T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/728 Esas
KARAR NO:2025/332
DAVA:Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:02/12/2024
KARAR TARİHİ:06/05/2025
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketler ile davalı şirket arasında ... ili ... ilçesi ... Mahallesinde bulunan sekiz adet Güneş Enerji Santrali projesi kapsamında 02.10.2019 tarihli ilk sözleşmeyi imzaladığını, devamında 03/08/2020 tarihinde ek protokol düzenlendiği ve kendi aralarında da yazılı bir şekilde mutabakata varıldığını, imzalanan bu sözleşme ve protokol hükümlerinin ifası için davalı şirket irtibat kurulup, toplantılar yapıldığını, birçok defa mutabakat sağlandığını, ancak davalı şirket ve yetkililerinin her defasında verilen sözlere ve sözleşmelere uymaması sonucu yasal yollara müracaat edilmek zorunda kalındığını, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde temerrüt için alacaklıya aynen ifa yerine müspet zarar tazmini talep hakkı tanındığını, uyuşmazlığa konu sözleşme tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerden olup müvekkili şirketlerce sözleşmede yüklenen edimler tam ve eksiksiz şekilde ifa edilmiş olduğunu, davalının borcunu ifaya engel bir hali olmadığı gibi bu hali öne sürdüğü herhangi bir bildirimi de olmadığını, 02.10.2019 tarihli ilk sözleşme ve 03.08.2020 tarihli ek protokolde ... projesi kapsamında aynen ifadan vazgeçildiğinin tespitini, grup şirketlere teslim edilen 2 projenin makine ekipman faturalarının kesilerek müvekkili şirketlere teslimini, grup şirketlere ait tapu devirleri yapılmayan projelerin tapularının iptal edilerek müvekkili şirketlere kayıt ve tescilini, proje teslim süresinin gecikmesinden kaynaklı zarar kalemlerinin hesaplanarak temerrüt tarihinden itibaren (21/02/2021) fiili ödeme günü tarihine kadar devlet bankalarının ilgili yabancı para cinsinden açılmış bir yıllık vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanarak davalı şirketten alınarak müvekkil grup şirketlere ödenmesini, ... GES’in 4 stringi eksik yapıldığından eksik üretim kaybı zararlarının hesaplanarak temerrüt tarihinden itibaren (21/02/2021) fiili ödeme günü tarihine kadar devlet bankalarının ilgili yabancı para cinsinden açılmış bir yıllık vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanarak davalı şirketten alınarak müvekkili grup şirketlere ödenmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; lisanssız santrallerin yasal süreleri içerisinde tamamlanmaması halinde, mevzuat gereğince bağlantı sözleşmeleri iptal edilmekte ve ekonomik değerleri kalmadığını, bu tür GES’ lerin hak sahibi tarafından 3.kişilere devirleri ise ancak projelerin tamamlanması ve geçici kabullerinin yapılmasından sonra mümkün olabildiğini, sözleşmenin akdedildiği tarihte, davacılara ait projelerden 6 Adet ... Projesi ve 1 Adet Isparta Projesi bağlantı anlaşmaları süre uzatımı alınması gereken bir durumda olup, ... Projeleri üretime geçmiş, 1 adet Isparta Projesinin ise inşaatı devam ettiğini, davacılar bağlantı anlaşma süreleri dolmakta olduğu halde projelerin birçoğunda inşaata başlayamadığını, ekonomik kayıplara uğrama aşamasındayken müvekkiliyle sözleşme akdedildiğini, sözleşmeye konu projelerin, müvekkiline devri, ancak projelerin tamamlanarak geçici kabullerinin yapılmasından sonra gerçekleştirilebileceğinden, süre uzatımı alınan projelerin tamamlanması için müvekkili tarafından santrallerin geçici kabul aşmasına getirilmesi için yapılacak masrafların oldukça önemli meblağlara baliğ olacak olması sebebi ile bu harcamaların, projelerin devirleri gerçekleşinceye kadar teminat altına alınabilmesini teminen, müvekkili ve davacıların da dahil olduğu diğer akit taraflar davacılarla süre uzatımları alınan ... projeleri ve banka kredileri devir alınacak ... projelerine ilişkin ek protokol yapıldığını, 2019 tarihli sözleşmeye göre ...’daki 8 adet projenin tamamının USD 600.000.- bedelle devir edileceği kararlaştırılmışken bu defa 1 adet projenin müvekkili tarafından davacılara bedelsiz kurulmak üzere 7 adet projenin 999.999.USD’ ye devir edileceği yönünde ek protokol akdedildiğini, bu şekilde müvekkilin süre uzatımlarını almasından sonra yapılan ek protokol ile hem devir edilecek proje sayısı düşürüldüğünü, hem de proje maaliyeti 600.000 USD’den 1.800.000 USD’ye yükseltildiğini, ilk sözleşmenin imzalanmasından sonra, süre uzatımı alabilmek için 02.10.2019 tarihli sözleşmenin 4.5. maddesi gereğince tüm masraflar müvekkilince yapıldığından ve müvekkili davacılar ile akdettiği sözleşmeye güvenerek taahhütlere girdiğini, davacı tarafın ilk sözleşmeye aykırılık teşkil eden bu haksız taleplerini kabul etmek mecburiyetinde kaldığını, proje sahipleri, müvekkilinden aldıkları ödemeleri iade etmedikleri gibi sadece 6 adet projeyi müvekkiline devrettiğini, 2 adet projeyi kendi uhdelerinde tuttuğunu, hali hazırda müvekkiline 7 adet projeden sadece 6 adedinin devri yapılmış, müvekkilinin ödediği USD 600.000.- ise halen iade edilmediğini, davacıların sözleşmelerde kendi yükümlülükleri olan hususları müvekkilinin yükümlülüğünde gibi göstermeye çalıştıklarını, taleplerin tam olarak anlaşılamadığını, davacıların talep konusu ettikleri alacaklarını asla kabul etmemekle birlikte, davacıların belirsiz alacak davası ikame etmelerinin dayanaksız olduğunu, santrallerin tamamı, tüm ekip, ekipman, malzeme, demirbaş, nakliye, işçilik dahil müvekkili tarafından karşılanmış ve müvekkili tarafından kurulduğunu, davacılar müvekkili tarafından ödenmiş olan USD 600.000 bedeli iade etmediklerinden, 2.nci santrali müvekkiline devretmemeleri sözleşmeye tamamen aykırı olduğunu, ikinci santralin tüm gelirlerini bugüne kadar haksız ve sözleşmeye aykırı şekilde elde ettiğini, 2 adet GES’in kurulu olduğu arazilerin kendilerine devri gerektiği iddiasında bulunduğunu, bu iddianın da hiçbir akdi ve hukuki dayanağı bulunmadığını, gerek taraflar arasındaki ilk sözleşme, gerekse Ek sözleşme incelendiğinde, müvekkilinin hiçbir gayrimenkul devir taahhüdü bulunmadığını, aksine, ilk sözleşme incelendiğinde, davacıların sözleşmeye konu 14 GES’ i müvekkiline devir yükümlülüğü altına girdiğinin görüleceğini, GES’ lerin bulunduğu arazilerin kullanım hakları ile müvekkiline devir edileceğini, 4.12. maddesinde ise yatırımcının arazilerin durumunu bildiği, bu bağlamda üst hakkı, kiralama ya da satın alma yolu ile kendi üzerine almak konusunda serbest olduğu yazılı olduğunu, davacıların arazilerin kendilerine devri gerektiğine dair taleplerinin, hiçbir akdi ve hukuki dayanağı olmadığı gibi hakkaniyetle de bağdaşmadığını, davacılar ve diğer proje şirketlerine karşı her türlü dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla, davacı taraf grup şirketleri, taraflarca akdedilen Sözleşme ve Ek protokol nedeni ile müvekkili hakkında İstanbul 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/633 E sayılı dosyasını ikame edilmiş olup davalar arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğundan birleştirme talebinin kabulünü, haksız davanın reddini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, taraflar arasında akdedilmiş olan elektrik santrali devir vaadi sözleşmesi kapsamında tapu iptal tescil, zararın tahsili istemlerine ilişkindir.
Somut olayda davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan dava dilekçesinde birden fazla eksikliklerin olduğu, söz konusu eksikliklerin yargılama yapılmasını engeller mahiyette olduğu anlaşılmakla mahkememizin tensip zaptının 14 nolu bendi uyarınca "Mahkememizce yapılan kontrolde; işbu davada birden fazla talebin konu edilmiş olduğu ancak dava değeri olarak toplam 100 Amerikan Dolarının gösterilmiş olması sebebiyle DAVACI VEKİLİNE;
-Dava dilekçesi ekinde ibraz edilmiş olan sözleşmenin okunaklı olmaması sebebiyle okunaklı bir suretini ibraz etmek,
-Davalının sözleşme kapsamında yapmadığını beyan etmiş olduğu işler sebebiyle davacının aynen ifaden vazgeçmiş olduğunu beyan etmesi sebebiyle sözleşme kapsamında - 8 ayrı projenin tamamının mı davaya konu edildiği- her bir proje bakımından davalının yapmış olduğu edimlerin neler olduğu, yapmadığı edimlerin neler olduğu hususunda beyanda bulunmak, sözleşme uyarınca tek tek edimler bakımından yapılan yapılmayan işlere yönelik detaylı açıklamada bulunmak,
-Davaya konu edilen ... ili ... ilçesi ... Mahallesi konumunda bulunan sekiz adet Güneş Enerji Santrali projesi kapsamında davacıların sözleşme bedellerini ödeyip ödemedikleri, ödemiş iseler hangi tarihte ne kadar ödeme yaptıkları hakkında beyanda bulunmak, ödemeye ilişkin dekont suretlerini ve varsa sair ödeme araçlarının suretlerini mahkememize ibraz etmek,
-Dava dilekçesindeki "02.10.2019 tarihli ilk sözleşme ve 03.08.2020 tarihli Ek Protokol ... Projesi kapsamında GRUP ŞİRKETLERE TESLİM EDİLEN 2 PROJENİN MAKİNE EKİPMAN FATURALARININ KESİLEREK MÜVEKKİL ŞİRKETLERE TESLİMİNE" yönelik talepleri bakımından proje kapsamında davacılara teslim edilen ekipmanların neler olduğu (adet, cins, model, marka, yıl detaylı belirtilerek), hangi tarihte ne şekilde teslim edildiği, davacıların bu kapsamda hangi tarihte kime ne kadar ödeme yaptığına dair beyanda bulunmak ve buna yönelik ödeme dekontlarının okunaklı birer suretlerini ibraz etmek,
-Dava dilekçesindeki "GRUP ŞİRKETLERE AİT TAPU DEVİRLERİ YAPILMAYAN PROJELERİN TAPULARININ İPTAL EDİLEREK MÜVEKKİL ŞİRKETLERE KAYIT VE TESCİLİNE," yönelik talepleri bakımından tapu iptal ve tescil taleplerine konu edilen taşınmazların kaç adet olduğu, bu taşınmazların il- ilçe- mahalle- ada- parsel- bilgilerinin neler olduğu, toplamda 8 adet projeden bahsedilmiş olması sebebiyle davaya konu edilen her bir taşınmaz bakımından harca esas dava değerini belirlemek ve bu kapsamda eksik harcını yatırmak,
-Dava dilekçesindeki "PROJE TESLİM SÜRESİNİN GECİKMESİNDEN KAYNAKLI ZARAR KALEMLERİNİN HESAPLANARAK TEMERRÜT TARİHİNDEN İTİBAREN (21/02/2021) FİİLİ ÖDEME GÜNÜ TARİHİNE KADAR DEVLET BANKALARININ İLGİLİ YABANCI PARA CİNSİNDEN AÇILMIŞ BİR YILLIK VADELİ MEVDUAT HESABINA ÖDEDİĞİ EN YÜKSEK FAİZ ORANI UYGULANARAK DAVALI ŞİRKETTEN ALINARAK MÜVEKKİL GRUP ŞİRKETLERE ÖDENMESİNE," yönelik talepleri bakımından davacıların projelerin süresinde teslim edilmemesi sebebiyle ne şekilde zarara uğradığına yönelik olarak her bir proje bakımından ayrı ayrı belirtmek ve zarar kalemlerini somutlaştırmak ve birden fazla zarar kaleminin talep edilmesi halinde her bir proje açısından ayrı ayrı ve her bir zarar kalemi bakımından ayrı ayrı harca esas dava değerini belirlemek ve varsa eksik harcını yatırmak,
-Dava dilekçesindeki "... GES’İN 4 STRİNGİ EKSİK YAPILDIĞINDAN EKSİK ÜRETİM KAYBI ZARARLARININ HESAPLANARAK TEMERRÜT TARİHİNDEN İTİBAREN (21/02/2021) FİİLİ ÖDEME GÜNÜ TARİHİNE KADAR DEVLET BANKALARININ İLGİLİ YABANCI PARA CİNSİNDEN AÇILMIŞ BİR YILLIK VADELİ MEVDUAT HESABINA ÖDEDİĞİ EN YÜKSEK FAİZ ORANI UYGULANARAK DAVALI ŞİRKETTEN ALINARAK MÜVEKKİL GRUP ŞİRKETLERE ÖDENMESİNE," yönelik talepleri bakımından harca esas dava değerini belirlemek ve varsa eksik harcını yatırmak,
ÜZERE İŞBU TENSİP ZAPTININ TEBLİĞİNDEN İTİBAREN 3 HAFTALIK SÜRE VERİLMESİNE," karar verilmiş olup bu süre kapsamında davacı vekili tarafından sunulan beyan dilekçesinde özetle; ... Enerji Şirketler Grubu’na devri yapılan 2 projeye ilişkin olarak, santrallerde kullanılan ekipmanların adet, cins, model, marka ve yıl bilgilerinin davalı taraftan sorulması; taraflarına devredilen projelerin ... ili ... ilçesi ... (...) mahallesi 318 /319 Parsellerde kurulduğunu düşünmekteyiz. Hangi araziye kurulu olduğu tapu bilgisi de davalı şirketin elinde bulunmaktadır. Bu bilginin de davalı şirketten talep edilerek dava dosyasına eklenmesi; İlgili Elektrik Dağıtım Firması olan ... Elektrik Dağıtım A.Ş. (... ...)'tan, bahsi geçen “... GES” (Abone No: ...) ve “... ... 319 GES” (Abone No: ...) santrallerinin üretime başlama tarihine ilişkin bilgilerin talep edilmesi, Toplam üretim kaybının hesaplanabilmesi amacıyla, komşu parsellerde bulunan santrallerin o tarihlerdeki üretim verilerinin ilgili dağıtım firmasından temin edilmesi, Alternatif olarak, söz konusu santrallerin bir takip eden yılda aynı aylarda gerçekleştirdiği üretim verilerinin istenilmesi, talebinde bulunarak mahkememizin ara kararının gereğinin yerine getirilmemiş olduğu, sadece soyut beyanlarda bulunulmuş olduğu anlaşılmakla işbu kez mahkememizce ön incelemenin yapılması planlanan 04/02/2025 tarihli celsede kurulan 1 nolu "1-Mahkememizce yapılan kontrolde; işbu davada birden fazla talebin konu edilmiş olduğu ancak dava değeri olarak toplam 100 Amerikan Dolarının gösterilmiş olması, mahkememizin tensip zaptı ile birlikte davacı vekiline verilen süre içerisinde ara kararın gereğinin ara kararda belirtilen şekilde yerine getirilmemiş olması, talep sonucunun somutlaştırılmaması ve her bir talep bakımından dava değerinin ayrıştırılmamış olması sebebiyle DAVACI VEKİLİNE;
-Davalının sözleşme kapsamında yapmadığını beyan etmiş olduğu işler sebebiyle davacının aynen ifaden vazgeçmiş olduğunu beyan etmesi sebebiyle sözleşme kapsamında - 8 ayrı projenin tamamının mı davaya konu edildiği- birden fazla projenin dava konusu edilmiş olması halinde talep sonucunda belirtilmiş olan her bir kalem bakımından hangi projenin dava konusu yapıldığı, her bir proje bakımından davalının yapmış olduğu edimlerin neler olduğu, yapmadığı edimlerin neler olduğu hususunda beyanda bulunmak, sözleşme uyarınca tek tek edimler bakımından yapılan yapılmayan işlere yönelik detaylı açıklamada bulunmak,
-Davaya konu edilen ... ili ... ilçesi ... Mahallesi konumunda bulunan sekiz adet Güneş Enerji Santrali projesi kapsamında davacıların sözleşme bedellerini ödeyip ödemedikleri, ödemiş iseler hangi tarihte ne kadar ödeme yaptıkları hakkında beyanda bulunmak, ödemeye ilişkin dekont suretlerini ve varsa sair ödeme araçlarının suretlerini mahkememize ibraz etmek,
-Dava dilekçesindeki "02.10.2019 tarihli ilk sözleşme ve 03.08.2020 tarihli Ek Protokol ... Projesi kapsamında GRUP ŞİRKETLERE TESLİM EDİLEN 2 PROJENİN MAKİNE EKİPMAN FATURALARININ KESİLEREK MÜVEKKİL ŞİRKETLERE TESLİMİNE" yönelik talepleri bakımından açıkça hangi grup şirkete hangi projenin teslim edildiği, bu talepleri bakımından dava konusunun ne olduğu ve dava değerinin ne olduğu, proje kapsamında davacılara teslim edilen ekipmanların neler olduğu (adet, cins, model, marka, yıl detaylı belirtilerek), hangi tarihte ne şekilde teslim edildiği, davacıların bu kapsamda hangi tarihte kime ne kadar ödeme yaptığına dair beyanda bulunmak ve buna yönelik ödeme dekontlarının okunaklı birer suretlerini ibraz etmek,
-Dava dilekçesindeki "GRUP ŞİRKETLERE AİT TAPU DEVİRLERİ YAPILMAYAN PROJELERİN TAPULARININ İPTAL EDİLEREK MÜVEKKİL ŞİRKETLERE KAYIT VE TESCİLİNE," yönelik talepleri bakımından tapu iptal ve tescil taleplerine konu edilen taşınmazların kaç adet olduğu, bu taşınmazların il- ilçe- mahalle- ada- parsel- bilgilerinin neler olduğu, toplamda 8 adet projeden bahsedilmiş olması sebebiyle davaya konu edilen her bir taşınmaz bakımından dava konusunun mahkememizce davacının varsayıma dayalı beyanı uyarınca tespit edilemeyecek olması- HMK kapsamında işbu davada taraflarca getirilme ilkesinin esas olduğu hususu da göz önünde bulundurulduğunda tapu iptal ve tescil talep edilen her bir taşınmazın bilgilerini ve ayrı ayrı harca esas dava değerini belirlemek ve bu kapsamda eksik harcını yatırmak,
-Dava dilekçesindeki "PROJE TESLİM SÜRESİNİN GECİKMESİNDEN KAYNAKLI ZARAR KALEMLERİNİN HESAPLANARAK TEMERRÜT TARİHİNDEN İTİBAREN (21/02/2021) FİİLİ ÖDEME GÜNÜ TARİHİNE KADAR DEVLET BANKALARININ İLGİLİ YABANCI PARA CİNSİNDEN AÇILMIŞ BİR YILLIK VADELİ MEVDUAT HESABINA ÖDEDİĞİ EN YÜKSEK FAİZ ORANI UYGULANARAK DAVALI ŞİRKETTEN ALINARAK MÜVEKKİL GRUP ŞİRKETLERE ÖDENMESİNE," yönelik talepleri bakımından davacıların projelerin süresinde teslim edilmemesi sebebiyle ne şekilde zarara uğradığına yönelik olarak dava konusu edilen her bir proje bakımından ayrı ayrı belirtmek ve zarar kalemlerini somutlaştırmak ve birden fazla zarar kaleminin talep edilmesi halinde her bir proje açısından ayrı ayrı ve her bir zarar kalemi bakımından ayrı ayrı harca esas dava değerini belirlemek ve varsa eksik harcını yatırmak,
-Dava dilekçesindeki "... GES’İN 4 STRİNGİ EKSİK YAPILDIĞINDAN EKSİK ÜRETİM KAYBI ZARARLARININ HESAPLANARAK TEMERRÜT TARİHİNDEN İTİBAREN (21/02/2021) FİİLİ ÖDEME GÜNÜ TARİHİNE KADAR DEVLET BANKALARININ İLGİLİ YABANCI PARA CİNSİNDEN AÇILMIŞ BİR YILLIK VADELİ MEVDUAT HESABINA ÖDEDİĞİ EN YÜKSEK FAİZ ORANI UYGULANARAK DAVALI ŞİRKETTEN ALINARAK MÜVEKKİL GRUP ŞİRKETLERE ÖDENMESİNE," yönelik talepleri bakımından harca esas dava değerini belirlemek ve varsa eksik harcını yatırmak,
her bir başlık açısından ayrı ayrı bu başlıklar altında beyanda bulunmak, dava konusunu ve dava değerini yargılamaya elverişli şekilde somutlaştırmak üzere DAVACI VEKİLİNE HMK m.119/1-ğ hükmü ve 119/2 hükmü uyarınca işbu duruşma tarihinden itibaren davacıya eksikliği tamamlaması için 1 haftalık kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde eksikliğin giderilmemesi ara karar kapsamında her bir başlık altında ayrı ayrı dava konusunun ve dava değerinin açıklanmaması halinde yargılama yapılamacağından davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin davacı vekiline ihtarına (ihtar edildi)" şeklinde ara karar tesis edilmiş olup buna yönelik olarak davacı vekili tarafından sunulan 11.02.2025 tarihli beyan dilekçesinde özetle; "davalı taraf sözleşme kapsamında yer alan projeleri her ne kadar gecikmeli olarak tamamlamış olsa da, nihayetinde hayata geçirmiştir. Sözleşme hükümlerine göre, davacı tarafın ödeme yükümlülüğü, toplam sekiz projeden altı tanesinin tesis devir sözleşmesi yoluyla devretmesi suretiyle yerine getirilmiş olup, davacı tarafından ayrıca bir nakdi bedel ödenmesi gerekmemektedir. ... davalı şirketin sözleşme kapsamında üzerine düşen yükümlülük gereğince, davaya konu olan ... GES ve ... GES projelerine ait malzeme ve ekipmanların faturalarını düzenleyerek müvekkil şirkete teslim etmesi gerekmektedir. Ancak, bahse konu malzeme ve ekipman listesi yalnızca davalı şirketin elinde bulunmakta olup, davacı şirkete herhangi bir proje ya da evrak teslim edilmemiştir. Davacı şirket, ilgili malzeme ve ekipmanların (adet, cins, model, marka, üretim yılı vb.) detaylarını bilmemektedir. Bu nedenle, davalı şirketin ilgili proje dokümanlarını mahkemeye ibraz etmesi gerekmektedir. Sözleşme dikkate alındığında, ... projeleri kapsamında herhangi bir nakdi ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır, herhangi bir ödeme dekontu da mevcut değildir. ... Davacı şirketin uğradığı zarar, sahaların zamanında teslim edilmemesi nedeniyle üretime geç başlanmasından kaynaklanmaktadır. Sözleşme kapsamında davacıya devredilmesi gereken projeler gecikmeli olarak teslim edildiğinden, santrallerin her ay üreteceği elektrikten elde edilmesi öngörülen gelir kaybı ortaya çıkmıştır. ... muadil santrallerin üretim kapasiteleri dikkate alınarak, davacı şirketin gecikme nedeniyle ne kadar üretim kaybına uğradığı ve dolayısıyla ne kadar zarar ettiği hesaplanabilecektir. ... Kanaatimizce sayın mahkemenin bu ihtarları tam olarak uyuşmazlığın çözümüne ilişkin olup, davacı taraf olarak bizim de bu davadan beklentimiz taraflar arasında nihayetlendirilemeyen tüm bu uyuşmazlıkların sözleşmenin, protokolün, projelerin incelenerek, mahallinde keşif yapılıp eksik ve teknik hususların bilirkişiler tarafından açıklığa kavuşturularak hesaplanması neticesinde çözümlenmesidir. ...Tüm bu beyanlarımıza rağmen dava dilekçemizin netice-i talep kısmında beş başlık altında topladığımız her bir talebimizi de belirsiz alacak davası olarak şimdilik 100'er Amerikan Doları üzerinden eksik harcı tamamlayarak davamıza devam ettiğimizi bildiririz." şeklinde açıklama yapılmış olduğu, anılan açıklamanın da yeterli olmadığı, görülmekle işbu kez 04/03/2025 tarihli celsede tesis edilen 1 nolu "1-DAVACI VEKİLİNE;
