T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/205 Esas
KARAR NO :2025/504
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:28/03/2024
KARAR TARİHİ :17/07/2025
DAVA : Davacı vekilince mahkememize ibraz edilen dava dilekçesinde ; müvekkili şirketin, ''Gayrimenkul Komisyonculuğu'' şeklinde tabir edilen ve dünya çapında her türlü emlak işlerinin çözümünde komisyonculuk, tellallık ve benzeri hizmet faaliyetleri gösteren bir kuruluş olduğunu, müşterilerine geniş hizmet sağlamak amacıyla kişi ve kuruluşlara franchise veren bir firma olduğunu, müvekkili şirket ile davalı taraf arasında 09.05.2022 tarihinde 5 yıl süreli Franchise Sözleşmesi imzalandığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmeyi dava dilekçesi ekinde sunduklarını, müvekkili şirketin sözleşmenin imzalandığı tarihten davalı tarafça feshedildiği tarihe kadar geçen süre zarfında sözleşmeden kaynaklı tüm yükümlülüklerini ifa ettiğini, buna karşın davalı tarafın 10.04.2023 tarihinde .... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile asılsız ve haksız nedenlerle sözleşmeyi fesih ettiğini, davalı tarafın neden sunmaksızın yapmış olduğu fesih işleminin haksız olduğunu, müvekkili ile davalı taraf arasında imzalanan 09.05.2022 tarihli Franchising Sözleşmesi'nin 15. Bölüm D Bendinde; ''Franchise verenin haklı veya Franchisee'nin haksız olarak akdi feshetmesi halinde; Franchise verenin zararını talep hakkı ile bu sözleşmenin değişik maddelerinde yazılı cezai şartları talep hakkı ayrıca mahfuz kalmak kaydı ile 200.000,00 Türk Lirası fesih tazminatını, Franchisee 7 gün içinde Franchise verene nakden öder. Akdi takdirde geciken her gün için dava/takip açılmış dahi olsa fiili ödeme gününe kadar geçen her gün için %5 gecikme faizi uygulanır.'' şeklinde düzenleme bulunduğunu, sözleşmenin ilgili hükmü gereğince fesih tazminatı ve faizinin tahsili amacıyla .... İcra Dairesi... E. Sayılı Dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalı taraf haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu, T.C. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin E. 2004/15293 K. 2005/12550 T. 19.12.2005 sayılı ilamına atıfta bulunarak dilekçesinin devamında, takip konusu alacağın likit alacak olduğunu bu sebeple likit alacağa haksız şekilde itiraz eden borçlular aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 14.06.2006 tarihli 2006/19-347 E. sayılı ve 2006/377 K. sayılı ilamının bu yönde bir karar olduğunu, dolayısıyla borçluların likit alacağa karşı yaptığı haksız itiraz nedeniyle borçlular aleyhine takip konusu miktar üzerinden %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek dilekçesinin sonuç kısmında İtirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde, muaccel hale gelmiş bir likit alacağın bulunmadığını, müvekkilinin sözleşmeyi haklı nedenlerle fesih ettiğini, davacı tarafın edimlerini sözleşme gereği gibi yerine getirmediğini, davacı şirketin; hem müvekkilline, hem de diğer tanık olarak ismini bildireceği şahıs ve şirketlere, birden çok kez danışmanlık ve/veya franchise sözleşmeleri imzalattığını, bu sözleşmelerin 20-30 sayfadan oluştuğunu, sözleşmelerin müvekkilinin ve diğer tüm franchise broker ve danışmanlardan alındığını, imzalı bir suretinin de ne müvekkiline ne de bir başkasına teslim edilmediğini, müvekkilinin imzalamış olduğu işbu sözleşmelerin ekinde,A4 formatında bir senedin de varlığından çok sonradan haberdar olduğunu, bu durumun diğer danışmanların senetlerinin kullanılmaya başlaması ile ortaya çıktığını, müvekkilinin de davalıdan, defalarca kez senedinin iadesini istediğini, ... Franchise ve şirketlerin yetkilisi ve ortağı olan ...; müvekkilimin kendisinden sözleşmelerin ekinde habersizce imzalamış olduğu boş senetlerinin iadesini her istediğinde danışmanlık sözleşmelerinde yazılı 200,000.00TL ve 50.000USD cezai şart maddelerine karşılık teminat olması amacıyla alındığının ve hiçbir şekilde kullanılmayacak olan teminat senetleri olduğunun bildirildiğini, haricen öğrendiklerinde ise davacı şirketin ... isimli şirket ile arasında olan franchise sözleşmesinin sona erme sürecinde de; çatı marka ile dava sürecine girdiğini ve işbu dava da ...'in danışmanlardan zorla senet alınmasının ve yine bu yönde danışmanlara baskı uygulanmasının ticari etiğe aykırı olduğundan bahsettiğini, dosyanın davalısı olan ... de; işbu dosyada yetkilisi olduğu şirketin danışmanlarından almış olduğu boş ve imzalı senetlerin örneklerini dosyaya ibraz ettiğini, iş bu dosyanın .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Sayılı dosyası ile istinafta olduğunu, dosya incelendiğinde ise davacının benzer senetleri danışmanlarından aldığının ikrarı ile tespit edilebileceğini, davacı tarafın sözleşme ekinde habersizce almış olduğu A4 formatındaki senetlerden; ...'na ait boş senetlerin üzerlerini doldurmak suretiyle (300,000USD bedel ve 50.000USD bedel) icra takibine koyduğunu, buna ilişkin ... Asliye Ticaret , ... İcra hukuk mahkemelerinde menfi tespit, senedin iptali davalarının derdest olduğunu ve davacı şirket hakkında da dolandırıcılık, evrakta sahtecilik vb. Suçlamalarla savcılık soruşturması yürütüldüğünü, dilekçesinde yukarıda da belirttiği üzere habersizce alınan senetler üzerine müvekkillinin .... Noterliği'nin 10.04.2023 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle sözleşmeyi haklı nedenle fesih ettiğini ve boş senedin iadesi talep ettiğini ancak davacı şirket tarafından boş senedin iade edilmediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte fahiş faiz isteminin ve faiz başlangıcının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2005/4985 E. - 2005/7980 K. 14.07.2005 tarihli kararı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2007/19-63 K. 2007/52 T. 7.2.2007 kararını örnek göstererek dilekçesinin devamında, icra inkar tazminat şartlarının oluşmadığını, haksız açılan davanın reddine, şartları oluşmayan İcra inkar tazminatı talebinin reddine, davacının, haksız ve mesnetsiz olarak başlattığı icra takibi nedeniyle, %20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE : Dava, sözleşmenin haksız fesih edildiği iddiası ile cezai şart alacağı ve işlemiş faizin tahsili için başlatılan icra takibine karşı davalı tarafça yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Deliller ; .... İcra Dairesi... E. Sayılı Dosyası, 09.05.2022 tarihli Franchising Sözleşmesi, .... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma sayılı dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma sayılı dosyası,
... 2. Genel İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası,
... ... Hukuk Mahkemesi ... E. Sayılı dosyasının celbi, .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası,
... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası,
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Sayılı dosyası,
... 6. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası, ... ... Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası, ... 2. Genel İcra Dairesi'nin ... E . Sayılı dosyası, sözleşme, banka kayıtları, bilirkişi raporu.
.... İcra Dairesi... E. Sayılı Dosyası alınıp incelendiğinde, davacı tarafından davalı aleyhine 200.000,00TL'si franchıse sözleşmesinden kaynaklı fesih tazminatı istemli, 1.500.000,00TL bedelli faiz tutarı istemli olmak üzere toplam 1.700.000,00TL üzerinden ilamsız takip başlattığı, ödeme emrinin borçluya 05/12/2023 tarihinde tebliğ olduğu, borçlu vekilince 08/12/2023 tarihli dilekçe ile başlatılan icra takibine süresinde itiraz edildiği ve takibin durdurulduğu görüldü.
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda bilirkişi alınarak dosyaya konulmuş olup bu aşamadan sonra davalı vekilince dosyaya sunulan 22/05/2025 tarihli dilekçe ile davacı şirketin ticaret sicilinden terkin edildiği dolayısıyla tüzel kişiliğinin kalmadığı bu nedenle davacı tarafın taraf ehliyetinin bulunmadığı belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiş bunun üzerine İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazı yazılarak davacı şirketin sicil kaydı alınmış incelendiğinde davacı şirketin tasfiye nedeniyle kaydının , tasfiyenin sona erdiği 03/03/2025 tarihi itibari ile sicilden şirketin kaydının terkin edildiği bildirilmiştir.
12/06/2025 tarihli duruşmada alınan ara kararı ile davacı şirketin sicilden terkin edilmesi nedeniyle , davacı vekiline davacı şirketin ihyası için İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açmak üzere 2 hafta kesin mehil verilmiş, 2 haftalık kesin süre içerisinde dava açtığına dair belgeyi dosyaya sunmadığı takdirde davacı tarafın taraf ehliyetinin kalmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verileceği ihtar edilmiş, davacı tarafça ihya davası verilen kesin süre içerisinde açılmamış, davacı vekili bir sonraki duruşma için mazeret talebinde bulunmuş , TBK 513/2.maddesi dikkate alınarak davacı vekilinin mazereti kabul edilerek duruşma gününü tebliğ edilmiş en son duruşmaya katılan davacı vekili beyanında , verilen kesin süre içerisinde ihya davası açılmadığını, dava dilekçesini tekrar ettiklerini, takdirin mahkemeye ait olduğunu bildirmiş olup, taraf ehliyeti HMK'nun 114/d bendine göre dava şartı olup, davacı taraf verilen kesin süre içerisinde sicilden kaydı silinen şirketin ihyası için dava açmadığından ve davacı şirketin taraf ehliyeti kalmadığından açılan davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davacı tarafın taraf ehliyetinin kalmaması nedeniyle davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine,
2-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden 30.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 2.500,00TL bilirkişi ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yazı işleri müdürlüğünce resen ilgilisine iadesine,
6-Zorunlu arabuluculuk kapsamında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
7-Bu dava sebebiyle 615,40TL peşin ve karar ilam harcı alınması gerektiğinden, peşin alınan 20.531,75 TL'den mahsubu ile fazla alınan 20.015,35TL peşin harcın karar kesinleştiğinde talep edilmesi halinde davacı tarafa iadesine,
Davacının yüzüne karşı davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı.17/07/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır