T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/167 Esas
KARAR NO :2025/152
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:12/03/2024
KARAR TARİHİ:04/03/2025
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı ... A.Ş’ye sigortalı ... Eğt. LTD. ŞTİ. adına kayıtlı, ... Plaka sayılı aracın 26/06/2023 günü saat 14:50 sıralarında araç işleteni olan ... sevk ve idaresinde ... ili, ... İlçesi, ... Mah. No... ..., ... mevkiinde aracının arka kısmı ile; müvekkile ait park halinde bulunan ... plaka sayılı aracına sağ arka kısmına asli kusurla çarpması neticesinde davaya konu maddi hasarlı kazaya sebebiyet verdiğini, davalı ... A.Ş tarafından sigortalanan aracın asli kusurlu olduğu düzenlenen 26/06/2023 tarihli tutanak ve SBM tarafından düzenlenen sonuç kusur bilgileri ile sabit olduğunu, davalı ... A.Ş' ye 11/01/2024 tarihinde yazılı başvuru yapıldığını, ... A.Ş tazminat talebimize karşı cevap vermediğini ve herhangi bir ödeme yapılmadığını, ... Genel Müdürlüğü ile yapılan görüşmeler neticesinde ödeme yapılamayacağı bilgisi alınması üzerine huzurdaki davayı ikame edildiğini, meydana gelen kaza neticesinde müvekkilinin aracında oluşan değer kaybına binaen şimdilik 5.000,00TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, hazırlanan ekspertiz rapor ücretinin de davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı kazaya karışan araç müvekkili şirkete, 21/12/2022-21/12/2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı Karayolu Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi ile sigortalandığını, işbu poliçeden dolayı sorumluluğun, sigortalının kusuru oranında olduğunu, bedeni zararlarda şahıs başına azami 120.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, poliçe limitinin bildirilmesi davayı ve iddiaları kabul anlamında olmadığını, davaya konu kazaya istinaden müvekkili şirket tarafından davacının kaza tarihindeki kasko poliçesini tanzim eden ... Sigorta A.Ş. Hesabına 30.11.2023 tarihinde 1.452,00-TL ve 31.01.2024 tarihinde 60.846,00-TL rücu ödemesi yapıldığını, davacı tarafça sigorta şirketine usulüne uygun olarak başvuru yapılmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğundan bahsedebilmek için öncelikle sigortalı araç sürücüsünün kusurunun tespiti gerektiğini, davacının faiz isteminin yerinde olmadığını, müvekkili aleyhine ikame edilen işbu davanın reddini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, trafik kazasından kaynaklı davacının aracında meydana gelen değer kaybının tahsili istemine ilişkindir.
Somut olayda; davalı ... A.Ş. nezdinde sigortalanmış olan dava dışı ... Eğt. Ltd. Şti. adına kayıtlı, ... Plakalı aracın 26/06/2023 tarihinde davacıya ait park halinde bulunan ... plakalı araca çarpması neticesinde meydana gelen maddi hasarlı kazası sebebiyle davacının aracında oluşan değer kaybının davalıdan tahsili, ödenen ekspertiz ücretinin yargılama giderlerine dahil edilmesi istemiyle işbu davanın açılmış olduğu görülmüştür.
Haksız Fiillerden doğan borç ilişkileri Türk Borçlar Kanununun 49. Ve devamı hükümlerinde düzenlenmiş olup 49. Maddenin "(1)Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
(2)Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemesi ve aynı kanunun Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50. Maddesinin "(1) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
(2)Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler." şeklindeki düzenlemesi uyarınca bir haksız fiil sonucunda zarar görenin tazminat isteminde bulunabilmesi için ortada haksız fiilin bulunması, failin kusur olması, talepte bulunan şahısta zararın meydana gelmiş olması ve zarar ile fiil arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.
Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir.
Yargılama esnasında kazaya karışan araçların trafik tescil kayıtları, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde tutulan kayıtları, hasar dosyası ve kazaya ilişkin tüm evraklar celp edilerek dosya trafik kazaları alanında uzman makine mühendisi bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişiden takdiri mahkemeye ait olmak üzere dava konusu kazaya karışan tarafların kusur oranlarının belirlenerek, davacının aracında kaza sonrasında meydana gelen hasarın kapsamı, aracın hasarlı ve hasarsız olan halinin karşılaştırılması sureti ile markası, yaşı, cinsi vs özellikleri de göz önünde bulundurularak hesaplanacak olan kaza öncesindeki 2. El piyasa rayiç değeri ile birlikte yargıtay'ın yerleşik içtihatları ve Anayasa Mahkemesinin iptal kararı uyarınca yapılacak hesaplama uyarınca davacının aracında kaza tarihi itibariyle değer kaybının olup olmadığı, değer kaybının oluşması ihtimalinde ne kadar olduğu hususunda rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından hazırlanılarak mahkememize ibraz edilmiş olan kök ve ek raporda özetle;
Araçların kaza geçirmelerinden sonra yapılan onarıma rağmen, aracın marka ve modeline, hasar durumu ve onarım şekline, aracın kilometresi ve kullanım şartlarına bağlı olarak değişmektedir. Dava konusu aracın değer kaybına neden olacak hasarları bagaj kapağı ve arka panel değişimidir. Dosya içinde aracın daha önce aynı bölgelerinden hasar olduğu yönünde delil ve tespit mevcut değildir. Bu nedenle belirtilen parçaların ilk defa hasar görüp değiştirildikleri değerlendirilerek değer kaybı takdiri yapılmıştır.
Yargıtay kararları doğrultusunda araçların değer kaybının hesaplanması, aracın kazadan önceki piyasa değeri ile kazadan ve yapılan onarımdan sonraki piyasa değeri arasındaki farkın bulunması ile tespit edilmektedir.
Davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı aracın sürücüsü ...’ın olayda % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,
Davacı ...’ın olayda kusursuz olduğu,
Davacı aracındaki değer kaybının 15.000,00-TL olduğu, bu tutarın henüz ödenmemiş olması nedeni ile davalı sigorta şirketinin poliçe limitinde olduğu,
Kanaatine varıldığı mahkememize bildirilmiştir.
Alınan işbu rapor akabinde davacı vekili tarafından ibraz edilen bedel arttırım dilekçesinde 15.000,00 TL’nin sigorta şirketine başvuru tarihi olan 11/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan alınarak davacıya ödenmesi talebinde bulunmuş olduğu görülmüştür.
İşbu hüküm kurmaya ve denetime elverişli olan rapor uyarınca davalının sigortlasının kazanın meydana gelmesinde tamamen kusurlu olduğu, davacının sigortalısının ise kusursuz olduğu, işbu hali ile TBK m.49 ve devamı hükümleri uyarınca davacının aracında meydana gelen zararı, değer kaybını davalıdan talep edebileceği kanaatine varılmış olup Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2019/4875 Esas, 2020/720 Karar Sayılı, 04/02/2020 Tarihli "... 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 99/1 maddesi ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının Genel Şartlarının B-2 maddelerinde sigortacının zarar giderim yükümlülüğü, zararın ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya bildirildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortasının poliçe limiti dahilinde tazminatı ödemekle yükümlü olup, bu sürenin sonunda ödeme yapılmadığı takdirde temerrüt gerçekleşeceği öngörülmüştür. Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır." şeklindeki gerekçeli ilamı da göz önünde bulundurulduğunda davacı tarafça davalıya yapılan başvuruya ilişkin dilekçenin davalı tarafa 11/01/2024 tarihinde mail ortamından başvuru yapılmış olduğu, 8 iş günlük sürenin son gününün 23.01.2024 tarihine tekabül ettiği, işbu hali ile davalının 24.01.2024 tarihinde temerrüde düşmüş olduğu kabul edilmiş olup davacının aracının hususi kullanıma ait olması, tarafların tacir olmaması sebebiyle yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili talebinde bulunabileceği kanaatine varılarak davalı sigorta şirketine yöneltmiş olduğu davasının bu miktar üzerinden kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekili tarafından dava dilekçesinde aynı zamanda ekspertiz ücretinin yargılama öncesi zorunlu olarak tespit amaçlı yapıldığından yargılama gideri olarak karara derç edilmesi talebinde bulunulmuş olması sebebiyle bu kapsamda yapılan incelemede emsal mahiyette olan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 2019/2671 Esas, 2022/1186 Karar Sayılı, 29/09/2022 Tarihli "... davacı aracında meydana gelen hasarın tespiti amacıyla, ekspertize ödenen fatura bedeli asıl alacak niteliğinde olmayıp, yargılama giderlerindendir. Bu nedenle ekspertiz masrafı olan ve belgelenen 897,02-EURO'nun fatura tarihi olan 02/08/2016 tarihindeki TL karşılığı yargılama gideri kapsamında değerlendirilmesi ve buna göre hüküm kurulması gerekirken (Bkn; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2014/19847 Esas - 2014/16462 Karar sayılı ilamı) hatalı değerlendirme sonucunda asıl alacak ( araç hasar bedeli ) miktarına eklenerek davalıların sorumluluğu yoluna gidilmesi doğru olmadığından" şeklindeki ilamı da göz önünde bulundurulduğunda davacının yapmış olduğu ekspertiz raporu alınmasına yönelik harcama yargılama giderlerine dahil edilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ ile; 26/06/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasından kaynaklı olarak 15.000,00 TL değer kaybı bedelinin temerrüt tarihi olan 24.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli olan 1.024,65-TL karar ilam harcından dava açılırken başlangıçta peşin olarak alınan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye eksik kalan 597,05-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından sarf edilen dava açılış gideri: 916,00-TL (başvurma, vekalet harcı ve peşin harç) davetiye, posta gideri: 110,00-TL, bilirkişi ücreti: 3.500,00-TL, eksper ücreti: 899,76-TL olmak üzere toplam: 5.425,76-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 15.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.600,00-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansın arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK madde 341 hükmü uyarınca KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/03/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır