T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/286 Esas
KARAR NO:2025/550
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:17/04/2025
KARAR TARİHİ:15/09/2025
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşideci ... İç ve Dış Tic. Oto. Kir. Ltd. Şti.’nin keşide ettiğini,2025 keşide tarihli, 350.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı ... Bankası A.Ş. çeki cirolanarak davacıya teslim edildiğini, talep konusu çekin davacıya ciro edildikten sonra elindeyken bilinmeyen herhangi bir nedenle kaybolduğunu, davacının çekin kanuni hamili olduğunu, kaybolduğu iddia edilen çekin bedelinin ödenmesinin yasaklanmasını ve muhatap bankaya bildirilmesini, çek bedelinin ödenmesi için keşideciye tevdii yeri tayin edilmesini, çek bedelini tevdii yerine ödenmesi için çek keşidecisine bildirimde bulunulmasını, Türk Ticaret Kanunu’nun 762. maddesi gereği kaybolan çeki bulanlarca veya elinde bulunduranlarca getirilmesine ilişkin gerekli ilanın verilmesini ve belirlenen kanuni süre içerisinde başvuru olmaması halinde 764. maddenin birinci fıkrası gereği çekin iptaline ve bedelinin davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER ve GEREKÇE :
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, kıymetli evraklardan olan bononun zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir.
Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin “umumi hükümler” arasında TTK m. 651 hükmünde "Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. " şeklinde düzenleme ile yine aynı kanunun 652. Maddesinde " İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Bunun dışında iptal usulü ve hükümleri hakkında, kıymetli evrakın çeşitli türlerine ilişkin özel hükümler uygulanır." şeklindeki düzenleme ile genel bir şekilde düzenlenmiş olup ayrıca nama (TTK m. 657) ve hâmiline senetlerin iptali hakkında (TTK m. 661-668) özel hükümler öngörülmüştür. TTK’da emre yazılı senetlerin iptaline dair ayrık hükümler bulunmamaktadır. Bunun yerine poliçenin iptali için özel bir düzenleme (TTK m. 757-765) getirilerek bu hükümlerin TTK m. 778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, da uygulanacağı öngörülmüştür.
TTK'nın 759. Maddesinin "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.
(2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemesine yer verilmiştir.
Mahkememiz dosyasında, davacının davaya konu yapılan çek üzerinde hak sahibi olduğuna ve ne şekilde zayi ettiğine dair hiç bir belgenin ibraz edilmemiş olması nedeniyle mahkememizce 21/04/2025 tarihinde " Tedbir talebinin değerlendirilmesi için, BİR GÜNLÜK KESİN SÜREDE; Dava konusu çekin dayanağı olduğu borca ilişkin fatura ve cari hesap örneklerinin, çekin teslimine dair bordro örneklerinin ibrazı ayrıca davaya konu çekin ne şekilde kaybolduğuna, kolluğu başvuru yapılıp yapılmadığına dair detaylı beyanda bulunulması ihtar olunur." şeklinde muhtıra düzenlenmiş ve davacı vekiline tebliğ edilmiş ise de muhtıraya rağmen davacı vekilinin dava dilekçesinde belirtilen iddialarına ilişkin hiçbir belge ve beyan sunmadığından yaklaşık ispat şartları sabit görülmediğinden, Mahkememizin 06/05/2025 tarihli ara kararı ile davacının ödeme yasağı tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekine eklenmiş olan çek sureti incelenerek TTK'nın 760. Maddesinin "(1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder." şeklindeki düzenlemesi ve devamı hükümleri uyarınca Mahkememizce gerekli ilan için müzekkerenin yazıldığı, Ticaret Sicil Gazetesi Yazı İşleri Müdürlüğü'nün 07/05/2025 tarihli cevabi yazısı ile ilanın yayın bedeli toplamının 1.747 TL olduğunun bildirildiği, cevabi yazının davacı vekiline ihtaratlı olarak tebliğ edilmesine rağmen davacı tarafından bildirilen ilan ücretinin yatırılmadığı, davalıdan kaynaklı sebeplerle delillerin toplanamadığı, dava için zorunlu olan ilanların yapılamadğı bu haliyle davanın sübut bulmadığı gözetilerek, davanın reddine ilişkin karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere;
1-Davanın Reddine,
2-Alınması gereken 615,40-TL karar ilam harcı dava açılırken başlangıçta peşin olarak alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/09/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır