T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/524 Esas
KARAR NO :2025/146
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan Semenin Tenzili)
DAVA TARİHİ:11/09/2024
KARAR TARİHİ:03/03/2025
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ve müvekkili firma arasında 11.04. 2022 tarihli Yazıl Devir Sözleşmesi'nin 5.1. maddesi ile tarafların, davalı firmanın, tam lisans devir bedeli olarak, davacının müvekkili firmaya 680.000 USD + %18 KDV ödemesi hususunda anlaşma sağlandığını, aynı sözleşmenin 5.2. Maddesinde, ... Ürün tam lisans devri için ödeme planı belirlenmiş; 5.1 maddede belirtilen bedelin onay protokolünün imzalandığı tarihte satıcı tarafından fatura edilmesi halinde, satış bedeli olan 680.000 ABD dolarının %40 'ı olan 272.000 ABD Doları'nın imza tarihindeki ... Bankası efektif döviz alış kuru karşılığı olan 4.666.224 TL ile tüm fatura bedelinin toplam KDV si olan 2.099.707,20 TL fatura tarihinde tahsil edildiğini, bakiye lisans bedeli olan 408.000 ABD Doları ise 2 eşit taksitte ödenmek üzere vadelendirildiğini, 204.000 ABD Doları tutarındaki ödemelerin teminatı olarak da, o günkü kurdan 3.500.000,00 TL tutarında iki çek alındığını, bu çeklerden ilki 2023 yılında tahsil edildiğini, tahsilat tarihinde oluşan kur farkı da 204.000,- ABD Dolarının güncel kurdan karşılığı ile çek tutarı arasındaki fark olarak hesaplandığını ve ...’e fatura edildiğini, davalı firma tarafından bu fatura bedeli ödendiğini, 19.06.2024 tarihli çekin tahsil edilmesinden sonra yine kur farkı hesaplanarak davalı firmaya 21.06.2024 tarihli, 3.526.099,20 TL bedelli fatura gönderildiğini, ancak bu kez davalı firma tarafından, müvekkili firmaya düzenlenen ve tahsilatı yapılan 19.06.2023 tarihli, 1.526.622,17 TL bedelli fatura ile, 21.06.2024 tarihli 3.526.099,20 TL bedelli faturalar için iade faturası düzenlendiğini, davalı firmanın iddiasına göre kur farkı faturalarına KDV ilave edilmemesi gerektiğinden iade faturaları düzenlediğini, davalı firma tarafından .... Noterliği,01.07.2024 tarih, ... Yevmiye No'lu ihtarname gönderildiğini, açıklanan nedenlerle; davalı tarafından .... İcra Dairesi 2024/ ... Esas sayılı dosyasına yapılan borca itirazın kaldırılarak takibin devamına, davalının %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davacı arasında Yazılım Devir Sözleşmesi'nin 11.04.2022 imza tarihli olacak şekilde akdedildiğini, işbu sözleşmede ilk olarak “Restoran Sipariş ve Yönetim Platformu Prototip Yazılım” ürününün müvekkili şirkete devri ve ikinci olarak ise Sözleşme süresi boyunca ürünün geliştirilmesi işlerinin (“Danışmanlık Hizmeti”) yerine getirilmesi işlemi olmak üzere iki ana konuda düzenlendiğini, sözleşme konusu mal/hizmet bedeli 680.000-USD + 122.400 USD KDV olmak üzere bu toplam bedelin 394.400,00 USD karşılığı 6.765.932,00 TL sinin peşin ödendiğini, kalan 408.000,00 USD ise 2023 ve 2024 yıllarına ait 2 adet 204.000 USD tutarına karşılık gelen 3.500.000TL çekler ile davacı tarafa ödendiğini, davacı tarafça müvekkili şirkete hitaben 21/06/2024 tarih, ... numaralı ve 3.526.099,20-TL bedelli e-fatura ile 19/06/2023 tarih, ... numaralı ve 1.526.622,17-TL bedelli e-fatura ile kur farkına ilişkin fark faturaları düzenlediğini, davacı tarafından taraflar arasında 11.04.2022 imza tarihli “Yazılım Devir Sözleşmesi” nin 5.2. maddesi öne sürülerek kur farkı faturası düzenlendiğini, sözleşmenin 5.1 maddede belirtilen bedelin Türk Lirası’na çevrilip onay protokolünün imzalandığı tarihte satıcı tarafından fatura edilmesi halinde, toplam KDV ile beraber tutarın %40’ı olan 394.400-USD’yi onay protokolünün imza tarihinde peşin, %30’u olan 204.000-USD’yi 12 ay, diğer %30’u olan 204.000-USD’yi ise 24 ay vadeli Türk Lirası çekler ile tahsilatını sağlamayı, ayrıca 12. Ve 24. Aylarda tahsil edilecek tutarlar için Satıcı tarafından ...’e düzenlenecek her çek için 204.000-USD üzerinden hesaplanacak kur farkı faturalarını peşin olarak ödemeyi kabul ve taahhüt eder.”
Şeklinde olduğunu,
Sözleşme’nin toplam mal/hizmet bedeli 680.000-USD + 122.400-USD KDV (bir başka deyişle KDV dahil 802.400,00-USD) şeklinde olmasına rağmen davacı tarafça KDV dahil fark faturalarına da ayrıca KDV eklediğini, bu nedenle müvekkilince bu faturaların bu itiraz ettiği kısımlarına ilişkin olarak 26/06/2024 tarih, ... numaralı ve 489.736,00-TL bedelli ve e-fatura ile 26/06/2024 tarih, ... numaralı ve 194.062,14-TL bedelli e-fatura ile iade faturaları düzenlenmiş ve bu faturalar ile birlikte iade faturalarında belirttilen tutarın kabul edilemeyeceğine ilişkin davacı tarafa 01.07.2024 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, bunun üzerine davacı tarafından, .... İcra Dairesi 2024/ ... Esaslı İcra dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkili tarafından takibe itiraz edildiğini, karşı tarafın sunacağı delillere karşı delil sunma hakları saklı kalmak kaydıyla, izah edilen yasal, somut nedenler ve Sayın Mahkemenizce re'sen gözetilecek nedenlerle, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın öncelikle usulden neticeten esastan reddine,
yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Cevap dilekçesi, müzekkere cevapları, bilirkişi raporu ve .... İcra Dairesi 2024/ ... Esaslı İcra dosyasıdır.
Mahkememizin 16/12/2024 tarihli ön inceleme duruşmasında; Uyuşmazlık konusu ticari defter kayıt ve belgeleri flash bellk CD formatında dosyaya sunulduğunda yada verilen süre dolduğunda, dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdii ile; takip tarihi itibari ile taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamındaki davacının davalıdan alacağının/kur farkı alacağının bulunup bulunmadığı var ise miktarı konusunda rapor düzenlenilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Mahkememiz dosyasına 22/01/2025 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.
Raporda özetle; " Tüm dava dosyası, iddia, savunma, ba-bs formları, taraf ticari defterleri, üzerinde yapılan inceleme ile Yüce Mahkemeniz tarafından verilen görevlendirme çerçevesi neticesinde;
Taraflar arasında 11.04.2022 Tarihinde Restoran Sipariş ve Yönetim Platformu Prototip yazılım ürününün FSEK kapsamında tüm mali ve manevi haklarının Davalı İş Sisteme devri ve ürünün geliştirilmesi işlerinin sözleşme süresi boyunca davacı ... tarafından sağlanması konusunda Yazılım Devir Sözleşmesi akdedildiği, Sözleşme bedelinin 680.000,00.-USD+ %18 KDV olarak belirlendiği ve İş Sistemin bu ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği,
Sözleşmenin 5.2 Maddesinde: 680.000,00.-USD %18 KDV tutarının onay protokolünün imzalandığı tarihte, davacı ... tarafından Türk Lirasına çevrilip fatura edileceği, toplam KDV ile beraber tutarın %40 ı olan 394.400,00. -USD'ın peşin, %30'u 204.000,00.-USD'ın 12 ay, %30'u 204.000,00.-USD'ın 24 ay vadeli çekler şeklinde davalı ... tarafından ödeneceği, 12 ve 24 ayda tahsil edilecek her çek için; davacı ...'ın 204.000,00.-USD üzerinden düzenlenecek kur farkı faturalarının davalı ... tarafından peşin olarak ödeneceği, faturaların; düzenleme tarihlerindeki ... Bankası efektif döviz alış kur'unun baz alınarak düzenleneceği hükmü olduğu,
Davacı şirkete ait 2022 ve 2023 Yılı ticari defterlerin, TTTK 64/3 hükümleri doğrultusunda yevmiye defteri açılış ve kapanış kebir ve envanter defteri açılış onaylarının zamanında yaptırıldığı, 2024 Yılı ticari defterlerin HMK 64/3 hükümleri doğrultusunda e- defter uygulaması ile tutulduğu, dönem envanter defterinin zamanında tasdik ettirildiği, defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı davacı şirkete ait 2022-2023 ve 2024 Yılı ticari defterlerin HMK 222/2 hükümlerine göre delil teşkil ettiği,
Davacı şirket ticari defterleri ile dava konusu muhasebe hesap ve kayıtlarına göre davacı şirketin davalı şirketten ödeme emri tarihinde 820.557,77- -TL cari hesap alacağının olduğu,
Davalı şirket tarafından davacı şirket keşide edilen .... Noterliği, 01.07.2024 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamede özetle; davacı şirket tarafından taraflarına düzenlenen 19.06.2023 tarih ... numaralı 1.526.622,17.-TL, 21.06.2024 tarih, ... numaralı 3.526.099,20.-TL tutarlı faturalara KDV nin iç yüzde hesaplanmadığından bahisle davalı şirket tarafından itiraz edildiği ve davacı şirkete 26.06.2024 tarihli ... numaralı Kur farkı bedelinin fazla kesilen kısmi tutar iadesi açıklamalı 587.683,30.-TL ve 26.06.2024 tarihli ... numaralı Kur farkı bedelinin fazla kesilen kısmi tutar iadesi açıklamalı 232.874,57-TL bedelli fatura düzenlenerek ihtarname eşliğinde davacı şirkete iade edildiği,
Davalı şirkete ait ticari defterlerin TTK 64/3 hükümleri doğrultusunda e- defter uygulaması ile tutulduğu, yevmiye ve kebir defteri dönem beratlarının zamanında alındığı, envanter defteri açılış onaylarının zamanında yerine getirildiği, defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı davalı şirkete ait 2022-2023 ve 2024 Yılı ticari defterlerin HMK 222/2 hükümlerine göre delil teşkil ettiği,
Davalı şirket ticari defterleri ile dava konusu muhasebe hesap ve kayıtlarına göre; davalı şirketin, davacı şirkete kur farkı faturalarına itiraz edip, aradaki fark olan 820.557,77.-TL tutarında iade faturası olarak düzenlemesi neticesinde, ödeme emri tarihinde, herhangi bir cari hesap borcunun olmadığı,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı şirket lehine oluşan kur farkı tutarına ilişkin davalı şirkete düzenlemesi gereken faturaların KDV dahil mi KDV hariç mi düzenleneceği hususlarında toplandığı,
KDV Kanunu 24 Maddesinin c) bendinde; Vade farkı, fiyat farkı, kur farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerlerin Matraha tabi olduğu,
1 nolu KDV Genel Uygulama Tebliği:
Bedelin döviz cinsinden veya dövize endekslenerek ifade edildiği işlemlerde, bedelin kısmen veya tamamen vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu tarihten sonra ödenmesi halinde, satıcı lehine ortaya çıkan kur farkı esas itibarıyla vade farkı mahiyetinde olduğundan, matrahın bir unsuru olarak vergilendirilmesi gerekmektedir.
Buna göre, teslim veya hizmetin yapıldığı tarih ile bedelin tahsil edildiği tarih arasında ortaya çıkan lehte kur farkı için satıcı tarafından fatura düzenlenmek ve faturada gösterilen kur farkına, teslim veya hizmetin yapıldığı tarihte bu işlemler için geçerli olan oran uygulanmak suretiyle KDV hesaplanır.
Bedelin tahsil edildiği tarihte alıcı lehine kur farkı oluşması halinde, kur farkı tutarı üzerinden alıcı tarafından satıcıya bir fatura düzenlenerek, teslim ve hizmetin yapıldığı tarihteki oran üzerinden KDV hesaplanması gerekmektedir.
Hükümlerine göre; KDV' ne ilişkin vergi ziayı oluşmaması adına, davacı tarafından düzenlenen faturaların KDV hariç olarak düzenlenmesi gerektiği, kaldı ki faturada gösterilen KDV' nin davalı tarafından indirim konusu yapılacağı, tüm bu nedenlerle;
Davalı şirket aleyhine, .... İcra Dairesi ... Esas dosyası ile başlatılan takibin; 13.08.2024 tarihinden itibaren 820.557,77.-TL asıl alacak üzerinden devamı ile icra inkar tazminatı hükmünün, Yüce Mahkemenize ait olacağı" görüş ve sonucuna ulaşılmıştır.
GEREKÇE :
Dava; ... numaralı 19.06.2023 tarihli faturaya istinaden bakiye fatura alacağı 232.874,57 TL... numaralı 21.06.2024 tarihli faturaya istinaden bakiye fatura alacağı 587.683,20 TL " açıklamalı olarak .... İcra Dairesi ... sayılı dosyasından 820.557,77 TL toplam bedel üzerinden davacının başlattığı takibe davalının itirazı üzerine ikame olunan itirazın iptali davasıdır.
Dava dosyasındaki bilgi belgeler, dosyaya ibraz edilen rapor ve icra dosyası birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı şirket lehine oluşan kur farkı tutarına ilişkin davalı şirkete düzenlemesi gereken faturaların KDV dahil mi KDV hariç mi düzenleneceği hususlarında toplandığı, KDV Kanunu 24 Maddesinin c) bendinde; Vade farkı, fiyat farkı, kur farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerlerin Matraha tabi olduğu, 1 nolu KDV Genel Uygulama Tebliğinde; Bedelin döviz cinsinden veya dövize endekslenerek ifade edildiği işlemlerde, bedelin kısmen veya tamamen vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu tarihten sonra ödenmesi halinde, satıcı lehine ortaya çıkan kur farkı esas itibarıyla vade farkı mahiyetinde olduğundan, matrahın bir unsuru olarak vergilendirilmesi gerekmektedir. Buna göre, teslim veya hizmetin yapıldığı tarih ile bedelin tahsil edildiği tarih arasında ortaya çıkan lehte kur farkı için satıcı tarafından fatura düzenlenmek ve faturada gösterilen kur farkına, teslim veya hizmetin yapıldığı tarihte bu işlemler için geçerli olan oran uygulanmak suretiyle KDV hesaplanması gerektiğinden, davalının, davacıya 13.08.2024 tarihinden itibaren 820.557,77 TL asıl alacak borcu olduğu tespit edilmekle, bilirkişi raporunun denetime uygun hüküm kurmaya elverişli olduğu göz önüne alınarak, davanın kabulüne, .... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasına davalının yaptığı itirazın iptaline, 820.577,77 TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren bu asıl alacağa işleyecek avans faizi ile birlikte takibin devamına, 164.115,55 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1-Davanın kabulüne, .... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasına davalının yaptığı itirazın iptaline, 820.577,77 TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren bu asıl alacağa işleyecek avans faizi ile birlikte takibin devamına,
2-164.115,55 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 56.052,30 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 9.910,29 TL harcın düşümü ile eksik kalan 46.142,01 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile maliyeye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 126.878,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan (9.910,29 TL peşin harç + 488,40 TL ilk masraf + 50,00 TL posta masrafı + 8.000 TL bilirkişi ücreti ) olmak üzere toplam 18.448,69 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
7-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.600,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına.
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/03/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır