T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1059 Esas
KARAR NO: 2022/131
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/12/2018
KARAR TARİHİ: 10/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 10.06.2018 tarihli ... seri no, 64.770,00 TL bedelli ...a ... şubesine ait ... A.Ş. tarafından müvekkili şirkete keşide edilen çeklerin 06.03.2018 tarihinde şirkette hırsızlık neticesi sonucu çalındığını çalınan çeklerle ilgili bilgilerin tespit edilerek şehit ... Polis Merkezine şikayette bulunularak, ... Cumhuriyet Başsavcılığı 2018/... soruşturma dosyalarının açtırıldığını ve ayrıca çekte sahtecilik başvurusunda bulunulduğunu, dava konusu çekin iptali için ... Asliye Ticaret Mahkemesine 2018/... E sayılı dosyası ile zayi davası açılarak teminata istinaden ödeme yasağı kararı alındığını, çekin arkasında ciroya ait imza ve kaşenin müvekkiline ait olmadığını, dava konusu çekin faktoring şirketi tarafından .... İcra Dairesi 2018/... Esas sayılı dosyası ile icra işlemine konu edilerek ve ihtiyati haciz uygulaması ile keşideciden tahsilatının sağlandığını, bundan sonra ödeme emri taraflarına ulaşmadan keşideci tarafından ödenerek imzaya itiraz işlemlerinin müvekkili tarafından gerçekleştirilemediğini, müvekkili şirketin çekte yer alan cirantalar ile hiçbir ticari işinin olmadığını, müvekkilinin cep telefonu işi yaptığı ve tekstil mobilya ve çiçek sektörü ile herhangi bir ilişkisinin olmadığı ve müvekkili ile davalıların arasında hiçbir ticari ilişkinin bulunmadığı ve rızası hilafında müvekkilinin elinden çıkan çeklerin imza taklit edilerek piyasa sürüldüğünü ve müvekkilinin yapılması gereken tüm hukuki işlemleri gerçekleştirdiği, davalı faktoring şirketinin iyi niyetli ve çekin çalıntı olduğundan haberi olmadığından bahsedemeyeceğini, davalı şirketin iktisap ettiği çekler nedeniyle kötü niyetli hamil olduğunu ve davalıların ticari örf ve teemmülleri ihmal ettiğini ifade ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkilinin dava konusu çeklerin meşru hamili olduğunun kabulüne, 10.06.2018 tarihli ... seri no, 64.770,00 TL bedelli ...a ... şubesine ait çekin sahte imza ile tedavüle çıktığının ve borçlu olmadıklarının tespitine çek bedelinin tahsil tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılar tarafından davacı şirkete ödenmesine vekâlet ücreti ve tüm yargılama giderlerinin davalı taraflara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; Müvekkili şirketin müşterisi ... Tic.Ltd.Şti. arasında 14.11.2017 Tarihinde imzalanan faktöring sözleşmesi uyarınca ...a ... şubesi 10.06.2018 tarihli ... seri no, 64.770,00 TL bedelli çek verilerek müvekkili şirkete devrettiğini, müvekkilinin çeklerin meşru hamili olduğu, müvekkili şirket tarafından diğer davalının ticari ilişkide bulunduğu davacı ile arasında gerçekleştirilen ticari iş neticesinde düzenlenen, fatura alacaklarının müvekkili şirkete temlik edildiği temlik alındığı ve söz konusu temlik işlemine istinaden dava konusu çeklerin müvekkili şirkete verildiği, dava konusu çeklerin dayanağı faturanın ticari ilişkinin varlığını teyit ettiği ve ilgili çek alacağına karşılık borçlular aleyhine .... İera müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı dosyası ile takip başlatılarak çek bedelinin tahsil edildiğini, müvekkilinin faktöring sözleşmesinde belirtilen usullerde ilgili kanun ve yönetmeliklere uygun iyi niyetli biçimde alacağını temlik aldığını, bu nedenle davacının talebinin reddinin gerekmekte ve davacı tarafça her ne kadar imzanın kendisine ait olmadığı iddia edilse de davacı iddialarının somutlaştırılması açısından ticari defterlerinin incelenmesi ve keşideci ile cirantalar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığının saptanmansın gerektiğini, ayrıca müvekkilinin çeklerde iyi niyetli ve yetkili hamil olduğunu, ayrıca müvekkilinin ne çekin keşidecisini, ne de davacı şirket ile aradaki cirantacıları tanımadığını müvekkilinin muhatabının son cirantacı olan sözleşmeli müşterisi, ... olduğundan aradaki şahıslar ile ilişki ve çekin ne şekilde el değiştirdiğini, bilecek durumda olmadığını, Müvekkilinin faturaya istinaden satın alınan bir alacağa yönelik gerçekleştirilen işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğu, davacı iddialarının müvekkili şirket açısından yok hükmünde olduğunu, TTK hükümleri değerlendirildiğinde müvekkilinin faktoring işlemlerinde herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını beyanla; haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
Taraf şirketlerin ito kayıtları, ... CBS Zamanaşımı Bürosunun 2018/... Soruşturma sayılı dosyasının bir örneği, ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı takip dosyasının mahkememiz dosyası arasında olduğu görüldü.
Davacının imzaya itirazı olduğu bu nedenle davacı şirket yetkilisi ... ...'in imzaya elverişli belge asıllarının celbine karar verilmiş olup, ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından gönderilen ... ...'e ait ... Bankası imzalı evrak aslı, ...a ait 10.06.2018 ödeme günlü 64.770,00-TL bedelli çek aslı, ... Bankası A.Ş. Bireysel Müşteri Sözleşmesi, ... Noterliğinin 21/04/2017 tarihli ... yevmiye numaralı imza sirküleri,... A.Ş. Bireysel Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesi, ... Noterliğinin 06/03/2018 tarihli ... yevmiye numaralı vekaletnamesinin dosyamız arasında olduğu görüldü.
... Zamanaşaşımı Bürosu 2018/... Soruşturma sayılı dosyasının tetkikinden; ... İlçe Emniyet Müdürlüğü Şehit ... Polis Merkezi Amirliğine müşteki ... ...'in hırsızlık şikayeti sonucu başlatılan soruşturma dosyası olduğu, yapılan incelemede dosyada daimi arama kararı verilmiş olduğu anlaşılmıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin UYAP sistemi üzerinden 2018/... Esas sayılı dosyasının gönderildiği, davacı ... A.Ş. Tarafından hasımsız olarak ...a ... Şubesine ait ... çek numaralı, 10/06/2018 vade tarihli 64.770,00 TL bedelli, ... çek numaralı 02/06/2018 vade tarihli 64.770,00 TL bedelli, ... Bankası ... Şubesine ait ... çek numaralı 30/06/2018 vade tarihli 70.000,00 TL bedelli 3 adet çekin zayi nedeniyle iptaline ilişkin olarak dava açıldığı, 3 çekin bankaya ibraz edildiği, davacının istikhak davası açıldığını beyanı üzerinde davanın konusuz kaldığına ilişkin karar verildiği görüldü.
.... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı dosyasının tetkikinden; alacaklısının ... ... A.Ş., tarafından borçlular ... TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ , ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ , ...İNŞ. VE TAAHHÜT SAN.VE TİC.LTD.ŞTİ. , ... GIDA ANONİM ŞİRKETİ ve ... ANONİM ŞİRKETİ aleyhine 64.770,00 TL çek alacağı + 335,38 TL işlemiş faiz + 6.477,00 TL tazminat, 194,31 komisyon + 100,20 haciz masrafı + 485,00 haciz vekalet ücreti olmak üzere toplam 72.361,89 TL üzerinden takip başlatıldığı, takip başlatıldıktan sonra ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... D.iş 2018/722 karar sayılı 16/07/2018 tarihli ihtiyati haciz kararı alındığı, ödeme emirleri tebliğ edilmeden 23/07/2018 tarihinde haricen tahsil ile dosya borcunun kapatıldığı görülmüştür.
Davaya konu çekin tetkikinden ...a ... Şubesine ait olduğu, ... çek seri numaralı, 10/06/2018 keşide tarihli 64.770,00 TL bedelli, keşideci ... tarafından lehtar ... A.Ş.'ne düzenlendiği, arka yüzünde cirantaların sırasıyla ... A.Ş. , ... SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. , ... TİC. LTD. ŞTİ, ... SAN. TİC. LTD. ŞTİ. Olduğu, en son olarak ... A.Ş.'ne vekaletetn ... ... A.Ş. ... ŞUBESİ'ne ibraz edildiği, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... Esas sayılı dosyasından verilen ödeme yasağı kararı nedeniyle işlem yapılmadığının şerh edildiği görüldü.
Mahkememizin 18/12/2019 tarihli ara kararı gereğince dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, bilirkişi 05/06/2020 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
1.Davacıya ait ticari defter kayıtlarında yapılan incelemede davalı ... San.Ve Tic.Ltd.Şti. ile arasında herhangi bir ticari ilişki kaydına rastlanmadığı,
2.Davacıya ait ticari defter kayıtlarında yapılan incelemede dava dışı ... A.Ş ile arasında 10.01.2018 tarihinde davacının dava dışı şirkete ... seri numaralı fatura ile 129.540,00 TL bedelli fatura kestiği ve bu fatura karşılığı dava konusu 64.770,00 TL tutarlı çeki alarak, çeki yevmiye defterinin 8. Sayfa, 23. Yevmiye maddesinde kayıt ettiğinin tespit edildiği yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görüldü.
Bilirkişi raporunun taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görüldü.
Davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir 30/06/2020 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görüldü.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince dosya ATK ... İhtisas Dairesine gönderilmiş, ... İhtisas Dairesinin 17/05/2021 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak; İnceleme konusu çekin arka yüzünde 1. ciroda yer alan "... A.Ş." kaşe izi üzerindeki basit tersimli imza ile ... ...'in mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından, söz konusu imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla kuvvetle muhtemel ... ...'nin eli ürünü olmadığı hususunda kanaat bildirdikleri görüldü.
... İhtisas Dairesi raporunun taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görüldü.
Davalı vekilinin rapora itirazlarını içerir 09/06/2021 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görüldü.
Davacı vekilinin rapora beyanlarını içerir 10/06/2021 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görüldü.
Mahkememizin 28/06/2021 tarihli ara kararı ile davacı vekiline davacı asilinin imza incelemesine esas senet tarihinden öncesi ve sonrasına ait belge asıllarının bulunduğu kurum ve kuruluşları bildirmesi için süre verildiği, evrak asıllarının ilgili kurum ve kuruluşlarından celbi ile gönderildiğinde dosyanın yeniden ATK ... İhtisas Dairesine gönderilmesine karar verildiği görüldü.
... Noterliğine yazılan müzekkereye cevap verildiği, ... Noterliğinin 06/03/2018 tarihli ... yevmiye numaralı vekaletnamesinin gönderildiği görüldü.
... Noterliğine yazılan müzekkereye cevap verildiği ... Noterliğinin 21/04/2017 tarihli ... yevmiye numaralı imza sirkülerinin gönderildiği görüldü.
... Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verildiği, ... ... imzalı Bireysel Müşteri Sözleşmesinin gönderildiği görüldü.
... A.Ş.'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği ... ... imzalı Bireysel Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesinin gönderildiği görüldü.
Dosyanın yeniden celp edilen evrak asılları da eklenmek suiretiyle ATK ... İhtisas Dairesine gönderildiği,21/12/2021 tarihli raporda sonuç ve özet olarak; dosyaya eklenmiş olan yeni mukayese asılları da göz önüne alınarak tekrarlanan incelemeye göre evvelce verilen 17/05/2021 tarihli rapora eklenecek bir husus bulunmadığı yönünden kanaat rapora bildirdikleri görüldü.
ATK ... İhtisas Dairesinin ek raporunun taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görüldü.
Davalı vekilinin ek rapora itirazlarını içerir 03/01/2022 tarihli dilekçesinin dosyada olduğu görüldü.
GEREKÇE:
Dava; davaya konu ...a ... Şubesine ait ... çek seri numaralı, 10/06/2018 keşide tarihli 64.770,00 TL bedelli çekteki imzanın davacı şirket yetkilisinin el ürünü olmadığından bahisle açılan davalılara borçlu olmadığının tespiti ile keşideci tarafından icra dosyasına ödenen çek bedelinin tahsili istemlerine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; somut olayda davacı şirketin davaya konu çekin hırsızlık nedeni ile çalındığı, çalındıktan sonra sahtecilik suretiyle sahte imza ile ciro edildiği iddia edilmiş olup davacı yan aslını yargılama sırasında dosyaya ibraz edilerek işbu çek hakkında menfi tespit talebinde bulunmuştur.
Davacı şirket olan ... A.Ş.'nin Ticaret Sicil kaydının tetkikinden; şirketin gerek aktif gerekse davaya konu çekin keşide tarihinde yetkilisinin münferiden ... ... olduğu görülmüştür.
Davaya konu çekin tetkikinden ...a ... Şubesine ait olduğu, ... çek seri numaralı, 10/06/2018 keşide tarihli 64.770,00 TL bedelli, keşideci ... tarafından lehtar ... GIDA A.Ş.'ne düzenlendiği, arka yüzünde cirantaların sırasıyla ... GIDA A.Ş. , ... SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. , ... SANAYİ TİC. LTD. ŞTİ, ... SAN. TİC. LTD. ŞTİ. Olduğu, en son olarak ... A.Ş.'ne vekaletetn ... ... A.Ş. ... ŞUBESİ'ne ibraz edildiği, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... Esas sayılı dosyasından verilen ödeme yasağı kararı nedeniyle işlem yapılmadığının şerh edildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı ve ATK ... İhtisas Dairesinden aldırılan rapor hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket yetkilisi ... ...'in imza örnekleri alınmış ve davacı şirket yetkilisi ... ...'e ait emsal imza asıl evrakları celp edilmiş, dava konusu senetler üzerindeki imzanın davacının el ürünü olup olmadığı yönünden Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Dairesi vasıtası ile imza incelemesi yapılmış, ATK ... İhtisas Dairesinden aldırılan raporlarda; 'İnceleme konusu çekin arka yüzünde 1. ciroda yer alan "... A.." kaşe izi üzerindeki basit tersimli imza ile ... ...'in mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından, söz konusu imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla kuvvetle muhtemel ... ...'nin eli ürünü olmadığı' yönünde rapor düzenlenmiş olup, hüküm kurmaya elverişli rapor doğrultusunda davaya konu çek üzerindeki imzaların davacı şirket yetkilisine ait olmadığı anlaşılmakla mutlak defi niteliğindeki imzadaki sahteliğin çekteki herkese karşı ileri sürülebilen defi olduğu gözetilerek davacının davaya konu 10/06/2018 keşide tarihli ... seri numaralı ... ... Şubesine ait 64.770,00-TL bedelli çekten ötürü davalılara borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş ayrıca davacı taraf çek bedelinin tahsili sebebiyle tahsil bedelinin davalılardan talep etmişse de kendisi tarafından ödenmeyen çek bedelini tahsili talep hakkı olmadığı gözetilerek buna yönelik istemin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla; Davacının çek bedelinin tahsiline yönelik isteminin reddine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,
1-Davacının davaya konu 10/06/2018 keşide tarihli ... seri numaralı ... ... Şubesine ait 64.770,00-TL bedelli çekten ötürü davalılara borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacının çek bedelinin tahsiline yönelik isteminin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.424,44-TL Karar ve İlam Harcından peşin yatırılan 1.106,11-TL'nin mahsup edilerek eksik kalan 3.318,32-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından bu dava sebebi ile aşağıda dökümü yapılan 3.157,21-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince 9.220,10-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve ... ... A.Ş. vekilinin yüzüne karşı diğer davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/02/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
¸e-imza
YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI
35,90 TL BAŞVURMA HARCI 1.106,11 TL PEŞİN HARÇ
1.106,11 TL PEŞİN HARÇ + 3.318,32 TL EKSİK HARÇ
5,20 TL VEKALET HARCI 4.424,44 TL KARAR VE İLAM HARCI
1.160,00 TL ATK RAPOR ÜCRETİ + 850,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
3.157,21 TL TOPLAM