T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/433 Esas
KARAR NO: 2024/651
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 24/07/2024
KARAR TARİHİ: 01/10/2024
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde dava dışı ... Ticaret LİMİTED ŞİRKETİ'nin maliki olduğu ... plakalı araç için 15/01/2022 başlangıç ve 15/01/2023 bitiş tarihli ... poliçesi yapıldığını, 02/02/2022 Tarihi saat 10:02 sıralarında İstanbul ili ... ilçesinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında; davalı ... ...'ın maliki olduğu ... plakalı ... ...'ın sevk ve idaresinde olan araç ... Caddesinde saran holding önünde maslak yönünde ilerlemekte iken gerekli takip mesafesi ve hız sınırlarına uymama nedeni ile trafiğin olağan olarak durması neticesinde, dava dışı sigortalı ...'ye ait olan ve ... ...'nün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracına asli ve tam kusurlu olarak arkadan çarptığını, söz konusu kaza neticesinde ... plakalı araç savrulmuş ve kendi önündeki ... Plakalı araca çarparak durabildiğini, aracının ön ve arka kısımlarında maddi hasar meydana geldiğini, kaza sonrasında 03.02.2022 tarihinde ... plakalı aracın hasar bedeline ilişkin 17/02/2022 tarihli hasar tespit raporu ile ekspertiz raporu tanzim edildiğini, yapılan onarım işlemleri ve parça tedarikleri neticesinde toplam hasar bedeli 32.139,28 TL dava doğrudan onarımı gerçekleştiren firmalara ödendiğini, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere, davalı/borçlunun .... İcra Müdürlüğü 2022/... Esas sayılı icra takibine vaki haksız itirazlarının iptali ile takibin 34.261,13 TLüzerinden; takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olamak koşuluyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Müvekkillerinden ... ...'ın maliki olduğu ve müvekkillerinden ... ...'ın kontrolündeki ... plaka numaralı araç olayın gerçekleşmiş olduğu 02.02.2022 tarihinde trafik kurallarına uygun bir şekilde, takip mesafesine kanun ve yönetmeliklerin belirlemiş olduğu mesafede trafikte seyir halinde giderken ... plaka numaralı aracın önündeki diğer aracın ani fren yapması sebebiyle dava konusu kazaya karıştığını, olay meydana geldikten sonra ... plaka numaralı aracın sürücüsü ... ... ve müvekkili ... ... karşılıklı görüşme sağlamış ve devamında olay yerinden birlikte ayrıldığını, kazaya sebep olan üçüncü araç ise olay anından hemen sonra oradan ayrıldığını, olay yerine polis ekipleri çağrılmadığını, anlaşıldığı üzere müvekkilinin kaza tespit tutanağını ve polis ekiplerini beklemeden oradan ayrıldığı iddiası gerçeği yansıtmadığını, söz konusu trafik kazasında müvekkil ... ...'ın kusuru bulunmamakla birlikte davacı tarafından müvekkili ... ...'ın kusurunu ortaya koyan herhangi bir delil ortaya koyamadığını, işbu kazada kusur oranı belli olmadığını, Kusur oranı belli olmadan müvekkillerden rücu talep edilmesi hukuka aykırı olduğunu, izah edilen nedenlerle davanın reddini, .... İcra Müdürlüğü 2022/... E. Sayılı takibin her iki davalı müvekkilim adına iptalini ile davacının % 20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, davacı sigorta şirketi nezdinde kasko poliçesi kapsamında sigortalanmış olan dava dışı sigortalının aracında oluşan hasarın davacı sigortacı tarafından ödenen bedelinin halefiyet hükümleri uyarınca davalıdan tahsili istemi ile davalı aleyhine başlatılmış olan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda davacı sigorta şirketi nezdinde kasko poliçesi kapsamında sigortalanmış olan dava dışı sigortalı ... Ticaret Limited Şirketi'nin maliki olduğu ... plakalı araç ile davalılardan ... ...'ın maliki olduğu, diğer davalı ... ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç arasında meydana gelen 02/02/2022 Tarihindeki maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklı olarak dava dışı sigortalının aracında oluşan hasarın onarım bedelinin davacı tarafından karşılanması akabinde söz konusu bedelin rücuen tahsili amacıyla davalılar aleyhine başlatılmış olan .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas Sayılı icra takibine davalılar tarafından yapılan itirazın iptali ve takibin devamı ile takip konusu alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere tazminat ödenmesine karar verilmesi istemi ile işbu davanın açılmış olduğu görülmüştür.
6102 Sayılı TTK'nın Halefiyet başlıklı 1472. Maddesinin "(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir." şeklindeki düzenlemesi uyarınca işbu davada davacı dava dışı sigortalısı olan ... Ticaret Limited Şirketi Yerine geçerek davayı açmış olup bu kapsamda davada görev hususu irdelenirken davanın ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile davalılar arasında görülen bir dava gibi görülmesi gerektiği kabul edilerek inceleme yapılmıştır.
6100 Sayılı HMK'nın "Dava şartlarının incelenmesi" başlığını taşıyan 115. Maddesinin 1. Fıkrası "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." uyarınca yargılamanın her aşamasında dava şartlarının bulunup bulunmadığının re'sen incelenmesi gerektiğinden aynı kanunun "Dava şartları" başlığını taşıyan 114. Maddesi uyarınca " (1) Dava şartları şunlardır:
a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.
b) Yargı yolunun caiz olması.
c) Mahkemenin görevli olması.
ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması.
d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.
e) Dava takip yetkisine sahip olunması.
f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.
g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması.
ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi.
h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması.
ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.
i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.
(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır."
Şeklindeki düzenlemesi uyarınca dava şartlarına ilişkin re'sen yapılacak olan kontrol işbu maddede yer alan sıralamaya göre yapılması gerektiğinden mahkememizce öncelikle görev hususu irdelenecektir.
Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde ticari davalar tanımlanmış ve sayılmıştır. Bu maddeye göre “her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları”, “ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri” ve “tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin (a), (b), (c), (d), (e) ve (f) bentlerinde sayılan davalar" ticari dava sayılır. Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için ya tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması; ya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması ya da açılan davanın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması gerekir.
Diğer taraftan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Emsal mahiyette olan Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/12639 Esas, 2017/5840 Karar Sayılı, 24/05/2017 Tarihli "... Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. (6762 sayılı TTK'nun 1301.) maddesi uyarınca sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın rücuen tahsiline ilişkindir.
... Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden (re’sen) dikkate alınması zorunlu olmakla birlikte, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının 22.3.1944 tarih E. 37, K. 9, RG. 3.7.1944 sayılı kararında bu husus "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır." şeklindeki gerekçeli ilamı da göz önünde bulundurulduğunda davacının dava dışı ... Ticaret Limited Şirketi yerine geçerek dava açmış olduğu görülmüş olup her ne kadar dava dışı sigortalı tüzel kişi tacir ise de davalıların gerçek kişi olmaları, tacir kayıtlarının bulunmaması ve kazaya karışan davalıların kullanımında olan aracın ticari araç vasfında olmaması sebebiyle somut olayda tarafların karşılıklı tacir olmalarından ve ticari davadan bahsedilemeyeceği, davanın haksız fiilden kaynaklı bir dava olduğu kabul edilerek davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olduğu kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1-Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan davanın, davaya mahkememizin görevli olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Davaya bakmaya İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
3-HMK. Madde 20 uyarınca istinafa tabi olan işbu davada süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içinde mahkememize başvurulması halinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine,
4-Dosyanın gönderilmesi için süresi içerisinde başvurulmaz ise HMK. Madde 20 uyarınca davanın AÇILMAMIŞ SAYILACAĞINA karar verileceğinin ihtarına (ihtar edildi)
5-HMK'nın 20.maddesi gereğince yasal süre içerisinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesi için taraflarca başvurulması halinde HMK 331/2.maddesi gereğince yargılama giderlerinin ve HMK 323/1-ğ maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan vekalet ücretinin yetkili ve görevli mahkeme tarafından hüküm altına alınmasına, belirtilen sürede başvuru yapılmaması halinde talep üzerine yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin mahkememizce hüküm altına alınmasına,
Dair, davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/10/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
* İş bu karar 5070 Sayılı Kanun hükümlerine göre güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.