinden işlemiş faiz hesabı yapılması gerekmektedir. Bilirkişi heyeti ek raporlarında karşı davacıların talep edebilecekleri alacak miktarının 350.400,00TL olarak belirlemişlerdir. Bu tarih aralığında geçerli olan reeskont faiz oranı %8,75'tir. Bu verilere göre hesap yapıldığında ;
350.400,00TL x 71 gün x %8,75 / 36000 = 6.046,83TL işlemiş faiz yapmaktadır.
Birleşen dosya davacısı ...'nin alacak miktarı ek raporda 634.391,67TL olarak belirlenmiştir. Bu miktara temerrüd tarihi olan 24/02/2017 tarihinden birleşen davanın dava tarihi olan 04/05/2108 tarihine kadar geçen 430 günlük süre için reeskont faizi oranı dikkate alınarak işlemiş faiz hesabı yapılması gerekmektedir. Bu tarih aralığında geçerli reeskont faiz oranı %8,75'tir. Bu verilere göre hesap yapıldığında ;
634.391,67TL x 430 gün x %8,75 / 36000 = 66.302,74TL işlemiş faiz yapmaktadır.
İstinaf ilamında asıl dava yönünden herhangi bir kaldırma kararı bulunmadığından , asıl dava da davacının davasının, daha önceki mahkeme ilamında belirtmiş olduğumuz nedenlerden dolayı reddine , kötü niyet tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş, karşı dava ve birleşen dava açısından ise istinaf ilamında belirtildiği şekilde bilirkişilerden alınan ek rapor ve mahkememizce hesap yöntemi de gösterilerek hesaplanan işlemiş faiz miktarı dikkate alınarak karşı davanın ve birleşen davanın kısmen kabulüne aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Asıl davanın reddine,
2-Asıl davada kötü niyet tazminat talebinin reddine,
3-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden 280.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yazı işleri müdürlüğünce resen ilgilisine iadesine,
6-Bu dava sebebiyle 615,40TL karar ve ilam harcı alınması gerektiğinden peşin alınan 34.155,00TL'den mahsubu ile fazla alınan 33.539,60TL karar ve ilam harcının, karar kesinleştiğinde istek halinde davacıya iadesine,
B-Karşı Dava Açısından
1-Karşı davanın kısmen kabulü ile; 350.400,00 TL (05/06/2016 - 10/10/2016 arası kira bedeli ifaya ekli cezai şart bedeli) ve 6.046,83 TL'de temerrüt tarihi olan 24/02/2017 tarihinden karşı dava tarihine kadar işlemiş reeskont faizi olmak üzere toplam 356.446,83 TL'nin (her bir karşı davacı açısından karşı davacılara eşit şekilde 89.111,70 TL olmak üzere) bu miktarın 350.400,00 TL'sine karşı dava tarihi olan 05/05/2017 tarihinden itibaren değişen oranda reeskont faizi (avans faiz oranını geçmemek koşuluyla) uygulanmak suretiyle davacı - karşı davalıdan alınarak davalılar - karşı davacılara verilmesine,
2-Karşı davacıların fazla istemlerinin reddine,
3-Karşı davacıların kötü niyet tazminat talebinin reddine,
4-Karşı davacılar kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden 57.031,49 TL vekalet ücretinin karşı davalıdan alınarak karşı davacılara verilmesine,
5-Karşı davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden 46.650,27 TL vekalet ücretinin karşı davacılardan alınarak karşı davalıya verilmesine,
6-Karşı davacılar tarafından yatırılan 5.968,40TL peşin nisbi harcın karşı davalıdan alınarak, karşı davacılara verilmesine,
7- Karşı davacılar tarafından istinaf ilamından önce yapılan toplam 498,50TL yargılama gideri ile sonra yapılan, 8.000,00TL bilirkişi ücreti, 100,00TL tebligat ve tezkere gideri olmak üzere toplam 8.598,50TL yargılama giderinin kabul ve red oranı dikkate alınarak 4.400,00TL'sinin karşı davalıdan alınarak karşı davacılara verilmesine, bakiyesinin karşı davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Karşı davalı tarafından yapılan 505,00TL tebligat ve tezkere giderinin kabul ve ret oranı dikkate alınarak 200,00TL'sinin karşı davacılardan alınarak karşı davalıya verilmesine, bakiyesinin karşı davalı üzerinde bırakılmasına,
9-Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yazı işleri müdürlüğünde resen ilgilisine iadesine,
10-Bu dava sebebiyle 24.348,88TL karar ve ilam harcı alınması gerektiğinden peşin alınan (karşı dava da 4.269,40TL + ıslah ile 1.699,00TL =) 5.968,40TL'nin mahsubu ile eksik kalan 18.380,48TL karar ve ilam harcının karşı davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
11-Mahkememizin 27/02/2020 tarihli 2017/258 esas 2020/160 karar sayılı ilamı doğrultusunda yazılan harç tahsil müzekkeresi kapsamında, harç tahsil edilmiş ise ilgilisinin istemi halinde, tahsil edilen kısmın iadesi için mahkememizce vergi dairesine yazı yazılmasına,
C-Birleşen Dava Açısından
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile 634.391,67 TL (05/06/2016 - 10/10/2016 arası kira bedeli ifaya ekli cezai şart bedeli) ve 66.302,74 TL'de temerrüt tarihi olan 24/02/2017 tarihinden birleşen dava tarihi olan 04/05/2018 tarihine kadar işleyen reeskont faizi olmak üzere toplam 700.694,41 TL'nin, bu miktarın 634.391,67 TL'sine dava tarihi olan 04/05/2018 tarihinden itibaren değişen oranda reeskont faizi (avans faiz oranını geçmemek şartıyla) uygulanmak suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,
3-Davacının kötüniyet tazminat talebinin reddine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden 99.158,75 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden 129.081,63 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan 25.137,34TL peşin karar ve ilam harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7 -Davacı tarafından, istinaf ilamından önce yapılan toplam 3.117,10TL yargılama gideri ile istinaf ilamından sonra yapılan 8.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 11.117,10TL yargılama giderinin kabul ve ret oranı dikkate alınarak 4.780,35TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yazı işleri müdürlüğünce resen ilgilisine iadesine,
9-Bu dava sebebiyle 43.335,29TL karar ve ilam harcı alınması gerektiğinden peşin alınan (dava da 1.715,34TL + ıslah ile 23.302,00TL + 100,00TL =) 25.137,34 TL'nin mahsubu ile kalan 18.197,95TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
10-Mahkememizin 27/02/2020 tarihli 2017/258 esas 2020/160 karar sayılı ilamı doğrultusunda yazılan harç tahsil müzekkeresi kapsamında, harç tahsil edilmiş ise ilgilisinin istemi halinde, tahsil edilen kısmın iadesi için mahkememizce vergi dairesine yazı yazılmasına,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 20/02/2025
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır
12/12
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır