T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/310 Esas
KARAR NO: 2024/390
DAVA: Alacak (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/05/2024
KARAR TARİHİ: 29/05/2024
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 08.11.2015 tarihli Distribütörlük Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında davalı şirkete toplam 1057 adet soğutucu dolap teslim edildiğini, taraflar arasındaki ticari ilişkinin sona ermesini müteakip iade edilmemiş olan 308 adet soğutucunun bedelinin tahsiline yönelik İstanbul... Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. sayılı dosyası üzerinden kısmi dava niteliğinde alacak davası ikame edildiğini, ikame edilen davada verilen hükme istinaden kesin delil niteliğinde olan bilirkişi raporundaki 15.540 USD alacağa yönelik kısmi davadan kalan 401.354,58TL'lik bakiyenin dava tarihi itibariyle davalı şirketten tahsilini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, taraflar arasında akdedilmiş olan distribütörlük sözleşmesi kapsamında teslim edilen ariyetlerin bakiye alacaklarının tahsili amacıyla açılmış olan ek davadır.
Somut olayda taraflar arasında akdedilmiş olan 08.11.2015 tarihli Distribütörlük Sözleşmesi kapsamında davacı şirket tarafından davalı şirkete toplam 1057 adet soğutucu dolap teslim edilmiş olduğu ve taraflar arasındaki ticari ilişkinin sona ermesine müteakip iade edilmemiş olan 308 adet soğutucunun bedelinin tahsiline yönelik İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası üzerinden kısmi dava niteliğinde alacak davası açılmış olduğu, mahkemesince yapılan yargılama sonucunda taleple bağlı kalınarak 30.01.2024 tarihinde davanın kabulü ile 100.000-TL soğutucu dolap bedelinin 05.08.2019 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine hükmedilmiş olduğu ve söz konusu kararın 20.03.2024 tarihinde kesinleşmesi akabinde davacı tarafça davalı aleyhine İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı kararının dayanağını oluşturan ve kesin delil mahiyeti taşıyan 18.07.2022 tarihli bilirkişi heyet raporu uyarınca davacı şirket alacağı olan 15.540 USD tutarındaki alacaklarının bakiye kalan tahsil edilememiş 401.354,58-TL tutarındaki alacağımızın davalı şirketten ticari avans faizi ile tahsili istemi ile ek davanın açıldığının beyan ve talep edilmiş olduğu görülmüştür.
Mahkememizce dava dilekçesi ve ekleri üzerinden yapılan kontrolde işbu ek dava mahiyetindeki dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulup başvurulmadığı incelendiğinde davacı tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan arabuluculuk son tutanağının İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası açılmadan önce 17.06.2021 tarihinde yapılan başvuru akabinde düzenlenen son tutanak olduğu, tutanakta uyuşmazlık konusu olarak "ticari ilişki nedeniyle karşı tarafa teslim edilen soğutucuların aynen iadesi, aynen iade olmaması halinde soğurucuların bedelinin tahsiline ilişkin alacak" belirtilmiş olduğu, davacı tarafa işbu dava bakımından başvurulmuş arabuluculuk tutanağını ibraz etmek üzere verilen kesin süre içerisinde ayrı bir başvuru yapmadıkları, önceki başvurunun bu davayı da kapsayacağı, mahkememizce verilen kesin süre ve ihtarattan rücu edilmesi talebinde bulunulmuş olduğu görülmüştür.
6100 Sayılı HMK'nın "Dava şartlarının incelenmesi" başlığını taşıyan 115. Maddesinin 1. Fıkrası "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." uyarınca yargılamanın her aşamasında dava şartlarının bulunup bulunmadığının re'sen incelenmesi gerektiğinden aynı kanunun "Dava şartları" başlığını taşıyan 114. Maddesi uyarınca " (1) Dava şartları şunlardır:
a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.
b) Yargı yolunun caiz olması.
c) Mahkemenin görevli olması.
ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması.
d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.
e) Dava takip yetkisine sahip olunması.
f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.
g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması.
ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi.
h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması.
ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.
i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.
(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır."
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 2. Fıkrasının "(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklindeki düzenlemesi, Türk Ticaret Kanununun 5/A maddesinin 1. Fıkrasının "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklindeki düzenlemesi ve HMK'nın dava şartlarını düzenleyen 114 ve 115. Maddeleri uyarınca re'sen yapılan inceleme sonucunda zorunlu arabuluculuğa tabi işbu davada dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvuru yapılmadığı görülmüştür.
Her ne kadar davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilmiş beyan dilekçesinde emsal olduğu beyan edilerek Yargıtay kararı sunulmuş ise de söz konusu karar incelendiğinde ilk derece mahkemesi tarafından verilen dava şartı yokluğundan usulden ret kararı akabinde açılan yeni dava öncekinin aynısı olduğundan yeniden arabuluculuk yoluna başvuru yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Ancak eldeki dava bu mahiyette bir dava olmayıp önceki dava ile hüküm kurulmayan alacaklar bakımından açılmış olan yeni bir dava olup önceki davadan bağımsızdır. Mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette olan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesinin 2022/1718 Esas, 2023/1566 Karar Sayılı, 21/11/2023 Tarihli " ... Birleşen ek dava asıl davadan ayrı, bağımsız bir davadır. ... davacının, arabulucuya başvurmaksızın ek davayı açtığı, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 2. fıkrasına göre dava açılmadan önce arabulucuya başvurup anlaşamama tutanağının aslının veya onaylı örneğinin dava dilekçesine eklenmesi zorunlu olduğu halde birleşen ek davanın arabulucuya başvuru yapılmadan doğrudan açılmış olduğu anlaşılmakla mahkemece birleşen ek davanın zorunlu arabuluculuk dava şartının yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. " şeklindeki ilamı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 2022/1169 Esas, 2023/364 Karar Sayılı, 06/04/2023 Tarihli "... Ek dava ilk açılan davadan ayrı ve bağımsız bir davadır. Alacağın ıslah talebine konu edilmeyen kısmı yönünden ortada usulüne uygun açılmış bir dava bulunduğu söylenemeyecektir.Buna göre ek dava yönünden, dava açıldığı tarihte yürürlükte olan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunu 73/A maddesinde uyarınca dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olup eldeki dava anılan kanunda düzenlenen istisnalar kapsamında da kalmamaktadır. Bu durumda davaya konu alacak yönünden açılan tüketici mahkemesinde açılan ilk dava ve istinaf incelemesine konu dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmadığı hususu sabit olup, mahkemece dava açılmadan önce arabuluculuğu başvurulmadığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır." şeklindeki ilamı da göz önünde bulundurulduğunda HMK'nın dava şartlarını düzenleyen 114 ve 115. Maddeleri uyarınca re'sen yapılan inceleme sonucunda zorunlu arabuluculuğa tabi işbu dava bakımından yapılan bir arabululuculuk başvurusunun bulunmaması, arabuluculuk son tutanağının aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin mahkememize kesin süre içerisinde ibraz edilmemiş olması sebebiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1-Davacının davasının 6100 Sayılı HMK m.114/2 hükmünün atfıyla 6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesinin 2. Fıkrası uyarınca dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 427,60-TL karar ilam harcından başlangıçta dava açılırken peşin olarak alınan 6.854,14-TL harçtan mahsubu ile artan 6.426,54-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına,
4-Davalı yargılama esnasında kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansın arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere karar verildi. 29/05/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
* İş bu karar 5070 Sayılı Kanun hükümlerine göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.