İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/229 Esas 2025/180 Karar

T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2024/229 Esas
KARAR NO:2025/180

DAVA:Menfi Tespit - İstirdat
DAVA TARİHİ:15/04/2024
KARAR TARİHİ :13/03/2025

DAVA:Davacı vekili mahkememize ibraz etmiş olduğu dava dilekçesinde, davacı müvekkili tarafından, adi ortaklığı kapsamında İstanbul İli ... İlçesi ... Mah. 589 ada 171 parselde bulunan inşaatında kullanılmak üzere davalıdan 2.380.000,00-TL bedel karşılığından 25 ton 16 mm, 25 ton 12 mm, 25 ton 10 mm, 25 ton 8 mm inşaat demiri sipariş edildiğini, taraflar arasındaki sözleşmeye göre sipariş edilen demirin yarısı 10.02.2024 tarihinde, diğer yarısının ise 26.02.2024 tarihinde inşaat alanında müvekkiline teslim edileceğini, davalı tarafından, sipariş edilen demirin avansı olarak 2.380.000,00-TL bedelli ... seri numaralı 02.03.2024 keşide tarihli eksik imzalı çekin davalı şirkete teslim edildiğini, davalı şirket tarafından belirtilen tarihte demir teslimatının yapılmadığını, yapılan görüşmelerde teslimatın yapılamayacağının sözlü olarak bildirildiğini, davalı şirket tarafından teslimatın yapılamayacağının, sözleşmenin feshedildiğinin ve 2.380.000,00-TL bedelli ... seri numaralı 02.03.2024 keşide tarihli çekin en geç 27.02.2024 tarihinde iade edileceğine dair fesih ve taahhütname verildiğini, davalı, çekin 3.kişilere ciro yada başkaca yolla temlik edilmediğini de belirttiğini, davalıya teslim edilen çekin dayanağı olan hukuki ilişki sona erdiğini bu nedenle çekin bedelsiz kaldığını, davalı tarafından verilen taahhütnameye rağmen bedelsiz kalan çekin iade edilmediğini, müvekkili şirketin, şirket müdürü ...'ın münferit imzası veya şirket vekilleri ... ve ...'ın müşterek imzaları ile temsil edildiğini, taraflar arasında yapılan sözleşmeye göre avans olarak verilen çekte müşterek imzalardan birinin bulunduğunu, ilk teslimatın yapılmasıyla ikinci müşterek imzanın atılacağını, davalı tarafından teslimat yapılmadığından ve sözleşme feshedildiğinden ikinci müşterek imzanın atılmadığını , tedbir istenen çekin bankaya ibraz edilme veya icra takibine konu edilme ihtimali bulunduğunu bu sebeple ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı alındığını, belirterek davacı müvekkilinin keşidecisi olduğu ... İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi olduğu ... ... Bankası A.Ş. ... Şubesinin 02.03.2024 keşide tarihli 2.380.000,00-TL bedelli ... seri numaralı çek hakkında davalıya borçlu olmadığının tespiti ile iş bu çekin fiziken istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmış olup süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE :Dava, keşidecisinin ... ... Şirketi olduğu ... ... Bankası A.Ş. ... Şubesinin 02.03.2024 keşide tarihli 2.380.000,00-TL bedelli ... seri numaralı çek ile ilgili menfi tespit ve istirdat istimeni ilişkindir.
Deliller ; ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası , İstanbul 18 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... esas sayılı dosyası , ... İcra Dairesine ait 2024/... esas sayılı dosyası, mutabakatname, sözleşme, ihtarname, çek tevdi bordrosu , ... Bankasına ait yazı cevapları , davalı vekiline ait kabul beyanı.
Taraflar arasında yapılan bila tarihli Demir Alım -Satım Sözleşmesi incelendiğinde, satcının ... ...... Ltd Şti , alıcının ... İnşaat ....Ltd Şti olduğu sözleşmenin şartları başlıklı 2.maddesinde " 2.1. Satıcı, 25 ton 16 mm, 25 ton 12 mm, 25 ton 10 mm, 25 ton 8 mm inşaat demirini tevkifat bedeli dahil olmak üzere 2.380.000,00.TL bedel karşılığında alıcının adi ortaklık kapsamında inşa edeceği İstanbul İli ... İlçesi ... Mah. 589 ada 171 parselde bulunan inşaat alanına teslim etmeyi taahhüt etmiştir. 2.2. Satıcı tarafından, demir 2'şer tır olmak üzere ilki 10.02.2024 tarihinde, ikincisi 26.02.2024 tarihinde inşaat alanına getirilecektir. 2.3. Alıcı tarafından satıcıya, 25.03.2024 tarihli 2.380,000,00-TL bedelli, müşterek vekillerden ...'ın imzasının bulunduğu çek teslim edilmiş olup, ilk demir teslimatı yapıldığında çek müşterek vekillerden ...'ın imzası ile keşide edilmiş olacaktır. 24. Satıcı, teslim edilecek demiri inşaat çevresine herhangi bir zarar vermeden indirmekle sorumludur. Taşıma ve belirtilen yere teslim sırasında yaşanacak tüm olumsuzluklardan ve giderlerden satıcı sorumludur. 2.8. Demirin teslim tarihine kadar olan sürede fiyat artışı olsa dahi satıcı bu farkı alıcıdan talep etmeyecektir. Demir satışına ilişkin tevkifat bedeli düşülmüş olup, faturalandırma toplam 2.644.444,00-TL bedel üzerinden düzenlenecektir. Fatura ve irsaliyeler, teslimattan itibaren en geç 8 gün içerisinde avanucinsaat(igmail.com adresine gönderilecektir 2.6. Satıcının belirtilen sürede sipariş edilen demiri teslim etmemesi halinde alıcı sözleşmeyi feshetme hakkına sahiptir. Sözleşmenin feshi halinde demir fiyatlarındaki artış ve alıcının zararları satıcı tarafından karşılanacaktır. İlk teslimatın yapılmaması halinde müşterek imza tamamlanmayacak, sözleşmenin feshiyle birlikte satıcıya teslim edilen çek iade edilecektir. 2.7.İş bu sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanabilecek her türlü uyuşmazlıkların çözümü için İstanbul Mahkemeleri ve İcra daireleri yetkilidir. 2.8.İş bu sözleşmede yer almayan konularda, Türk Ticaret Kanununun, Türk Borçlar kanununun ve ilgili kanunların hükümleri tamamlayıcı olarak uygulanacaktır. 2.9.İşbu kaba inşaat eser sözleşmesi 2 madde halinde iki nüsha halinde düzenlenmiş olup, taraflarca okunarak ........tarihinde imzalanmıştır. " denilmiştir.
... ... Tur....Ltd Şti ve ... İnş... Ltd Şti'ye ait kaşelerin ve imzaların bulunduğu 15/02/2024 tarihinde imzalanan mutabakatname incelendiğinde " ... İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi (alıcı) tarafından 100 ton (25 ton 16 “mm, 25 ton 12 man, 25 ton 10 mm, 25 ton 8 mm) demir siparişi verilmiş ve 2.380.000,00-TL bedelli ... seri numaralı çek, ilk demir teslimatı sırasında müşterek imza tamamlanmak üzere ... ... Turizm Kuyumculuk Ticaret İthalat ve İhracat Limited Şirketi'ne (satıcı) avans olarak teslim edilmiştir. Satıcı şirket tarafından siparişi verilen demirin teslim edilemeyeceği siparişin iptal edildiği ve sözleşmenin feshedildiği bildirilmiştir. Bu sebeple alıcı tarafından satıcıya teslim edilen ... seri numaralı çekin en geç 27.02.2024 tarihinde iade edileceği, çekin bedelsiz kaldığı, alıcının satıcıya herhangi bir borcunun olmadığı, sözleşmenin feshedildiği, alıcının zararının tespit edildikten sonra ödeneceği taraflarca kabul edilmiştir. Satıcı, mutabakatnameye konu çekin ciro veya herhangi bir şekilde 3.kişilere devretmediğini, çeki en geç 27.02.2024 tarihinde alıcıya teslim edeceğini kabul ve taahhüt etmiştir. İş bu mutabakatname taraflarca okunarak 15.02.2024 tarihinde imzalanmıştır." denildiği görülmüştür.
... Bankası ... Şubesine ait 24/09/2024 tarihli yazı cevabı incelendiğinde, 25/03/2024 keşide tarihli ... seri numaralı 2.380.000,00TL bedelli çekin arkalı önlü suretinin gönderildiği, ibraz eden bilgisi ve çek aslının ... İcra Dairesine ait 2024/... esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunun bildirildiği görülmüştür. Davaya konu çek incelendiğinde, keşidecisinin ... İnşaat... Ltd Şti, lehtarının ... ... .... Ltd Şti , bedelinin 2.380.000,00TL , keşide tarihinin 25/03/2024 olduğu, çekin ... ... şubesine ait olup, çek seri numarasının 35325 olduğu, çekin arkasında ... .....Ltd Şti kaşesi ve tek imza ile cirosu bulunduğu, bu cirodan sonra ... ... Bankası Aş'ye ait ciro bulunduğu ve çekin üzerinde "25/03/2024 tarihinde ibraz edilen iş bu çek hakkında İstanbul 18 Asliye Ticaret Mahkemesinin 21/03/2024 tarih 2024/... esas sayılı ödeme yasağı kararı bulunduğundan işlem yapılamamıştır. " şeklinde kaşe bulunduğu görülmüştür.
... İcra Dairesine ait 2024/... esas sayılı dosyası alınıp incelendiğinde, alacaklısının ... ... Bankası Aş , borçlusunun ... ... Turizm ...Ltd Şti ve ... İnş....Ltd Şti olduğu, ... Bankası ... Şubesine ait 25/03/2024 günlü ... seri numaralı 2.380.000,00TL bedelli çeke dayalı takip başlatıldığı borçlulardan ... ... ...Ltd Şti'ye ödeme emrinin 13/05/2024 tarihinde tebliğ olduğu görülmüştür.
... 11 Noterliğinin ... yevmiye sayılı 22/03/2024 tarihli ihtarnamesi incelendiğinde, ihtar edenin ... ... ...Ltd Şti olduğu, muhatabın ... Bankası Aş olduğu, ihtarnamede özetle, mahkememiz dosyasında davacı ve davalı sıfatı ile bulunan şirketler arasında sözleşme imzalandığını, demirlerin teslim edilmemesi neticesinde sözleşmenin fesih edildiğini, ... seri numaralı 02/03/2024 keşide tarihli 2.380.000,00TL bedelli çekin avans çeki olarak alındığını, çekin şirket yetkilisinin rızası dışında elden çıktığını devamında şirket yetkilisi tarafından yapılan araştırma neticesinde çekin ... Bankası Aş'de bulunduğunu ve şirket adına takasta bekletildiğinin anlaşıldığını, bankada bulunan çekte ... İnş...Ltd Şti'nin müşterek yetkilisinin imzasının bulunmadığını çekin kambiyo vasfında bulunmadığını, sözleşmenin fesih edilmesi nedeniyle çekin bedelsiz kaldığını, şirket yetkilisinin imzası ve rızası olmadan bankanın uhdesine geçtiğini, taraflarınca eksik keşide edilen çekin ibrazı ve kullanılması durumunda şirket yetkilisi hakkında TCK'nun ilgili maddesi uyarınca suç oluşacağını, çekin bedelsiz olmasından dolayı menfi tespit davasında %15 kötü niyet tazminatı, yargılama harç ve giderlerin müvekkili şirketten tahsil edileceğini, banka yetkilisi tarafından iade edilmeyen çekin müvekkili şirketin ve şirket yetkilisinin hukuki ve cezai sorumluluğuna sebebiyet vereceğini bu sebeplerle ... seri numaralı 02/03/2024 keşide tarihli 2.380.000,00TL bedelli çekin ibraz edilmemesini , taraflarına iadesinin talep edildiği görülmüştür.
... Bankasına yazı yazılarak , davaya konu çekin kendilerinde bulunma sebebinin bildirilerek hangi hukuki ilişkiden dolayı söz konusu çekin bankaya verildiğinin açıklanması istenilmiş, ... Bankası 23/12/2024 havale tarihli yazı cevabında ... ... Ltd Şti firması ile banka şubesi arasında 04/10/2023 tarihli 20.000.000,00TL kredi çerçeve sözleşmesi imzalandığını, ... 62 Noterliğinin 09/01/2024 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile kredi hesaplarının kat edildiğini, ... İcra Müdürlüğünün 2024/... esas sayılı dosyası ile çekin takibe konulduğunu, söz konusu çekin kredinin teminatı olmak üzere verildiğini buna ilişkin çek tevdi bordrosunun gönderildiği bildirilmiş olup, çek tevdi bordrosu incelendiğinde, söz konusu davaya konu çekin ... ... tarafından temlik cirosu ile ... Bankasına verildiği, çek ödenmediği takdirde çeke dayalı olarak bankanın takip yapabileceği ayrıca herhangi bir nedenle çek bedeli tahsil edilemediğinde yani çekin bedelsiz kalması durumunda bankanın talebi üzerine çekin yerine kaim olmak üzere eş değerde uygun görülecek tutar ve nitelikte yeni çekler verileceği hususunun çek tevdi bordrosunda yazılı olduğu görülmüştür.
Davalı vekilince mahkememize ibraz edilen 19/12/2024 tarihli davayı kabul ve beyan dilekçesi konulu yazısında, mahkememizde görülmekte olan davada ... ... şirket yetkilisi ile yapılan görüşmede davacının iddialarının doğru olduğunu, dosyaya sunulan sözleşmelerdeki imzaların davalı şirket yetkilisine ait olduğu bilgisinin verildiğini, ... İnşaat ile yapılan sözleşmenin müvekkili şirket tarafından feshedildiğini bu sebeple dava konusu çekin bedelsiz kaldığını kabul ettiklerini, davaya konu çekin arkasında bulunan ... ... Turizm Kuy. Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti.'ne ait cirodaki imza şirket yetkilisine ait olmadığını, müvekkilinin banka çeki tahsile yetkili hamil olmadığını, çekin arkasındaki cironun sahte olduğunu, bu sebeple şirket yetkilisinin imzalarına ilişkin bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, ... İnşaat ile yapılan sözleşmenin müvekkili şirket tarafından feshedildiğini bu sebeple çekin iade edileceğinin belirtildiğini ancak çekin bulunamadığını, taraflarınca yapılan araştırma sonucunda çekin ... Bankası ... Şubesinde müvekkili şirket adına takasta bulunduğunun tespit edildiğini, şirket vekili tarafından çekin bedelsiz olduğunun ayrıca müşterek imzanın tamamlanmadığını, çekin ibraz edilmemesi, ibraz edilmesi halinde şirket yetkilisinin cezai sorumluluğunun doğacağı, şirketin zarara uğrayacağına dair ihtarname hem noter yoluyla hem de faks yoluyla ... Bankası ... Şubesine iletildiğini, ... Bankası ... Şubesi müdürü çekin şirket yetkilisi tarafından getirilmediğini kabul ettiğini, şirket adına takasta bulunduğunun belirtildiğini, çekin iade edileceğinin söylendiğini ancak açık talimatlarına rağmen çekin iade edilmediğini, banka yetkilileri çeki tahsil etmek amacıyla kötü niyetli olarak bankanın kaşesini bastığını ve kendilerine ciro edilmiş gibi işlem yaptıklarını ancak cirodaki imzanın şirket yetkilisine veya temsilcisine ait olmadığını, kaşenin de sahte olarak üretildiğini, bunun dışında şirketin davaya konu çeki bankaya temlik amaçlı ciro etmesinin mümkün olmadığını, bankada çekin teslimine ilişkin çek bordrosunun bulunmadığını, bankaların çek alırken çek bordrosu düzenlemesi, cirantalara ve keşideciye ilişkin imza sirküleri istemesinin gerektiğini, bu sebeple çekin kambiyo vasfına haiz olmadığını, bankanın talimatları dışında sahte imza ile işlem yapması sebebiyle müvekkili şirketi zarara uğratıklarını beyan ederek davayı kabul ettiklerini ve çekin ... Bankası'nda haksız olarak bulunmasından dolayı istirdatına karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı tarafa ait ... 9 Noterliğinin 06/05/2024 tarih ... yevmiye numaralı vekaletnamesi incelendiğinde davalı vekilinin davayı kabul yetkisinin bulunduğu tespit edilmiştir.
Dava, çeke dayalı menfi tespit ve çekin istirdadı istemine ilişkin olup, dava sadece davalı olarak sadece ... ... .... Ltd Şti'ye yönelik olarak açılmıştır, davalı ... ... vekili dosyaya sunmuş olduğu 19/12/2024 tarihli dilekçesi ile açılan davayı kabul etmiş ve çekin bedelsiz olduğunu bildirmiştir. Bu nedenle çekin bedelsiz olduğu subut bulmuş olup, davacının davalı şirkete karşı açmış olduğu çeke dayalı menfi tespit davasının kabulü gerekmektedir. Davacının bir diğer istemi çekin istirdadı olup, çekin davalı tarafından temlik cirosu ile ... Bankasına verildiği, söz konusu çekin davalı tarafından ... Bankasından alınan kredinin teminatı olmak üzere temlik cirosu ile ... Bankasına geçirilmesi, ... Bankasının iş bu dava da davalı konumunda bulunmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde, davalı tarafça temlik cirosu ile bankaya verilen çekin istirdadı koşulları oluşmadığından istirdat talebinin ise aşağıdaki şekilde reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davacının menfi tespit istemli davasının kabulü ile;
... ... Bankası A.Ş ... Şubesinin 25/03/2024 keşide tarihli 2.380.000,00 TL bedelli, keşidecisi ... İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve San. Ltd. Şti, lehtarı ... Tic. İth. Ve İhr. Ltd. Şti. Olan çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacının çekin istirdadına ilişkin talebinin reddine,
3-Davalının kabul beyanı, ön inceleme duruşmasından sonra yapıldığından A.A.Ü.T.'nin 6.maddesi uyarınca, davacı taraf kendisini vekille temsil etmesi nedeniyle 321.800,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilemesine,
4-Davacı tarafından yapılan 488,40TL ilk masraf, 90,5‬0TL tebligat tezkere gideri olmak üzere toplam 578,9‬0TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 40.644,45TL peşin karar ve ilam harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yazı işleri müdürlüğünce resen ilgilisine iadesine,
7-Zorunlu arabuluculuk kapsamında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
8-Bu dava sebebiyle Harçlar Kanunu'nun 22.maddesine göre karar ve ilam harcının 2/3 oranında alınması gerektiğinden 2/3 olarak hesaplanan 108.385,2‬0TL karar ve ilam harcı alınması gerektiğinden peşin olarak alınan 40.644,45 TL harcın mahsubu ile kalan 67.740,75 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Davacının yüzüne karşı davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 13/03/2025

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır

Full & Egal Universal Law Academy