a-) Dava dilekçesinde Taraflar arasında akdedilmiş olan 02.10.2019 tarihli ilk sözleşme ve 03.08.2020 tarihli Ek Protokoldeki ... projesi kapsamında aynen ifadan vazgeçtiklerinin tespitine karar verilmesini talep ettiği ve bu kapsamda 11.02.2025 tarihli beyan dilekçesinde dava değeri olarak 100 Amerikan dolarının gösterilmiş olması sebebiyle dava dilekçesi içeriğinde işbu davaya konu edilmiş olan ... GES (999 kW) ve ... GES (999 kW) güneş enerji santrallerine yönelik projelerinin davacılara teslim edildiğinin, davacılar tarafından da 6 adet projenin davalıya teslim edildiğinin beyan edilmesi sebebiyle çelişkili davranış yasağı kapsamında hangi sebeple aynen ifadan vazgeçildiğine dair beyanda bulunmak ve bu kapsamda talep sonucunu açıklamak üzere işbu duruşma tarihinden itibaren 1 haftalık süre verilmesine,
b-)İşbu davaya konu edilmiş olan ... GES (999 kW) ve ... GES (999 kW) güneş enerji santrallerine yönelik projelerinin davacılara teslim edildiğinin, beyan edilmesi sebebiyle santrallerin üzerinde yer alan makine ekipmanlarının neler olduğuna dair beyanda bulunmak, faturanın hangi davacı adına kesilmesine yönelik talepleri olduğuna dair talep sonucunu açıklamak üzere işbu duruşma tarihinden itibaren 1 haftalık süre verilmesine,
c-)Grup şirketlere ait tapu devirleri yapılmayan ... GES (999 kW) projesinin bulunduğu ... ili, ... ilçesi, ... (...) Mahallesi, 0 ada, 317 parsel sayılı taşınmazın ve ... GES (999 kW) ... ili, ... ilçesi, ... (...) Mahallesi, 319 parsel sayılı taşınmazın tapularının iptal edilerek davacı şirketlere kayıt ve tesciline, yönelik talebi bakımından harca esas değer olarak gösterilmiş olan 100 Amerikan dolarını talep konusu edilen 2 taşınmaz bakımından ayrıştırmak ve tapu iptal tescil talebinin ne şekilde yapılmasını istediklerine dair talep sonucunu ayrıştırmak üzere işbu duruşma tarihinden itibaren 1 haftalık kesin süre verilmesine, süresi içerisinde beyanda bulunulmaması halinde dava değerinin her bir taşınmaz bakımından 50 Amerikan Doları olarak esas alınacağının ve ayrıca tapu iptal tescil taleplerinin her bir davacı bakımından eşit olarak paylaştırılarak 1/6 oranında kabul edileceğinin davacı vekiline ihtarına (ihtar edildi)
d-)proje teslim süresinin gecikmesinden kaynaklı zarar kalemlerine ilişkin talebi bakımından hukuki nitelendirmenin hakime ait olması, davacıların basiretli tacir olmaları ve davanın niteliği itibari ile belirsiz alacak davası olarak açılamayacağından davacı vekiline davasını belirli hale getirmek ve varsa bu kapsamda eksik harcını ikmal etmek üzere işbu duruşma tarihinden itibaren 1 haftalık kesin süre verilmesine, süresi içerisinde davanın belirli hale getirilmemesi halinde dava dilekçesinde harca esas değer olarak gösterilmiş olan 100 Amerikan doları üzerinden davaya KISMİ DAVA olarak devam olunacağının ve dava konusu edilen 2 proje bakımından eşit şekilde 50 Amerikan Doları talep edildiğinin kabul edileceğinin davacı vekiline ihtarına (ihtar edildi)" şeklindeki ara karar kapsamında beyanda bulunulması için davacı vekiline verilen süreye rağmen ara kararın gereklerinin yerine getirilmediği, soyut beyanda bulunulduğu görülmüştür.
Davacının işbu davaya konu etmiş olduğu taleplerini 5 başlık altında toplamak ve bu kapsamda inceleme yapılması gerekmekte olup;
1-)"HAKLI DAVAMIZIN KABULÜ ile 02.10.2019 tarihli ilk sözleşme ve 03.08.2020 tarihli Ek Protokolde ... PROJESİ KAPSAMINDA AYNEN İFADAN VAZGEÇTİĞİMİZİN TESPİTİNE," yönelik talepleri bakımından davacının hem sözleşmeden dönülerek aynen ifadan vazgeçtiğinin tespitini talep etmekte hem de diğer başlıklar altında sözleşme hükümleri kapsamında davalı tarafça gerçekleştirilmesi gereken edimlerin ifasının gerçekleştirilmesine (tapu iptal tescil) yönelik olarak taleplerde bulunulmuş olduğu, işbu taleplerin çelişkili davranış yasağı kapsamında kaldığından beyanda bulunulmak üzere verilen süreye rağmen bu hususun açıklığa kavuşturulmamış olduğu, yargılama esnasında davacının hangi talebine öncelik verilerek değerlendirme yapılmasının talep edilmiş olduğunun, dava değeri olarak bu talebi bakımından hangi sebeple 100 Amerikan dolarının gösterildiğinin mahkememizce anlaşılamadığı,
2-) "02.10.2019 tarihli ilk sözleşme ve 03.08.2020 tarihli Ek Protokol ... Projesi kapsamında GRUP ŞİRKETLERE TESLİM EDİLEN 2 PROJENİN MAKİNE EKİPMAN FATURALARININ KESİLEREK MÜVEKKİL ŞİRKETLERE TESLİMİNE," yönelik talepleri bakımından davacının basiretli tacir olarak şu an fiiliyatta kendisine teslim edildiğini kabul ettiği proje üzerinde yer alan ekipmanları bilmemesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı, buna yönelik olarak mahkememizce davacının dahi ne istediğini bilmediği bir hususta mahkememizce davacının yerine geçilerek tespit yapılmasının mümkün olmadığı,
3-)"GRUP ŞİRKETLERE AİT TAPU DEVİRLERİ YAPILMAYAN PROJELERİN TAPULARININ İPTAL EDİLEREK MÜVEKKİL ŞİRKETLERE KAYIT VE TESCİLİNE," yönelik talepleri bakımından her ne kadar yargılama esnasında sunulan beyan dilekçesi ile birlikte dava konusu edilen taşınmazların ada parsel numaraları bildirilmiş ise de sözleşmede de açıklık bulunmaması sebebiyle hangi taşınmazın hangi davacı adına ne şekilde tapu kaydının yapılmasının talep edildiğinin beyan edilmediği, kural olarak yargılama esnasında TL olarak değer tespiti yaptırılması ve bu kapsamda eksik harcın tamamlattırılması gerektiğinden dava değeri olarak 100 Amerikan doları gösterilmesinin sebebinin anlaşılamadığı, her iki taşınmaz bakımından da talep sonucunun ayrıştırılmamış olduğu,
4-) "PROJE TESLİM SÜRESİNİN GECİKMESİNDEN KAYNAKLI ZARAR KALEMLERİNİN HESAPLANARAK TEMERRÜT TARİHİNDEN İTİBAREN (21/02/2021) FİİLİ ÖDEME GÜNÜ TARİHİNE KADAR DEVLET BANKALARININ İLGİLİ YABANCI PARA CİNSİNDEN AÇILMIŞ BİR YILLIK VADELİ MEVDUAT HESABINA ÖDEDİĞİ EN YÜKSEK FAİZ ORANI UYGULANARAK DAVALI ŞİRKETTEN ALINARAK MÜVEKKİL GRUP ŞİRKETLERE ÖDENMESİNE," yönelik talebi bakımından dava konusu yapılmış olan her bir proje bakımından sözleşmede açıklık bulunmaması sebebiyle hangi projenin hangi tarihte teslim edilmesinin kararlaştırıldığı, bu kapsamda davalı tarafından geç teslim gerçekleştirildiği iddia edilmesine rağmen hangi tarihte teslim edildiği, davacının her bir projeye yönelik olarak hangi tarihler arasında zarara uğradığını iddia ettiği belirtilmediğinden mahkememizce bu doğrultuda yargılama ve hesaplama yapılmasının mümkün olmadığı,
5-) "... GES’İN 4 STRİNGİ EKSİK YAPILDIĞINDAN EKSİK ÜRETİM KAYBI ZARARLARININ HESAPLANARAK TEMERRÜT TARİHİNDEN İTİBAREN (21/02/2021) FİİLİ ÖDEME GÜNÜ TARİHİNE KADAR DEVLET BANKALARININ İLGİLİ YABANCI PARA CİNSİNDEN AÇILMIŞ BİR YILLIK VADELİ MEVDUAT HESABINA ÖDEDİĞİ EN YÜKSEK FAİZ ORANI UYGULANARAK DAVALI ŞİRKETTEN ALINARAK MÜVEKKİL GRUP ŞİRKETLERE ÖDENMESİNE," yönelik talebi bakımından aynı şekilde santralde kaç adet string bulunması gerekirken 4 stringin eksik yapıldığı, söz konusu projenin hangi tarihte teslimi gerekirken hangi tarihte teslim edildiği, bu eksik teslim sebebiyle hesaplama yapılması talep edilen tarihleri hangi tarihler olduğu hususunda beyanda bulunulmaması sebebiyle mahkememizce bu doğrultuda yargılama ve hesaplama yapılmasının mümkün olmadığı kanaatine varılmıştır.
6100 Sayılı HMK'nın "Dava dilekçesinin içeriği" başlığını taşıyan 119. Maddesinin "(1) Dava dilekçesinde aşağıdaki hususlar bulunur:
a) Mahkemenin adı.
b) Davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri.
c) Davacının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası.
ç) Varsa tarafların kanuni temsilcilerinin ve davacı vekilinin adı, soyadı ve adresleri.
d) Davanın konusu ve malvarlığı haklarına ilişkin davalarda, dava konusunun değeri.
e) Davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri.
f) İddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği.
g) Dayanılan hukuki sebepler.
ğ) Açık bir şekilde talep sonucu.
h) Davacının, varsa kanuni temsilcisinin veya vekilinin imzası.
(2) Birinci fıkranın (a), (d), (e), (f) ve (g) bentleri dışında kalan hususların eksik olması hâlinde, hâkim davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre verir. Bu süre içinde eksikliğin tamamlanmaması hâlinde dava açılmamış sayılır." şeklindeki düzenlemesi, aynı kanunun "Taraflarca getirilme ilkesi" başlıklı 25. Maddesinin "(1) Kanunda öngörülen istisnalar dışında, hâkim, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz ve onları hatırlatabilecek davranışlarda dahi bulunamaz.
(2) Kanunla belirtilen durumlar dışında, hâkim, kendiliğinden delil toplayamaz." şeklindeki amir hükmü ve "Taleple bağlılık ilkesi" başlığını taşıyan 26. Maddesinin "(1) Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.
(2) Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır." şeklindeki düzenlemesi uyarınca somut olayda; yukarıda tek tek açıklanmış olmasının yanında işbu davada 6 adet davacının bulunduğu, taleplerin her bir davacı bakımından her bir talep yönünden ayrıştırılmadığı, örneğin zarar talebinin davalıdan alınarak davacılara hangi oranda verilmesinin istenildiğinin belirtilmediği, taraflara arasındaki sözleşmenin davaya konu edilmiş olan ... projesi haricinde farklı projeleri de kapsayan yüzeysel bir sözleşme olduğu, sözleşmenin 2 seçenekli olarak düzenlenmiş olması sebebiyle öncelikle taraflar arasındaki hangi seçeneğin fiilen uygulandığının ve bu kapsamda neyin talep edildiğinin davacı tarafça açıklığa kavuşturulmadığı, birden fazla kez verilen süreye rağmen eksikliklerin giderilmemiş olduğu anlaşılmakla davacının kendi taleplerini dahi açıklayamadığı, mahkememizden sözleşmenin kül halinde incelenerek taraflarca gereği gibi ifa edilip edilmediği, edilmediyse kimin ne tür bir edim yükümlülüğü olduğu, kimin hangi edimi ifa edip etmediğinin mahkememizce tespit edilmesi talebinde bulunulduğu, davacının somutlaştırmadığı talep sonucu bakımından mahkememizce davacının yerine geçilerek taleplerinin somutlaştırılıp sınırlandırılması ve akabinde bu doğrultuda yargılama yapılmasının mümkün olmadığı görülmekle davasının HMK m.119/1-ğ hükmü uyarınca açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.
6100 Sayılı HMK'nın "Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri" başlığını taşıyan 331. Maddesinin 3. Fıkrasının "(3) Davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hâllerde yargılama giderleri davacıya yükletilir." şeklindeki düzenlemesi, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin "Görevsizlik, yetkisizlik, dava ön şartlarının yokluğu veya husumet nedeniyle davanın reddinde, davanın nakli ve açılmamış sayılmasında ücret" başlığını taşıyan 7. Maddesinin 1. Fıkrasının "(1) Ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar; davanın nakli, davanın açılmamış sayılması yahut görevsizlik veya yetkisizlik kararı verildikten sonra başka bir mahkemede yargılamaya devam edilmemesi durumunda bu Tarifede yazılı ücretin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra karar verilmesi durumunda tamamına hükmolunur. Şu kadar ki, davanın görüldüğü mahkemeye göre hükmolunacak avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçemez." şeklindeki düzenlemesi uyarınca yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmiş olup dava değeri olarak yargılama esnasında sunulan beyan dilekçesi ve yatırılan tamamlama harcı ile birlikte dava değerinin toplamda 500 Amerikan doları olarak açıklanmış olması sebebiyle dava tarihi itibariyle TCMB efektif satış kuru kapsamında 1 dolar = 34.7577 -TL olması sebebiyle 500x34.7577 -TL= 17.378,85 TL dava değerinin olduğu anlaşılmış olup bu kapsamda AAÜT m.7/1 hükmü uyarınca ön inceleme tutanağı imzalanmadan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi sebebiyle davalı lehine bu bedelin yarısı olan 8.689,42 TL üzerinden vekalet ücreti takdir edilmiştir.
Her ne kadar davacı vekili tarafından işbu dava belirsiz alacak davası olarak açıldığı beyan edilmiş ise de taraflar arasındaki sözleşmenin bir eser meydana getirip devretmeyi de taahhüt etmesi sebebiyle karma nitelikte bir eser sözleşmesi mahiyetinde olduğu, basiretli tacir olan davacının uğradığı zararı bilme yükümlülüğünün olduğu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı kabul edilmiş olup bu kapsamda yargılama esnasında davacı vekiline verilen kesin süre uyarınca davanın KISMİ DAVA olarak kabulüne karar verilmiş ve bu kapsamda dava değeri her ne kadar İstinaf sınırının altında gibi görülmekte ise de davacının işbu davada tapu iptal ve tescil talebinin de bulunması, henüz taşınmazların bedellerinin de tespit edilmemiş olması sebebiyle istinaf yasa yolu açık olmak üzere aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1-Davacının davasının HMK m.119/1-ğ hükmü uyarınca AÇILMAMIŞ SAYILMASINA
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40 TL harcın dava açılırken peşin alınan 427,60-TL ve tamamlama harcı olarak yatırılan 14.431,24-TL'nin toplamı olan 14.858,84 TL'den mahsubu ile artan 14.243,44-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı yargılama esnasında kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT madde 7/1 hükmü uyarınca hesap ve takdir olunan 8.689,42 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
5-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 4.000,00-TL'nin davacılardan müştereken ve müteselsilen dan alınarak hazineye irad kaydına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır