T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/39 Esas
KARAR NO:2025/495
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:17/01/2024
KARAR TARİHİ:16/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin oğlu ... ile davalı yan arasında müvekkilinin ilgi ve alakası bulunmayan borç ilişkisi mevcut olduğunu, ... isimli şahsın, borcuna karşılık annesinin yani müvekkilinin eli ürünüymüş gibi takibe konu senedi tanzim ettiğini, senet üzerinde nakden kaydı bulunduğunu, ancak müvekkilin mal varlıkları dikkate alındığında davalı yandan nakit para almaya ihtiyacı bulunmadığını, senedin bedeli dikkate alındığında müvekkilin mal varlığı değerlerinde konu tarih itibariyle herhangi bir somut artış da bulunmadığını, müvekkilinin senedin tanzim tarihi itibariyle yaşının 79 olduğunu, müvekkilinin yaşı itibariyle ve maddi durumu itibariyle karşı yan ile herhangi bir ticari veya herhangi bir şekilde alacak-borç ilişkisi kurma durumunun söz konusu olmadığını, müvekkilinin karşı yanı tanımadığını, konu ile ilgili müvekkili tarafından evrakta sahtecilik suçundan suç duyurusunda bulunulduğunu, konu soruşturma dosyasının ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... Sor. Numaralı dosyası ile derdest olduğunu, yine müvekkili tarafından imzanın ve yazıların kendisine ait olmadığı aynı zamanda böyle bir borcun bulunmadığına yönelik icra takibine de itiraz edildiğini, konu dava dosyasının ise .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/.... Numaralı dava dosyası ile derdest olduğunu beyanla müvekkilinin .... İcra Dairesi'nin 2023/... E. numaralı icra dosyası dolayısıyla karşı yana herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun tebligat gönderilmesine rağmen dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Mahkememizin 29/05/2024 tarihli celsesinde dosyanın yazı ve imza incelemesi için ATK ya tevdi ile; takibe konu senet üzerinde yer alan yazı ve imzanın davacının eli ürünü olup olmadığı hususlarında karşılaştırmalı ve açıklamalı bilirkişi raporu tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiş olup 17/03/2025 tarihli ATK raporunda özetle: "6.1. İnceleme konusu senetteki yazılar ile ...'in mukayese yazıları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından, söz konusu yazıların mevcut mukayese yazılarına kıyasla ...'in eli ürünü olmadığı,
6.2. İnceleme konusu senette atılı borçlu imzaları ile ...'in mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'in eli ürünü olmadığı hususlarını bildirir KANAAT RAPORUDUR." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE:
Dava; davalı tarafından davacı aleyhine başlatılan .... İcra Dairesinin 2023/... E. Sayılı dosyasında davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespiti, davacının ilgili takibe konu senedin iptali ile davacıya teslimi talepleri ile davacının kötüniyet tazminatı istemlerinin yerinde olup olmadığı istemlerine ilişkindir.
Mahkememizce davacı vekiline davacının 11/06/2023 tarihinden önceki tarihe ilişkin davacının yazı ve imza örneklerinin temin edilebileceği kurumları bildirmek üzere süre verilmesine karar verilmiş, senet aslı celbedilmiş, savcılık dosyasına müzekkere yazılarak dosya kapsamında yazı ve imza incelemesine ilişkin alınmış bir bilirkişi raporu bulunup bulunmadığının sorulmasına varsa dosyamız arasına gönderilmesinin istenilmesine karar verilmiş, akabinde dosyanın yazı ve imza incelemesi için ATK ya tevdi ile; takibe konu senet üzerinde yer alan yazı ve imzanın davacının eli ürünü olup olmadığı hususlarında karşılaştırmalı ve açıklamalı bilirkişi raporu tanzim edilmesi istenilmiş ve ilgili ATK raporu dosyaya kazandırılmıştır.
Aynı senet ve icra takibi ile ilgili olarak davacının huzurdaki dava açılmadan önce .... İcra Hukuk Mahkemesinin 2023/... Esas sayılı dosyasından istemid bulunduğu, bu mahkemece yapılan yargılama sonucu verilen karar ile " 1-Yetki itirazının REDDİNE,
2-Davanın KABULÜ ile, .... İcra müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyasında davacı borçlu aleyhine yapılan takibin DURDURULMASINA,
3-İİK.170.mad.gereği davalının asıl alacağı %20'si oranında icra inkar tazminatına ve %10 nispetinde para cezasına mahkumiyetine, tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, para cezasının hazineye irad kaydına," şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.
Mahkememizce alınan 17/03/2025 tarihli ATK raporunda " 6.1. İnceleme konusu senetteki yazılar ile ...'in mukayese yazıları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından, söz konusu yazıların mevcut mukayese yazılarına kıyasla ...'in eli ürünü olmadığı,
6.2. İnceleme konusu senette atılı borçlu imzaları ile ...'in mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'in eli ürünü olmadığı hususlarını bildirir KANAAT RAPORUDUR." şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.
Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede; Davanın, sahtelik iddiasına dayanan kambiyo senetlerine dayalı icra takiplerinden dolayı İİK'nın 72. maddesi uyarınca borçlu bulunmadığının tespitine ilişkin olduğu, dosya mahkememize intikal ettikten sonra delillerin toplandığı, davacının tatbike elverişli imza asılları ilgili kurumlardan celp edildiği ve davaya konu senette imzası bulunan davacının imza incelemesi yönünden ATK dan rapor alınmış olmakla; 17/03/2025 tarihli adli tıp kurumu raporunda senetlerdeki imzaların davacı eli ürünü olmadığının rapor edildiği, hüküm kurmaya elverişli ATK raporu uyarınca takibe konu senetteki yazı ve imzaların davacının eli ürün olmadığı sabit olduğundan davacının bu senetten ve senet doğrultusunda başlatılan icra takibinden sorumluluğunun bulunmayacağı anlaşılmakla davacının menfi tespit isteminin kabulüne karar vermek gerektiği kanaatine varılmıştır.
Davacının kötüniyet tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; İİK 72/5 maddesi uyarınca borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötüniyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine borçlunun dava sebebiyle uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline hükmedilir, takdir edilen zarar, alacağın %20’sinden aşağı olamaz. Somut olayda davaya konu bonodaki imzaların davacıya ait olmadığı anlaşılmıştır. Bonoda davacı keşideci, davalı ise lehtar konumunda olduğundan davalı, bonodaki imzaların davacıya ait olup olmadığını bilebilecek durumdadır. Davalının imzaların davacıya ait olmadığını bilerek davacı hakkında icra takibine geçmiş olması nedeniyle icra takibinde haksız ve kötüniyetlidir. Açıklanan nedenlerle davacı lehine İİK'nın 272/5 maddesi uyarınca kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerekmiş (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2020/2450 E., 2020/4040 K.), davacı dava dilekçesinde her ne kadar icra takibinin iptaline ve senedin davacıya teslimi-iptali istemlerinde de bulunmuş ise de; icra takibinin iptaline yönelik talep hakkında mahkememiz görevli olmadığından bu istemin reddi gerekmiş, senedin davacıya teslimi-iptali istemi yönünden ise İİK 72 madde kapsamında bir düzenleme bulunmadığından davacının buna yönelik talebinin de reddine karar verilmiş, reddedilen talepler feri niteliğinde bulunduğundan davanın tam kabul ile sonuçlandığı yönünde değerlendirme yapılmış yargılama gideri ve vekalet ücreti davalı üzerinde bırakılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) Davanın KABULÜ ile; davacının .... İcra Dairesi'nin .... numaralı icra dosyasından dolayı davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-) Davacının kötüniyet tazminatı isteminin kabulü ile; 1.516.489,73-TL nin %20 si oranında hesaplanan 303.297,94-TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-) Davacının icra takibinin iptaline yönelik talebi konusunda mahkememiz görevli olmadığından ve senedin davacıya teslimi-iptali yönünde bir düzenleme bulunmadığından davacının buna yönelik taleplerinin reddine,
4- Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 103.591,41 TL harçtan peşin alınan 25.897,86 TL harcın mahsubu ile bakiye 77.693,55 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına.
5- Davacı tarafından yatırılan 25.897,86 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca 224.308,56 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7- Davacı tarafça yapılan 488,40 TL ilk masraf (başvuru + vekalet harcı), 1.046,00 TL müzekkere ve tebligat gideri, 10.900,00 TL Adli Tıp Kurumu faturası olmak üzere toplam 12.434,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8- Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde kendilerine iadesine,
9- Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına.
Dair, davacı vekilinin (e duruşma ile) yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/07/2025
Katip ...
Hakim ...