T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/773 Esas
KARAR NO: 2025/301
DAVA:İtirazın İptali (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:19/12/2024
KARAR TARİHİ:29/04/2025
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile (dava dışı) ... Otomotiv (... ...) arasında düzenlenen ve davalının da yediemin sıfatı ile taraf olduğu 30.06.2022 tarihli protokolde; müvekkili şirket ile ... ... AŞ’nin İstanbul ili, ... ilçesi, 7025 ada 2 parselde kayıtlı taşınmazın maliki ile en geç 31.07.2022 tarihine kadar Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi yapması, bu tarihe kadar yeni sözleşme koşullarında mutabakat sağlanamaz ise yediemin olarak davalıya ödenen 50.000 USD’nin iade edileceğinin düzenlendiğini, arsa sahibi ile müvekkili şirket arasında Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi düzenlenmediğini, bu kapsamda davalı tarafa yediemin olarak ödenen 50.000 USD’den müvekkili şirket uhdesine düşen 25.000 USD’nin iadesi hususunda davalı şirkete birçok kez talepte bulunulmuş ise de ödeme gerçekleşmediğini, bunun üzerine davalı tarafa ....Noterliği'nin 17.05.2024 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarı keşide edilmiş ve ödeme yapılması bir kez daha talep edildiğini, ancak ödemenin yapılmaması üzerine davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyası ile davalı hakkında ilamsız icra yoluyla takip başlattığını, davalının icra dosyasına vermiş olduğu itiraz dilekçesi ile takibin durduğunu, itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket yetkilisi olan ..., davalı şirketi temsile yetkili olan ...'nun talimatı ile protokol gereğince kendisine yediemin olarak teslim edilen 50.000 USD'yi TL'ye çevirerek toplamda 1.000.000,00.-TL'yi dava dışı ... Otomotiv yetkilisi olan ... ... aracılığı ile davalı şirkete teslim ettiğini, davacı şirketin iade etmediklerini iddia ettiği 25.000 USD çok önceden davacı şirkete hatta 50.000 USD'nin TL'ye çevrilmesi sureti ile 1.000.000,00.-TL olarak teslim edildiğini, davacının ödenmediğini iddia ettiği miktar müvekkili şirketin uhdesinde bulunmadığını, sözleşme koşullarında mutabakat sağlanamadığını, sözleşme imzalanamamasının sebebi davacı şirketin hiçbir gerekçe göstermeksizin sözleşmeden tek taraflı olarak dönmesi olduğunu, protokolde yer alan yükümlülüklerini yerine getirmeyen taraf davacı şirket olduğunu, davacı şirketin sözleşmeden tek taraflı dönmesinden ötürü müvekkili şirketti ciddi anlamda maddi kayba uğrattığını, müvekkili şirket aleyhinde fahiş bir şekilde faiz işletilmiş olup faize ve faizin başlangıç tarihine itiraz ettiklerini, davacının hukuki dayanaktan yoksun ve kötü niyetli davasının reddini, davacının alacağın %20'si oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, yediemin sıfatıyla davalıya ödenen bedelin iadesi amacıyla başlatılmış olan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda; Davacı Şirket ile (dava dışı) ... Otomotiv (... ...) arasında düzenlenen ve Davalının da yediemin sıfatı ile taraf olduğu 30.06.2022 tarihli protokol kapsamında yediemin olarak davalıya ödenen 25.000,00 USD'nin davalıdan geri tahsili amacıyla davalı aleyhine 25.000,00 USD asıl alacak, 484,38 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 25.484,28 USD üzerinden başlatılmış olan .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına davalının yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi istemiyle işbu davanın açılmış olduğu görülmüştür.
Mahkememizce yapılan kontrolde; işbu davaya dayanak yapılmış olan icra dosyasındaki alacağın USD cinsinden olması sebebiyle dava tarihindeki kur bilgileri esas alınarak toplam takip çıktısı üzerinden harç yatırılması gerektiğinden yapılan hesaplamada; 19.12.2024 tarihi itibariyle 1 USD= 35.1224 TL olduğu, bu hali ile dava değerinin 25.484,38 USDx35.1224 = 895.072,59 TL olduğu, yargılama esnasında 1/4 oranında alınması gereken harcın ise 15.285,60 TL olduğu ancak dosyaya 10.559,62 TL harç yatırılmış olduğu görülmekle eksik kalan 4.725,98 TL harcı ikmal etmek üzere DAVACI VEKİLİNE verilen süre içerisinde eksik harcın ikmal edilmiş olduğu görülmüştür.
İtirazın iptali davalarında alacaklının, İİK m.67 uyarınca borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazının, kendisine tebliği tarihinden itibaren bir sene içerisinde genel mahkemelere yapacağı başvuru üzerine genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat etmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup sürenin başlaması için borçlunun itirazının alacaklıya tebliği zorunludur. İşbu dava dosyasının temelini teşkil eden icra dosyasında yapılan kontrolde borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazın alacaklıya tebliğ edilmediği görülmüştür. Bu nedenle davacının açmış olduğu davasının süresinde olduğu kabul edilmekle yargılama yapılmıştır.
Davaya konu edilmiş olan 30.06.2022 tarihli protokol hükümleri incelendiğinde;
-KONU: İstanbul İli, ... İlçesi 7025 ada 2 parselde kayıtlı ... adına kayıtlı taşınmazın Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin devri (yeni sözleşme yapılmak şartıyla).
- ... Otomotiv (... ...)'ın müteaahhit olarak tarafı olduğu Kat Karşılığı İnşaat sözlşemesinin ... İnşaat AŞ.-... ... A.Ş.'ye aşağıdaki koşullarda devrinin sağlanması (yeni sözleşme yapılmak şartıyla) ve belirtilen bedellerin ödenmesi hususunda taraflar anlaşmışlardır.
-Devir için arsa sahibi ...'e ödenecek tutar dahil ... Otomotiv'e (... ...) 1.600.000 USD (birmilyon altıyüzbin Amerekan Doları) ödenecektir. Ödeme arsa sahibi ve ... İnşaat A.Ş.-... ... A.Ş. arasında noterde yeni sözleşmenin imzalanması anında yapılacaktır. Yeddiemin olarak ... ... Dan.ve İnş. Lt. Şti.'nin ... iban numaralı hesabına 50.000 usd (Ellibin Amerikan Doları) ödenecektir.
- ... A.Ş.-... ... A.Ş. arasında 31.07.2022 tarihine kadar yeni sözleşme koşullarında mutabakat sağlanamaması halinde ... İnşaat A.Ş.-... ... A.Ş'ne ödediiği 50.000 usd Yeddiemin ... Ltd tarafından iade edilecektir.
Hükümleri bulunmaktadır.
Dosyaya ibraz edilmiş olan işbu protokol kapsamında dava dışı müteahhit (... Otomotiv (... ...)) ile dava dışı kat malikleri arasında akdedilmiş olan Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin davacıya devri hususunda anlaşmaya varıldığı, ancak söz konusu anlaşmanın geçerli olması için dava dışı arsa sahibi ile davacı arasında sözleşme hükümlerinde anlaşmaya varılmasının şart koşulduğu ve bunun için de davacı tarafından davalıya yediemin olarak sözleşmede her ne kadar 50.000,00 USD denilmiş ise de 25.000,00 USD'nin banka kanalıyla verildiği, davacının arsa sahibi ile sözleşmenin akdedilmemiş olması sebebiyle dava dışı müteahhit (... Otomotiv (... ...)) ile davacı arasındaki Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin davacıya devri de gerçekleşmeyeceğinden ödenen bedelin iadesini davalıdan talep etmiş olduğu, davalının söz konusu bedeli aldığını inkar etmediği, aksine cevap dilekçesi ile birlikte davalı şirketin yediemin olarak uhdesinde tuttuğu 50.000 USD'yi davacı şirket yetkilisi ...'nun talimatı ile TL'ye çevrilmesi sureti ile 1.000.000,00.-TL'nin dava dışı ... ... aracılığı ile davacı şirkete teslim edildiğini, iadesi istenen meblağın davalı şirketin elinde olmadığını, davacının zaten iade aldığını iddia etmiş olması sebebiyle mahkememizin 04.03.2025 tarihli celsesinde kurulan 5 nolu "DAVALI VEKİLİNE; cevap dilekçesinde dayanmış oldukları, davacı tarafından ödenen bedelin davacının talimatı ile dava dışı ... ... aracılığı ile davacıya geri iade edildiği iddiası bakımından işbu talimata ve bedelin davacıya iade edildiğine yönelik olarak yazılı delillerini, dekont suretini ibraz etmek üzere işbu duruşma tarihinden itibaren 2 haftalık kesin süre verilmesine, süresi içerisinde yazılı belge, delil ibraz edilememesi halinde işbu iddialarından vazgeçmiş sayılmalarına karar verileceğinin ve bu kapsamda yargılamaya devam olunacağının ihtarına (ihtar edildi)" şeklindeki ara karar kapsamında verilen kesin süre içerisinde davalı vekili tarafından beyan dilekçesi sunularak mahkememizin tanık dinletme talebinin reddine ilişkin ara karardan rücu etmesi talep edilmiş ve beyanda bulunulmuş ise de ara kararın gereğini yerine getirir mahiyette herhangi bir delilin ibraz edilmediği, dava dilekçesinde bahsi geçmeyen dava dışı ... ...'ın yakını olan ... ...'a gönderilmiş olan 29.000 USD'ye ilişkin dekont suretinin ibraz edilmiş olduğu görülmüştür.
6100 Sayılı HMK'nın Senetle ispat zorunluluğu başlıklı 200. Maddesinin "(1) Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri ikibinbeşyüz Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir. Bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle ikibinbeşyüz Türk Lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz.
(2) Bu madde uyarınca senetle ispatı gereken hususlarda birinci fıkradaki düzenleme hatırlatılarak karşı tarafın açık muvafakati hâlinde tanık dinlenebilir." şeklindeki düzenlemesi, Senede karşı tanıkla ispat yasağı başlıklı 201. Maddesinin "(1) Senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler ikibinbeşyüz Türk Lirasından az bir miktara ait olsa bile tanıkla ispat olunamaz." şeklindeki düzenlemesi, Delil başlangıcı başlangıcı başlıklı 202. Maddesinin "(1) Senetle ispat zorunluluğu bulunan hâllerde delil başlangıcı bulunursa tanık dinlenebilir.
(2) Delil başlangıcı, iddia konusu hukuki işlemin tamamen ispatına yeterli olmamakla birlikte, söz konusu hukuki işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş veya gönderilmiş belgedir.
" şeklindeki düzenlemesi uyarınca davaya konu miktarın yasal snırların üzerinde kalması sebebiyle davalı tarafça davaya konu bedelin davacıya iade edildiğine yönelik ödeme iddiasının davalı tarafça yazılı delil ile ispat edilmesi gerekmekte olup buna ilişkin verilen kesin süreye rağmen davacıya yapılan ödemeye dair herhangi bir belgenin ibraz edilmediği gibi sunulan dekontun dosyamızın ve protokolün tarafları ile herhangi bir bağlantısı olmayan dava dışı 3. Kişiye gönderilen meblağa ilişkin olduğu, açıklamasında da protokole atıf yapılmamış olduğu, nitekim davacı şirketin talimatı ile bedelin dava dışı ... ...'a ödendiğine yönelik yazılı delil başlangıcının da sunulmamış olması sebebiyle davalının tanık dinletme talebinin reddine karar vermek gerekmiş olup anılan gerekçeler ile davalının ödeme iddiasını ispatlayamadığı kanaatine varılmakla davacının davalıya ödemiş olduğu 25.000,00 USD bedeli davalıdan talep edebileceği kanaatine varılmıştır.
Davacının icra takibinde talep etmiş olduğu 484,38 USD işlemiş faiz talebi bakımından yapılan incelemede davacının işbu dava açılmadan önce .... Noterliğinin ... Yevmiye numaralı, 17.05.2024 tarihli ihtarnamesi ile davalıyı temerrüde düşürdüğü, davalıya ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içerisinde 25.000,00 USD bedelin davacıya iadesini talep etmiş olduğu, ihtarnamenin davalıya aynı gün e tebliğ hükümleri uyarınca tebliğe çıkarılmış olduğu, bu hali ile Tebligat Kanununun Elektronik tebligat başlıklı 7/a maddesinin 4. Fıkrasının "Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.
" şeklindeki düzenlemesi uyarınca ihtarnamenin davalıya 22.05.2024 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığı, 7 günlük sürenin son gününün 29.05.2024 tarihine tekabül ettiği, bu hali ile davalının 30.05.2024 tarihi itibariyle temerrüde düşmüş olduğu anlaşılmakla davacının alacağına taleple bağlılık ilkesi de gözetilmek suretiyle temerrüt tarihi olan 30.05.2024 tarihinden takip tarihi olan 10.10.2024 tarihine kadar 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranından işlemiş faiz talep edebileceği , merkez bankasının bu kapsamda verileri incelendiğinde iki tarih arasında geçen sürede en yüksek faiz oranının 5,20 olduğu, arada geçen 133 gün için " Günlük Faiz Getirisi = (Anapara / 100) x (Faiz Oranı / 365) x Gün Sayısı" formülü üzerinden hesaplama yapıldığında (25.000,00 USD/100)x(5,20/365)x133 gün = 473,70 USD talepte bulunabileceği görülmekle davalının itirazının 25.000,00 USD asıl alacak ve takip öncesi işlemiş 473,70 USD faiz olmak üzere toplam 25.473,70 USD üzerinden iptaline karar vermek gerekmiştir.
Davacının dava dilekçesi ile borçlunun %20'den aşağıda olmamak üzere inkar tazminatı ödemesine hükmedilmesi yönündeki talebi değerlendirildiğinde İİK m. 67 hükmü uyarınca davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksızlığına karar verilmiş olması ve alacağının likit olması gerekmekte, kural olarak davalı borçlunun kötü niyetli olması şartı aranmamaktadır. Somut olayda davacının davasında haklı olduğu, dava konusu asıl alacağın fatura alacağından kaynaklı olması sebebiyle likit olduğu ve davalının haksız olarak takibe itiraz etmiş olduğu anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiş olup bu kapsamda yerleşik içtihatlar uyarınca icra inkar tazminatının yabancı para alacağının takip tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığı belirlenerek hükmedilmesi gerektiğinden takip tarihindeki kur bilgileri esas alınarak mahkememizce kabulüne karar verilen miktar kapsamında yapılan hesaplama uyarınca 873.954,25 TL'nin %20'si oranında olan 174.790,85 TL'nin icra inkar tazminatı olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda detaylı olarak açıklanmış olduğu üzere işbu davadaki toplam dava değerinin 895.072,59 TL olduğu, mahkememizce kabulüne karar verilen yabancı para cinsinden yapılan hesaplama uyarınca kabul tutarının 894.697,48 TL olduğu, reddedilen miktarın ise 375,11 TL olduğu görülmekle bu miktar üzerinden yargılama gideri vekalet ücreti, harç hesabı yapılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile; davalının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 25.000,00 USD asıl alacak ve takip öncesi işlemiş 473,70 USD faiz olmak üzere toplam 25.473,70 USD üzerinden kaldığı yerden devamına,
-Davacının fazlaya dair isteminin reddine,
2-Davalının haksız itirazları nedeniyle 873.954,25 TL'nin %20'si oranında olan 174.790,85 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli olan 61.116,78-TL karar ilam harcından dava açılırken başlangıçta peşin olarak alınan 10.559,62-TL, tamamlama harcı olarak alınan 4.725,98-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 45.831,18-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 15.285,60-TL (peşin harç ve tamamlama harcı toplamı) davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen dava açılış gideri: 488,40-TL (başvurma, vekalet harcı) davetiye, posta gideri: 65,00-TL olmak üzere toplam: 553,40-TL yargılama giderinin %99,9 kabul - ret oranı üzerinden hesaplanan 552,85TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanının davacı üzerinde bırakılmasına
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 137.257,65-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacının reddedilen talepleri bakımından davalı yargılama esnasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 375,11-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.600,00-TL'nin %99,9 kabul - ret oranı üzerinden hesaplanan 3.596,40-TL'sinin davalıdan, kalan 3,60-TL'sinin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
9-Taraflarca yatırılan gider avansın arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/04/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır