T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO :2024/585 Esas
KARAR NO:2025/186
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:03/10/2024
KARAR TARİHİ:18/03/2025
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;müvekkilinin elinde bulundurduğu, ... şubesine ait, keşidecisi ... Taah. Ve Tic. Ltd. Şti. olan, ... Seri nolu, 855.800,00 TL bedelli, 29.10.2024 tarihli hamili davacı ... Mek. Yapı Malz. San.Tic. Ltd. Şti. olan çekin müvekkili yedinde bulunduğu sırada kaybolduğu için tahsilatı mümkün olmadığını, bu durumun da, müvekkilinin mağduriyetine sebep olduğunu, söz konusu çekin taraf olmayan ve kötüniyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve bununla birlikte, lehdar olan müvekkilinin mağdur duruma düşmesi ihtimaline istinaden, doğabilecek olumsuz sonuçlara tedbir olarak, bahis konusu çekle ilgili ödemeden men kararı ve zayi olan çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, kıymetli evraklardan olan çekin iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan dava dilekçesinde özetle; keşidecisi ... Taah. Ve Tic. Ltd. Şti, hamili ... Mek. Yapı Malz. San.Tic. Ltd.Şti, ... Seri nolu, ... şubesine ait 855.800,00 TL bedelli, vadesi 29.10.2024 tarihi olan çekin kaybolduğunu beyan ederek iptali istemi ile mahkememize başvurmuştur.
Yasal Mevcuat incelendiğinde; 6102 Sayılı Türk Ticarek Kanunu madde 651'e göre "Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. " şeklinde düzenleme ile yine aynı kanunun 652. Maddesinde " İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Bunun dışında iptal usulü ve hükümleri hakkında, kıymetli evrakın çeşitli türlerine ilişkin özel hükümler uygulanır." şeklinde düzenleme mevcut olup bu düzenlemenin ve 818/s. maddesinin yollaması gereği poliçenin iptaline ilişkin hükümler çekin iptalinde de uygulanacaktır.
6102 Sayılı TTK' nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652).Aynı Kanunun 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 790. maddesinde "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır" düzenlemesi bulunmaktadır.
Uyuşmazlığa ilişkin yasal düzenleme TTK nun 818/s atfıyla uygulanacak TTK nun 757 ve devamı maddeleri uyarınca "iradesi dışında poliçe (çek) elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerinde ki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.TTK 764(1) elden çıkan poliçe ,verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa iptaline karar verilir" şeklinde olup, mahkememizce yasal ilanlar tamamlanmış, bankalara yazılan müzekkerelere verilen cevaplar uyarınca dava konusu çeklerin ibraz edilmediği anlaşılmıştır.
Ticaret Sicil gazetesinin 10.10.2024 tarihli sayısında 1. İlanın, 18.10.2024 tarihli sayısında 2. İlanın, 28.10.2024 tarihli sayısında 3. İlanın yapılmış olduğu, yasal süresi içerisinde müdahale talebinde bulunan kimsenin olmadığı, çekin bankaya da ibraz edilmemiş olduğu anlaşılmakla talep yerinde görülerek talebe konu çekin zayii olması nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE; ... şubesine ait, keşidecisi ... Taah. Ve Tic. Ltd. Şti. olan, ... Seri nolu, 855.800,00 TL bedelli, 29.10.2024 tarihli hamili davacı ... Mek. Yapı Malz. San.Tic. Ltd. Şti. olan çekin zayi nedeniyle iptaline,
2-Mahkememizin 04.10.2024 tarihli ara kararınca dava konusu çek hakkında konulan ödeme yasağının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, hüküm kesinleştikten sonra ihtiyati tedbir kararının kaldırılarak bankaya bu doğrultuda müzekkere yazılmasına,
-HMK m.392/2 hükmü uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 1 aylık süre dolduktan sonra talep halinde teminatın davacıya iadesine,
3-Alınması gereken 615,40-TL karar ilam harcından dava açılırken başlangıçta peşin alınan 427,60-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 187,80-TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Yargılama giderlerinin davanın mahiyeti itibariyle davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/03/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır